Evaluatie subsidieregeling klimaatadaptatie Gilze en Rijen
Tekst van het document
Van:
Martijn Klootwijk
Aan:
Gerard Vrolijk
Betreft:
evaluatie en aanpassen cq opstellen subsidieregeling “Klimaatbestendig ABGorganisatie”
Datum:
29 juni 2021
Het klimaat verandert. In het afgelopen decennia is door felle regenbuien op verschillende plaatsen wateroverlast opgetreden. In 2018, 2019 en 2020 zijn er langdurige perioden van droogte geweest. Verzilting neemt toe. Het meetstation Gilze en Rijen mat in 2019 de hoogste temperatuur ooit in Nederland. De Gemeente Gilze en Rijen heeft in 2020 besloten om een subsidie open te stellen voor een klimaatbestendig Gilze en Rijen. Binnen de ABG organisatie en samen met Klimaatsupport B.V. is deze subsidie geëvalueerd. Binnen deze evaluatie zijn de ervaringen met klantcontact is meegenomen Deze memo omschrijft de uitkomsten van deze evaluatie en geeft daarna een voorstel voor de eventuele aanpassingen op deze subsidie. Daarnaast wordt in deze memo omschreven welke ervaringen er zijn op het vlak van subsidiëring in West Brabant en is een doorkijk gegeven in de mogelijkheden om tevens voor Alphen-Chaam en Baarle-Nassau tevens een dergelijke subsidie open te stellen.
Evaluatie Subsiedieregeling ‘Klimaatbestendig Gilze en Rijen’ Om actief aan de slag te gaan met activatie van individuele bewoners en bedrijven is binnen de gemeente Gilze en Rijen een subsidieregeling ingericht met de naam “Klimaatbestendig Gilze en Rijen”. Met het instellen van een subsidieregeling is aangesloten bij de snel groeiende hoeveelheid Nederlandse gemeenten (135 van de 335) die met een subsidieregeling voor klimaatadaptatie werken. Hiermee worden bewoners gestimuleerd om daadwerkelijk actie te ondernemen en ontstaat een kans om gerichter te communiceren. Omdat in de periode van april tot september een aantal collega’s de ABG-organisatie om verschillende redenen gaan verlaten is ervoor gekozen om voor hun vertrek een evaluatie van de huidige subsidieregeling uit te voeren. Hiermee blijft hun kennis en ervaringen met de subsidieregeling geborgd en kan een warme overdracht geregeld worden met nieuwe collega’s. In bijlage 1 is de huidige subsidieregeling ‘Klimaatbestendig Gilze en Rijen’ weergegeven. De evaluatie van de subsidieregeling richt zich op: 1. 2. 3. 4.
Een overzicht van aangevraagde subsidies tot en met juni 2021 Evaluatie op basis van proces Evaluatie op basis van klantcontact Evaluatie op de inhoudelijke subsidieregeling
1. Een overzicht van aangevraagde subsidies tot en met juni 2021 Hieronder een overzicht van ‘Klimaatbestendig Gilze en Rijen’.
de
aangevraagde
subsidies
voor
de
subsidieregeling
2. Evaluatie op basis van proces Op basis van de evaluatie komen de volgende procesmatige onderwerpen naar voren: • • • • • •
Na vaststelling van de regeling is begonnen met het inrichten van de werkprocessen. De ervaring is dat dit (mede door de tijdsdruk om te) voortvarend is opgepakt en goed is verlopen. Tijdens de verwerking zijn geen grote problemen ontstaan. Kleinere puntjes zijn adequaat opgepakt en waar mogelijk is het proces hierop direct aangepast. De afstemming tussen zaaknummer en naam is in de beginfase niet helemaal soepel gelopen. Hierop is het proces aangepast. De doorlooptijd en termijn maatregel toepassen en bewijsmateriaal aanleveren is lang, wat tot problemen in proces en afwikkeling leidt. Voorgesteld wordt om de termijn in te korten naar 8 weken. Er is ambtelijk een wens om de betaling achteraf op basis van nacalculatie te handhaven. Eventueel kan dit worden ondersteund door steekproefsgewijze controle.
Op basis hiervan is het niet noodzakelijk de werkprocessen op een andere manier in te richten.
3. Evaluatie op basis van klantcontact Op basis van klantcontact komen de volgende onderwerpen naar voren:
• •
In verhouding met andere subsidieregelingen worden er relatief minder vragen gesteld. Hieruit blijkt dat de huidige regelgeving tot weinig vragen leidt bij klanten en duidelijk en toegankelijk is. De uitbetaling van de subsidieregeling heeft een aantal keren vertraging opgelopen wat tot extra vragen vanuit bewoners heeft geleidt. Dit leidt bij bewoners tot enige ontevredenheid
Op basis hiervan is het belangrijk om het proces van uitbetaling op de vast gestelde wijze te blijven uitvoeren en aandacht te houden voor de snelheid van uitbetaling
4. Evaluatie op de inhoudelijke subsidieregeling Op basis van klantcontact en evaluatie komen de volgende inhoudelijke onderwerpen naar voren: • • • • • •
De huidige omschrijving van maatregelen leidt frequent tot vragen of een andere soortgelijke maatregel ook mag worden genomen. Er is een wens om maatregelen flexibelere te omschrijven, zodat innovaties of eigen ontwerpen tevens gesubsidieerd kunnen worden. Ambtelijk is er de wens om de regeling aan te passen met minimale beperkingen, maar wel gericht op maximaal effect. Het behalen van een hoger rendement uit je subsidieregeling door maatregelen met een hoger effect met een hoger bedrag of percentage te subsidiëren. Het opnemen van minimale hoeveelheden om bewoners extra te stimuleren bij te dragen in het te realiseren effect. Uitsplitsing voor particuliere huiseigenaren, huurders, VVE’s en bedrijven op basis van effect.
De uitkomsten van deze evaluatie worden gebruikt om de subsidieregeling eind 2021 aan te scherpen en om de gewenste subsidieregelingen van de gemeente Alphen-Chaam en BaarleNassau in het derde kwartaal op te stellen.
Leerpunten voor de subsidieregeling ‘Klimaatbestendig Gilze en Rijen’ uit onderzoek naar subsidieregelingen in West-Brabant In de bijlage staat een samenvatting van een onderzoek naar de ervaringen met subsidieregelingen voor klimaatadaptatie. Uit dit onderzoek kunnen we de volgende leerpunten en aanbevelingen halen die bruikbaar zijn voor de gemeente ABG: A. Communiceer duidelijk over het handelingsperspectief voor inwoners. Het blijkt dat inwoners die weten wat ze moeten doen, sneller geneigd zijn om klimaat adaptieve maatregelen te nemen. De gemeente ABG zou hier meer op kunnen inspelen in de communicatie richting inwoners. Een al geplande workshop in oktober 2021 voor de aanleg van groene daken bij de gemeente Gilze en Rijen is hier een goed voorbeeld van. B. De regeling trekt met name voorlopers: de ‘early adopters’ aan. Dit is een groep mensen die een voortrekkersrol kan vervullen richting andere groepen, die niet zo snel in beweging komen. Hierop kan ook weer met gerichte communicatie op worden ingezet: zet de early adopters in als ambassadeur zodat ze de ‘boodschap’ verspreiden
Voorstel voor aanpassingen subsidie tabel Op basis van de evaluatie en klantcontact blijkt dat op dit moment ondernemers niet direct aanspraak kunnen maken op de subsidieregeling. Daarnaast merken we dat op sommige momenten de huidige omschrijvingen en maatregelen in de huidige subsidie soms tot vragen leiden of en welke maatregel onder de subsidie valt. Om die redenen wordt voorgesteld om de maatregelen iets minder specifiek te omschrijven. De grootste wijzigingen worden hieronder opgesomd. • • • •
Opsplitsen van subsidieregeling voor particuliere huiseigenaren en huurders versus VVE’s en bedrijven Verbreden van de omschrijving van groene daken. Waar een groter effect is, een hogere bijdrage mogelijk maken Omschrijving en effect van maatregelen globaler omschrijven, zodat er meer duidelijkheid is bij minder voorkomende maatregelen. Aanpassen van termijn naar 8 weken
De bovenstaande opmerkingen leidden tot 2 tabellen, één voor particuliere huiseigenaren en huurders en één voor VVE’s en ondernemers. Bij de laatste categorie wordt opgemerkt dat dit vaak over grotere investeringen gaat, waarbij de maatregel een groter bereik heeft. Daarom is het maximaal gesubsidieerde bedrag hierop aangepast. Mede ook omdat uit de evaluatie komt dat de maatregelen moeten worden ingezet waar effect wordt behaald. De tabellen zijn hieronder weergegeven met in groen de grootste aanpassingen.
Tabel 1: subsidiabele maatregelen huiseigenaren en huurders subsidiabele maatregelen huiseigenaren en huurders
Subsidiabel:
Groen dak • substraatlaag tot 40 mm • Met een minimum van 25 liter per m2 • Met een minimum van 8 m2
•
Groen dak • substraatlaag groter dan of gelijk aan dan 40 mm • Met minimaal 8 inheemse plantensoorten • Met een minimum van 25 liter per m2 • Met een minimum van 8 m2
•
Waterreservoir • Met een minimale opvang van 200 liter per stuk
•
Waterpasserende of waterdoorlatende verharding.(open verharding waardoor het water de bodem in kan lopen.) • Met een minimum van 20 m2 Afkoppelen of niet aan koppelen regenwater vanaf daken
• •
•
• • •
• • • •
•
Tegel eruit, groen erin • Met een minimum van 5 m2
• • •
Niet-Subsidiabel:
Aanleg of vervanging van dakbedekking. Aanpassingen aan de bouwkundige staat van dak of gebouw. Aanleg of vervanging van dakbedekking. Aanpassingen aan de bouwkundige staat van dak of gebouw.
25%
Met een maximu m bedrag van: € 1.500,-
35%
€ 2.500,-
Aansluiten op de hemelwaterafvo er, bezorgkosten.
25%
€ 250,-
•
Aanpassingen aan riool en hemelwater, elektra, kabels en leidingen
25%
€ 1.000,-
Afkoppelen regenpijp op infiltratievoorziening of hemelwaterriool Aanleg infiltratievoorziening Kosten infiltratievoorziening Aanleg en materiaal van HWA stelsel op eigen terrein Aansluiten van HWAstelsel op gemeentelijke HWA-stelsel
•
HWA-stelsel aansluiten op gemengd in openbare ruimte
25%
€ 1.500,-
Beplanting, potgrond, hovenierskosten.
•
Verplaatsen kabels en leidingen
25%
€ 500,-
Groen dak pakket, inclusief beplanting Aanlegkosten. Bouwkundige onderzoekskosten.
•
Groen dak pakket, inclusief beplanting Aanlegkosten.
•
Bijvoorbeeld o Regenton inclusief aansluitstuk, kraan en verhoging o Waterschutting inclusief aansluitstuk en kraan o wadi Verhardingsmateriaal, kosten van de aannemer Afvoer van originele stenen/tegels.
•
•
•
•
Vergoeding in % van de subsidiabel e kosten:
Tabel 2: subsidiabele maatregelen VVE’s en bedrijven met eigen grond en opstal VVE’s en bedrijven met eigen grond en opstal
Subsidiabel:
Groen dak • substraatlaag tot 40 mm • Met een minimum van 25 liter per m2 • Met een minimum van 8 m2
•
Groen dak • substraatlaag groter dan of gelijk aan dan 40 mm • Met minimaal 8 inheemse plantensoorten • Met een minimum van 25 liter per m2 • Met een minimum van 8 m2 Waterreservoir • Met een minimale opvang van 200 liter per stuk
•
• •
•
•
Waterpasserende of waterdoorlatende verharding o(pen verharding waardoor het water de bodem in kan lopen.) • Met een minimum van 20 m2
• • •
Afkoppelen of niet aan koppelen regenwater vanaf daken
• • • •
•
Tegel eruit, groen erin • Met een minimum van 5 m2
• • •
Niet-Subsidiabel:
Aanleg of vervanging van dakbedekking. Aanpassingen aan de bouwkundige staat van dak of gebouw. Aanleg of vervanging van dakbedekking. Aanpassingen aan de bouwkundige staat van dak of gebouw.
25%
Met een maximu m bedrag van: € 3.500,-
35%
€ 5.000,-
Aansluiten op de hemelwaterafvo er, bezorgkosten.
25%
€ 500,-
•
Aanpassingen aan riool en hemelwater, elektra, kabels en leidingen
25%
€ 2.000,-
Afkoppelen regenpijp op infiltratievoorziening of hemelwaterriool Aanleg infiltratievoorziening Kosten infiltratievoorziening Aanleg en materiaal van HWA stelsel op eigen terrein Aansluiten van HWAstelsel op gemeentelijke HWA-stelsel
•
HWA-stelsel aansluiten op gemengd in openbare ruimte
25%
€ 3.500,-
Beplanting, potgrond, hovenierskosten.
•
Verplaatsen kabels en leidingen
25%
€ 1.000,-
Groen dak pakket, inclusief beplanting Aanlegkosten. Bouwkundige onderzoekskosten.
•
Groen dak pakket, inclusief beplanting Aanlegkosten.
•
Bijvoorbeeld o Regenton inclusief aansluitstuk, kraan en verhoging o Waterschutting inclusief aansluitstuk en kraan o wadi Verhardingsmateriaal, kosten van de aannemer Afvoer van originele stenen/tegels.
•
•
•
•
Vergoeding in % van de subsidiabel e kosten:
Eenduidigheid in de subsidieregeling binnen de ABG-organisatie Aangezien de ABG-organisatie voor drie gemeenten actief is, die alle drie samenwerken binnen de klimaatkring De Baronie en die alle drie een ambitie hebben om te komen tot een strategie waarmee bewoners en bedrijven worden geënthousiasmeerd en gestimuleerd om klimaatadaptieve maatregelen te nemen in hun eigen omgeving is er voor gekozen om de verschillende subsidieregelingen uniform in te richten. Deze eenduidigheid zorgt voor een overzichtelijk werkproces binnen de ABG-organisatie en hiermee neemt het risico op fouten af. Tevens is het feit dat de verschillende gemeenten een eigen cultuur hebben, maar dat de gemeenten wel allemaal op een soortgelijke grondslag en meestal met dezelfde omgevingsfactoren te maken hebben. Hierdoor zal geen groot verschil ontstaan in de mogelijk te nemen maatregelen. Mede ook omdat de belangrijkste thema’s om te stimuleren te maken hebben met hitte, droogte, neerslag en overstroming. De laatste twee worden vaker benoemd als wateroverlast. Voor alle drie de gemeenten is het opstellen van een zelfde soort regeling ook op dit vlak haast vanzelfsprekend. De eventuele verschillen in ambitie en financiele middelen zijn uiteraard per gemeente aan te passen. Structurering vindt plaats op proces en omschrijvingen.
Iedere gemeente behoudt de mogelijkheid om het subsidiabele bedrag aan te passen en om de hoogte van het beschikbare budget anders vast te stellen.
Conclusie Voorgesteld wordt om op basis van de uitkomsten van de evaluatie en de aangepaste tabellen van maatregelen voor bewoners en huurders en voor VVE’s en ondernemers de subsidieregelingen van Gilze en Rijen, Alphen-Chaam en Baarle-Nassau in te richten.
Bijlage 1: Huidige vastgestelde subsidieregeling ‘Klimaatbestendig Gilze en Rijen’ Gilze en Rijen Verordening van de gemeenteraad van de gemeente Gilze en Rijen onder de naam “Subsidieverordening Klimaatbestendig Gilze en Rijen” Wetstechnische informatie Gegevens van de regeling Organisatie
Gilze en Rijen
Organisatietype
Gemeente
Officiële regeling
naam Verordening van de gemeente Gilze en Rijen betreffende Subsidie Klimaatbestendig Gilze en Rijen
Citeertitel
Subsidieverordening Klimaatbestendig Gilze en Rijen
Vastgesteld door
Gemeenteraad
Externe bijlagen
Bijlage 2 aanvraagformulier
Opmerkingen met betrekking tot de regeling Deze regeling treedt in werking de dag na publicatie. Wettelijke grondslag(en) of bevoegdheid waarop de regeling is gebaseerd 1. artikel 108 van de Gemeentewet 2. Algemene Subsidieverordening voor de gemeente Gilze en Rijen Overzicht van in de tekst verwerkte wijzigingen
Datum inwerkingtreding 3 november 2020
Terugwerkende Datum kracht tot en met uitwerkingtreding
Betreft nieuwe regeling
Datum ondertekening Bron bekendmaking
Kenmerk voorstel
Tekst van de regeling Titel Verordening van de gemeenteraad “Subsidieverordening Klimaatbestendig Gilze en Rijen” Hoofdstuk 1 Inleidende bepalingen Artikel 1.1 Begripsbepalingen In deze subsidieverordening wordt verstaan onder: • college: college van burgemeester en wethouders; • beschikbaar subsidiebedrag (subsidieplafond): bedrag dat ten hoogste beschikbaar is voor subsidieverlening op basis van deze regeling; • buurt: buurt, wijk of dorp; • klimaatbestendig: bestand zijn tegen de effecten van het klimaat en de klimaatverandering, te weten hoosbuien, droogte, hittestress of overstromingen. • schoon verhard oppervlak: het oppervlak (daken, wegen, verharde terreinen) waarvan het hemelwater, dat tot afstroming komt, als schoon kan worden aangemerkt; • gemengd stelsel: gecombineerde afvoer van afvalwater en hemelwater; • bovengrondse infiltratie: hemelwater dat van wegen en daken afstroomt aan de oppervlakte en in de bodem infiltreert; • subsidie: subsidie als bedoeld in artikel 4:21, eerste lid van de Algemene wet bestuursrecht; • gemeente: de gemeente Gilze en Rijen; • wet: Algemene wet bestuursrecht (Awb). Artikel 1.2 Bevoegdheid college 1. Het college is bevoegd tot het verlenen en vaststellen van subsidies als bedoeld in deze verordening. 2. Het college is bevoegd nadere regels vast te stellen voor het verstrekken van subsidies als bedoeld in deze verordening.
Artikel 1.3 Subsidieplafond 1. Het subsidieplafond voor 2020 en 2021 bedraagt € 35.000,-- per jaar. Resterend budget van 2020 wordt overgeheveld naar 2021. Artikel 1.4 Subsidiedoeleinden algemeen 1. Het college verstrekt op grond van deze regeling subsidie voor maatregelen die bijdragen aan het klimaatbestendig inrichten van de leefomgeving en die daarbij: a. Kennis en bewustwording over de gevolgen van klimaatverandering vergroten; b. De groen- en waterstructuur in bebouwd gebied versterken; c. De afvoer van regenwater op de riolering verminderen; 2. De maatregelen waarvoor subsidie wordt verstrekt op grond van het eerste lid van deze bepaling, moeten voldoen aan de voorwaarden als bedoeld in hoofdstuk 2 van deze verordening. Hoofdstuk 2 Hoogte van de subsidie en voorwaarden Artikel 2.1 Subsidievereisten 1. Subsidie op grond van deze regeling kan worden aangevraagd door woningeigenaren, huurders van Leystromen en Vereniging van Eigenaren. 2. Subsidie kan worden aangevraagd door huurders van Leystromen voor de maatregelen ‘regenton’ , ‘waterdoorlatende verharding’ en ‘tegel eruit, plant erin’. 3. Onverminderd het bepaalde in de Algemene subsidieverordening moet om in aanmerking te kunnen komen voor subsidie, worden voldaan aan de volgende vereisten: a. De maatregel is gericht op het klimaatbestendig inrichten van de leefomgeving; b.
De maatregel betekent een verbetering ten opzichte van de bestaande situatie vanuit het oogpunt van klimaatadaptatie;
Artikel 2.2 Aanvraag subsidieverlening 1. Een aanvraag om subsidieverlening bevat tenminste: a. een beschrijving van de maatregel; b. het adres of de kadastrale percelen waarop de maatregel wordt uitgevoerd; c. de wijze van aanleg en uitvoering van de maatregel; d. de verwachte planning; e. een begroting van de kosten van de maatregel en één of meerdere offertes; f. een beschrijving inclusief foto’s van de huidige situatie en een beschrijving van de toekomstige situatie na het uitvoeren van de maatregel g. een schriftelijke goedkeuring van de eigenaar van de woning om de maatregel uit te voeren. h. de gegevens van inschrijving en de penvoerder die namens de VvE de aanvraag indient. 2. Voor de aanvraag wordt gebruik gemaakt van het formulier in bijlage 3. Artikel 2.3 Hoogte van de subsidie De hoogte van de subsidie bedraagt maximaal 25% van de aangevraagde kosten tot het vastgestelde maximum van de desbetreffende maatregel. Artikel 2.4 Subsidiabele kosten Alleen de uitvoeringskosten komen in aanmerking. Dat zijn de volgende kosten:
Tegel eruit— groen erin
Regenwatervijver
Voor huurder s
Subsidiabel
JA
-
NEE
Waterdoorlatende verharding
JA
Groen dak
NEE
-
-
-
Regenton
JA
-
Niet-subsidiabel
Beplanting, potgrond Hovenierskosten met uitzondering van de nietsubsidiabele kosten Aansluiting ophemelwaterafvoer Beplantingsmateriaal Graafwerkzaamheden Verhardings-materiaal Kosten aannemer met uitzondering van nietsubsidiabele kosten
-
-
-
Plantmateriaal en onderliggende dakbedekking ten dienste van het groene dak. Aanlegkosten (uren hovenier/aannemer)
-
Regenton, aansluitstuk, verhoging.
-
inclusief kraan en
-
-
Verplaatsen kabels/leidingen Aanleg electra en andere voorzieningen Afvoer tegels Afvoer grond
Afvoer originele tegels Aanpassingen aan riool en hemelwater, electra, kabels en leidingen Bitumen of andere dakbedekking die niet ten dienste staan aan het groene dak. Aanpassingen aan de bouwkundige staat van dak of gebouw. Aansluiten op de hemelwaterafvoer. Bezorgkosten
Vergoeding in % van de subsidiabele kosten 25 %
Met een maximumbedrag van:
25 %
€ 1.000,--
25 %
€ 500,--
25 %
€ 1.000,--
25 %
€ 50,--
€ 500,--
Artikel 2.5 Weigeren subsidieverlening Het college weigert de subsidie in ieder geval indien: a. Voor de maatregel al eerder subsidie op basis van deze regeling is verstrekt; b. Voor de maatregel subsidie is ontvangen uit een andere subsidieregeling met soortgelijke doelstellingen waar de gemeente reeds bij is betrokken als medefinancier; c. De maatregel waarvoor subsidie wordt aangevraagd een woning of woningcomplex betreft waarvoor na 1-1-2020 een Wabo-vergunning voor het bouwen is verleend. d. Aanvragen die worden ingediend als het subsidieplafond bereikt is.
e. Maatregelen die al zijn uitgevoerd vóór de aanvraag. Artikel 2.6 Verplichtingen van de subsidieontvanger 1. De maatregel moet binnen zes maanden nadat de subsidie is verleend, afgerond zijn. 2. Het college kan de subsidieverlening intrekken indien de maatregel, waarvoor de subsidie is verleend, niet is afgerond uiterlijk zes maanden na verlening van de subsidie. 3. Onverminderd het bepaalde in de Algemene subsidieverordening, doet de subsidieontvanger melding van gewijzigde omstandigheden over: a. Wijzigingen die van invloed zijn op het recht op subsidie of de hoogte ervan; b. Voor VvE’s: - Wijzigingen in statuten van VvE; - Ontbinding van de rechtspersoon of de VvE; Artikel 2.7 Afwijken van termijnen Het college kan op grond van bijzondere omstandigheden afwijken van de in deze verordening genoemde termijnen. Hoofdstuk 3 Slotbepaling Artikel 3.1 Inwerkingtreding 1. Deze verordening treedt in werking op de eerste dag na de bekendmaking ervan en is van kracht tot en met 31 december 2021. 2. Deze verordening kan worden aangehaald als: Subsidieregeling Klimaatbestendig Gilze en Rijen. Aldus vastgesteld in de openbare raadsvergadering van de gemeente Gilze en Rijen van 2 november 2020. Bijlagen 1. Toelichting bij “Subsidieregeling klimaatbestendig Gilze en Rijen”. 2. Format aanvraagformulier
Bijlage 2: Onderzoek naar de ervaringen met subsidieregelingen voor klimaatadaptatie Klimaatadaptieve maatregelen zijn belangrijk om overlast door extreem weer zoals hitte, droogte, en zware neerslag te voorkomen of te verminderen. Naast de overheid en het bedrijfsleven spelen ook burgers in Nederland een belangrijke rol in het klimaatadaptiever maken van onze samenleving. Hoe kunnen burgers gemotiveerd worden klimaat adaptieve maatregelen te nemen? Door het uitvoeren van onderzoek is bekeken in welke mate een subsidieregeling een effectieve manier is om de opname van klimaatadaptieve maatregelen te stimuleren. In het onderzoek is gebruik gemaakt van twee vragenlijstenonderzoeken: • •
één onderzoek onder een algemene steekproef van inwoners, één onderzoek onder aanvragers van een subsidieregeling Water en Groen.
In het onderzoek staan de volgende drie onderzoeksvragen centraal: 1. Wat motiveert mensen om klimaatadaptieve maatregelen te nemen, en om subsidie aan te vragen? 2. Wie doen er een aanvraag voor een subsidieregeling? 3. In welke mate heeft de subsidieregeling een rol gespeeld bij de beslissing van de subsidieaanvragers om klimaatadaptieve maatregelen te nemen. Ten eerste is bekeken of de kosten van klimaat adaptieve maatregelen inderdaad een belangrijke rol speelden bij de keuze om deze maatregelen te nemen. Uit de resultaten bleek dat de mate waarin mensen klimaat adaptieve maatregelen als te duur zagen geen verband hield met de mate waarin mensen van plan waren klimaat adaptieve maatregelen te nemen, of van plan waren subsidie aan te vragen. Deze bevinding weerspreekt een belangrijke aanname achter het gebruik van subsidies, namelijk dat kosten een belangrijke barrière voor het nemen van klimaat adaptieve maatregelen vormt. Ten tweede is bekeken wie er een aanvraag voor de subsidieregeling doet. Onderzocht is hoe subsidieaanvragers verschillen van de deelnemers uit de algemene steekproef. In vergelijking met deelnemers uit de algemene steekproef vinden subsidieaanvragers gemiddeld dat extreem weer meer risico’s veroorzaakt, en ervaren ze meer negatieve emoties rondom extreem weer.
Tegelijkertijd zien ze ook meer mogelijkheden om zelf bij te dragen aan het oplossen van dit probleem (zij achtten zichzelf bijvoorbeeld meer in staat maatregelen te nemen, denken dat de maatregelen effectiever zullen zijn om overlast te voorkomen en te verminderen, en vinden zichzelf meer verantwoordelijk voor het nemen van maatregelen). Tot slot is de groep subsidie aanvragers socio-economisch beter gesteld dan andere groepen; zij hadden gemiddeld een hoger inkomen en zijn hoger opgeleid dan deelnemers uit de algemene steekproef. De subsidies komen over het algemeen terecht bij een relatief kleine groep koplopers die betrokken is bij het onderwerp, en beschikken over de middelen om klimaat adaptieve maatregelen te nemen. Veelal vertolken zij een ambassadeursrol voor hun omgeving. Ten derde bekeken we in welke mate de subsidieregeling een rol heeft gespeeld bij de beslissing van de subsidieaanvragers om klimaat adaptieve maatregelen te nemen. Veel van de subsidieaanvragers geven aan dat zij al van plan waren om de klimaat adaptieve maatregelen te nemen, óók zonder de subsidieregeling. Toch vinden veel subsidieaanvragers ook dat de subsidieregeling hen wel gestimuleerd heeft de maatregelen te nemen. De subsidie vormt voornamelijk een extra duwtje om mensen te motiveren actie te ondernemen, maar is vaak niet doorslaggevend.