D66 - Betoog 2 december 2024

Raadsvergadering: Maatregelenpakket Ravijnjaar Maandag 2 december 2024 Bijdrage eerste termijn Maatregelenpakket versoberingen in eigen huis Voorzitter, Het is goed om te zien dat het college en de raad gezamenlijk erkennen hoe belangrijk het is om onze voorzieningen op peil te houden. Huisvesting, openbare ruimte, mobiliteit en duurzaamheid zijn cruciaal voor onze gemeente, en wij waarderen de inzet om dit te waarborgen. Ook het voorstel om samenbindende activiteiten te versterken kan op onze steun rekenen. Maar toch, voorzitter, moeten wij kritisch blijven. Het maatregelenpakket bevat stevige ambities, maar kent ook onzekerheden, onduidelijke prioriteiten en forse lastenverzwaring voor onze inwoners. Het is te makkelijk om alleen naar Den Haag te wijzen voor de financiële uitdagingen. Juist nu is het aan ons om in onze eigen keuken te kijken, heldere keuzes te maken en verantwoordelijkheid te nemen, zonder de rekening eenvoudigweg bij onze inwoners te leggen. Er wordt een fors hogere OZB, 16,6% voor inwoners en voor onze bedrijven zelfs met 21%, gepresenteerd als dé belangrijkste oplossing voor de financiële tekorten. En helaas stijgen de kosten voor onze inwoners komend jaar toch al fors. De rioolheffing gaat met 27% omhoog en het vastrecht voor afvalstoffen met 17%.

Deze gemeentelijke lasten stijgingen zijn vier keer zo hoog als infatiecijfers, we maken dus onze inwoners armer! Daarnaast hebben onze inwoners ook nog te maken met duurdere ziektekostenverzekering, duurder water, boodschappen duurder en de energieprijzen die hoog blijven en ga zo maar door. Dat is niet zonder gevolgen: inwoners – waaronder mensen zonder een hoog inkomen, ook midden inkomens – krijgen de rekening gepresenteerd. De inwoners van Gilze en Rijen, onze inwoners, worden hierdoor excessief belast. De vraag is: hebben we echt alles gedaan om die lastenstijging te beperken? Neem bijvoorbeeld de ABG-organisatie en het voorgestelde nieuwe ambtenarenkantoor. Is het in deze tijd van financiële tekorten verantwoord om miljoenen uit te geven aan een kantoor, terwijl we investeringen in schone lucht, hittestress en klimaatadaptatie voor ons uitschuiven? Wij vragen het college daarom concreet: Het college stelt dat er extra middelen nodig zijn om (de kwaliteit van) het voorzieningenniveau in onze gemeente in stand te houden en grote al in gang gezette opgaven te bekostigen.

Waarom heeft het college ervoor gekozen om inwoners zwaarder te belasten met een hogere OZB, in plaats van kritisch te kijken naar de grote opgaven en daar financiële ruimte te creëren voor het behoud van voorzieningen? Kan het college aangeven waarom er prioriteit ligt bij ingang gezette grote projecten, zoals het ambtenarenkantoor en de daaraan gekoppelde bestuurszetel, boven het ontzien van de inwoners? Is er met de andere gemeenten binnen de ABG gesproken over goedkopere oplossingen voor een ambtenarenkantoor? Zo ja, wat zijn de uitkomsten? Zo nee, waarom niet? 1

Daarnaast bevat het pakket flinke onzekerheden. Zo is het onduidelijk of de ruimte onder het BCF-plafond beschikbaar blijft, of dat we het beloofde miljoen voor asielopvang gaan ontvangen. Ook de beloofde besparingen in de jeugdzorg en Wmo zijn verre van zeker, omdat ze afhankelijk zijn van investeringen die eerst maar eens moeten renderen. Daarom vragen wij aan het college: Hoe voorkomt het college dat tegenvallers in dit maatregelenpakket leiden tot nóg hogere lasten of verdere bezuinigingen op voorzieningen? Welke scenario’s liggen klaar om tegenvallers in dit maatregelenpakket op te vangen, m.a.w. is er een plan B? Ook de keiharde bezuinigingen op de jeugdzorg en WMO baren ons zorgen, niet alleen om de onzekerheid of de besparingen wel gerealiseerd gaan worden, maar nog meer om de impact die deze ingrijpende bezuinigingen hebben op deze kwetsbare groepen. Wij zullen dan ook met een tegenbegroting komen, waarbij niet de lasten bij onze inwoners, maar door voor een groot deel de versoberingen in eigen huis te houden. Daarnaast ontbreken nog cruciale posten voor maatregelen voor verduurzaming en klimaat en dus de gezondheid van onze inwoners. Wij zullen een paar voorstellen doen die de eerste stapjes zetten, zonder dat dit een grote druk op de begroting zal leggen. De uitdagingen en keuzes die voorliggen, vragen ook iets van de fracties in deze raad.

In de tweede termijn komen we hierop terug. Conclusie Voorzitter, wij staan achter de ambitie om voorzieningen te behouden en te versterken. Maar we verwachten dat dit gebeurt met eerlijke, transparante keuzes die inwoners niet onnodig zwaar belasten. Wij roepen het college en de raad op om eerlijk naar alternatieven te kijken, prioriteiten te stellen en verantwoordelijkheid te nemen – zonder de rekening bij onze inwoners neer te leggen. Dank u wel. Antonet Krol Fractievoorzitter D66 Gilze en Rijen

2