cultuur maakt Gilze en Rijen

Cultuur maakt Gilze en Rijen Cultuurvisie 2017 Gemeente Gilze en Rijen

Inhoud Voorwoord 1

Waarom deze visie?

2

Wat willen we bereiken?

3

Hoe gaan we dat doen? 3.1

Jong beginnen

Focus op kennismaken en ontwikkelen

Talentontwikkeling door kwaliteit

3.2

Verbinden en samenwerken

- tussen domeinen

- tussen doelgroepen

- tussen culturele partners

3.3

Sterke culturele basisvoorzieningen

3.4

Innovatie

4

Subsidie, monitoring en cultureel ondernemerschap

5

Nawoord

2

Voorwoord We komen er dagelijks mee in aanraking: cultuur. Of je nou naar een theatervoorstelling gaat, of thuis op de bank een boek leest, cultuur vind je overal waar (creatieve) uitdrukkingsvormen worden gedeeld zoals kunst, muziek, kennis, ervaringen en meningen. Een dynamisch systeem dus, waarin we waarden, symbolen en identiteiten creëren en met elkaar confronteren. Cultuur heeft artistieke, maatschappelijke en economische waarde. Bij de vorming van onze identiteit, onze persoonlijke ontplooiing en creativiteit speelt cultuur een grote rol. Maar cultuur heeft niet alleen waarde voor de maker zelf; cultuur verbindt, biedt plezier, draagt bij aan het oplossen van maatschappelijke vraagstukken en geeft een lokale economische impuls. Deze nota presenteert de gemeentelijke visie op cultuur en laat de meerwaarde zien van cultuur voor onze gemeente en haar inwoners. Omdat cultuur zich moeilijk laat vatten in hokjes en kaders, richt deze nota zich op de hoofdlijnen en vraagt om een concrete invulling ervan door onze (culturele) partners. Het aandeel van de gemeente in de totstandkoming van culturele activiteiten is gering. Juist daarom hebben verschillende partijen volop meegedacht bij de totstandkoming van deze nota; ook over de rol die de gemeente zou moeten spelen in het cultuuraanbod van Gilze en Rijen.

We hopen dat deze visie daarmee een gedeelde visie van alle partners, cultuuraanbieders en -beoefenaars in onze gemeente zal zijn.

4

1. Waarom deze visie? Uit gesprekken met onze culturele partners kwam in de afgelopen periode naar voren dat zij een duidelijk kader misten voor het cultuurbeleid. Er was wel een subsidiebeleid, maar de paraplu erboven ontbrak. Ook intern - binnen de gemeente - leert de ervaring dat een goed omlijnde visie een meer concrete richting geeft aan het betreffende beleidsterrein. De op 1 september 2015 door het college vastgestelde ‘kapstok kunst en cultuurbeleid’ is een eerste aanzet tot zo’n kader en geeft een goede denkrichting, maar blijft te abstract. Deze kapstok heeft gediend als onderligger voor de paragraaf over kunst en cultuur in het subsidiebeleid. Maar om kunst en cultuur alleen te koppelen aan het subsidiebeleid is te beperkt. Deze visie wil daarom dat kader geven - zowel voor onszelf als voor onze partners - zodat we vanaf nu een duidelijke richting hebben. Wat is de meerwaarde van cultuur in de gemeente Gilze en Rijen? Waarom vinden we cultuur in onze gemeente belangrijk? De visie geeft een viertal pijlers die een meer gerichte inzet op het gebied van cultuur mogelijk maken. De nota is tot stand gekomen in nauwe samenwerking met onze culturele partners en wordt ook door hen gedragen. En dat is belangrijk, want juist van onze partners verwachten we dat zij de vertaalslag weten te maken van deze visie naar concrete doelstellingen.

6

Onze inzet: verhogen van cultuurparticipatie

2. Wat willen we bereiken? Cultuur is waardevol voor onze gemeente en haar inwoners. In de verschillende gesprekken met onze partners werd dit belang ook telkens bevestigd en benadrukt. De kern van onze inzet is daarom dat zoveel mogelijk inwoners deelnemen aan cultuur. Dit kan door zowel actieve als passieve deelname aan culturele uitingen. Als gemeente willen we daarbij vooral de ruimte bieden aan verenigingen en partners om zelfstandig cultuur te creëren. Hier de juiste omstandigheden, mogelijkheden, kansen en faciliteiten voor bieden, is ons streven. Deelname aan culturele uitingen willen we laagdrempelig, toegankelijk en zichtbaar maken in onze gemeente. Zoals gezegd heeft cultuur niet alleen waarde voor de maker zelf. Onze inzet heeft dan ook alles te maken met het verbeteren van de leefbaarheid en de sociale samenhang in onze gemeente. Onze focus ligt daarbij op de jeugd tot 13 jaar (zie hoofdstuk 3). Ook kwaliteit en innovatie zijn belangrijke ingrediënten voor culturele activiteiten. Alleen als het cultuuraanbod in onze gemeente interessant blijft voor onze inwoners, zullen meer mensen meedoen. We willen daarom de tevredenheid over het aanbod vergroten; ook willen we dat het aanbod als waardevoller voor de samenleving wordt gezien. Omdat onze aanbieders goed weten wat de vraag uit de samenleving is, kunnen zij hier op inspelen. Schematisch ziet dit er als volgt uit:

Deelname aan cultuur verhogen laagdrempelig, zichtbaar, toegankelijk

Leefbaarheid en sociale

Kwaliteit en innovatie

samenhang verbeteren

8

met focus op jeugd/jongeren

met focus op jeugd/jongeren

en inzet op verschillende

en inzet op verschillende

thema’s, zoals cultureel

thema’s, zoals cultureel

erfgoed/ muziek/theater etc.

erfgoed/ muziek/theater etc.

3. Hoe gaan we dat doen? Hoe willen we dat voor elkaar krijgen, het verhogen van cultuurparticipatie? Er zijn vier belangrijke pijlers waarop we onze middelen en aandacht gaan richten. Dit zijn: 1.

Jong beginnen, focus op de jeugd tot 13 jaar;

2.

Verbinden en samenwerken, elkaar versterken en sociale cohesie en leefbaarheid vergroten;

3.

Sterke culturele basisvoorzieningen, waaronder Cultureel Erfgoed;

4.

Innovatie, cultuur als bijdrage aan innovatief denken.

Deze vier speerpunten worden in de volgende paragrafen verder uitgewerkt. In hoofdstuk 4 wordt ingegaan op subsidies en monitoring.

10

We willen een breed - en voor iedereen toegankelijk cultuuraanbod realiseren, waarbij we de focus leggen op de jeugd tot 13 jaar.

3.1

Jong beginnen Focus op de jeugd Een leven vol cultuur begint vaak op jonge leeftijd. Wie vroeg in aanraking komt met verschillende culturele uitingen heeft meer kans om op latere leeftijd ook (actief of passief) bezig te zijn met cultuur. We willen daarom een stevig cultureel fundament leggen bij de kinderen in onze gemeente; op school, na school en in de vrije tijd. Het bieden van een brede basis - met verschillende kunstdisciplines - is daarbij belangrijk. De nadruk voor de gemeente ligt hier vooral op het faciliteren en verbinden, onder andere door het inzetten van culturele professionals zoals bij stichting TooN!, stichting Cultuurplaats en de Brede school.

Cultuur op school Het ministerie van OCW geeft kerndoelen voor het basisonderwijs. Scholen geven hier hun eigen invulling aan en bepalen dus zelf hoe en hoeveel cultuuronderwijs ze aanbieden. Daarbij zijn ze zelf verantwoordelijk voor de kwaliteit. De rijksoverheid zet in op het versterken van de kwaliteit van cultuureducatie met het programma Cultuureducatie met Kwaliteit (CmK). De gemeente Gilze en Rijen doet mee aan dit programma. In de meeste Brabantse gemeenten wordt gewerkt met de Cultuurloper; zo ook bij ons. De uitvoering hiervan ligt in handen van de twee intermediairs van stichting Cultuurplaats. Alle scholen in onze gemeente nemen deel aan CmK en de Cultuurloper. Daarmee hebben ze een flinke ambitie uitgesproken als het gaat om cultuureducatie. We willen deze vasthouden en de komende jaren versterken. Cultuureducatie is de laatste jaren door de inzet van onder andere stichting Cultuurplaats een vanzelfsprekend en steeds meer integraal onderdeel geworden van het schoolaanbod. Dit willen we de komende jaren borgen en versterken.

12

Cultuur na school Daarnaast willen we dat alle basisscholen (en eventueel partners die met het basisonderwijs samenwerken) een laagdrempelig en toegankelijk buitenschools cultuuraanbod verzorgen. Dit aanbod voorziet in een verrijking en verdieping van de cultuureducatie op school en zorgt ervoor dat de sociale en creatieve competenties van kinderen verder worden ontwikkeld. Hoewel scholen zelf kiezen hoe actief ze aan de slag gaan met dit buitenschools cultuuraanbod, willen we er als gemeente de komende periode op inzetten dat alle scholen dit meer gaan aanbieden. Om dit buitenschools aanbod toegankelijk en laagdrempelig te houden, heeft de gemeente een Brede School subsidieregeling. Deze is niet alleen bestemd voor cultuur, maar ook voor sport, natuur, milieu etc. De uitvoering van deze regeling ligt bij de door de gemeente gefinancierde Brede School Coördinator. Deze coördinator helpt de partners met het samenstellen van een divers en uitgebalanceerd aanbod. Daarnaast heeft hij als belangrijke taak om verbindingen te leggen en scholen te stimuleren in de IKC-ontwikkeling. Een aantal scholen denkt er over na om deze in te gaan zetten.

Vrije tijd Cultuur is overal om ons heen; het is een belangrijk onderdeel van onze samenleving. Denk bijvoorbeeld aan ons Cultureel Erfgoed en de vele verenigingen die we hebben in onze gemeente. Koren, harmonieën, toneel-, muziek- en musicalgezelschappen. Maar natuurlijk ook alle kunst- en cultuuruitingen die plaatsvinden in de culturele centra en de bibliotheken, plus de manier waarop we kijken naar de toekomst en bijvoorbeeld omgaan met alle mogelijkheden van nieuwe media. We vinden een breed cultuuraanbod belangrijk in onze gemeente. Via subsidieverstrekking worden daarom bij de basisvoorzieningen in onze gemeente de vragen weggelegd om enerzijds een breed aanbod te creëren en om anderzijds in te spelen op de vraag. Zo is er voor elk wat wils en kunnen onze inwoners hun talenten breed ontwikkelen. Verder willen we dat iedereen mee kan doen. Daarom zal bij de concrete uitwerking van deze visie het jeugdcultuurfonds worden ingezet.

14

We zetten in op talentontwikkeling door kwaliteit.

Talentontwikkeling door kwaliteit De verschillende niveaus waarop cultuur wordt beoefend, vragen om een andere mate van kwaliteit. Het kwaliteitsniveau laten we aansluiten op de vraag die er is in onze gemeente. Er zijn verschillende niveaus waarop mensen bezig zijn met cultuur/culturele uitingen: – Het niveau van ‘kennismaken’: veelal op of na school, via bijvoorbeeld de Cultuurplaats of Brede School. – Het niveau van ‘ontwikkelen’: veelal via ToonN! onze verenigingen. – Het excellente niveau: bijvoorbeeld via de opleidingen van harmonieën, particuliere lessen bij bevoegde docenten/musici, al dan niet via het Kunstpodium in onze gemeente. Het is overigens goed mogelijk dat dit excellente aanbod vaak alleen buiten de gemeente beschikbaar is. In deze visie ligt de focus op het lokale aanbod. Daarom richten we onze aandacht vooral op de niveaus ‘kennismaken’ en ‘ontwikkelen’. Op deze niveaus willen we talentonwikkeling door kwaliteit op veel terreinen mogelijk maken. Uitgangspunt is de bestaande vraag. Cultuuraanbod op deze niveaus is aanwezig bij onze verenigingen en via de website van TooN!, namelijk Toonjetalent.nl. Aanbod op het excellente niveau is er in onze gemeente onder andere bij harmonieën, Kunstpodium en zzp’ers. Mocht er vraag zijn naar iets wat niet door hen wordt aangeboden, dan wordt bovenlokaal verder gezocht naar een geschikt aanbod.

Met het aanbieden en laten zien van het excellente niveau willen we mensen(vooral kinderen) enthousiasmeren om door te stromen van het niveau ‘ontwikkelen’ naar ‘excellent’.

16

We willen dat de verschillende spelers binnen en buiten het culturele veld met elkaar gaan samenwerken, zodat via cultuur verbindingen ontstaan die de leefbaarheid en sociale samenhang in onze gemeente verbeteren.

3.2

Verbinden en samenwerken Door te zoeken naar (onverwachte) verbindingen en deze met elkaar te delen, wordt er meer samengewerkt tussen cultuuraanbieders. Contact leggen met de ander, weten waar hij/zij mee bezig is en samen de krachten bundelen; het belang hiervan is al vaker onderkend. Ook in het voortraject kwamen de termen verbinden en samenwerken steeds terug, zowel in gesprekken met onze culturele partners als intern met collega’s van andere beleidsterreinen. Als gemeente willen we op dit vlak zoveel mogelijk ondersteunen en faciliteren. Dat doen we bijvoorbeeld door een opdracht mee te geven aan de culturele centra, stichting TooN!, stichting Cultuurplaats en Theek 5, maar ook via het subsidiebeleid voor activiteitensubsidies. Stichting TooN! en stichting Cultuurplaats hebben beide bij uitstek een verbindende rol. De twee intermediairs en de coördinator van stichting TooN! proberen vraag en aanbod goed in beeld te hebben en op elkaar aan te laten sluiten. Stichting Cultuurplaats richt zich vooral op het basisonderwijs als vrager en het culturele veld als aanbieder; stichting TooN! richt zich op degenen die zich op cultureel vlak willen uiten als vrager en het culturele veld als aanbieder. De gemeente geeft een subsidie aan deze stichtingen, met name om deze rol als verbinder, aanjager en stimulator op te pakken.

Daarnaast wordt onder andere door hen de kwaliteit van het aanbod bewaakt. Beide stichtingen verstevigen daarmee het lokale culturele netwerk. Ze hebben oog voor innovatie en kwaliteit en weten verbindingen te maken met andere domeinen zoals educatie, zorg en ondersteuning en toerisme. Hun focus ligt op het kennen en herkennen van de vraag en het vinden/tot stand laten komen van een passend aanbod. Het eigen initiatief van mensen en verenigingen wordt daarbij gestimuleerd doordat de stichtingen de mogelijkheden laten zien die er binnen de gemeente zijn. Desgewenst wordt ook begeleid. In de komende periode zal de rol van deze stichtingen belangrijk blijven.

Verbinding en samenwerking willen we op drie terreinen stimuleren: –

tussen domeinen

–

tussen doelgroepen

–

tussen culturele partners

18

We willen via cultuur de vitaliteit bij onze inwoners stimuleren. De culturele partners zoomen daarbij in op de verschillende doelgroepen (met name op de jeugd).

Tussen domeinen We willen dat cultuur een onderdeel is van de maatschappelijke agenda. Het bestaansrecht van kunstenaars en culturele instellingen ligt dan niet alleen in de sector zelf, maar zeker ook in de verbinding tussen cultuur en samenleving. Cultuur zorgt ervoor dat mensen zich meer betrokken voelen bij de samenleving. Door bewust en actief deel te nemen aan kunst, cultuur, media en erfgoed worden we uitgedaagd hierover na te denken. Zo ontwikkelt zich een begrip voor andere normen en waarden. Het samen beoefenen of beleven van cultuur zorgt voor gedeelde ervaringen. Het versterkt het gevoel samen iets te doen en het verbindt. Dit sluit goed aan bij waar we in het sociaal domein op inzetten: zelfredzaamheid en zorg voor elkaar. Culturele voorzieningen en activiteiten kunnen zorgen voor het vergroten van de zelfredzaamheid en het versterken van zorg voor elkaar. Dit kan een waardevolle (preventieve) aanvulling zijn op het professionele zorgaanbod. In ons subsidiebeleid zijn hier mogelijkheden voor gecreëerd. Het subsidiebeleid voor activiteitensubsidies richt zich namelijk vooral op de beleidsdoelen die we willen behalen op het gebied van ondersteuning, hulp en veiligheid. We sporen partijen uit dit veld aan om verbindingen te leggen en samen te werken met het culturele veld. Hieruit kunnen mooie nieuwe initiatieven ontstaan, waarbij cultuur ingezet wordt als middel.

Van iedereen in het culturele veld wordt een actieve en open houding gevraagd om deze verbinding en samenwerking tot stand te brengen.

Tussen doelgroepen Cultuur biedt oneindige mogelijkheden voor het leggen van verbindingen en het aangaan van samenwerking. We willen dat er bruggen worden geslagen en kruisbestuiving ontstaat, ook tussen de verschillende doelgroepen in onze gemeente. Door de verbindingen tussen de domeinen komen ook verschillende doelgroepen met elkaar in contact. Jong en oud, professionals en amateurs, bedrijven en non-profit organisaties. Samenwerkingspartners leren van elkaar, waardoor nieuwe inzichten ontstaan die ervoor zorgen dat vraag en aanbod beter op elkaar aansluiten.

20

Het hebben en behouden van een hecht verenigingsleven is belangrijk om dit voor elkaar te krijgen.

Tussen culturele partners We willen dat de verschillende culturele instellingen in onze gemeente elkaar versterken. Dit kan door meer samen te werken en de krachten te bundelen, zodat de instellingen zichtbaarder worden op het gebied waar ze zelf het krachtigst zijn. We zien deze nauwe samenwerking volop ontstaan tussen de (grote) instellingen in onze gemeente. Zo brainstormen bijvoorbeeld Theek 5, de culturele centra en de gemeente samen over de toekomst van de bibliotheek. Daarnaast is er een hechte samenwerking tussen de culturele centra, stichting TooN! en stichting Cultuurplaats, die onder hetzelfde bestuur vallen. Al deze partijen hebben hun standplaats binnen de culturele centra. Deze centra worden daardoor fysiek en gevoelsmatig de culturele spinnen in het web. Ook bij andere initiatieven zien we dat er onderling al verbindingen worden gelegd, zoals bij De steenfabriek, het natuurpodium en evenementen waar geëxposeerd of gepresenteerd wordt. Het vergroten van de zichtbaarheid van dergelijke initiatieven gebeurt zowel online als offline. Er kan voor de zichtbaarheid aangehaakt worden bij bestaande initiatieven rondom cultuur of toerisme, zoals Toerlezjoere.

Dat de cultuuraanbieders bereid zijn om meer verbinding en samenwerking met elkaar aan te gaan, blijkt ook uit het volgende initiatief: vanuit de culturele instellingen is geopperd om gezamenlijk één jaarthema te kiezen dat gedurende dat jaar centraal staat en waar de verschillende partijen gezamenlijk (en eventueel ook afzonderlijk) aandacht aan besteden. Het thema is een instrument dat ingezet wordt om cultuurparticipatie te verhogen. Mogelijk wordt ervoor gekozen om rondom het thema een (start)bijeenkomst te organiseren of ontmoetingen op een andere wijze. De partners kunnen de gemeente vragen hier een rol in te spelen. Bij de meer concrete uitwerking van deze visie zal eenieders rol duidelijk worden.

22

We willen kwalitatief goede basisvoorzieningen voor cultuur. Hieronder vallen accommodaties, professionals en Cultureel Erfgoed

3.3

Sterke culturele basisvoorzieningen In de Kadernotitie Subsidiebeleid is het volgende opgenomen over de visie van de gemeente: De gemeente Gilze en Rijen wil dat ‘iedereen die in deze gemeente woont mee kan doen aan onze samenleving’. Hierbij moeten inwoners ‘zelf de regie over hun leven in handen nemen én inwoners moeten elkaar daarbij helpen. Inwoners die door omstandigheden tekortschieten in zelfredzaamheid en die niet kunnen deelnemen aan de samenleving blijven wij uiteraard een helpende hand bieden’. De gemeente geeft in haar visie aan dat ze wil ‘blijven inzetten op kwalitatief goede voorzieningen voor onderwijs, sport, cultuur en welzijn voor jong en oud. Daardoor kan het beroep dat mensen doen op de maatschappelijke zorg en gezondheidszorg minder worden’. Daarnaast stelt ze dat de financiële bijdragen aan verenigingen vooral gericht zijn op het bevorderen van deelname van verschillende bevolkingsgroepen aan de activiteiten van de verenigingen. Ook wordt de ambitie uitgesproken om de vitaliteit van de kernen met goede voorzieningen op het vlak van sport en cultuur te versterken en optimaal te gebruiken. Hierbij zijn de eigen verantwoordelijkheid en zelfredzaamheid van inwoners en verenigingen voor de gemeente belangrijke uitgangspunten.

Voor de groep inwoners die zelfredzaam is en actief wil deelnemen aan onze samenleving is het belangrijk dat er basisvoorzieningen in onze gemeente zijn. Deze mensen kunnen zonder overheidsbemoeienis hun eigen keuzes maken ten aanzien van sporten, culturele activiteiten, het doen van vrijwilligerswerk, enzovoort. We zetten subsidie in om deze basisvoorzieningen te continueren. Tot deze basisvoorzieningen rekenen wij die accommodaties en professionals, waarvan de beschikbaarheid voorwaardenscheppend is om tot activiteitenaanbod te kunnen komen en waarvan wij als gemeente vinden dat ze voor alle inwoners toegankelijk en beschikbaar moeten zijn. Ook het Cultureel Erfgoed is hier een belangrijk onderdeel van. Bij deze laatste is het van belang om al bij kinderen bewustwording van de waarde hiervan te creëren.

Basisvoorzieningen cultuur in 24

Gilze en Rijen Cultureel Erfgoed (inclusief harmonieën) Sporen uit het verleden in het heden, die zichtbaar en tastbaar aanwezig zijn. Dat kunnen voorwerpen zijn in musea, archeologische vondsten, archieven, monumenten en landschappen. Maar ook de daaraan verbonden gebruiken, verhalen en gewoonten. Er bestaat materieel en immaterieel Cultureel Erfgoed. Denk hierbij aan Heemkring Molenheide, harmonie Sint Cecilia, harmonie Vlijt en Eendracht en drumfanfare Eendracht Maakt Macht. Maar bijvoorbeeld ook aan de sinterklaasverenigingen. Culturele centra Naast instandhouding / exploiteren van deze centra gaat het ook om programmeren, ondersteunen, en stimuleren dat activiteitenaanbod tot stand komt. Het gaat hier om stichting Culturele Centra Gilze en Rijen (CCGR). Marktplaats cultuur / cultuureducatie Het verbinden van de vraag van scholen en aanbod van de culturele aanbieders, zodat er een divers en kwalitatief volwaardig aanbod van cultuur wordt aangeboden aan basisschoolleerlingen. Het gaat hier om stichting Cultuurplaats Gilze en Rijen. Bibliotheekvoorziening De bibliotheekvoorziening is toegankelijk en dichtbij en is er voor jong en oud. De bibliotheekvoorziening zoekt de verbinding met het onderwijs en speelt in op de ontwikkelingen in het sociaal domein. Het gaat hier om stichting Theek 5.

Muziekonderwijs / kunsteducatie Het naar boven halen van de vraag in de gemeente en deze verbinden met bestaand of nog te creëren aanbod. Op deze manier bieden we een divers en kwalitatief volwaardig aanbod van muziekonderwijs en kunsteducatie. Het gaat hier om stichting TooN!

25

Cultuur en cultuuronderwijs leveren een belangrijke bijdrage aan het ontwikkelen van creatief en innovatief denken.

3.4

Innovatie We zien dat onze samenleving steeds complexer wordt. Het aanpakken van de maatschappelijke vraagstukken vraagt daardoor om creativiteit en innovatie. Het is onze ambitie dat cultuur en cultuuronderwijs een belangrijke bijdrage leveren aan het ontwikkelen van creatief en innovatief denken. Innovatie bij de cultuuraanbieders kan op vele manieren tot stand komen. Zo kan innovatie te maken hebben met de methode die wordt gehanteerd, met het aanbod of de doelgroep, maar ook met de manier waarop wordt omgegaan met talentontwikkeling. Creativiteit en ‘denken buiten de kaders’ gaan hand in hand. Juist in tijden waarin innovatie belangrijk is, moeten we een dergelijke ontwikkeling stimuleren. Hier ligt weer een belangrijke rol voor de kwaliteit van het cultuuraanbod. In het voortraject van deze visie hebben de culturele spelers aangegeven al verschillende ideeën te hebben om innovatiever te kunnen zijn. Het culturele veld denkt zelf bijvoorbeeld aan het ondersteunen van (kleinschalige) experimenten; innovatieve activiteiten om onze ‘kleine’ gemeente aantrekkelijk te houden voor jongeren. Graag krijgen zij meer mogelijkheden om innovatief bezig te zijn. Hierbij is het dus zeer wenselijk als daar ook middelen voor beschikbaar zijn bij de gemeente. In hoofdstuk 4 worden de subsidies besproken.

27

Cultuuraanbieders zijn innovatiegericht bij het samenstellen van hun aanbod

4. Subsidies en monitoring Een van de belangrijkste instrumenten die we als gemeente hebben om cultuur financieel te stimuleren en faciliteren, is het verstrekken van subsidie. Hoe we dit doen, is bepaald in ons subsidiebeleid. Het grootste deel van de subsidies voor cultuur gaat naar de basisvoorzieningen zoals de culturele centra, stichting TooN! en de bibliotheek.

Innovatie Bij innovatieve initiatieven is met name in de opstartfase (financiële) ruimte gewenst. Als onze culturele partners dit soort initiatieven goed doordacht hebben en - met visie en doorkijk naar de toekomst - met ons willen bespreken en uitvoeren, is het voor ons belangrijk dat we maatwerk kunnen bieden. Nieuw aanbod kan nieuwe vraag oproepen. Maar niet alleen nieuwe initiatieven hoeven innovatief te zijn; soms kan het creëren van (professioneel) aanbod, of het verrijken van dat wat er al is, ook innovatief zijn. De kadernota en nadere regels van het subsidiebeleid moeten aangepast worden, om de mogelijkheden voor het aanspreken van de al bestaande innovatiesubsidie te verruimen en meer geschikt te maken voor het culturele veld. De precieze vorm van deze aanpassing wordt bepaald bij de uitwerking van de evaluatie van het subsidiebeleid in de tweede helft van 2017.

Cultureel ondernemerschap In tijden waarin het geld niet zomaar voor het oprapen ligt, kijkt het culturele veld steeds meer naar verschillende mogelijkheden om te gaan ondernemen. Dit gebeurt naast het uitvoeren van de publieke opdracht. Cultureel ondernemerschap vraagt iets anders van de culturele partners dan ze vanuit het verleden gewend waren. Er vindt een verschuiving plaats van aanbodgericht naar meer vraaggericht; maar ook van losse initiatieven naar meer samenwerking en co-creatie. In onze gemeente zijn verschillende partners daar al volop mee bezig. Ook van de gemeente vraagt dit een andere rol dan ze in het verleden had. Door met elkaar in gesprek te blijven, zetten we hier samen stappen in. Met cultureel ondernemerschap probeert de cultuursector zijn inkomsten te vergroten, zijn kosten te verlagen, maar vooral zijn maatschappelijk draagvlak te verbreden.

29

We willen dat het Cultureel Erfgoed behouden blijft, voor iedereen bereikbaar is en dat het zichtbaar is in onze gemeente.

Meten en monitoren In augustus 2015 is in aanloop naar een nieuw subsidiebeleid een onderzoek uitgevoerd door GfK. In de onderzoeksresultaten zit veel bruikbare informatie. Onderdelen uit dit onderzoek zijn te gebruiken als een 0-meting, bijvoorbeeld om de mate van tevredenheid over de culturele voorzieningen en activiteiten in onze gemeente te bepalen. Maar ook om te meten welke bijdrage bepaalde culturele voorzieningen aan de samenleving leveren. We willen dat in een volgend onderzoek de tevredenheid over het culturele aanbod en de waarde ervan zijn toegenomen. We monitoren of de verstrekte subsidie ingezet wordt voor datgene waar die voor verstrekt is. Dit doen we door het vragen van een verantwoording (bijv. jaarverslag en -rekening) en door het voeren van gesprekken gedurende het jaar. Naast de financiële gegevens uit de jaarrekening, wordt de verantwoording gebaseerd op het principe van ‘storytelling’. De culturele partner vertelt/ beschrijft welke inzet er is geweest, wat de aanpak was en welk effect dit teweeg heeft gebracht.

31

5. Nawoord Cultuur verrijkt ons, verbaast ons en biedt schoonheid. Het zorgt voor inspiratie, bezieling en ontwikkeling. Niet op het vlak van de kunstbeoefening alleen, maar vaak ook in bredere zin. We zien bijvoorbeeld cognitieve verbeteringen bij kinderen die een muziekinstrument bespelen en meer zelfvertrouwen bij kinderen die in groepsverband toneelspelen, dansen of muziek maken. Cultuur maakt Gilze en Rijen! En daarom willen we als gemeente graag een steentje bijdragen aan meer deelname aan cultuur. Tegelijkertijd beseffen we maar al te goed dat we nergens zouden zijn zonder alle betrokken verenigingen, stichtingen, ondernemende creatievelingen en culturele partners. Het is hun betrokkenheid en inzet, hun bereidheid om mee te denken en met een open blik naar de toekomst te kijken, waar we als gemeente op steunen. Daarom: dank aan alle mensen die zo toegewijd een bijdrage hebben geleverd aan deze visie!

33