COVM-GZR-26-01 7 1 Rapportage geluidhinderklachten Q 3 2025

NLR-CR-2025-484 | december 2025

Kwartaalrapportage meldingen geluidhinder vliegbasis Gilze-Rijen Derde kwartaal 2025

OPDRACHTGEVER: Ministerie van Defensie

Koninklijke NLR - Nederlands Lucht- en Ruimtevaartcentrum

NLR-CR-2025-484 | december 2025

Kwartaalrapportage meldingen geluidhinder vliegbasis Gilze-Rijen Derde kwartaal 2025

OPDRACHTGEVER: Ministerie van Defensie

AUTEUR(S): 5.1.2.e

NLR

NLR - Nederlands Lucht- en Ruimtevaartcentrum Koninklijke NLR - Nederlands Lucht- en Ruimtevaartcentrum

NLR-CR-2025-484 | december 2025

Niets uit dit rapport mag worden vermenigvuldigd en/of openbaar gemaakt, op welke wijze dan ook, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de eigenaar en/of opdrachtgever.

OPDRACHTGEVER

Ministerie van Defensie

CONTRACTNUMMER

8500017913

EIGENAAR

NLR

NLR DIVISIE

Aerospace Operations

VERSPREIDING

Beperkt

RUBRICERING TITEL

ONGERUBRICEERD

GOEDGEKEURD DOOR: AUTEUR 5.1.2.e

REVIEWER 5.1.2.e

5.1.2.e

BEHERENDE AFDELING 5.1.2.e

5.1.2.e 5.1.2.e 5.1.2.e

2

NLR-CR-2025-484 | december 2025

Inhoudsopgave Afkortingen

4

Introductie

5

1

Baangebruik: aantal starts en landingen

6

2

Melders en Meldingen

7

3

Meldingen per vluchttype

8

4

Vliegtuigbewegingen en melderlocaties

9

5

Melders en meldingen per woonplaats

10

6

Verdeling over de tijd

12

7

Bijzonderheden in het derde kwartaal 2025

13

3

NLR-CR-2025-484 | december 2025

Afkortingen ACRONIEM

OMSCHRIJVING

COVM

Commissie Overleg & Voorlichting Milieu

CTR

Control Zone

NLR

Koninklijke NLR - Nederlands Lucht- en Ruimtevaartcentrum

4

NLR-CR-2025-484 | december 2025

Introductie Dit document vormt de kwartaalrapportage over de geluidhinder rond de vliegbasis Gilze-Rijen in het derde kwartaal 2025. De rapportage biedt een overzicht van alle ingediende meldingen. Trends zijn weergegeven door de gegevens van het voorgaande kwartaal op te nemen. Doel van de rapportage is de Commissie Overleg & Voorlichting Milieu (COVM) meer inzicht te geven in de ontwikkeling en trends met betrekking tot meldingen over de geluidhinder van vliegverkeer.

5

NLR-CR-2025-484 | december 2025

1

Baangebruik: aantal starts en landingen

Onderstaande figuur geeft inzicht in het aantal en percentage vliegtuigbewegingen, per vluchtsoort (start of landing) en per gebruikte start- of landingsbaan (02-20, 10-18 of een heli platform). Ter vergelijking zijn de aantallen opgenomen van het vorige kwartaal. De percentages geven respectievelijk het deel aan van het totaal aantal starts (linker deel) en landingen (rechter deel). Daarnaast is nog het aantal zogeheten HVO-bewegingen.

Figuur 1: Aantallen vliegtuigbewegingen per vluchtsoort en baanrichting

6

NLR-CR-2025-484 | december 2025

2

Melders en Meldingen

Onderstaande tabel geeft inzicht in het totaal aantal meldingen, zowel voor het derde kwartaal van 2025 als voor het voorgaande kwartaal. De meldingen zijn hierbij gegroepeerd zodat inzicht ontstaat over het aantal meldingen dat per melder is ingediend. Tabel 1: Melders en meldingen Aantal meldingen: 150+ 76-150 26-75 11-25 1-10 Totaal

melders 0 0 0 1 24 25

2025 Q2

meldingen 0 0 0 11 44 55

melders 0 0 0 2 60 62

2025 Q3

meldingen 0 0 0 44 103 147

De aantallen voor het aantal melder en meldingen zijn, samen met het aantal vliegtuigbewegingen, grafisch weergegeven in Figuur 2.

Figuur 2: Verdeling melders en meldingen

7

NLR-CR-2025-484 | december 2025

3

Meldingen per vluchttype

In Figuur 3 zijn de meldingen weergegeven die aan vliegtuigbewegingen zijn gekoppeld. Als referentie zijn ook de gegevens van het vorige kwartaal opgenomen. Wanneer het niet mogelijk is om een melding te relateren aan een specifieke vliegtuigbeweging, wordt deze meegeteld als “onbekend”. Helikopters en vliegtuigen die niet tot civiel of militair verkeer horen, zijn als “overig” opgenomen; hieronder valt bijvoorbeeld recreatief verkeer, of verkeer waarvan het vluchttype niet bekend is.

Figuur 3: Verdeling van meldingen naar vluchttype

8

NLR-CR-2025-484 | december 2025

4

Vliegtuigbewegingen en melderlocaties

Onderzocht is waar de vliegtuigbewegingen zich in het derde kwartaal van 2025 bevonden . De dichtheid van het verkeer is bepaald op basis van de werkelijke vliegtuigpassages; vliegtuigen worden in de telling meerdere keren meegeteld wanneer ze vaker passeren, zoals bijvoorbeeld bij circuitvluchten het geval is. Alleen de vliegtuigpassages die opgepakt zijn door de radar zijn meegenomen in de analyse. In het geval het vliegpad van een passage niet is geregistreerd, is het niet mogelijk deze beweging mee te tellen. In Figuur 4 is het resultaat te zien voor het militair en civiel vliegverkeer van en naar de vliegbasis Gilze-Rijen, in het derde kwartaal 2025. De figuur laat ook de Control Zone (CTR) van vliegbasis Gilze-Rijen zien. Onderstaande kaart geeft ook aan hoe de meldingen geografisch verdeeld zijn over de regio. Elke stip in de kaart geeft de positie weer (per 6-positie postcode) van waaraf meldingen zijn gedaan in het derde kwartaal 2025.

Figuur 4: Dichtheid van militair en civiel vliegverkeer van en naar de vliegbasis, gecombineerd met de locaties van melders

9

NLR-CR-2025-484 | december 2025

5

Melders en meldingen per woonplaats

De volgende figuren geven het aantal melders en meldingen per woonplaats, zowel grafisch als in aantallen. Ter vergelijking zijn de gegevens van het vorige kwartaal toegevoegd. Vanuit woonplaatsen die niet zijn opgenomen werden in geen van beide kwartalen meldingen ontvangen.

Figuur 5: Melders per woonplaats 10

NLR-CR-2025-484 | december 2025

Figuur 6: Meldingen per woonplaats

11

NLR-CR-2025-484 | december 2025

6

Verdeling over de tijd

Figuur 7 geeft de verdeling weer van de meldingen naar het uur van de dag en Figuur 8 de verdeling naar dag van de week. De basis voor deze figuren zijn de tijdstippen waarop de melding betrekking had (niet het tijdstip van indienen).

Figuur 7: Verdeling van meldingen over het etmaal

Figuur 8: Verdeling van melders en meldingen over de dagen van de week

12

NLR-CR-2025-484 | december 2025

7

Bijzonderheden in het derde kwartaal 2025

Over de volgende onderwerpen, gerelateerd aan daadwerkelijk vliegverkeer in de omgeving van vliegbasis Gilze-Rijen, is gecommuniceerd:

Extra openstelling in verband met avondtraining (Juli 2025) In week 29, 30 en 34 trainen onze bemanningen het vliegen bij duister. Hiervoor zijn extra vaardigheden benodigd, zoals het vliegen met nachtzichtapparatuur. Daarom is het van belang dat onze bemanningen dit regelmatig trainen. De crews van de helikopters kunnen tot uiterlijk 00.00 uur lokale tijd terugkeren naar de vliegbasis. Er wordt niet lokaal gevlogen.

C-130 vluchten op Gilze-rijen (Juli 2025) Op 15, 16, 17 en 18 juli komt een C-130 vliegtuig een aantal tactische naderingen oefenen. Hierbij vliegt de C-130 vanuit verschillende hoeken en vanaf verschillende hoogtes naar het veld. De vluchten vinden plaats op het eind van de ochtend. Op 24 en 31 juli oefenen twee C-130 transportvliegtuigen een aantal tactische naderingen uit boven vliegbasis Gilze-Rijen.

Fire Bucket Operation (Juli 2025) In Augustus hebben de crews van twee Chinook transporthelikopters en het MAOT een Fire Bucket Operation training de Gemeente Eindhoven. De oefening is benodigd voor het opleiden en gereed stellen van ons personeel.

Transport vliegtuigen op Gilze-rijen (augustus 2025) In augustus oefenen de crews van C-130 hercules transportvliegtuigen tactische naderingen bij vliegbasis Gilze-Rijen. Op 28 augustus bezoekt een C-17 transportvliegtuig Vliegbasis Gilze-Rijen.

Internationale oefening gaat van start vanaf Gilze-Rijen (September 2025)

Aankomende maandag landen er vrachtvliegtuigen op vliegbasis Gilze-Rijen om mens en materieel af te zetten voor een internationale oefening die van 22 september tot 10 oktober 2025 plaatsvindt. Ook landen er komende maandag enkele Blackhawk helikopters voor deze oefening waaraan verschillende landen en verschillende krijgsmachtdelen deelnemen. De helikopters gebruiken vliegbasis Gilze-Rijen tijdens deze periode als uitvalsbasis en zullen in de eerste week vooral oefenen in Noord-Nederland, in de omgeving van de Marnewaard en in de omgeving van Den Helder. In de tweede week zullen er ook vluchten plaatsvinden in de provincie Zeeland en op oefenlocaties in de omgeving van Rotterdam en Antwerpen. Voor deze oefening is de vliegbasis Gilze-Rijen op dinsdag 7 oktober tot 01:00 uur open voor vliegverkeer. Op zaterdag 27 september geldt er op vliegbasis Gilze-Rijen een openstelling vanaf 7:15 uur in verband met een internationale oefening. Op zondag 28 september vervalt de geplande motorloze zondag in verband met twee fly-by's van de Koninklijke Luchtmacht Historische Vlucht voor een herdenking.

Oefening Falcon Leap start (September 2025)

De oefening Falcon Leap van Eindhoven is deze week gestart. Daarvoor fungeert vliegbasis Gilze-Rijen tot 20 september als uitwijkbasis voor de C-130 transportvliegtuigen die deelnemen aan de oefening. Tot 23:00 s ’avonds kan er gevlogen worden.

13

NLR-CR-2025-484 | december 2025

Buitenlandingen Chinook (September 2025)

In september maakt de chinook meerdere buitenlandingen in de gemeente van West Maas en Waal. Hiermee traint de helikoptercrew het landen op een niet-militaire locatie.

Aankomst Blackhawk helikopters (September 2025)

In september landen een aantal Blackhawk helicopters op vliegbasis Gilze-Rijen. Samen met Nederlandse eenheden oefenen zij de komende weken in Noord en Zuid-West Nederland. Daarnaast verwachten we enkele vrachtvliegtuigen die personeel en materieel komen brengen.

Oefening Resilient Care (September 2025)

In september start de oefening Resilient Care. De week van 22 september bezoekt een Zweedse C-130 vliegbasis GilzeRijen. Deze week pendelt de C-130 tussen Nederland en Zweden. Tijdens de oefening beoefenen medevac teams het vervoer van gewonden door de lucht.

14

Koninklijke NLR - Nederlands Luchten Ruimtevaartcentrum Het onderzoekscentrum Koninklijke NLR werkt op objectieve en onafhankelijke wijze met zijn partners aan een betere wereld van morgen. NLR biedt daarbij innovatieve oplossingen en technische expertise en zorgt voor een sterke concurrentiepositie van het bedrijfsleven.

NLR is ruim 100 jaar een ambitieuze toegepast onderzoeksorganisatie, gedreven om te blijven vernieuwen ten behoeve van een duurzame, veilige, efficiënte en effectieve lucht- en ruimtevaart. Op objectieve en onafhankelijke wijze leggen we nu het fundament voor een toekomstgericht betekenisvolle, maatschappelijke impact. In een snel veranderende wereld zijn de behoeftes op het gebied van mobiliteit en stabiliteit continu in beweging. Bewust van de maatschappelijke urgentie, zorgt NLR ervoor dat kansrijke concepten snel het daglicht zien en transformeren in disruptieve oplossingen dan wel incrementele verbeteringen. Dat kunnen we door de combinatie van diepgaand inzicht in de klantbehoefte, multidisciplinaire expertise en de inzet van onze toonaangevende onderzoeksfaciliteiten. Daarbij vormt NLR in binnen- en buitenland de spilfunctie tussen wetenschap, bedrijfsleven en overheid, en overbruggen we de kloof tussen fundamenteel onderzoek en toepassingen in de praktijk. NLR neemt het voortouw om Nederlandse en Europese doelstellingen te realiseren. Met onze partners werken we daarbij hard aan een veerkrachtig en duurzaam mobiliteitssysteem, en ondersteunen we de Nederlandse Defensie op alle militaire domeinen waarbij ruimtevaart en cyberspace een alsmaar prominentere rol vervullen.

Vanuit de hoofdvestigingen in Amsterdam en Marknesse en onze twee satellietvestigingen draagt NLR zo bij aan een veilige en duurzamere maatschappij, waarbij we de concurrentiepositie van het Nederlandse bedrijfsleven verstevigen.

Voor meer informatie bezoek: www.nlr.nl Postal address PO Box 90502 1006 BM Amsterdam, The Netherlands info@nlr.nl www.nlr.org Royal NLR - Netherlands Aerospace Centre

Royal NLR Anthony Fokkerweg 2 1059 CM Amsterdam, The Netherlands +31 88 511 3113

Voorsterweg 31 8316 PR Marknesse, The Netherlands +31 88 511 4444

Chamber of Commerce No. 41150373. VAT No. 5.1.1.e