COVM-GZR-22-30 Rapportage geluidhinder klachten -2022-Q1+gilze-rijen

Kwartaalrapportage meldingen geluidhinder vliegbasis Gilze-Rijen eerste kwartaal 2022 1. Inleiding Dit document vormt de kwartaalrapportage over de geluidhinder rond de vliegbasis Gilze-Rijen in het eerste kwartaal 2022. De rapportage biedt een overzicht van alle ingediende meldingen. Trends zijn weergegeven door de gegevens van het voorgaande kwartaal op te nemen. Doel van de rapportage is de Commissie Overleg & Voorlichting Milieu (COVM) meer inzicht te geven in de ontwikkeling en trends m.b.t. meldingen over de geluidhinder van vliegverkeer. 2. Baangebruik: aantal starts en landingen Onderstaande figuur geeft inzicht in het aantal en percentage vliegtuigbewegingen, per vluchtsoort (start of landing) en per gebruikte start- of landingsbaan (02-20, 10-28 of een heli platform). Ter vergelijking zijn de aantallen opgenomen voor het vorige kwartaal. De percentages geven respectievelijk het deel aan van het totaal aantal starts (linker deel) en landingen (rechter deel). Daarnaast is nog het aantal zogeheten HVO-bewegingen1 vermeld. Start baan 02: 2021-KW4: 2 (0.1%) 2022-KW1: 6 (0.2%)

Landing baan 20: 2021-KW4: 10 (0.4%) 2022-KW1: 25 (0.8%)

Start baan 10: 2021-KW4: 28 (1.0%) 2022-KW1: 100 (3.2%)

Start baan 28: 2021-KW4: 163 (5.8%) 2022-KW1: 158 (5.1%)

Landing baan 28: 2021-KW4: 175 (6.2%) 2022-KW1: 174 (5.6%)

Landing baan 10: 2021-KW4: 38 (1.3%) 2022-KW1: 97 (3.1%)

HVO-bewegingen: 2021-KW4: 3092 2022-KW1: 2692 Landing baan 02: 2021-KW4: 2 (0.1%) 2022-KW1: 6 (0.2%)

Start baan 20: 2021-KW4: 6 (0.2%) 2022-KW1: 15 (0.5%)

Start Heli platform: 2021-KW4: 2624 (92.9%) 2022-KW1: 2841 (91.0%)

Landing Heli platform: 2021-KW4: 2619 (92.0%) 2022-KW1: 2812 (90.3%)

Figuur 1: Aantallen vliegtuigbewegingen per vluchtsoort en baanrichting

3. Melders en meldingen: gegroepeerd naar aantal meldingen per melder Onderstaande tabel geeft inzicht in het totaal aantal meldingen, zowel voor het eerste kwartaal 2022 als voor het vorige kwartaal. De meldingen zijn hierbij gegroepeerd zodat inzicht ontstaat over het aantal meldingen dat per melder is ingediend. Tabel 1

Melders en meldingen

Aantal meldingen 150+ 76-150 26-75 11-25 1-10 Totaal 1

2021-KW4 melders 0 1 3 2 117 123

meldingen 0 77 143 22 180 422

2022-KW1 melders 0 0 3 3 87 93

meldingen 0 77 101 45 135 281

HVO-bewegingen zijn vliegtuigbewegingen op/boven het terrein van de vliegbasis.

Kwartaalrapportage eerste kwartaal 2022

1

4. Melders en meldingen De aantallen voor het aantal melders en meldingen zijn, samen met het aantal vliegtuigbewegingen, grafisch weergegeven in Figuur 2.

Aantal melders en meldingen per kwartaal 1000

Vliegtuigbewegingen Melders Meldingen

7500 5000

750 500

8926

8759

2500

250

422

281

123

0

93

2021-KW4

aantal melders/meldingen

aantal vliegtuigbewegingen

10000

0

2022-KW1 kwartaal

Figuur 2: Verdeling melders en meldingen

5. Meldingen: per vluchttype In Figuur 3 zijn de meldingen weergegeven die aan vliegtuigbewegingen zijn gekoppeld. Als referentie zijn ook de gegevens van het vorige kwartaal opgenomen. Wanneer het niet mogelijk is om een melding te relateren aan een specifieke vliegtuigbeweging, wordt deze meegeteld als “onbekend”. Helikopters en vliegtuigen die niet tot civiel of militair verkeer horen, zijn als “Overig” opgenomen; hieronder valt bijvoorbeeld recreatief verkeer, of verkeer waarvan niet duidelijk is of het civiel of militair is.

Meldingen per kwartaal aantal meldingen

500 400

2021-KW4 2022-KW1

350

300

242

200 62

100 2

4

0

0

2

3

0

0

29

5

1

1

2

0

0

0

soort verkeer Figuur 3: Verdeling van meldingen naar vluchttype

Kwartaalrapportage eerste kwartaal 2022

2

6. Vliegtuigbewegingen en melderlocaties Onderzocht is waar de vliegtuigbewegingen zich in het eerste kwartaal 2022 bevonden2. De dichtheid van het verkeer is bepaald op basis van de werkelijke vliegtuigpassages; vliegtuigen worden in de telling meerdere keren meegeteld wanneer ze vaker passeren, zoals bijvoorbeeld bij circuitvluchten het geval is. In Figuur 4 is het resultaat te zien voor het militair en civiel vliegverkeer van en naar de vliegbasis Gilze-Rijen, in het eerste kwartaal 2022. De figuur laat ook de Control Zone (CTR) van Gilze-Rijen zien. Onderstaande kaart geeft ook aan hoe de meldingen geografische verdeeld zijn over de regio. Elke zwarte stip in de kaart geeft de positie weer (per 6-positie postcode) van waaraf meldingen zijn gedaan in het eerste kwartaal 2022.

Figuur 4: Dichtheid van militair en civiel vliegverkeer van en naar de vliegbasis, gecombineerd met de locaties van melders

2

Bron: FANOMOS vliegbaanmonitoringsysteem NLR

Kwartaalrapportage eerste kwartaal 2022

3

7. Melders en meldingen per woonplaats De volgende figuren geven het aantal melders en meldingen weer per woonplaats, zowel grafisch als in aantallen. Ter vergelijking zijn de gegevens van het vorige kwartaal toegevoegd. Vanuit woonplaatsen die niet zijn opgenomen werden in geen van beide kwartalen meldingen ontvangen.

Melders per woonplaats 0

10

20

50

23

1

OOSTEIND

14 5

HAGHORST

11 9

HULTEN

8 5 5

RIEL 3

MOLENSCHOT

5 10

RIJEN

4 5

DONGEN

4 18

GILZE

3 3 3

KAATSHEUVEL

8

LOON OP ZAND

2 4

TETERINGEN

2

3

BREDA

2 1

DORST

2 1

GOIRLE

2 1

ULVENHOUT

2 4

OOSTERHOUT

DE MOER

40 40

TILBURG

CHAAM

30

1 1 0 1 0

2021-KW4 Melders 2022-KW1 Melders

Figuur 5: Melders per woonplaats

Kwartaalrapportage eerste kwartaal 2022

4

Meldingen per woonplaats 0

20

40

60 73

89

HAGHORST

59 75

RIEL

35 85

GILZE

24 1 19 18

HULTEN

18 43

RIJEN

16 11

MOLENSCHOT

10 3

KAATSHEUVEL

7 5

DONGEN

5 5

BREDA

4 9

LOON OP ZAND

2 4

TETERINGEN

2 2

ULVENHOUT GOIRLE DORST OOSTERHOUT DE MOER CHAAM

100

64

TILBURG

OOSTEIND

80

2 1 2 1 2 4 1 1 0 1 0

2021-KW4 Meldingen 2022-KW1 Meldingen

Figuur 6: Meldingen per woonplaats

Kwartaalrapportage eerste kwartaal 2022

5

8. Meldingen: verdeling over het etmaal Onderstaande figuur geeft de verdeling weer van de meldingen naar het uur van de dag. De basis voor de figuur zijn de tijdstippen waarop de melding betrekking had (niet het tijdstip van indienen).

Aantal meldingen per uur van de dag 80 62

2021-KW4 2022-KW1

23 16

18

22

6

4 5 4 3

1 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 1 0 1 0

5

7

9

11

13

20

16

18

22

26

29

29

29

33

40

33

37

40

45 45 44

46

60

0 0

1

2

3

4

5

6

7

8

9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23

Figuur 7: Verdeling van meldingen over het etmaal

9. Melders en meldingen: verdeling over de dagen van de week De verdeling van de melders en meldingen opgedeeld naar dag van de week is weergegeven in Figuur 83. De basis voor de figuur zijn de tijden waarop de melding betrekking had (niet het tijdstip van indienen).

Figuur 8: Verdeling van meldingen over de dagen van de week

3

Omdat melders op meerdere dagen meldingen ingediend kunnen hebben, is het totaal van de aantallen melders in deze figuur niet gelijk aan het totaal aantal melders in Tabel 1.

Kwartaalrapportage eerste kwartaal 2022

6

10. Bijzonderheden in het achterliggende kwartaal Over de volgende onderwerpen, gerelateerd aan daadwerkelijk vliegverkeer in de omgeving van de vliegbasis, is gecommuniceerd: Zesde testvlucht aanvullend onderzoek rattle noise (20 januari 2022) In de laatste omwonendenmailing van 2021 gaven wij u een korte stand van zaken in relatie tot de testvluchten aanvullend onderzoek rattle noise. Wij lieten u weten dat er nog een zesde testvlucht gaat plaatsvinden. Deze testvlucht staat voor morgen - vrijdag 21 januari - in de agenda en vandaag is er een go gegeven voor de uitvoering van de vlucht. Bij deze vlucht staat een adres in Molenschot centraal. De Chinook transporthelikopter vliegt ook nu weer meerdere en wisselende vliegpatronen. De vlucht zal circa 90 minuten duren. Voorbehoud De weersomstandigheden zijn in deze tijd van het jaar lastig te voorspellen. Ondanks de ‘go’ blijven we samen met uitvoerende partijen kijken naar de gewenste omstandigheden voor het uitvoeren van de vlucht. Kortom, er bestaat ook voor morgen nog altijd ‘een onder voorbehoud van de juiste technische en weersomstandigheden’. Wat valt op? Op de testdag wordt er testapparatuur in en om de woning geïnstalleerd. Met de Chinook transporthelikopter worden volgens vooraf vastgestelde patronen zo’n 30 tot 40 overvluchten uitgevoerd. Daarbij staat de testwoning centraal.

Het gaat om drie soorten overvluchten op verschillende hoogten: horizontale overvluchten (vaste hoogte), klimvluchten en vluchten met bochten. Alle vluchten worden uitgevoerd op een veilige vlieghoogte. Gegevens en testresultaten Na afloop van de zesde testvlucht zal het NLR de gegevens en resultaten verwerken. We verwachten de NLR rapportage in het eerste kwartaal van 2022 te ontvangen. Daar op volgt het openbaar maken van de resultaten en de bespreking met omgeving van vliegbasis Gilze-Rijen. Afhankelijk van de uitkomsten komen er mogelijk meer woningen in aanmerking voor maatregelen, naast de al eerder vastgestelde woningen. Bouwkundige maatregelen Het ministerie van Defensie heeft voor de bouwkundige vervolgmaatregelen in huizen vanaf 2022 geld gereserveerd. Bureau Sanering Verkeerslawaai maakt in 2022 een start maken met het leggen van contact met de eigenaar / bewoners van de in aanmerking komende adressen. Meer inhoudelijke informatie hierover verwachten wij in de loop van 2022 te ontvangen, om deze vervolgens met u te delen.

Kwartaalrapportage eerste kwartaal 2022

7

Militaire helikopters oefenen tactische vaardigheden in België (24 januari 2022) Helikopters van het Defensie Helikopters Commando (DHC) trainen sinds afgelopen week in tactische elektronische oorlogsvoering tijdens oefening ‘HWIC TAC’. Onze Apache gevechtshelikopters en Cougar transporthelikopters oefenen tot en met vrijdag 4 februari vanaf de Belgische vliegbasis Florennes. Gedurende deze oefening worden helikopterbemanningen en loadmasters opgeleid en getraind in omstandigheden waar Electronic Warfare (EW) en het vliegen onder verhoogde dreiging een grote rol speelt. Deze vaardigheden worden zowel overdag als bij duisternis beoefend. Vliegen onder verhoogde dreiging In omstandigheden waarbij sprake is van een verhoogde dreiging is vliegen op hoogte geen optie. Helikopters moeten daardoor laag blijven om zich te verschuilen. Dekking zoeken doen zij op lage hoogte achter obstakels, zoals een rij bomen, een bosperceel of heuvel. Hierdoor kunnen zij ongezien hun missie uitvoeren en buiten het radarbeeld van de tegenstander blijven. Laagvliegen en gebruik maken van de dekking van het terrein is een manier van zelfbescherming voor helikoptervliegers. Deze specifieke training en vaardigheden staan centraal tijdens de ‘HWIC TAC’ in België. Extra avondopenstelling vliegbasis Gilze-Rijen Vanwege de oefening in België keren een aantal van onze helikopters later terug dan gebruikelijk.

Er wordt, volgens de afspraken, na 22.00 uur niet lokaal in het circuit gevlogen. De bemanningen keren na 22.00 uur uitsluitend terug om te landen op de vliegbasis. Gedurende het jaar proberen wij zoveel als mogelijk om uiterlijk 23.00 uur terug te zijn op de vliegbasis, voor deze week geldt echter een terugkeer tot uiterlijk 23.45 uur. Het is dus mogelijk dat u ons later hoort terugkeren dan u van ons gewend bent Omwonendenmail vliegbasis Gilze-Rijen (4 maart 2022) Graag delen wij onderstaande defensie berichtgeving met u. Zondag aanstaande vertrekken twee marineschepen vanuit Den Helder om deel te nemen aan oefeningen en opdrachten in de komende weken en maanden. Ook helikopters en militairen van het Defensie Helikopter Commando zijn hierbij betrokken. Om zondag te kunnen vertrekken, zullen de helikopters en bemanningen zowel vanaf maritiem vliegkamp De Kooy in Den Helder als vanaf vliegbasis Gilze-Rijen zich voegen bij betreffende schepen. Daarvoor is een korte openstelling in de ochtend noodzakelijk. Het is dus mogelijk dat u, anders dan u van ons gewend bent op zondag, voor korte duur helikoptergeluiden hoort en vliegbewegingen waarneemt. We oefenen en werken samen met NAVO bondgenoten om ervoor te zorgen dat de NAVO klaar is om resoluut te reageren op elke dreiging, vanuit elke richting.

Kwartaalrapportage eerste kwartaal 2022

8

Twitterberichten Defensie Helikopter Commando (kwartaal 1, 2022) Focus in het eerste kwartaal lag op het beoefenen en trainen van een brede set aan vliegvaardigheden voor helikopterbemanningen, zowel in samenwerking met grondtroepen als trainingen gericht op vliegenvaardigheid. Zowel overdag als in de avond, in laagvlieggebieden maar zeker ook in verstedelijkt gebied. • • • • • •

• • • • • • •

Close Air Support in diverse gemeenten en gebieden samen met JTAC-ers. Zowel trainingen overdag als in de avonden. NH90 heeft meer in verstedelijkt gebied geoefend en ook rondom vliegbasis Deelen. We konden de grens weer over voor tactische vliegenvaardigheid HWIC. In januari waren we hiervoor in België. Hebben we samen met landmachteenheden het fastropen meerdere keren beoefend. Is het noorden (Leeuwarden, het Hogeland en Noardest), maar Rotterdam Hoeksche Waarde onderdeel geweest van de HWIC. In maart zijn we gestart met ons voorbereiden op het natuurbranden seizoen (Fire Bucket Operations). Diverse trainingen vanaf maart met samen met VNOG procedures en samenwerking te beoefenen. Diverse gebieden en gemeenten. De oefening Longbow Attack begin maart stond in het teken van laag vliegen onder verhoogde dreiging. In Scheveningen zijn er opnames gemaakt met een NH90 tbv clip Invictus Games. NH90 is 13 maart opgevlogen bij de Zr Ms De Zeven Provinciën om deel te nemen aan de Standing NATO Maritime group. Apaches trainden in Duitsland inzetten van verschillende wapensystemen. Eind maart boven centrum Rotterdam HWIC. Trainen op het hoogste tactische niveau in verstedelijkt gebied. Deelname Cougar en Apaches aan de internationale oefening Frisian Flag. Deelname Cougar Cold Response in Noorwegen.

11. Afkortingen en definities COVM - Commissie Overleg & Voorlichting Milieu De Commissie Overleg & Voorlichting Milieu is een adviescommissie van de minister van Defensie. De commissie is ingesteld op grond van de Wet luchtvaart en heeft twee belangrijke taken: overleg en voorlichting over milieu (doorgaans geluid) rondom de militaire luchthavens. CTR - Control Zone De control zone is het plaatselijk luchtverkeersleidinggebied. Dit is het gebied dat zich horizontaal en verticaal vanaf een bepaald punt uitstrekt vanaf het aardoppervlak tot aan een vastgestelde grens. Het luchtverkeer binnen deze zone wordt afgehandeld door de plaatselijke luchtverkeersleiding.

Kwartaalrapportage eerste kwartaal 2022

9