CDA - Betoog 11 november 2024

Begroting 2025 en 2e Turap Maandag 11 november 2024 Bijdrage eerste termijn Voorzitter, Allereerst weer dank aan de ambtenaren voor al het verrichte werk. Het CDA valt maar meteen met de deur in huis. Een bijzondere begrotingsbehandeling ligt voor ons. Bijzonder omdat de impact van de 2e Tussentijds rapportage 2024 enorm is. Van een kleine plus (zwarte cijfers) bij de begroting 2025 gaan we naar een dikke min (rode cijfers) na het meenemen van het effect van de tweede tussentijdse rapportage over 2024. De Infographic die ook in het weekblad stond laat echter alleen de positieve begrotingscijfers zien. Het CDA is erg benieuwd hoe het college dit aan onze inwoners gaat uitleggen, want de echte cijfers, na de tussentijdse rapportage liegen er niet om. De grote veroorzaker is de blaashal in Gilze, deze is tot de oplevering van Sporthal Achter de Tuintjes nodig voor de scholen en verenigingen, echter moet deze al in 2025 worden afgeschreven en niet in 2026 zoals ons eerder was verzekerd. Het CDA heeft hier een jaar geleden al vragen over gesteld. Vraag aan het college hoe denkt u naar de toekomst toe dit soort ‘vergissingen’ te voorkomen? Dat geldt ook voor de verkeerde inschatting over geluidsnormen bij de aanvraag omgevingsvergunning voor skatepark Rijen waardoor uitvoering wordt vertraagd en de kosten stijgen.

Er staan grote projecten op stapel, de spoortunnel, het ABG-gebouw en de inrichting van de bestuurszetel. Ook in het verleden is flink geïnvesteerd in onze gemeente. Denk aan de sporthallen in Rijen, sportvelden en herinrichting van diverse straten en pleinen. Voor het CDA is een ding helder, nieuwe grote investeringen kan de gemeente zich voorlopig niet veroorloven. Het gehele begrotingstraject is bijzonder te noemen. In september kregen we uitleg over de mogelijke ombuigings- en bezuinigingsmaatregelen, in oktober gingen we daarover in debat met de raad, nu praten we over een begroting die is ingehaald door de werkelijkheid en in december gaan we een derde ronde doen om de begroting alsnog sluitend te krijgen voor 2025. Voor ons is de vraag hoe gaat de provincie naar deze begroting kijken? Het CDA ziet een nogal gekunsteld proces. Heeft het college er vertrouwen in dat de provincie het accepteert? Voorzitter, ik benoem in het licht van de begroting en de komende jaren nog eens de speerpunten van het CDA. Inclusie en duurzaamheid spelen voor ons door het hele gemeentelijke beleid heen. • • • • • • •

Gezondheid Zorg en ondersteuning Veiligheid Vrijwilligers Onderwijs en kansengelijkheid Bestaanszekerheid Wonen

Gezondheid Iedereen verdient het om zo gezond mogelijk oud te worden. Het is ook belangrijk om ervoor te zorgen dat de zorg beschikbaar blijft voor hen die dat nodig hebben. Inzet op een gezonde leefstijl en tegengaan van eenzaamheid vinden we als CDA belangrijk. We zien echter dat ook op dit gebied het kabinet flink op de rem is gaan staan door bijvoorbeeld de btwverhoging op sportscholen en zwemlessen. Ook het geld dat bedoeld is voor het Gala en IZA akkoord staat onder druk. Zorg en ondersteuning Zorg kan niet zonder al die mantelzorgers die dag in dag uit klaarstaan voor een familielid, buur of vriend. Ondersteuning van mantelzorgers vindt het CDA vooropstaan. Het mantelzorgcompliment laat de waardering voor de mantelzorgers zien. WMO en jeugdhulp moeten beschikbaar blijven voor hen die dat nodig hebben. Als collectieve voorzieningen duurdere hulp kunnen voorkomen dan is dat prima. Maar als dat niet voldoende is dan moet individuele hulp beschikbaar blijven. Het is een grote uitdaging om dat allemaal betaalbaar te houden maar nog steeds lopen we achter de feiten aan. Dubbele vergrijzing en het steeds langer thuis moeten wonen zorgt voor meer ondersteuningsbehoefte. Het moet voor de inwoners wel duidelijk zijn bij wie ze hun vragen kunnen stellen. We wachten vol ongeduld op de openstelling van het fysiek loket in het gemeentehuis.

College het is inmiddels november! Waarom duurt dit zo ontzettend lang? Veiligheid Veiligheid stopt niet om 5 uur ‘s-middags. Ook buiten kantooruren zijn Boa’s nodig, het CDA heeft in 2021 tot extra capaciteit opgeroepen. Die is er gekomen en willen we net als de overlastregisseur niet kwijt. Een ander belangrijk punt van veiligheid is ook dat kinderen, en volwassenen veilig moeten zijn in hun eigen huis. Wij schrikken iedere keer weer als verhalen over verwaarlozing of mishandeling naar buiten komen. Ieder verhaal is er één teveel, als hele samenleving zijn we aan zet om signalen op te vangen en in actie te komen. Ook cybercriminaliteit babbeltrucs zijn een gevaar voor de samenleving. Veel landen zijn helaas onveilig. Ons land is een van de toevluchtsoorden voor mensen die worden bedreigd door oorlog, geweld of om wie ze zijn. Onze gemeente is al vele jaren een veilige haven voor vluchtelingen. Het AZC Prinsenbos is één van onze dorpen zoals de burgemeester dat al eerder benoemde. Het CDA betreurt het dat het nieuwe kabinet voornemens is de spreidingswet in te trekken, juist daarmee zouden alle gemeenten in Nederland hun steentje gaan bijdragen. Vrijwilligers Het gemeentelijk beleid is voor een heel groot deel afhankelijk van de inzet van vrijwilligers. Het CDA vindt dat alle vrijwilligers in onze gemeente een groot compliment verdienen.

Zonder hen gaat onze samenleving op slot. Het CDA wil niet op subsidies bezuinigen van verenigingen en vrijwilligersorganisaties. Het CDA wil niet op subsidies bezuinigen die de inzet van vrijwilligers mogelijk maakt en ondersteunt. Onderwijs en kansengelijkheid Kinderen hebben recht op onderwijs. In onze gemeente is er keuze uit verschillende basisscholen. Het CDA hoopt dat er nu snel een afgerond IHP komt. Meerdere scholen hebben in het verleden en ook nu (De Bolster en De Kring) om extra lokalen gevraagd. De scholen moeten samen met de gemeente snel tot afspraken komen. Pas dan kan opnieuw worden gekeken naar de lokalenbehoefte. Inzet op het vroegtijdig inlopen van taalachterstand is belangrijk, daarmee start kansengelijkheid. Wij vinden het aanbod van voor- en vroegschools educatie van grote waarde. Maar ook een project zoals ‘Gilze Rijen leest voor’, gedragen door vrijwilligers van het VIP, levert een belangrijke bijdrage. We moeten blijven investeren in kansengelijkheid.

Bestaanszekerheid Het CDA vindt dat we moeten blijven zorgen voor goede inkomensregelingen voor inwoners die anders buiten de boot vallen. De regelingen gericht op kinderen willen we behouden. Maar ook inzet op zelfredzaamheid is heel belangrijk. Re-integratietrajecten, begeleiding en goede inburgeringstrajecten zouden idealiter moeten leiden tot betaald werk. Het CDA hoort graag een reactie van het college waar zij met name bij de re-integratie en de nieuwe inburgeringstrajecten tevreden over zijn en wat in hun ogen beter kan. Wonen Het CDA eindigt met wonen. We kunnen mooie verhalen houden maar zonder een dak boven je hoofd is alles lastig. Jongeren kunnen geen betaalbare woning vinden, ouderen zitten vast in te grote huizen, gezinnen hebben juist meer ruimte nodig en alleenstaanden kunnen soms met grote moeite een woninkje bemachtigen. Wij blijven het aanbieden van de starterslening, blijverslening en duurzaamheidslening ondersteunen. Het CDA ziet uit naar de woningbouw van Tussen de Leijen maar ook een inbreidingsproject zoals bij de oude leerlooierij in de Tuinstraat kan rekenen op ons enthousiasme. Tenslotte horen we graag een eerste reactie van het college op het burgerinitiatief uit Hulten om het voormalige schoolgebouw van de Drie Musketiers te bestemmen voor wooneenheden voor starters. Janet Frankemölle Fractievoorzitter CDA Gilze en Rijen