CDA Begrotingsbehandeling 2022

Begrotingsbehandeling 2022 Dank u wel voorzitter De gemeente is er niet voor haarzelf maar voor al haar inwoners! Dat is voor het CDA altijd de basis van de begroting. En dat zien we ook weer in de begroting 2022 die we vanavond bespreken. Of het nu gaat over dienstverlening, huizen bouwen of bestaanszekerheid. Dank aan de ambtenaren die deze jaarlijks terugkerende klus weer voor drie gemeenten hebben geklaard. Dank voor het iedere keer weer beantwoorden van onze vragen en dank aan het college voor het presenteren van de sluitende begroting. Voorzitter, in onze gemeente is het voor veel mensen goed wonen, werken en leven. Dat willen we graag in stand houden maar ook verder verbeteren als dat kan. In onze gemeente wonen ook mensen voor wie goed wonen, werken en leven niet zo vanzelfsprekend is en juist voor hen moeten we extra oog hebben. Wonen en werken De woningbouwopgave is gigantisch in Nederland en dat is voor onze gemeente niet anders. Gelukkig is onze gemeente aan een flinke inhaalslag bezig. Woningen worden opgeleverd, grote en kleinere projecten lopen of worden in gang gezet. Het CDA is blij dat we daaraan een bijdrage mogen leveren. De Kringlocatie en de Vliegende Vennen in Rijen, Wendel- Zuid en de Wildschut in Gilze, de grootschalige woningbouwplannen Tussen de Leijen en plannen voor starterswoningen in Hulten zijn maar een paar voorbeelden.

Doorstroming op de woningmarkt blijft belangrijk voor starters, gezinnen en ouderen. We moeten blijven nadenken hoe iedereen in een zo goed mogelijk passende woning kan wonen. Passend bij gezinsgrootte, inkomen, leeftijd en individuele behoeften. Het aantal sociale huurwoningen moet in balans zijn. Leystromen is een grote speler en neemt haar verantwoordelijkheid. De grote renovatie en deels nieuwbouw van Rijen -Zuid is daar een voorbeeld van. Ook neemt ze haar taak in het verduurzamen van de woningen zeer serieus. Het CDA vindt het belangrijk dat de gemeente projectontwikkelaars randvoorwaarden meegeeft zodat er op evenwichtige wijze, dus ook voor starters en senioren wordt gebouwd. De woonvisie biedt daarvoor de basis. Daarnaast zien we graag een hoger percentage groen in de plannen van ontwikkelaars terug en vragen het college dit ook op te nemen in de randvoorwaarden. Het CDA maakt zich wel grote zorgen over beschikbare personele capaciteit binnen de ABG organisatie waardoor nu noodgedwongen prioriteiten moeten worden gesteld. Het CDA vindt het belangrijk dat bij het fietsplan dat wordt opgesteld een integrale visie op het fietsverkeer wordt neergelegd, waarbij veel aandacht is voor en prioriteit wordt gegeven aan knelpunten. Duidelijke oversteekplekken en toegankelijke fietspaden vinden we belangrijk.

Verkeersspiegels op onoverzichtelijke plekken zijn voor alle weggebruikers veiligheid verhogend.

In onze gemeente gebeurt veel. Het Bisschop de Vet Plein in Gilze ondergaat een metamorfose en aan de snelfietsroute door Rijen wordt voortvarend gewerkt. De wateroverlast en herinrichting van Rijen Noordoost is in gang gezet en diverse andere straten staan in de planning. We zijn tevreden dat binnen de begroting voldoende ruimte is om deze herinrichtingsplannen ook daadwerkelijk uit te voeren. Participatie van inwoners is vanzelfsprekend bij het maken van deze plannen. Het masterplan afkoppelen van regenwater van het nu nog gemengde riool is onlangs behandeld en komt terug in de raad van 22 november. Het CDA is overtuigd van de noodzaak maar beseft ook dat het om veel geld gaat. Het CDA vindt het eerlijke verhaal belangrijk. Deze lasten zullen we met ons allen moeten gaan dragen, zo dat de ontheffing voor niet draagkrachtige inwoners ook in de toekomst kan blijven bestaan. Voor 2022 heeft dit nog geen gevolgen maar in volgende begrotingen gaat dit ongetwijfeld een rol spelen. Samenleven Ongeveer de helft van de middelen in de begroting gaat naar samenleven: onderwijs, sport, cultuur, recreatie en het sociaal domein van die 40,5 miljoen gaat bijna 31 miljoen naar het sociaal domein. Onderwijs is belangrijk voor ieder kind en ieder kind is uniek. We zien in de begroting dat het geld voor onderwijsachterstandenbeleid breed wordt ingezet.

We hebben al bij de carrousel over de PPN gehoord dat het ontvangen OAB geld niet oneindig op de balans mag staan en dat het geld dat niet wordt gebruikt uiteindelijk terug gaat naar het rijk. We kunnen ons daarom vinden in de herstructurering van het geld waarbij de uiteindelijke besteding direct of indirect bij de juiste doelgroep terecht komt. Prioriteit heeft voor het CDA steeds het terugdringen van onderwijsachterstand of het laten afnemen van de kans op onderwijsachterstand. De coronatijd is voor grote groepen kinderen extra lastig geweest, bijvoorbeeld voor de kinderen op het AZC. Het is goed dat de gemeente samen met de scholen beziet hoe het NPO geld op de meest effectieve manier kan worden ingezet. Het CDA vindt dat de expertise van scholen daarbij leidend moet zijn. Kan het college aangegeven of het overleg met de scholen al bepaalde speerpunten heeft opgeleverd? Kinderen hebben naast het gezin en de school een veilige plek nodig om zich sociaal-emotioneel te ontwikkelen. O.a. de Scouting biedt een veilige en uitdagende plek aan kinderen. Het CDA heeft net als andere partijen de droomwens van Scouting Rijen gehoord. Het sanitair en de keuken zijn verouderd en niet of slecht toegankelijk voor mindervaliden. Ook de duurzaamheid van het gebouw laat te wensen over. Scouting Rijen is in hoge mate zelfredzaam en heeft al de helft van de benodigde middelen bij elkaar.

We dienen daarom een motie in samen met GB , Kern75, D66 en de PvdA . Het dictum luidt: in gesprek te gaan met Scouting Rijen en wensen en mogelijkheden van de verbouwing te onderzoeken;  de resultaten en dekking hiervan op te nemen als afweging bij de perspectiefnota 2023. We vragen graag een reactie van het college 

Samen maken we het verschil luidt de titel van de nieuw koers van het sociaal domein. Voor het CDA betekent dat oog voor elkaar hebben. Heel Gilze Rijen helpt was daar een prachtig voorbeeld van. Saamhorigheid en omzien naar elkaar waren plotsklaps actueler dan ooit. Laten we dat vasthouden met elkaar. In de begroting wordt bijna 31 miljoen gereserveerd voor het sociaal domein. Realistisch begroten is in het sociaal domein nog steeds heel lastig. Bij de jeugdzorg lijkt dat wat beter te gaan, maar de 2

onzekerheid blijft. Als bij de WMO het abonnementstarief in de huidige vorm gehandhaafd wordt door het rijk dan zal de druk op de WMO steeds verder toenemen en dus ook de kosten. Het CDA zal er bij de collega’s in den Haag op blijven aandringen dat het systeem moet worden veranderd zodanig dat de sterkste schouders de zwaarste lasten dragen. Samen kunnen we dan de WMO betaalbaar houden. Het nieuwe inburgeringsbeleid vanaf 2022 biedt kansen maar is het toegezegde budget vanuit het rijk toereikend? We blijven aandacht vragen voor taalvaardigheid van zowel laaggeletterden als NT2ers, ook rekenvaardigheden en digitale vaardigheden zijn in de huidige samenleving onmisbaar. Subsidies voor dit soort activiteiten blijven hard nodig. Bestaanszekerheid betekent een dak boven je hoofd en een geregeld inkomen. Voorkomen van schulden en vroegsignalering is voor iedereen belangrijk. Bij schulden kan de stress oplopen met alle mogelijke gevolgen van dien zoals het verliezen van een baan of stoppen met school. Het CDA vraagt speciale aandacht voor jongeren die in de schulden zijn beland en die we schuldenzorgvrij willen maken. Dat kan door een Jongeren Perspectief Fonds op te zetten. Stichting JPF heeft hiervoor de kennis in huis en we vragen het college in contact met hen te treden en de mogelijkheden te onderzoeken. In grotere gemeenten zoals Rotterdam en Den Haag is deze aanpak succesvol.

De jongere moet wel gemotiveerd zijn om dit traject in te gaan. We zullen daarom samen met Kern 75, PvdA, Gemeente belang en D66 een motie indienen. Het dictum luidt als volgt:  

 

in contact te treden met de stichting Jongeren Perspectief Fonds en te onderzoeken of de JPF-aanpak ook in onze gemeente zou kunnen worden geïmplementeerd; na te gaan wat de voordelen zijn van de implementatie van het Jongeren Perspectief Fonds voor de jongeren in onze gemeente ten opzichte van de huidige aanpak van schulden van jongeren via Plangroep; in beeld te brengen wat de eventuele kosten zijn en waar de dekking vandaan zou kunnen komen voor het implementeren van het Jongeren Perspectief Fonds; de raad uiterlijk bij de behandeling van de perspectiefnota 2023 -2026 een terugkoppeling te geven van de resultaten hiervan.

We horen graag een reactie van het college Bestuur veiligheid en dienstverlening Het CDA stelt dat de ambtelijke organisatie een passende schaalgrootte moet hebben om alle inhoudelijke opgaves nu en in de toekomst het hoofd te kunnen bieden. Een goed functionerende ABG organisatie biedt kansen voor de kwaliteit van de dienstverlening, biedt kansen als aantrekkelijke werkgever en biedt perspectief voor de toekomstige opgaves waar we als gemeente voor komen te staan. Voor het CDA is centrale huisvesting voorwaarde om vol door te kunnen ontwikkelen en we zijn dan ook blij dat alle drie de gemeenten deze voorkeur hebben uitgesproken. Echter pas na de verkiezingen komt een concreet plan op tafel. Bij de uiteindelijke keuze voor de centrale huisvesting van de ambtelijke organisatie vinden wij het belangrijk dat er aandacht is voor een goede bereikbaarheid met het openbaar vervoer, aandacht voor een inrichting die geschikt is voor een combinatie van thuis- en kantoorwerken, dat wordt voldaan aan de meest actuele duurzaamheidseisen én dat een goede financiële dekking is gewaarborgd. We maken ons net als de andere partijen grote zorgen over het personele capaciteitsprobleem. Voor een aantal gebieden, met name in het fysieke domein zijn te weinig medewerkers te vinden

3

waardoor projecten stil komen te liggen of op de lange baan worden geschoven. Welke stappen gaat het ABG bestuur zetten om een oplossing te vinden? Veiligheid. Bij de perspectief nota heeft het CDA gevraagd om meer boa’s. Kan de burgemeester aangeven of er al eerste bevindingen over kwaliteit en kwantiteit te melden zijn? Het behouden van een balie bij het gemeentehuis is voor ons voorwaarde om de dienstverlening voor inwoners zo toegankelijk mogelijk te houden. De portefeuillehouder heeft eerder toegezegd om te kijken hoe de dienstverlening verder geoptimaliseerd kan worden. Eerdere wensen zoals een extra balie in Gilze of uitbreiding van dienstverlening aan huis zijn daarbij optioneel. Financiën Voorzitter, U geeft aan dat onze gemeente de komende jaren een grote opgave wacht. De woningbouwopgave, veranderingen van het klimaat, energietransitie en demografische ontwikkelingen vragen veel aandacht. Onder andere de toenemende vergrijzing doet ook de vraag naar ondersteuning toenemen. Voor deze grote opgave is veel geld nodig. Terecht merkt u op dat als er niets verandert, het in stand houden van ons hoge voorzieningenniveau onder druk komt te staan. Vanuit het rijk zijn bij deze opgaven passende middelen en aangepaste regelgeving op het gebied van bijvoorbeeld WMO hard nodig.

Voor de jaren 2023 t/m 2025 komt de meerjarenbegroting uit op een negatief saldo van € 969.000 welk tekort u dekt vanuit het begrotingsoverschot van 2022 door middel van een extra versterking van de algemene reserve. De CDA fractie kan zich vinden in deze versterking maar ziet ook dat de ruimte voor nieuw beleid, buiten de genoemde financiële aanpassingen in 2022 hierdoor wordt beperkt. Het absolute weerstandsvermogen zien we stijgen van 1,32 in 2021 naar 1,84 in 2026. Dit lijkt mooi maar we willen er wel op wijzen dat deze stijging volledig wordt veroorzaakt door de geprognotiseerde resultaten op de grondexploitatie en niet uit de reguliere begroting van inkomsten en uitgaven. Voorzitter ik eindig mijn betoog waarmee ik begon. De gemeente is er niet voor haarzelf maar voor al haar inwoners! Dat is de basis van de begroting. Het CDA zal in al haar keuzes proberen de juiste afweging te maken .

4