Bijlage rapport BMC over dekking AED-s buitengebied

Dekking van de AED-apparatuur in de gemeente Gilze en Rijen

Advies | mei 2022

Partners in verbetering

Dekking van de AED-apparatuur in de gemeente Gilze en Rijen Advies Gemeente Gilze en Rijen

| 2 | Dekking van AED-apparatuur in de gemeente Gilze en Rijen

Inhoudsopgave H1 | Aanleiding

4

H2 | Vraagstelling en resultaat

5

2.1 Vraagstelling

5

2.2 Resultaat

5

H3 | Beschrijving van het vraagstuk

6

3.1 De werking van de AED

6

3.2 Bestuurlijk verloop

6

H4 | Dekkingsgraad

7

4.1 Dekking op basis van de huidige aanrijtijd

7

4.2 Lege plekken

7

4.3 Advies voor het toevoegen van AED’s binnen lege plekken

8

H5 | Conclusies B1 | Kaarten

9 10

0 - Overzicht burgerhulpverleners en huidige AED’s

10

1A - Kaart AED’s met een straal van 500 meter

11

1B - Kaart AED’s met een straal van 500 meter met lege plekken

12

2 - Kaart AED’s met straal 4.800 meter

13

3 - Sporkt naar grens Rijen-Tilburg

14

3 - Hoofdstraat naar grens Rijen-Dongen

14

3 - Hoogstraat naar grens Molenschot-Bavel

15

3 - Hoogstraat naar grens Molenschot-Chaam

15

Colofon

16

Dit document (inclusief eventuele bijlagen) is opgesteld door BMC en de (auteurs)rechten met betrekking tot de inhoud en het format van dit document berusten bij BMC. Dit document is uitsluitend bedoeld voor gebruik door de opdrachtgever en mag niet worden gepubliceerd of aan anderen ter beschikking worden gesteld zonder uitdrukkelijke voorafgaande toestemming van BMC.

| 3 | Dekking van AED-apparatuur in de gemeente Gilze en Rijen

H1 | Aanleiding In de gemeente Gilze en Rijen bestaat de mogelijkheid om als burger het initiatief te nemen om een voorstel rechtstreeks aan de gemeenteraad te sturen. Een aantal inwoners heeft van deze mogelijkheid gebruik gemaakt. Het voorstel dat zij hebben ingediend gaat over het aantal AED’s wat in Gilze en Rijen beschikbaar is. Er hangt een aantal AED-apparaten aan de gevels van woningen, openbare gebouwen en bedrijven. De inwoners denken dat er onvoldoende dekking is in met name het buitengebied om in geval van een 112-melding, binnen zes minuten ter plaatse te zijn. Zes minuten is de adviesaanrijtijd vanuit HartslagNu. Daarnaast vragen de inwoners of de vergoeding voor AED’s voor een bredere doelgroep ingezet kan worden dan alleen de huidige AED’s. Het budget dat nu beschikbaar is gesteld, is specifiek bestemd voor de huidige AED’s en de vervanging daarvan. Indien er meer AED’s nodig zijn om de nagestreefde dekkingsgraad van zes minuten aanrijtijd te behalen, dan verzoeken de burgers de gemeente om voldoende budget beschikbaar te stellen om deze aan te schaffen en in het onderhoudsplan mee te nemen. BMC is gevraagd om inzichtelijk te maken of er voldoende dekking is met de huidige AED’s. De vraag over de onderhoudskosten wordt niet meegenomen in dit advies.

| 4 | Dekking van AED-apparatuur in de gemeente Gilze en Rijen

H2 | Vraagstelling en resultaat 2.1 Vraagstelling Het burgerinitiatief vraagt zich af of de dekking in de gemeente voldoende is. Daarmee wordt de aanrijtijd van zes minuten bedoeld die HartslagNu hanteert. Dit houdt in dat binnen zes minuten na de melding bij 112, reanimatie kan plaatsvinden. Reanimatie wordt uitgevoerd door een gediplomeerde burgerhulpverlener zonder AED, of mét AED. HartslagNu en de Hartstichting geven aan dat een AED een bereik moet hebben van 500 meter. Dit bereik is eigenlijk bedoeld voor de AED-dekking in de bebouwde kommen, maar we laten in deze notitie ook zien wat de dekking is als we voor de hele gemeente uitgaan van deze 500 meter.

De vraagstelling luidt: -

Is de dekking van AED’s voor het grondgebied van Gilze en Rijen voldoende om een algemene aanrijtijd te bereiken van zes minuten? Is er een AED bereikbaar op iedere 500 meter rondom in de gehele gemeente?

2.2 Resultaat Het resultaat van deze opdracht is deze adviesnotitie waarin beschreven staat: ● welke AED’s er aanwezig zijn; ● hoeveel AED’s er nog ontbreken om in heel de gemeente, inclusief buitengebied op iedere cirkel met een straal van 500 meter een AED beschikbaar te hebben; ● in welk(e) gebied(en) er nog geen sprake is van een zesminutenaanrijtijd; ● hoeveel AED’s er nodig zijn voor een goede dekking van zes minuten.

| 5 | Dekking van AED-apparatuur in de gemeente Gilze en Rijen

H3 | Beschrijving van het vraagstuk 3.1 De werking van de AED Een Automatische Externe Defibrillator (AED) is een draagbaar apparaat dat het hartritme weer kan herstellen door het geven van een elektrische schok. Een AED bestaat uit twee elektroden die op de borstkas van het slachtoffer worden geplakt. Hiermee beoordeelt het apparaat het hartritme. Het apparaat geeft alleen een schok wanneer dat nodig is en het apparaat vertelt wat je moet doen.1 Het geeft bijvoorbeeld aan dat je door moet gaan met reanimeren of dat je op de knop moet drukken om een schok toe te dienen.

Protocol Als er een melding komt vanuit de meldkamer ontvangt de burgerhulpverlener een melding op de telefoon met daarin de locatie van het slachtoffer. Daarbij krijgen zij de mededeling om direct naar de locatie te gaan, of om eerst een bepaalde AED op te halen. Meerdere burgerhulpverleners worden opgeroepen dus de kans is groot dat men samen hulp verleent aan het slachtoffer. De burgerhulpverleners reanimeren het slachtoffer totdat de AED en/of de ambulance arriveert. Ambulancemedewerkers hebben geavanceerde apparatuur die het slachtoffer een nog grotere overlevingskans biedt.2 De aanrijtijd is gesteld op zes minuten. Dit houdt in dat er binnen zes minuten na de melding gestart moet worden met reanimeren, met of zonder AED.

3.2 Bestuurlijk verloop Via de gemeenteraad heeft het college van B en W een burgerinitiatiefvoorstel ontvangen over het regelen van het onderhoud en vervanging van AED’s in het grondgebied van de gemeente Gilze en Rijen. Het burgerinitiatiefvoorstel is besproken in de commissie Samenleving van 12 november 2021 en 19 januari 2022.

1

Wat is een AED? | Hartstichting

2

Word burgerhulpverlener - Nederlandse Reanimatie Raad

| 6 | Dekking van AED-apparatuur in de gemeente Gilze en Rijen

H4 | Dekkingsgraad 4.1 Dekking op basis van de huidige aanrijtijd Op HartslagNu staan alle burgerhulpverleners én alle AED’s geregistreerd die altijd bereikbaar zijn (kleur groen) en beperkt bereikbaar zijn (oranje). Zie bijlage 1, ‘0 Overzicht burgerhulpverleners en huidige AED’s’ HartslagNu en de Hartstichting geven aan dat er in Gilze en Rijen voldoende dekking is. Met het huidige protocol is er bij een incident binnen zes minuten een vrijwilliger ter plaatse, zonder óf met AED. In februari 2022 heeft HartslagNu bepaald waar er nog AED’s geplaatst moeten worden om een volledige dekking te krijgen. Deze zogenoemde rode vlekken komen in Gilze en Rijen niet voor.3 Bovendien is er volgens de Hartstichting en HartslagNu een mijlpaal bereikt: met dank aan de burgerhulpverleners kan er in heel Nederland binnen zes minuten gereanimeerd worden.4

4.2 Lege plekken Om te bepalen waar nog AED’s geplaatst kunnen worden, gaan we naast de huidige 0-situatie uit van twee scenario’s: Scenario 1: AED’s binnen 500 meter beschikbaar De wens van de Hartstichting en HartslagNu is dat er op iedere 500 meter in de bebouwde kommen een AED-apparaat beschikbaar is. Kaart 1 in bijlage 1 laat met de kleine cirkels zien welk gebied er op dit moment gedekt wordt binnen de gemeente als we uitgaan van dit scenario. Hieruit blijkt dat de bebouwde kommen wel, maar de buitengebieden niet gedekt worden met de huidige AED-apparaten als we scenario 1 willen volgen voor de hele gemeente. Scenario 2: een AED ter plaatse binnen zes minuten We gaan uit van een gemiddelde snelheid van 50 km per uur, wat neerkomt op een afstand van ongeveer 4.800 meter in zes minuten. In werkelijkheid geldt op de wegen in de buitengebieden meestal een maximumsnelheid van 60-80 km per uur, zodat dit een ruime inschatting is. Wanneer we uitgaan van een aanrijtijd van zes minuten, blijkt het huidige aantal AED’s de hele gemeente voldoende te dekken. Zie kaart 2. Er is in dit onderzoek alleen gekeken naar de AED-apparaten in de gemeente Gilze en Rijen. We hebben de apparaten buiten de gemeente (de Reeshof, kernen Dongen en Bavel) niet meegenomen. Deze apparaten zouden ook (een deel van) het buitengebied van Gilze en Rijen dekken.

Kaart 2 laat zien dat in principe alleen de AED-apparaten in Gilze en Rijen al voldoende zijn voor dekking in de hele gemeente. 3

Waar zijn nog AED's nodig? - HartslagNu

4

Reanimeren binnen 6 minuten nu mogelijk in heel Nederland | NOS

| 7 | Dekking van AED-apparatuur in de gemeente Gilze en Rijen

4.3 Advies voor het toevoegen van AED’s binnen lege plekken Scenario 1: AED’s binnen 500 meter beschikbaar Wanneer scenario 1 gevolgd wordt, zijn de lege plekken handmatig gevuld met cirkels met een straal van 500 meter/diameter 1.000 meter. Er is hierbij niet gekeken naar AED’s die in omliggende gemeenten beschikbaar zijn, omdat het effect niet dusdanig groot is. Wanneer scenario 1 gevolgd wordt, zijn er nog ongeveer 47 AED-apparaten nodig voor een dekking binnen de gehele gemeente. Echter, niet op elke cirkel is een gebouw gecentreerd. Daardoor zal het niet altijd mogelijk zijn om een AED te plaatsen en is het uiteindelijke aantal lager dan 47. Concreet luidt het advies om in ieder geval te streven naar het geplaatst krijgen van twee extra AED-apparaten in het buitengebied tussen Rijen en Tilburg en twee in het gebied tussen Gilze en Breda onder de A58. Deze inschatting is gebaseerd op de huidige AED-apparaten die beschikbaar zijn in deze gebieden. Door het plaatsen van vier extra AED’s in de genoemde gebieden, wordt de dekking in het buitengebied vergroot. Bovendien biedt het extra zekerheid wanneer een andere AED in de buurt uitvalt of wordt weggehaald. Scenario 2: een AED ter plaatse binnen zes minuten Als we scenario 2 volgen, is er geen noodzaak voor het plaatsen van extra AED’s in de gemeente, omdat er nu al voldoende apparaten beschikbaar zijn.

Op elke plek in de gemeente is er altijd een AED-apparaat beschikbaar op maximaal zes minuten aanrijtijd. Bovendien zijn er volgens HartslagNu in Gilze en Rijen op dit moment voldoende burgerhulpverleners, zodat er altijd een vrijwilliger binnen zes minuten ter plaatse is, met óf zonder AED. Dit wordt bevestigd door de Hartstichting en geldt overigens niet alleen voor Gilze en Rijen. In heel Nederland kan er altijd binnen zes minuten worden gereanimeerd door een burgerhulpverlener. Op de website van de Hartstichting kan er per gemeente bekeken worden of er op een bepaalde locatie behoefte is aan het plaatsen van een extra AED-apparaat. Volgens de Hartstichting heeft de gemeente Gilze en Rijen geen extra AED’s nodig, omdat er voldoende dekking is. De stelling van het burgerinitiatief dat er weinig apparaten in het buitengebied aanwezig zijn klopt: ondanks de dekking is er bij uitval of het weghalen van een apparaat wel kans op het niet halen van de zesminutenaanrijtijd. We adviseren om hiervoor extra inspanning te leveren om vier extra AED’s in het buitengebied beschikbaar te hebben. We hebben naast de ‘vogelvluchtcirkels’ van 4.800 meter ook gerekend met Google Maps. Hierbij is een route gemeten van ongeveer zes minuten vanaf een aantal AED’s aan de randen van de kernen en in het buitengebied.

Hieruit blijkt dat de bereikbaarheid van een AED overal binnen zes minuten realistisch is. Er is dus voldoende dekking om binnen zes minuten een AED ter plaatse te hebben in de gemeente. De volgende routes zijn berekend. De kaarten zijn opgenomen in de bijlage, kaart 3. ● Sporkt naar grens Rijen-Tilburg; ● Hoofdstraat naar grens Rijen-Dongen; ● Hoogstraat naar grens Molenschot-Bavel; ● Hoogstraat naar grens Molenschot-Chaam.

| 8 | Dekking van AED-apparatuur in de gemeente Gilze en Rijen

H5 | Conclusies 1. Er is voldoende dekking in de gehele gemeente om binnen zes minuten een AED ter plaatse te hebben. 2. In de bebouwde kommen is een AED beschikbaar op een afstand van 500 meter. 3. Er zijn 47 AED’s nodig om te voldoen aan de wens om gemeentebreed een dekking te hebben van een AED op een afstand van 500 meter. 4. Het aantal AED’s in het buitengebied is voldoende voor een aanrijtijd van zes minuten. 5. De stelling van het burgerinitiatief dat er weinig AED’s in het buitengebied beschikbaar zijn, wordt gevolgd. We adviseren om dit aantal zekerheidshalve uit te breiden met vier extra apparaten in het buitengebied, waarvan twee tussen Rijen en Tilburg en twee in het gebied onder de A58 tussen Gilze en Breda. De vier extra AED’s kunnen bijvoorbeeld bij agrarische bedrijven of woningen in het buitengebied geplaatst worden.

| 9 | Dekking van AED-apparatuur in de gemeente Gilze en Rijen

B1 | Kaarten 0 - Overzicht burgerhulpverleners en huidige AED’s

Blauw = burgerhulpverleners Groen = AED’s altijd beschikbaar Oranje = AED’s beperkt beschikbaar Bron: HartslagNu (opvraagbaar door gemeenten)

| 10 | Dekking van AED-apparatuur in de gemeente Gilze en Rijen

1A - Kaart AED’s met een straal van 500 meter

Bron: afdeling basisregistraties ABG

| 11 | Dekking van AED-apparatuur in de gemeente Gilze en Rijen

1B - Kaart AED’s met een straal van 500 meter met lege plekken

Bron: afdeling basisregistraties ABG en handmatig

| 12 | Dekking van AED-apparatuur in de gemeente Gilze en Rijen

2 - Kaart AED’s met straal 4.800 meter

Bron: afdeling basisregistraties ABG

| 13 | Dekking van AED-apparatuur in de gemeente Gilze en Rijen

3 - Sporkt naar grens Rijen-Tilburg

Bron: Google Maps

3 - Hoofdstraat naar grens Rijen-Dongen

Bron: Google Maps

| 14 | Dekking van AED-apparatuur in de gemeente Gilze en Rijen

3 - Hoogstraat naar grens Molenschot-Bavel

Bron: Google Maps

3 - Hoogstraat naar grens Molenschot-Chaam

Bron: Google Maps

| 15 | Dekking van AED-apparatuur in de gemeente Gilze en Rijen

BMC Databankweg 26D 3821 AL Amersfoort Postbus 490 3800 AL Amersfoort (033) 496 52 00 info@bmc.nl www.bmc.nl KvK BMC Implementatie 31046509 IBAN NL61ABNA0626023106 BTW NL80.55.22.827 B.01

Colofon mei 2022 Classificatie

:

Openbaar

Naam adviseurs

:

● ●

Projectnummer

:

PO027225

K. van den Akker T. Amirkhanian

| 16 | Dekking van AED-apparatuur in de gemeente Gilze en Rijen