Bijlage bij beantwoording openstaande vragen n.a.v. commissie
Tekst van het document
MEMO -------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------Aan
Raadscommissie Middelen
Van
College van Burgemeester en Wethouders
Onderwerp
Uitvoering motie transparantie grote subsidieontvangers
Datum
27 januari 2021
Zaak Green Valley
314675
-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------Aanleiding Bij de behandeling van de gemeentebegroting 2021 is een motie aangenomen omtrent de transparantie van organisaties die meer dan € 50.000 subsidie van de gemeente Gilze en Rijen ontvangen. In de motie verzoekt de raad het college om: - met de betreffende subsidieontvangers de noodzaak van transparantie te bespreken; - de Algemene subsidieverordening gemeente Gilze en Rijen 2016 aan te passen zodat het niet aantoonbaar houden aan de richtlijnen van een Governance Code een afwijzingsgrond gaat vormen. Hierbij informeren wij u over de wijze waarop we uitvoering zullen geven aan de aangenomen motie. Doel van een Governance Code Een Governance Code is een instrument voor goed bestuur en toezicht. Steeds meer branches stellen dergelijke richtlijnen op voor goed bestuur en toezicht. Een Governance Code gaat over het gehele besturingsproces van een organisatie: beleid, besluitvorming, uitvoering, toezicht en verantwoording. De Code helpt bestuurders en toezichthouders bewust te reflecteren aan de hand van vragen als: ‘Hoe doen we het eigenlijk?’, ‘Waarom doen we het zo?’ en ‘Wanneer doen we het goed?’. En om hun handelen te legitimeren. Het gaat er niet om dat een organisatie alle regels kan afvinken, maar of er sprake is van bewust handelen.
Voor de aanbevelingen geldt ‘pas toe óf leg uit’. Hierover wordt verantwoording afgelegd in het jaarverslag en op de website van de organisatie. De Governance Code is dus een intern hulpmiddel voor organisaties om hun interne toezicht goed vorm te geven. Een Governance Code heeft geen externe werking. Juridische context subsidieverlening In welke gevallen een subsidie geweigerd kan worden, wordt bepaald door de concrete subsidieregeling van de gemeente binnen de kaders van de wetgeving. De weigeringsgronden hangen immers nauw samen met aard en doel van de betreffende subsidie. Die worden op gemeentelijk niveau bepaald en zijn vastgelegd in de Algemene subsidieverordening gemeente Gilze en Rijen 2016.
De subsidieregeling van de gemeente moet voldoen aan de juridische kaders rondom subsidieverlening zoals beschreven in de Algemene wet bestuursrecht (Awb). Artikel 4:35 van de Awb heeft betrekking op de weigeringsgronden voor subsidies. Hierin is bepaald dat weigeringsgronden gericht moeten zijn op het mogelijk maken van een doelmatig subsidiebeleid en het tegengaan van misbruik van subsidiegelden. Het gaat erom dat we subsidie kunnen weigeren indien een gegronde reden bestaat om aan te nemen dat de activiteiten niet of niet geheel zullen plaatsvinden conform de aan de subsidieverlening en -vaststelling verbonden voorwaarden en/of indien er onjuiste of onvolledige gegevens zijn verstrekt die hebben geleid tot een onjuiste beschikking op de subsidieaanvraag. Eén van de wettelijke weigeringsgronden is ook dat ‘de aanvrager niet op een behoorlijke wijze rekening en verantwoording zal afleggen omtrent de verrichte activiteiten en de daaraan verbonden uitgaven en inkomsten, voor zover deze voor de vaststelling van de subsidie van belang zijn’. Een Governance Code is met name op dat afleggen van rekening en verantwoording gericht. Dat geldt echter niet onverkort. In de Memorie van Toelichting staat dat die weigeringsgrond alleen maar gehanteerd mag worden als de aanvrager ook daadwerkelijk verplicht zou zijn rekening en verantwoording af te leggen, als de subsidie wordt verleend.
Nu geldt een verplichte naleving van een Governance Code alleen maar voor beursgenoteerde bedrijven. Onze subsidieontvangers zijn geen beursgenoteerde bedrijven en zijn dus niet verplicht om een Governance Code na te leven. In dat geval mogen wij dit als gemeente ook niet als weigeringsgrond gebruiken. Daar komt bij dat wat we verplichtend opleggen van belang moet zijn voor de subsidievaststelling. Het hanteren van een Governance Code gaat verder en kan ook daarom niet als weigeringsgrond worden gehanteerd. Uiteraard zijn enkele elementen vanuit een Governance Code, zoals het niet misbruiken van verstrekte middelen, wel te handhaven. Dit doen we in de praktijk ook. Uitvoeringswijze motie Met het aannemen van de motie transparantie grote subsidieontvangers geeft u een signaal af: goed bestuur en toezicht van organisaties, is een belangrijk thema. Wij onderschrijven het belang van transparantie van subsidieontvangers. Aangezien het wettelijk niet mogelijk is om het hanteren van een Governance Code verplicht te stellen, willen wij voorstellen het volgende te doen om uitvoering geven aan de strekking van de motie: - transparantie en goed bestuur worden vaste onderwerpen in onze relatiegesprekken met partijen, die meer dan € 50.000 per jaar subsidie ontvangen. We benoemen dit ook in de subsidiebeschikking.
- in het aanvraagformulier voor subsidies nemen we - wanneer er meer dan € 50.000 subsidie wordt aangevraagd - op dat organisaties moeten aangeven of ze een Governance Code onderschrijven en zo ja welke. Daarmee vergroten we het bewustzijn ten aanzien van het belang van transparantie, goed bestuur en intern toezicht bij onze subsidieontvangers.