Bijlage beantwoording technische vragen - Uitleg Risicomatrix Toezicht en Handhaving 2024

Uitleg Risicomatrix Toezicht en Handhaving 2024 1.0 Algemeen Om een zo duidelijk mogelijk schema te maken voor de Omgevingswet (Ow) en Wet kwaliteitsborging (Wkb) is gekozen voor onderstaande categorisering. Deze is zoveel mogelijk gebaseerd op de eerdere matrix en daar waar mogelijk/noodzakelijk aangepast. -

-

-

Op hoofdlijnen, namelijk de vergunningplichtige activiteiten zoals beschreven in de Omgevingswet. Dit zijn 13 vergunning waarvan er vier in de matrix zijn opgenomen. Drie staan de eerste tabel en de vierde wordt daarna verder uitgewerkt in de tweede tabel. o milieubelastende activiteit; o bouwactiviteit; o rijksmonument; o omgevingsplanactiviteit (maar deze volgt hieronder). Onder bovenstaande vergunningen kennen we straks ook de omgevingsplanactiviteit. Maar omdat deze bestaat uit diverse activiteiten zijn deze in de tweede tabel opgenomen o bouwen; o aanleggen; o gebruiken in strijd met bestemmingsplan; o gemeentelijke monumenten; o in-uitwegen; o kappen; o handelsreclame. Vervolgens gaan we de diepte in en komen we uit op de Wkb-meldingen en informatieplichten. Dit is helemaal nieuw en de risicobepaling is gebaseerd op verwachte risico’s en verwachte kwantiteit De overige meldingen staan daaronder. Deze worden aangestuurd vanuit het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl). Een besluit onder de Omgevingswet. Overige handhavingstaken staan als laatste beschreven.

Hieronder wordt per pagina aangegeven hoe e.e.a. zich verhoudt tot de oude matrix, welke wijzigingen er eventueel zijn doorgevoerd en/of welke redenen er zijn geweest om dit te bepalen.

1.1 Handelen o.b.v. prioriteiten Er dient te worden benadrukt dat de prioritering een richting bepaalt wat te doen met een ingediende melding. Maar in alle gevallen kunnen we bepalen dat wij een melding, klacht alsnog in behandeling gaan nemen onafhankelijk van de prioriteit die wij daaraan toekennen. Ons uitgangspunt is dat wij duidelijk kunnen motiveren als een melding van ondergeschikte aard en deze niet in behandeling zullen nemen. Dit laat onverlet dat men altijd een officieel handhavingsverzoek kan indienen. Dan hebben we op alle prioriteiten te controleren en te handhaven als er geen legalisatie mogelijk is.

2. Vergunningen onder de omgevingswet

Nieuwe tabel Milieubelastende activiteit. Ongewijzigd. Uitvoering ligt bij OMWB. Bouwactiviteit. Dit is een nieuwe activiteit onder de Omgevingswet. Onder de omgevingswet volgt de zogenoemde “knip”. De omgevingsplanactiviteit (het RO spoor, welstand, e.d.) en de bouwactiviteit (technische voorschriften). Als uitgangspunt is gekozen om de oude tabel aan te houden. De wijzigingen zijn: - De grens gebaseerd op de bouwsom is aangepast naar €100.000. Prijzen in de bouw zijn enorm gestegen. In de oude situatie worden hier de aanbouwen, dakkapellen, erfafscheidingen, e.d. mee bedoeld. Dit blijft in de nieuwe situatie ook het geval. - Boven €100.000 (woningen en groter) heeft een hoge prioriteit. Als men dan gaat bouwen heeft dit ernstige consequenties en zullen wij bij deze hoge prioriteit direct handelen (voorrang op andere werkzaamheden). Dat het geen zeer hoge prioriteit heeft doet niet af aan onze huidige handhavingsmogelijkheden. Er is geen programmatisch toezicht op, dat wil zeggen dat wij niet actief op zoek gaan. Maar de realiteit leert dat wij altijd wel een melding ontvangen vanuit de buurt of interne meldingen. Dit heeft dus geen impact op de werkwijze, maar is meer gebaseerd op de werkelijkheid. Tevens gebeurt dit zeer sporadisch en het risicogetal is al aan de hoge kant.

Oude tabel Milieubelastende activiteit. Ongewijzigd. Rijksmonumenten blijven natuurlijk een zeer hoge prioriteit hebben binnen het beleid.

3. Omgevingsplanactiviteiten Onder de Omgevingswet moet een omgevingsplanactiviteit worden aangevraagd als dit vanuit het omgevingsplan wordt aangestuurd. Deze omgevingsplanactiviteiten staat dus in de tweede tabel beschreven.

Nieuwe tabel Omgevingsplanactiviteit “Bouwen” Zoals eerder beschreven heeft dit dus te maken met de zogenoemde “knip”. Wederom is deze gebaseerd op de oude tabel. Maar zoals te zien is zijn de risico’s op “veiligheid” en “gezondheid” flink naar beneden bijgesteld. De reden hiervoor is dat dit dus enkel het ruimtelijk domein betreft. Het bouwwerk in omvang en uitvoering als het ware. Het zegt niets over de technische aspecten dus de risico’s zijn minimaal. Dit laatste is dus wel geregeld onder de (technische) bouwactiviteit. De prioriteit op deze effecten is daar dus hoger.

Omgevingsplanactiviteit “gebruiken/bouwen in strijd met omgevingsplan” Het zogenoemd “strijdig gebruik bestemmingsplan”. Hier zijn diverse wijzigingen doorgevoerd. Wederom zijn wij uitgegaan van de oude tabel, maar bijgesteld daar waar nodig/mogelijk. Deze worden hieronder verder per onderwerp uitgewerkt.

Tabel nieuw

Tabel oud De wijzigingen zijn: - Illegaal gebruik: Strijdigheden met het omgevingsplan vinden zeer regelmatig plaats. Strijdigheden hebben nagenoeg altijd een hoge impact op een van bovenstaande effecten en de kans op overtreding is hoger dan eerder vastgesteld. We hebben deze prioriteit dus omhoog bijgesteld. Wij controleren hier programmatisch op tijdens ondermijningsdagen en Bit-acties. Vaak gebeurt dit o.b.v. vooraf vastgestelde thema’s. - Illegale bewoning: Er komen zeer vaak meldingen, klachten over mogelijke illegale bewoning. Vaak betreft het verhuursituaties, maar het komt ook voor dat er een privaatrechtelijk geschil is tussen partijen (eigenaren, exploitanten, uitzendbureaus, huurders, e.d.). Dan wordt er een melding ingediend bij het bevoegd gezag, daar waar ook het privaatrechtelijk spoor kan worden bewandeld. Om een drempel op te werpen aangaande dit soort meldingen is gekozen om een grens te trekken voor wat betreft het aantal personen. Met een onderscheid binnen de bebouwde kom en buiten de bebouwde kom omdat de impact binnenstedelijk al snel groter is voor de omgeving (leefbaarheid). Tevens is de kans op overtreding naar beneden bijgesteld ten opzichte van strijdigheden met het bestemmingssplan (buitenom deze categorie) zijn het aantal zaken qua illegale bewoning een stuk lager.

Het aantal van 6 is bepaald omdat met dit aantal er vaak nog geen extra brandveiligheidsvoorzieningen vereist zijn. 5 personen over 4 wooneenheden maakt nog geen kamergewijze verhuur volgens Bouwbesluit en is niet meldingsplichtig. Buiten de bebouwde kom is het aantal op 10 gezet gezien de vaak grotere panden met grotere vloeroppervlakte. Ter verduidelijking betreft het dus geen illegale bewoning op recreatieparken, want deze worden geschaard onder strijdigheid bestemmingsplan (logies/wonen/recreatie). Hierbij mag wederom benadrukt worden dat, indien er genoeg redenen zijn, zoals veel meldingen, aannemelijke risico’s qua gezondheid of (brand)veiligheid we altijd kunnen overgaan tot controle en/of handhavend optreden. En ook zal wederom bij een handhavingsverzoek sowieso overgegaan worden tot toezicht en/of handhaving. - Tijdelijk gebruik: Strijdigheden naar aanleiding van tijdelijke bouwwerken (al dan niet in combinatie met mantelzorg) vindt niet vaak plaats. De overtredingskans is te hoog ingeschat en hebben wij naar beneden bijgesteld. Wij hebben geen programmatisch toezicht op deze activiteiten. Dit neemt niet weg dat het een belangrijk onderwerp betreft en wij zeker toezicht houden n.a.v. meldingen ofwel na aflopen van de instandhoudingstermijn. Het blijft een hoge prioriteit hebben en bij overtredingen zullen wij optreden. -

Woningplitsing: Deze categorie stond eerder samen met bewoning op zeer hoge prioriteit. Deze hebben we nu separaat benoemd. De impact is niet zo groot dat dit programmatisch moet worden opgepakt. Mocht dit

in combinatie zijn met strijdigheid bestemmingsplan of illegale bewoning kan worden gekozen om de zwaarste prioriteit aan te houden. Omgevingsplanactiviteit “uitvoeren van een werk of werkzaamheden” Het zogenoemde aanlegvergunningstelsel. Deze is gebaseerd op de oude tabel. Maar uit ervaring blijkt dat de kans tot overtreding vele malen lager is dan ingeschat. Wij hebben nagenoeg geen handhavingstrajecten lopen op dit onderwerp dus het risicogetal is naar beneden bijgesteld. Blijft van toepassing in die zin dat als de impact van een overtreding groot is we dan altijd weer over kunnen gaan tot handhaving.

Oude tabel Omgevingsplanactiviteit “gemeentelijk monument” Deze is gebaseerd op het rijksmonument. Echter is het risicogetal lager dan bij de oude tabel gezien het aantal monumenten en de kans tot overtreding. Aldus een hoge prioriteit dus bij meldingen heeft dit voorrang op andere werkzaamheden. Er is geen programmatisch toezicht. Omgevingsplanactiviteit “een uitweg te maken, te hebben of te veranderen of het gebruik daarvan te veranderen” Ongewijzigd. Omgevingsplanactiviteit “vellen van een houtopstand” Er stond een rekenfout in de oude tabel. Maar gezien er toch regelmatig meldingen binnenkomen hebben we het risicogetal naar boven bijgesteld. Qua prioritering blijft het gelijk aan de oude situatie.

Oude tabel Omgevingsplanactiviteit “op of aan een onroerende zaak handelsreclame te maken” Ongewijzigd.

4. Wet kwaliteitsborging Onder de Wet kwaliteitsborging wordt nieuwbouw binnen gevolgklasse 1 technisch getoetst en gecontroleerd door een kwaliteitsborger. Vanuit de gemeente wordt dat deel van toezicht uit handen genomen. Wel zijn er diverse strijdigheden denkbaar. Denk aan een situatie waar men toch gaat bouwen zonder kwaliteitsborger. Of een situatie waarin het pand al in gebruik wordt genomen zonder dat de gereedmelding (volledig) is ingediend. Tevens dienen voor de bouw/ ingebruikname informatieplichten te worden ingediend. Ook is het denkbaar dat een kwaliteitsborger een of meer strijdigheden tijdens de bouw constateert en het bevoegd gezag hierover informeert. In al deze gevallen moet worden beoordeeld wat het risico is en of hiertegen handhavend moet worden opgetreden. Aangezien dit nieuwe wetgeving is, is er een werksessie op de afdeling geweest om deze risico’s te bepalen en welke prioriteit deze zouden moeten krijgen. De uitkomsten daarvan zijn verwerkt in de risicomatrix. We willen in 2024 monitoren hoe het bouwen onder deze nieuwe wet verloopt en tevens beoordelen of de prioriteiten anders moeten worden bepaald. Het geeft voor 2024 in ieder geval een handvat. Zoals te zien is in de tabel met onderstaande voetnoot prioriteren wij strijdigheden op gebied van brandveiligheid, constructieve veiligheid en gezondheid met hoge risico’s op prioriteit hoog.

Nieuwe tabel

5. Meldingen Verder de verdieping in komen de meldingen. Deze staan in het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl). Deze zijn ongewijzigd t.o.v. het vorige beleidsplan. Eén dezelfde regel is verwijderd en één is verplaatst in de matrix.

Nieuw tabel

Oude tabel slopen

Oude tabel brandveilig gebruik

6. Overige Een nieuwe categorie is strijdigheid met het Beluit bouwwerken en/of Woningwet. Wij merken dat er vaker sprake is van panden die slecht worden onderhouden (bijvoorbeeld door verhuur) en panden die in een vervallen staat verkeren. Hiervoor was eigenlijk niets geregeld in het beleidsplan en deze hebben wij dus geprioriteerd. Ook hier is de prioriteit vooral gebaseerd op (constructieve) veiligheid en gezondheid. Ook activiteiten tijdens sloop- en bouwwerkzaamheden vallen daaronder, zoals bouwlawaai, trilling e.d. Zo kunnen we sturen op mogelijke overtredingen van algemene aard. Incidenteel ontvangen wij meldingen die wel gebaseerd zijn op voorschriften uit het huidige Bouwbesluit, maar die geen hoge effectscore hebben, zoals bijvoorbeeld: natte voeten door lekkende hwa, open kieren meer dan 10 mm. Deze krijgen een lage prioriteit. Wederom als de situatie zich voordoet kunnen we toch besluiten hier nader toezicht op te houden.

Nieuwe tabel