Bijlage 8 - Nieuwe bijlage 21 bij de plantoelichting Notitie Rijen, Julianastr 97-99 cultuurhistorisch belang

RIJEN, JULIANASTRAAT 97;99: CULTUURHISTORISCH BELANG

Inventarisatie In 2010-2011 is een inventarisatierapport opgesteld met de titel ‘Cultuurhistorische panden en objecten in Rijen ± 1875-2000’. Deze inventarisatie omvat bijna 250 bouwwerken in Rijen: een bonte verzameling waarin jong en oud, groot en klein, sober en rijk, woonhuis en kerk zijn vertegenwoordigd. Een dwarsdoorsnede van wat Rijen in bouwkunstig opzicht zoal te bieden heeft. Het dubbele woonhuis Julianastraat 97;99 wordt getypeerd, beschreven en gewaardeerd op de pagina’s 216-218. Dat wil zeggen, in dit geval alleen het straatgevelbeeld. Die tekstuele weergave is anno 2021 nog steeds correct, aangezien er in de afgelopen tien jaar geen wijzigingen zijn doorgevoerd in de frontgevel. Interne waardestelling: het pand op zichzelf De cultuurhistorische waarde van het dubbele woonhuis Julianastraat 97;99 als pand op zichzelf staat puntsgewijs beschreven onder de § ‘Motivering tot plaatsing’ op de pagina’s 216 en 218. Die formulering is vooral opgebouwd rond de kwalificatie ‘goed voorbeeld’. Bij andere panden gebruikte kwalificaties en superlatieven als ‘hoog, gaaf, belangrijk in oeuvre of uniek’ zijn bij Julianastraat 97;99 terecht niet gebruikt.

Bovendien doen de gemoderniseerde deuren en ramen afbreuk aan de authentieke gevelkarakteristiek, én is de later toegevoegde achterbouw terecht buiten beschouwing gelaten maar staat deze door de naoorlogse verbreding van de Julianastraat - wel nadrukkelijk in beeld komende vanuit het zuiden. Kortom, enkel de frontzijde is neutraal gesteld een ‘goed voorbeeld’, niet meer en niet minder. Overigens is de paragraafkop ‘Motivering tot plaatsing’ enigszins misleidend omdat die formulering doet vermoeden dat alle bijna 250 panden uit de inventarisatie zijn voorgedragen voor de gemeentelijke monumentenlijst. Een onjuiste suggestie, want daaraan vooraf ging de volgende externe waardestelling. Externe waardestelling: het pand binnen de inventarisatie De waardestellende weging van het dubbele woonhuis Julianastraat 97;99 binnen de totale inventarisatie is onderwerp van nader onderzoek geweest in 2012 toen het kaf van het koren werd gescheiden. Het Monumentenhuis Brabant heeft toen de inventarisatielijst van 250 stuks ingedikt tot een longlist van 160 stuks. Vervolgens zijn daar 40 gemeentelijke monumenten uitgerold. Het pand Julianastraat 97;99 heeft die longlist niet gehaald.

Dat is ook goed te begrijpen aangezien er in de categorie wonen, de typologie dorpswoning, de bouwperiode rond 1925 en het oeuvre van het architectenbureau Beysterveldt andere voorbeelden in de inventarisatie voorhanden zijn die cultuurhistorisch hoger scoren en/of onderdeel uitmaken van een groter samenhangend gebouwd ensemble, zoals aan de Dongenseweg 1-11, Heistraat 30-50, diverse panden aan de Hoofdstraat en de Stationsstraat 5-19. Hiervan heeft een deel de longlist wel gehaald. Ondanks deze waardestellende scheiding van kaf en koren zijn toch alle 250 panden uit de inventarisatie als ‘cultuurhistorisch waardevolle bebouwing’ gemarkeerd op de verbeelding van het Bestemmingsplan.

van Meijel – adviseurs in cultuurhistorie (7 december 2021)

1/4

RIJEN, JULIANASTRAAT 97;99: CULTUURHISTORISCH BELANG

Conclusie Het pand Julianastraat 97;99: • Is een goed maar niet gaaf, uitzonderlijk of cruciaal voorbeeld van een eenvoudige dubbele dorpswoning uit 1925 naar ontwerp van het architectenbureau Beysterveldt. • Is in 2010-2011 terecht opgenomen in een verkennende inventarisatie, en in 2012 eveneens terecht buiten een longlist van potentiële monumenten gehouden. De aanduiding ‘cultuurhistorisch waardevolle bebouwing’ op de verbeelding van het bestemmingsplan moet derhalve door een gradueel filter worden bezien, omdat deze aanduiding geen onderscheid maakt tussen goede middelmaat, bovengemiddelde kwaliteit en bijzondere toppers in de inventarisatie. Julianastraat 97;99 behoort tot de categorie goede middelmaat. • Is weliswaar onderdeel van een historisch gegroeid straatbeeld, maar dat beeld mist ter plaatse een ruimtelijke en/of architectonische samenhang van bovengemiddelde kwaliteit waardoor er hier geen sprake is van ensemblewaarden. Deze notitie biedt een expliciete nuancering in de cultuurhistorische waardering van de dubbele woning Julianastraat 97;99. Het reikt daarmee de benodigde informatie aan voor de gemeente Gilze-Rijen om ook vanuit het deelbelang van het erfgoed een zorgvuldige afweging te kunnen maken over de toekomst van dit pand.

Leon van Meijel van Meijel – adviseurs in cultuurhistorie Alphons Sieberspad 16 6532 AG NIJMEGEN www.adviseursincultuurhistorie.nl

van Meijel – adviseurs in cultuurhistorie (7 december 2021)

2/4

RIJEN, JULIANASTRAAT 97;99: CULTUURHISTORISCH BELANG

Julianastraat 97;99 (rechts midden) gezien vanuit het noorden (bron: google maps streetview 2021).

Julianastraat 97;99 (midden) gezien vanuit het zuiden (bron: google maps streetview 2021).

van Meijel – adviseurs in cultuurhistorie (7 december 2021)

3/4

RIJEN, JULIANASTRAAT 97;99: CULTUURHISTORISCH BELANG

Julianastraat 97;99 overhoeks gezien vanaf de overzijde van de straat (bron: google maps streetview 2021).

Julianastraat 97;99 frontaal gezien vanaf de overzijde van de straat (bron: google maps streetview 2021).

van Meijel – adviseurs in cultuurhistorie (7 december 2021)

4/4