Document · PDF

Bijlage 5 - Bijlage toelichting bestemmingsplan Pastorietuin Bisschop de Vetplein 10 Gilze

Gemeenteraad 19 februari 2024, gemeente Gilze en RijenBij agendapunt: Raadsvoorstel vaststelling Pastorietuin Bisschop de Vetplein 10 Gilze27.289 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 3

 70 km/h

3.1.4

Aftrek artikel 110g Wgh 5 dB 4 dB voor situaties dat de geluidbelasting zonder aftrek artikel 110g Wgh 57 dB bedraagt 3 dB voor situaties dat de geluidbelasting zonder aftrek artikel 110g Wgh 56 dB bedraagt 2 dB voor andere waarden van de geluidbelasting

Stedelijk en buitenstedelijk gebied Gebieden binnen de bebouwde kom, met uitzondering van de gebieden binnen de bebouwde kom gelegen binnen de zone langs een autoweg of autosnelweg als bedoeld in het Reglement verkeersregels en verkeerstekens, worden als stedelijk aangemerkt. Als buitenstedelijke gebieden worden gebieden buiten de bebouwde kom, alsmede de bovengenoemde uitgezonderde gebieden binnen de bebouwde kom aangemerkt.

3.1.5

Nieuwe situaties In al die gevallen waar in de aanleg van een geluidgevoelig object en/of een zoneplichtige weg door vaststelling of herziening van een bestemmingsplan wordt voorzien, is er sprake van 'nieuwe situaties'.

3.1.6

Maximaal toelaatbare geluidbelasting Normen met betrekking tot de geluidbelasting in 'nieuwbouw situaties' zijn in artikel 82 t/m 87 van de Wet geluidhinder vermeld. In eerste instantie wordt ervan uitgegaan dat een zogenaamde voorkeursgrenswaarde niet mag worden overschreden. Indien de voorkeursgrenswaarde wel maar de maximale ontheffings-waarde niet wordt overschreden, kan onder bepaalde voorwaarden bij Algemene Maatregel van Bestuur ontheffing worden verleend voor een hogere toelaatbare geluidbelasting. Wanneer de maximale ontheffingswaarde wordt overschreden is geen nieuwbouw mogelijk. In de Wet geluidhinder worden voor nog niet geprojecteerde woningen binnen de bebouwde kom de volgende eisen gesteld: - voorkeursgrenswaarde: 48 dB (art. 82 lid 1) - maximale ontheffingswaarde binnenstedelijk gebied 63 dB (art. 83 lid 2) Niet geprojecteerd betekent dat het vigerende bestemmingsplan geen woonbebouwing toestaat zodat het bestemmingsplan dient te worden herzien.

M18 844.401.1.doc

3.2

8 van 15

Bouwbesluit 2012 In het Bouwbesluit 2012 zijn in afdeling 3.1 voorschriften opgenomen voor bescherming tegen geluid van buiten. Deze eisen gelden alleen voor nieuwbouwsituaties. Als bij industrie-, weg- en spoorweglawaai de betreffende voorkeursgrenswaarde wordt overschreden stellen gemeenten op basis van de Wet geluidhinder een zogenoemd hogerewaardenbesluit vast, waarin plaatselijk hogere geluidbelastingen worden toegestaan («hoogst toelaatbare geluidbelasting») die in het bestemmingsplan worden opgenomen. In dergelijke zones mag alleen worden gebouwd wanneer de door de aanvrager van een omgevingvergunning te realiseren karakteristieke geluidwering hoger is dan de in artikel 3.2 gegeven minimum waarde van 20 dB. Wanneer dergelijke zones niet zijn vastgesteld, zoals bij 30 km/h wegen, dan dient overeenkomstig artikel 3.2 te worden voldaan aan de minimum eis van 20 dB.

M18 844.401.1.doc

9 van 15

BEREKENINGSRESULTATEN

4.1

Algemeen Uitgaande van voornoemde uitgangspunten zijn de te verwachten toekomstige optredende gevelbelastingen bepaald. Als waarneemhoogte is uitgegaan in het midden van de gevelhoogte, een en ander afhankelijk van het aantal bouwlagen en de gebouwhoogte. Navolgend is per weg aangegeven het waarneempunt, de waarneemhoogte, de berekende geluidbelasting in Lden, de gehanteerde aftrek artikel 110g, de toetsingswaarde, de voorkeursgrenswaarde en de maximale ontheffingswaarde. Tenslotte is de noodzakelijke gevelgeluidwering in het kader van het Bouwbesluit opgenomen. De bijbehorende rekenbladen zijn opgenomen in bijlage II. De toetsingswaarden zijn tegen een gekleurde achtergrond weergegeven. De betekenis hiervan is als volgt: Groen: de voorkeursgrenswaarde wordt niet overschreden in het kader van de Wet geluidhinder worden geen restricties opgelegd. Geel: de voorkeursgrenswaarde wordt overschreden, de maximale ontheffingswaarde wordt niet overschreden. Aan de hand van door de gemeente vastgestelde beleidsregels kan onder bepaalde voorwaarden ontheffing worden verleend voor een hogere toelaatbare geluidbelasting. Oranje: de maximale ontheffingswaarde wordt overschreden. Voor de betreffende gevel kan geen hogere toelaatbare grenswaarde worden vastgesteld. Woningbouw is niet toegestaan of het plan moet ter plaatse voorzien in een “dove” gevel.

4.2

Wegverkeerslawaai

4.2.1

Raadhuisstraat Tabel 4.1: Berekeningsresultaten Raadhuisstraat (in dB). Waar- Waar- Berekende neem- neem- waarde punt hoogte 1 1.5 46 1 4.5 47 2 1.5 45 2 4.5 45 3 1.5 35 3 4.5 36 4 1.5 45 4 4.5 45 5 1.5 45 5 4.5 45 6 1.5 49 6 4.5 50

Aftrek artikel 110g Wgh 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5

Toetsings- Bestemming VoorkeursMaximale waarde grenswaarde grenswaarde Wgh Wgh Wgh 41 wonen 48 63 42 wonen 48 63 40 wonen 48 63 40 wonen 48 63 30 wonen 48 63 31 wonen 48 63 40 wonen 48 63 40 wonen 48 63 40 wonen 48 63 40 wonen 48 63 44 wonen 48 63 45 wonen 48 63

M18 844.401.1.doc

4.3

10 van 15

Goede ruimtelijke ordening De Kerkstraat en Nieuwstraat kennen een snelheidsregime van 30 km/uur, zodat de wegen niet hoeven te worden getoetst aan de Wet geluidhinder. In het kader van een goede ruimtelijke ordening zijn beide wegen echter wel beschouwd. Om een afweging te kunnen maken is wel aansluiting gezocht bij de Wet geluidhinder en is dat toetsingskader dus ook gehanteerd voor deze wegen. De toetsingsgegevens zijn in tabel 4.2 en 4.3 cursief weergegeven.

4.3.1

Kerkstraat Tabel 4.2: Berekeningsresultaten Kerkstraat Waarneempunt 1 1 2 2 3 3 4 4 5 5 6 6

4.3.2

Waar- Berekende neem- waarde hoogte 1.5 39 4.5 41 1.5 40 4.5 42 1.5 38 4.5 40 1.5 24 4.5 28 1.5 28 4.5 28 1.5 37 4.5 39

Aftrek artikel 110g Wgh 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5

Toetsings- Bestemming VoorkeursMaximale waarde grenswaarde grenswaarde Wgh Wgh Wgh 34 wonen 48 63 36 wonen 48 63 35 wonen 48 63 37 wonen 48 63 33 wonen 48 63 35 wonen 48 63 19 wonen 48 63 23 wonen 48 63 23 wonen 48 63 23 wonen 48 63 32 wonen 48 63 34 wonen 48 63

Nieuwstraat Tabel 4.3: Berekeningsresultaten Nieuwstraat Waar- Waar- Berekende neem- neem- waarde punt hoogte 1 1.5 38 1 4.5 39 2 1.5 35 2 4.5 36 3 1.5 31 3 4.5 30 4 1.5 35 4 4.5 34 5 1.5 38 5 4.5 37 6 1.5 46 6 4.5 46

Aftrek artikel 110g Wgh 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5

Toetsings- Bestemming VoorkeursMaximale waarde grenswaarde grenswaarde Wgh Wgh Wgh 33 wonen 48 63 34 wonen 48 63 30 wonen 48 63 31 wonen 48 63 26 wonen 48 63 25 wonen 48 63 30 wonen 48 63 29 wonen 48 63 33 wonen 48 63 32 wonen 48 63 41 wonen 48 63 41 wonen 48 63

M18 844.401.1.doc

4.4

11 van 15

Bouwbesluit Om te bezien of sprake is van een goede ruimtelijke ordening zijn de geluidbelastingen van alle wegen gecumuleerd. Het resultaat is weergegeven in tabel 4.4. De genoemde waarden zijn exclusief aftrek artikel 110g Wgh. Het Bouwbesluit stelt alleen eisen aan de gevelgeluidwering voor situaties waar een Hogere Waarde is verleend. Dit betekent dat geen eisen gelden bij 30 km/uur wegen die een verhoogde geluidbelasting veroorzaken. In de kolom eis Bouwbesluit is de benodigde karakteristieke gevelgeluidwering opgenomen gebaseerd op de hoogste geluidbelasting van de gezoneerde wegen. Tabel 4.4: Cumulatie en advies gevelgeluidwering [dB] Waar- Waarneem- neempunt hoogte 1 1 2 2 3 3 4 4 5 5 6 6

1.5 4.5 1.5 4.5 1.5 4.5 1.5 4.5 1.5 4.5 1.5 4.5

Berekende waarde Cumulatieve Maximale Eis Comfort Raadhuis- Kerk- NieuwGeluidgeluidbelasting Bouw Eis straat straat straat belasting excl. Aftrek besluit art. 110g Wgh 45.7 39.3 38.0 47.17 45.71 20 20 46.9 41.2 39.0 48.44 41.19 20 20 44.8 40.4 34.8 46.42 44.75 20 20 44.9 42.4 36.2 47.17 44.87 20 20 34.5 38.1 31.5 40.28 38.09 20 20 35.6 39.8 30.1 41.51 39.78 20 20 45.2 24.3 34.5 45.60 45.20 20 20 44.6 28.2 33.8 45.03 44.60 20 20 44.9 27.9 37.7 45.76 44.94 20 20 44.9 28.3 37.3 45.65 44.86 20 20 48.5 36.9 46.3 50.74 48.51 20 20 49.9 38.7 46.4 51.69 49.85 20 20

M18 844.401.1.doc

12 van 15

EVALUATIE EN CONCLUSIE In opdracht van Aeres Milieu is in het kader van een ontwikkeling van nieuwbouwwoningen aan het Bisschop de Vetplein 10 te Gilze, een akoestisch onderzoek uitgevoerd naar de te verwachten optredende gevelbelastingen vanwege wegverkeerslawaai. Het onderzoek is uitgevoerd om de geluidbelasting op de gevels te bepalen ten gevolge van de Raadhuisstraat. De overige wegen nabij het pand kennen een snelheidsregime van 30 km/uur. In het kader van een goede ruimtelijke ordening zijn de Kerkstraat en Nieuwstraat wel beschouwd.

5.1

Wet geluidhinder

5.1.1

Raadhuisstraat De geluidbelasting ten gevolge van deze weg is maximaal 45 dB, incl. aftrek artikel 110g. De waarde ligt onder de voorkeursgrenswaarde waardoor geen hogere waarde ten aanzien van deze weg hoeft te worden aangevraagd. De Wet geluidhinder legt ten gevolge van deze weg geen restricties op aan het plan.

5.2

Goede ruimtelijke ordening

5.2.1

Kerkstraat -

5.2.2

Er is sprake van een 30 km/zone, zodat niet hoeft te worden getoetst aan de Wet geluidhinder. In het kader van een goede ruimtelijke ordening is de weg wel meegenomen en zijn de optredende gevelbelastingen beschouwd volgens de systematiek van de Wet geluidhinder. De voorkeursgrenswaarde wordt niet overschreden. De geluidbelasting is ten hoogste 42 dB (excl. art. 110g Wgh). Er is sprake van een goed woon- en leefklimaat.

Nieuwstraat -

Het bouwplan ligt niet in de zone van de Nieuwstraat, zodat niet hoeft te worden getoetst aan de Wet geluidhinder. In het kader van een goede ruimtelijke ordening is de weg wel meegenomen en zijn de optredende gevelbelastingen beschouwd volgens de systematiek van de Wet geluidhinder. De voorkeursgrenswaarde wordt niet overschreden. De geluidbelasting is ten hoogste 46 dB (excl. art. 110g Wgh). Er is sprake van een goed woon- en leefklimaat.

M18 844.401.1.doc

13 van 15

BIJLAGE I Figuren akoestisch model

K+ Adviesgroep b.v. project opdrachtgever

Bisschop de Vetplein 10 Aeres Milieu objecten bebouwing rijlijn . optrektoeslag waarneempunt gevel +

omschrijving Figuur 1 Situatie

WinHavik 8.86 (c) dirActivity-software M18 844 WINH.mdb

-- [Lden]

200

schaal: 1 : 2000

K+ Adviesgroep b.v. project opdrachtgever

Bisschop de Vetplein 10 Aeres Milieu objecten bebouwing rijlijn . optrektoeslag waarneempunt gevel +

omschrijving Figuur 2 Nummering waarneempunten

WinHavik 8.86 (c) dirActivity-software M18 844 WINH.mdb

-- [Lden]

100

schaal: 1 : 1000

K+ Adviesgroep b.v. project opdrachtgever

Bisschop de Vetplein 10 Aeres Milieu objecten bebouwing rijlijn . optrektoeslag waarneempunt gevel +

omschrijving Figuur 3 Nummering bebouwing

WinHavik 8.86 (c) dirActivity-software M18 844 WINH.mdb

-- [Lden]

200

schaal: 1 : 2000

K+ Adviesgroep b.v. project opdrachtgever

Bisschop de Vetplein 10 Aeres Milieu objecten bebouwing rijlijn . optrektoeslag waarneempunt gevel +

omschrijving Figuur 4 Omschrijving rijlijnen

WinHavik 8.86 (c) dirActivity-software M18 844 WINH.mdb

-- [Lden]

200

schaal: 1 : 2000

K+ Adviesgroep b.v. project opdrachtgever

Bisschop de Vetplein 10 Aeres Milieu objecten bebouwing rijlijn . optrektoeslag waarneempunt gevel +

omschrijving Figuur 5 Nummering optrektoeslag

WinHavik 8.86 (c) dirActivity-software M18 844 WINH.mdb

-- [Lden]

200

schaal: 1 : 2000

M18 844.401.1.doc

14 van 15

BIJLAGE II Berekeningsgegevens – en resultaten optredende gevelbelastingen

K+ Adviesgroep b.v.

Projectgegevens projectnaam: opdrachtgever: adviseur: databaseversie: situatie:

Bisschop de Vetplein 10 Aeres Milieu IF 869 eerste situatie

uitsnede:

basismodel

omschrijving rekenhart:

verkeerslawaai 16.3.1 (build0) srmii16;rekenhart16;rmg2012

aut. berekening gemiddeld maaiveld: alleen absorptiegebieden( geen hz-lijnen): standaard bodemabsorptie: rekenresultaat binnengelezen (datum): rekenresultaat binnengelezen (tijd):

0% 21-12-2018 16:00

maximum aantal reflecties:

1 graden

minimum zichthoek reflecties: maximum sectorhoek:

2 graden 5 graden

vaste sectorhoek:

methode aftrek110g:

per wnp per weg RMG2012/2014 art 3.4

WinHavik 8.86 (c) dirActivity-software

07-01-2019 10:51

K+ Adviesgroep b.v.

Bebouwing nr 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 31 32 33 34 35

z,gem m,gem 6.0 7.0 8.0 8.0 12.0 9.0 6.0 6.0 6.0 7.0 7.0 8.0 7.0 9.0 4.5 9.0 9.0 0.0 0.0 0.0 0.0 8.0 0.0 8.0 8.0 8.0 8.0 8.0 8.0 3.5 4.5 4.5 9.0 6.0

0.0 0.0 0.0 0.0 0.0 0.0 0.0 0.0 0.0 0.0 0.0 0.0 0.0 0.0 0.0 0.0 0.0 0.0 0.0 0.0 0.0 0.0 0.0 0.0 0.0 0.0 0.0 0.0 0.0 0.0 0.0 0.0 0.0 0.0

lengte 44 26 48 58 185 23 22 31 50 40 36 55 27 43 96 88 49 50 68 63 40 88 73 98 92 41 36 31 37 23 65 106 29 36

WinHavik 8.86 (c) dirActivity-software

adres

reflectie

kenmerk

80 80 80 80 80 80 80 80 80 80 80 80 80 80 80 80 80 80 80 80 80 80 80 80 80 80 80 80 80 80 80 80 80 80

07-01-2019 10:51

K+ Adviesgroep b.v.

Waarneempunten met rekenresultaten (*) IL: inc. maatregel, VL:inc aftrek, RL: inc prognosetoeslag

m1 adres

0.0

WinHavik 8.86 (c) dirActivity-software

huisnr type afw.toets refl kenmerk gevel

gevel

rhart groep VL VL VL VL VL VL VL VL VL VL VL VL VL VL VL VL VL VL VL VL VL VL VL VL VL VL VL VL VL VL VL VL VL VL VL VL VL VL VL VL VL VL VL VL VL VL VL VL

totaal (0) totaal (0) (1) (1) (2) (2) (3) (3) totaal (0) totaal (0) (1) (1) (2) (2) (3) (3) totaal (0) totaal (0) (1) (1) (2) (2) (3) (3) totaal (0) totaal (0) (1) (1) (2) (2) (3) (3) totaal (0) totaal (0) (1) (1) (2) (2) (3) (3) totaal (0) totaal (0) (1) (1) (2) (2) (3) (3)

wnh

1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1

1.5 4.5 1.5 4.5 1.5 4.5 1.5 4.5 1.5 4.5 1.5 4.5 1.5 4.5 1.5 4.5 1.5 4.5 1.5 4.5 1.5 4.5 1.5 4.5 1.5 4.5 1.5 4.5 1.5 4.5 1.5 4.5 1.5 4.5 1.5 4.5 1.5 4.5 1.5 4.5 1.5 4.5 1.5 4.5 1.5 4.5 1.5 4.5

dag avond

nacht

Lden

af Lden(*) Letm

46.58 47.83 45.38 46.54 37.99 39.89 36.71 37.62 45.81 46.47 44.41 44.54 39.12 41.05 33.70 34.95 39.29 40.49 34.19 35.27 36.79 38.46 30.44 29.04 45.15 44.58 44.87 44.26 23.18 26.82 32.57 31.84 45.18 45.08 44.61 44.53 26.59 26.88 35.61 35.30 49.82 50.87 48.18 49.52 35.55 37.36 44.23 44.36

36.19 37.43 35.25 36.42 26.73 28.62 25.29 26.20 35.39 35.96 34.29 34.42 27.85 29.78 22.28 23.52 28.40 29.59 24.06 25.15 25.52 27.19 19.01 17.61 34.95 34.38 34.74 34.14 11.91 15.55 21.15 20.42 34.92 34.82 34.48 34.40 15.32 15.61 24.19 23.87 39.33 40.44 38.06 39.39 24.29 26.10 32.81 32.94

47.02 48.30 45.71 46.88 39.29 41.19 36.66 37.57 46.35 47.09 44.75 44.87 40.44 42.37 33.65 34.89 40.15 41.44 34.52 35.61 38.09 39.78 30.38 28.98 45.47 44.91 45.20 44.60 24.25 28.15 32.52 31.79 45.49 45.39 44.94 44.86 27.91 28.25 35.56 35.24 50.09 51.17 48.51 49.85 36.89 38.70 44.18 44.31

47 48 41 42 34 36 32 33 46 47 40 40 35 37 29 30 40 41 30 31 33 35 25 24 45 45 40 40 19 23 28 27 45 45 40 40 23 23 31 30 50 51 44 45 32 34 39 39

44.17 45.53 42.24 43.41 38.55 40.46 33.42 34.34 43.78 44.77 41.28 41.40 39.72 41.67 30.41 31.66 38.59 40.03 31.05 32.14 37.35 39.06 27.15 25.75 42.03 41.54 41.73 41.13 23.21 27.46 29.29 28.55 42.11 42.02 41.47 41.39 27.20 27.59 32.32 32.01 46.86 47.97 45.04 46.38 36.21 38.02 40.95 41.08

5 5 5 5 5 5

(^) VL: ex. optrektoeslag

af Letm(*)

5 5 5 5 5 5

47 48 40 42 33 35 32 33 46 46 39 40 34 36 29 30 39 40 29 30 32 33 25 24 45 45 40 39 18 22 28 27 45 45 40 40 22 22 31 30 50 51 43 45 31 32 39 39

dag(^) avond(^) nacht(^) 46.48 47.73 45.28 46.44 37.99 39.89 36.50 37.41 45.80 46.45 44.39 44.52 39.12 41.05 33.65 34.90 39.29 40.49 34.19 35.27 36.79 38.46 30.44 29.04 45.15 44.58 44.87 44.26 23.18 26.82 32.57 31.84 45.15 45.05 44.57 44.49 26.59 26.88 35.61 35.30 49.67 50.74 48.06 49.40 35.55 37.36 44.00 44.13

44.09 45.46 42.14 43.31 38.55 40.46 33.22 34.13 43.77 44.76 41.26 41.39 39.72 41.67 30.37 31.62 38.59 40.03 31.05 32.14 37.35 39.06 27.15 25.75 42.03 41.54 41.73 41.13 23.21 27.46 29.29 28.55 42.08 41.99 41.43 41.35 27.20 27.59 32.32 32.01 46.73 47.84 44.93 46.27 36.21 38.02 40.72 40.84

36.09 37.33 35.15 36.32 26.73 28.62 25.08 25.99 35.38 35.94 34.27 34.40 27.85 29.78 22.23 23.48 28.40 29.59 24.06 25.15 25.52 27.19 19.01 17.61 34.95 34.38 34.74 34.14 11.91 15.55 21.15 20.42 34.88 34.79 34.44 34.36 15.32 15.61 24.19 23.87 39.19 40.31 37.94 39.28 24.29 26.10 32.58 32.71

07-01-2019 10:51

K+ Adviesgroep b.v.

Rijlijnen snelheden

Intensiteiten nr z,gem

lengte wegdek

hellingcor. groep

omschrijving

kenmerk

art 110g

etm.intens. % periode

0.0

244 80 keperverband elementenverh CROW316

(1)

Raadhuisstraat

vlicht

4185.0

0.0

242 80 keperverband elementenverh CROW316

(2)

Kerkstraat

vlicht

1519.0

0.0

113 80 keperverband elementenverh CROW316

(3)

Nieuwstraat

vlicht

2807.0

0.0

73 80 keperverband elementenverh CROW316

(1)

Raadhuisstraat

vlicht

4185.0

WinHavik 8.86 (c) dirActivity-software

dag avond nacht dag avond nacht dag avond nacht dag avond nacht

% 6.79 3.30 .66 6.67 4.00 .50 6.92 3.25 .50 6.79 3.30 .66

licht middel 91.20 91.20 91.20 94.20 94.20 94.20 82.00 82.00 82.00 91.20 91.20 91.20

5.80 5.80 5.80 4.30 4.30 4.30 12.00 12.00 12.00 5.80 5.80 5.80

zwaar 3.00 3.00 3.00 1.50 1.50 1.50 6.00 6.00 6.00 3.00 3.00 3.00

motor

licht middel zwaar motor 50 50 50 30 50 30 30 30 30 50 50 50

50 50 50 30 30 30 30 30 30 50 50 50

07-01-2019 10:51

K+ Adviesgroep b.v.

Optrektoeslag nr

optrektoeslag

1 2 3

obstakel obstakel obstakel

WinHavik 8.86 (c) dirActivity-software

kenmerk

07-01-2019 10:51

K+ Adviesgroep b.v.

WinHavik 8.86 (c) dirActivity-software

07-01-2019 10:51

M18 844.401.1.doc

15 van 15

BIJLAGE III Overzicht gehanteerde verkeersgegevens

Info Telpunt

Meting

Weg

Raadhuisstraat

Meetperiode

18-10-2012 t/m 29-10-2012

Wegvak

Tussen Burg van Mierlostraat en Den Ouden Hof

Classificatie

Voertuigclassificatie op basis van ascombinaties

Plaats

Gilze

Licht verkeer (asafstand < 3,5 meter)

Gemeente

Gilze en Rijen

Middelzwaar verkeer (asafstand 3,5 - 7,0 meter)

Zwaar verkeer (asafstand > 7,0 meter)

Rijrichting 1

Ri. Oost (Burg van Mierlostraat)

Rijrichting 2

Ri. West (Den Ouden Hof)

In opdracht van

Gemeente Gilze en Rijen

Uitgevoerd door

Gemeente

Dufec

1/18

Intensiteiten Intensiteiten

Etmaalcijfers Doorsnede

Etmaal (0-24u)

Ri. Oost

Werkdag

Weekdag

3489

3249

100,0%

18-10-2012

3359

Werkdag

Weekdag

Werkdag

Weekdag

19-10-2012

3488

100,0%

20-10-2012

3083 2083

100,0%

Ri. West

Dag (7-19u)

2839

81,4%

2646

81,5%

80,2%

80,6%

82,6%

82,5%

21-10-2012

Avond (19-23u)

472

13,5%

429

13,2%

13,6%

13,3%

13,4%

13,1%

22-10-2012

3190

Nacht (23-7u)

178

5,1%

173

5,3%

6,2%

6,1%

3,9%

4,4%

23-10-2012

3393

Ochtendspits (7-9u)

469

13,5%

368

11,3%

15,5%

12,8%

11,2%

9,6%

24-10-2012

3398

Avondspits (16-18u)

627

18,0%

565

17,4%

16,1%

15,9%

20,0%

19,1%

25-10-2012

3595

26-10-2012

3870

27-10-2012

3211

Voertuigverdeling Doorsnede Werkdag

Ri. Oost Weekdag

Ri. West

Werkdag

Weekdag

Werkdag

Weekdag

Licht verkeer (L)

3154

90,4%

2962

91,2%

90,6%

91,4%

90,2%

91,0%

Middelzwaar verkeer (M)

223

6,4%

188

5,8%

6,3%

5,7%

6,5%

5,9%

Zwaar verkeer (Z)

112

3,2%

3,0%

3,1%

2,9%

3,3%

3,1%

28-10-2012

2102

29-10-2012

3581

Snelheid Doorsnede

Ri. Oost

Ri. West

Gemiddelde

V85

Dufec

2/18

Meting:2010: Classificatie Locatie: Kerkstraat : Kustersstraat - Augustinastraat Wegvak: Kustersstraat - Augustinastraat Plaats: Gilze Periode: 23-6-2010 t/m 29-6-2010 Werkdag Abs Dagperiode Etmaal (0-24 uur) Dag (7-19 uur) Avond (19-23 uur) Nacht (23-7 uur) Ochtendspits (7-9 uur) Avondspits (16-18 uur) Richting Augustinastraat Patronaat Categorie 0 - 2,8 meter 2,8 - 3,5 meter 3,5 - 7 meter > 7 meter Snelheid Gemiddelde snelheid V85 Trend Meting 2010 - juni 2007 - mei 2000 - maart

Weekdag % Abs

Zaterdag % Abs

Zondag % Abs

1228 991 191 46 115 196

100% 81% 16% 4% 9% 16%

1145 915 179 51 94 170

100% 80% 16% 4% 8% 15%

1102 885 153 64 52 129

100% 80% 14% 6% 5% 12%

771 567 143 61 36 84

100% 74% 19% 8% 5% 11%

562 666

46% 54%

524 621

46% 54%

483 619

44% 56%

371 400

48% 52%

1013 143 53 19

82% 12% 4% 2%

958 127 43 16

84% 11% 4% 1%

957 102 30 13

87% 9% 3% 1%

683 74 8 6

89% 10% 1% 1%

34 45

km/uur km/uur

34 45

km/uur km/uur

35 46

km/uur km/uur

36 46

km/uur km/uur

Werkdag 1228 1146 1424

%PA 94.2% 94.2% 96.4%

%LV 4.3% 4.3% 3.0%

%ZV 1.5% 1.7% 0.6%

Meting:2010: Classificatie Locatie: Nieuwstraat : Lange Wagenstraat - Bisschop de Vetplein Wegvak: Lange Wagenstraat - Bisschop de Vetplein Plaats: Gilze Periode: 8-6-2010 t/m 14-6-2010 Werkdag Abs Dagperiode Etmaal (0-24 uur) Dag (7-19 uur) Avond (19-23 uur) Nacht (23-7 uur) Ochtendspits (7-9 uur) Avondspits (16-18 uur) Richting Bisschop de Vetplein Lange Wagenstraat Categorie 0 - 2,8 meter 2,8 - 3,5 meter 3,5 - 7 meter > 7 meter Snelheid Gemiddelde snelheid V85 Trend Meting 2010 - juni 1999 - januari

Weekdag % Abs

Zaterdag % Abs

Zondag % Abs

2271 1895 304 72 238 405

100% 83% 13% 3% 10% 18%

2115 1759 277 79 201 355

100% 83% 13% 4% 10% 17%

2308 2012 212 84 188 298

100% 87% 9% 4% 8% 13%

1142 825 207 110 25 163

100% 72% 18% 10% 2% 14%

1159 1112

51% 49%

1084 1031

51% 49%

1229 1079

53% 47%

567 575

50% 50%

1852 280 89 51

82% 12% 4% 2%

1735 257 77 47

82% 12% 4% 2%

1906 282 63 57

83% 12% 3% 2%

980 116 29 17

86% 10% 3% 1%

30 40

km/uur km/uur

30 40

km/uur km/uur

31 40

km/uur km/uur

30 40

km/uur km/uur

Werkdag 2271 2984

%PA 93.9% 95.0%

%LV 3.9% 3.7%

%ZV 2.2% 1.3%

BIJLAGE 3: ARCHEOLOGISCH BUREAUONDERZOEK

Archeologisch bureauonderzoek Kerkstraat 105A te Gilze / AM18373

INHOUDSOPGAVE

SAMENVATTING

ADMINISTRATIEVE GEGEVENS

1. INLEIDING

2. WERKWIJZE

3. BUREAUONDERZOEK 9 3.1 Landschappelijke situatie – geomorfologie……………………………………………………………… 9 3.2 Landschappelijke situatie – bodem……………………………………………………………………... 10 3.3 Bewoningsgeschiedenis – historisch overzicht……………………………………………………… 11 3.4 Bewoningsgeschiedenis – archeologische waarden………………………………………………….. 14 3.5 Bewoningsgeschiedenis – historisch materiaal………………………………………………………...16 4. VERWACHTINGSMODEL

5. AANBEVELINGEN

LITERATUURLIJST

Bijlagen: 1 2 3 4 5 6

Topografische overzichtskaart Overzicht aanwezige waarnemingen, onderzoeken en monumenten (AMK) Overzicht gemeentelijke archeologische beleidskaart Overzicht geomorfologische kaart Overzicht bodemkaart Overzicht AHN

Pagina 2 van 21

Archeologisch onderzoek Kerkstraat 105A te Gilze / AM18373

SAMENVATTING In februari 2019 is door Aeres Milieu een archeologisch bureauonderzoek uitgevoerd voor de locatie Kerkstraat 105A te Gilze. Dit bureauonderzoek heeft geresulteerd in een gespecificeerd archeologisch verwachtingsmodel voor deze locatie. De kern van Gilze evenals het plangebied liggen geomorfologisch binnen een zone van hoge dekzandruggen ofwel op een dekzandplateau. Direct ten oosten van de dorpskern van Gilze ligt het beekdal van de Grote Lei. Gezien de relatief grote afstand (circa 700 meter) van dit beekdal ten opzichte van het plangebied, zullen met name de overgangszones van de hoge zandgronden naar de beekdalen aantrekkelijke bewoningslocaties zijn geweest voor jager-verzamelaars. Op basis hiervan geldt voor het plangebied een middelhoge verwachting voor de periode laat-paleolithicum tot en met het mesolithicum. Binnen het plangebied worden in theorie enkeerdgronden verwacht. Deze gronden hebben een plaggendek met een conserverende werking op eventueel aanwezige archeologische resten. Resten uit de periode laat-paleolithicum tot en met het mesolithicum worden onder dit plaggen- of esdek verwacht of in de oorspronkelijke bodem. Mogelijk is in de oostelijke strook van het plangebied een antropogene ophogingslaag aanwezig. Resten kunnen bestaan uit tijdelijke kampementen, haardkuilen, vuurstenen artefacten of gebruiksvoorwerpen.

Gezien de ligging van het plangebied op een hooggelegen dekzandrug of -plateau, zal het plangebied vanaf het neolithicum een aantrekkelijke vestigingslocatie zijn geweest. Ondanks dat weinig vondsten uit deze perioden zijn aangetroffen, geldt op basis hiervan een hoge verwachting voor zowel nederzettingsresten uit de periode neolithicum tot en met de bronstijd als voor nederzettingsresten uit de ijzertijd en de Romeinse tijd. Resten uit deze perioden worden onder het mogelijk aanwezige plaggen- of esdek verwacht of in de oorspronkelijke bodem. Mogelijk is in de oostelijke strook van het plangebied een antropogene ophogingslaag aanwezig. Resten kunnen bestaan uit een cultuurlaag, paalkuilen/-gaten, afvalkuilen, fragmenten aardewerk, natuursteen of gebruiksvoorwerpen/vaatwerk. Het plangebied ligt aan de noordwestelijke rand van de oude dorpskern van Gilze. Gilze is waarschijnlijk in de vroege middeleeuwen (Karolingische periode) ontstaan als domeinakkerdorp. Waarschijnlijk is deze vroegste bewoningskern, een domein of hof, ook bekend als het Kerckhoff, te vinden ter plaatse of direct rondom de huidige Sint Petrus Bandenkerk. Deze ligt op minder dan 20 meter ten oosten van het plangebied. Het plangebied ligt tevens direct bij de splitsing van de straten Kerkstraat, Raadhuisstraat en de Bisschop de Vetplein (voormalige Ridderstraat).

Ter plaatse en directe rondom de kerk en aan de genoemde splitsing van wegen was waarschijnlijk sinds de (late) middeleeuwen al bewoning aanwezig. Uit bestudering van historische kaarten blijkt dat aan de Kerkstraat, direct grenzend aan het plangebied, sinds tenminste het einde van de 18e eeuw bebouwing aanwezig was. Mogelijk ook in het oostelijke deel (strook) van het plangebied. Het grootste deel van het plangebied was als achtererf/tuin en als bouwland in gebruik. Het kan echter niet worden uitgesloten dat (delen van) het plangebied in de middeleeuwen deel was van het domein van Gilze, gezien de ligging direct bij de kerk. Op basis van deze gegevens geldt voor het oostelijke deel van het plangebied (rood omkaderde deel) een hoge verwachting voor archeologische resten uit de periode vroege middeleeuwen tot en met de nieuwe tijd. Voor het westelijke deel van het plangebied (pastorietuin, blauw omkaderde deel) geldt een middelhoge verwachting voor archeologische resten uit de periode vroege middeleeuwen tot en met de nieuwe tijd. Archeologische resten worden verwacht vanaf het maaiveld of in het plaggendek. Mogelijk is in de oostelijke strook van het plangebied sprake van een antropogene ophogingslaag.

Wat betreft de conservering en gaafheid van eventuele archeologische resten kan het volgende gesteld worden: Wegens de aanwezigheid van een mogelijke plaggendek of eerdlaag waren archeologische resten beschermd door latere invloeden. Over het algemeen kunnen vondsten en sporen onder zo’n dek in goede toestand worden aangetroffen. Wat betreft de organische resten zijn de omstandigheden minder goed: het plangebied heeft op de bodemkaart een lage grondwaterstand (GWT VI en VII) waardoor organische resten vaak enkel in dieper, waterhoudende sporen zoals waterputten bewaard kunnen blijven.

Pagina 3 van 25

Archeologisch onderzoek Kerkstraat 105A te Gilze / AM18373

Advies Aeres Milieu Op basis van de (middel)hoge verwachting wordt geadviseerd om het verwachtingsmodel te toetsen middels een inventariserend veldonderzoek in de vorm van een verkennend booronderzoek. Het doel van een verkennend booronderzoek is om de bodemopbouw in kaart te brengen en daarmee het verwachtingsmodel uit het bureauonderzoek te toetsen. Hierbij zal worden nagegaan of en in hoeverre het bodemprofiel nog intact is en of op grotere diepte nog archeologische niveaus aanwezig zouden kunnen zijn. Dit vervolgonderzoek is van toepassing op het gehele plangebied, daar waar bodemverstorende activiteiten zijn gepland. Dit booronderzoek dient bij voorkeur ná sloop van de huidige bebouwing (tot maaiveld) te worden uitgevoerd. Advies bevoegde overheid1 Het plangebied maakt deel uit van de historische kern van Gilze. Deze gebieden worden over het algemeen gekenmerkt door een AC-profiel met een sterk in dikte variërende humeuze bovengrond als gevolg van archeologische sporen en tot op grote diepte voorkomen van relatief recente antropogene indicatoren zoals puin. Met een booronderzoek kan geen onderscheid worden gemaakt tussen sporen uit de middeleeuwen (‘dik cultuurdek’) of recente diepe verstoringen. Bovendien kan dit over korte afstand sterk verschillen. Bij bodemverstoringen dieper dan 40 cm -mv dient een vervolgonderzoek in de vorm van proefsleuven te worden uitgevoerd.

De aanwezige bebouwing mag voorafgaand aan dit onderzoek uitsluitend bovengronds worden gesloopt. Het uitgevoerde onderzoek is verricht conform de gestelde eisen en gebruikelijke methoden. Het onderzoek is gericht op het inzichtelijk maken van de toestand van het aanwezige bodemarchief. Hiermee kan de beschadiging dan wel vernietiging als gevolg van de voorgenomen verstoring van een mogelijk aanwezig bodemarchief tot een minimum worden beperkt. Echter kan door de aard van het onderzoek, steekproefsgewijs, niet volledig worden uitgesloten dat er archeologische resten aan- of afwezig zullen zijn. Indien tijdens de graafwerkzaamheden toch archeologische sporen of resten worden aangetroffen, dient hiervan melding te worden gemaakt bij de Minister van OCW (in de praktijk de RCE) of zoals gangbaarder is bij de gemeente Gilze en Rijen conform Artikel 5.10 (Archeologische toevalsvondst) en Artikel 5.11 (Waarneming) van de Erfgoedwet 2016.

1 Beoordeling conceptrapport door de extern adviseur van de gemeente Gilze en Rijen, RWB (Regio West-Brabant), regioarcheologe Mevr. E.A.M. (Enith) de Boer, MSc, MA, regioarcheologie@west-brabant.eu, d.d. 26-11-2019 en 09-03-2021.

Pagina 4 van 25

Archeologisch onderzoek Kerkstraat 105A te Gilze / AM18373

ADMINISTRATIEVE GEGEVENS Projectnummer OM-nummer Soort onderzoek Adres onderzoekslocatie Toponiem Gemeente Provincie Kadastrale registratie Coördinaten

Oppervlakte Huidige locatie gebruik Aanleiding onderzoek Opdrachtgever Bevoegde overheid

Opslag documentatie en materiaal Datum uitvoering

: AM18373 : 4671443100 : Bureauonderzoek : Kerkstraat 105A te Gilze : Kerkstraat : Gilze en Rijen : Noord-Brabant : Gilze en Rijen, sectie L, nrs. 863 (ged.), 1402, 2469 en 2722 (ged.) : centrum 123.961; 394.828 NW 123.905; 394.850 NO 124.037; 394.824 ZW 123.908; 394.785 ZO 123.992; 394.797 : Circa 6.450 m2 : Bebouwd, erf en tuin : Bestemmingsplanwijziging: Sloop huidige bedrijfsbebouwing en nieuwbouw patiowoningen : Ordito : Gemeente Gilze en Rijen Deskundige namens de bevoegde overheid: regioarcheologen programmabureau RWB : Noordhoven 4 te Roermond tot deponering bij provinciaal depot te ‘s-Hertogenbosch : Februari 2018

Pagina 5 van 25

Archeologisch onderzoek Kerkstraat 105A te Gilze / AM18373

1. INLEIDING In opdracht van Ordito heeft Aeres Milieu een archeologisch bureauonderzoek uitgevoerd op de locatie: Adres onderzoekslocatie Gemeente Oppervlakte Huidig perceelsgebruik Toekomstig perceelgebruik

: Kerkstraat 105A te Gilze : Gilze en Rijen : Circa 6.450 m2 : Bebouwd, erf en tuin : Patiowoningen, erf en tuin

Dit archeologisch onderzoek is uitgevoerd conform de richtlijnen van de BRL SIKB 4000, KNA 4.0. Het onderzoek bestaat uit een bureauonderzoek naar de historie en de archeologische waarde van de onderzoekslocatie. Aanleiding De aanleiding voor het laten uitvoeren van dit bureauonderzoek betreft de voorgenomen sloop van de huidige bedrijfsbebouwing. Ter plaatse worden enkele nieuwe patiowoningen gerealiseerd (figuur 1 en 2, rode kader). In het westen hieraan grenzend ligt de voormalige pastorietuin. Deze tuin wordt openbaar toegankelijk gesteld en zal deels in gebruik worden genomen als parkeerplaats (figuur 1 en 2, blauwe kader). Het is niet bekend wat de toekomstige verstoringsdiepte zal zijn. Uitgaande van een standaard fundering zonder onderkeldering, zal de verstoringsdiepte naar verwachting tot tenminste 0,8-1,0 meter –mv reiken. Volgens de leidende Archeologische beleidskaart van de gemeente Gilze en Rijen (bijlage 3) ligt het plangebied binnen Categorie 2: Gebied van archeologische waarde. Het betreft de historische dorpskern van Gilze. Voor deze categorie geldt een onderzoeksplicht bij bodemingrepen en te bebouwen oppervlakten van projectgebieden die groter zijn dan 100 m2 en dieper gaan dan 0,4 meter onder maaiveld.2 Doel Het doel van het archeologisch bureauonderzoek is het opstellen van een gespecificeerd verwachtingsmodel voor de locatie.

Dit verwachtingsmodel wordt op basis van historische kaarten en bekende landschappelijke en archeologische gegevens gevormd. Dit verwachtingsmodel zal vervolgens leiden tot een aanbeveling over het behoud in-situ of eventueel vervolgonderzoek. Voor het plangebied is tevens gekeken naar de best toepasbare methode voor een eventueel vervolgonderzoek. Plangebied Het plangebied ligt aan de Kerkstraat in de dorpskern van Gilze. Momenteel is het plangebied deels bebouwd met bedrijfsbebouwing en deels in gebruik als erf. De pastorietuin bestaat uit tuin met bomen (figuur 1). De locatie wordt in het westen begrensd door een tuin, in het noorden door bebouwing en tuin/erf aan de Bisschop de Vetplein en de Kerkstraat, in het oosten door de Kerkstraat en in het zuiden door bebouwing en tuin/erf aan de Kerkstraat en de Augustinastraat.

2 SRE Milieudienst (huidige Omgevingsdienst Zuidoost Brabant) 2010, Archeologische Beleidskaart. Pagina 6 van 25

Archeologisch onderzoek Kerkstraat 105A te Gilze / AM18373

Figuur 1:. Het plangebied: het voormalig carrosseriebedrijf (rood omlijnd) en de pastorietuin (blauw omlijnd) (Bron: Aangeleverd door de opdrachtgever).

Figuur 2: Voorlopige schets van de voorgestane situatie (Bron: van Beijsterveldt & Gommers Architecten). Pagina 7 van 25

Archeologisch onderzoek Kerkstraat 105A te Gilze / AM18373

2. WERKWIJZE Bij het uitvoeren van het bureauonderzoek is gebruik gemaakt van verschillende bronnen. Deze bronnen geven inzicht in bekende, of te verwachten archeologische resten binnen het onderzoeksgebied. Daarnaast zijn deze bronnen van belang voor het opstellen van de landschapsgenese. Archeologische bronnen • Cultuurhistorische Waardenkaart (CHW) • Archeologische Monumentenkaart (AMK) • Archeologisch Informatiesysteem (ARCHIS3) • Archeologische Beleidskaart van de gemeente Gilze en Rijen • Archeologische Verwachtingskaart van de gemeente Gilze en Rijen • Specifieke lokale informatie (amateurarcheologen, heemkundekring) Bodem- en geomorfologische kaarten • Bodemkaart (Alterra) • Geomorfologische kaart • Archeologische Basiskaart van de gemeente Gilze en Rijen • Actueel Hoogtebestand Nederland (AHN2 en AHN3) Historische kaarten • Kaart Hendrik Verhees (1790) • Historisch minuutplan (1800-1832) • Historische topografische en militaire kaarten (1830 tot 1978) • Moderne topografische kaart (tot 2017) De bovenstaande bronnen worden aangevuld door mogelijke informatie afkomstig van lokale archeologische verenigingen en werkgroepen. De overige aanvullende informatie is terug te vinden in de literatuurlijst.

Pagina 8 van 25

Archeologisch onderzoek Kerkstraat 105A te Gilze / AM18373

3. BUREAUONDERZOEK 3.1

Landschappelijke situatie - geomorfologie

Gilze ligt in het zuidelijk zandgebied. De ondergrond van de regio wordt doorsneden door meerdere breuken die zuidoost-noordwest georiënteerd zijn en de Centrale Slenk en de Peelhorst begrenzen. Het plangebied ligt nog net binnen de Gordel van Sterksel, direct bij de overgang naar de Centrale Slenk ofwel Roerdalsenk, De Gordel van Sterksel is een hooggelegen rug met Maasafzettingen uit het Midden-Pleistoceen, bestaande uit zand, grind, keien en klei.3 Het huidige landschap is grotendeels tijdens het Weichselien (circa 115.000 – 11.755 jaar geleden) gevormd, toen de laatste ijstijd plaatsvond. Er ontstond een steeds kouder en droger klimaat.4 In deze periode (circa 115.000 – 10.000 jaar geleden) breidde het landijs zich sterk uit in Europa. Gedurende het grootste deel van het Weichselien was de bodem bevroren. Tijdens perioden dat er sprake was van dooi, werd door sneeuwsmelt- en regenwater veel sediment verspoeld, waarbij fluvioperiglaciale afzettingen zijn gevormd en dalen ontstonden. De fluvioperiglaciale afzettingen zijn zeer divers en bestaan uit fijn en grof zand, soms met grind, leemlagen en plantenresten en worden tot de Formatie van Boxtel gerekend.5 Op circa 750 meter ten oosten van het plangebied liggen dalen die in deze periode zijn gevormd.

Het betreft het beekdal van de Grote Lei (bijlage 4, blauwe zone).6 Later zijn de fluvioperiglaciale afzettingen bedekt met dekzand. In de koudste en droogste perioden van het Weichselien, met name tijdens het Laat-Pleniglaciaal (circa 26.000 – 15.700 jaar geleden) en in sommige perioden van het Laat-Glaciaal (circa 15.700 – 11.755 jaar geleden), is de vegetatie voor een groot deel verdwenen, waardoor op grote schaal verstuiving optrad. Hierbij werd dekzand afgezet.7 Dit dekzand is kalkloos, fijnkorrelig (150 – 210 μm), goed afgerond en gesorteerd en arm aan grind. Het dekzand wordt tot het Laagpakket van Wierden van de Formatie van Boxtel gerekend. Het reliëf dat tijdens de dekzandafzetting is ontstaan, wordt gekenmerkt door vlaktes met depressies en dekzandruggen of dekzandkoppen.8 In het Holoceen (vanaf circa 11.755 jaar geleden) werd het klimaat warmer en vochtiger. Het landschap is door geologische processen weinig meer veranderd. Het dekzand werd door de toenemende vegetatie vastgelegd en de beken sneden zich in, waarbij ze de natuurlijke laagten volgden, zoals de eerder gevormde dalen. Het grootste deel van het plangebied is niet gekarteerd op de geomorfologische kaart (bijlage 4), vanwege de ligging in de bebouwde kom.

In het zuidwestelijke deel en rondom de bebouwde kom van Gilze liggen enkele dekzandplateaus en dekzandruggen (respectievelijk code 4F5 en 3K14) met verderop zones bestaande uit terrasafzettingswelvingen (code 3L12).9 Op basis van de ligging van het plangebied in de dorpskern van Gilze en gezien de direct omliggende zones, zal het plangebied zeer waarschijnlijk op een hooggelegen dekzandrug of dekzandplateau liggen. Volgens de landschappelijke kaart (Archeologische Basiskaart) van de gemeente Gilze en Rijen ligt het plangebied in een zone van hoge dekzandruggen (bijlage 4, bruine zones). Op het Actueel Hoogtebestand Nederland (AHN2 en AHN3, bijlage 6)10 is weinig hoogteverschil te herkennen tussen de dekzandruggen en de dekzandplateaus ten opzichte van de welvingen. Wel is duidelijk de lage ligging van het beekdal van de Grote Lei herkenbaar. Op het ingezoomde kaartbeeld is tevens te zien dat de zone direct ten zuiden en oosten van het plangebied nóg hoger in het landschap liggen. Het plangebied ligt op de noordelijke randzone hiervan.

3 Berkvens, Bosman, Leenders en Schotten 2010, 17-18; Tebbens 2016, 40-41. 4 Berendsen 2008, 183. 5 Berendsen 2008, 189; Vos en De Vries 2013. 6 SRE Milieudienst (huidige Omgevingsdienst Zuidoost Brabant) 2010, bijlage 3 Archeologische Basiskaart Archeologie (ARCHIS), cultuurhistorie en fysisch landschap; Tebbens 2016, 41. 7 Berendsen 2004, 190. 8 Tebbens 2016, 41. 9 De coderingen op de Geomorfologische kaart (bijlage 4) zijn in 2017 aangepast (Maas, Van Delft en Heidema 2017). De geomorfologische coderingen 4F5, 3K14 en 3L12 corresponderen met de coderingen F51, B53 en L41. De geomorfologische eenheden en ligging zijn wel hetzelfde. 10 Actueel Hoogtebestand (AHN2 en AHN3) geraadpleegd via www.arcgis.com. Voor het plangebied is geen reliëfverschil waar te nemen tussen enerzijds het AHN2 en het AHN3. Op bijlage 6 is het kaartbeeld van het AHN2 weergegeven. Pagina 9 van 25

Archeologisch onderzoek Kerkstraat 105A te Gilze / AM18373

Deze zone correspondeert echter niet met een bepaalde geomorfologische eenheid. Binnen deze hooggelegen zone ligt een groot deel van de oude kern van Gilze. De hoogte van het maaiveld varieert in het oostelijke deel van 17,0 meter +NAP tot 17,8 meter +NAP in het uiterste oostelijke deel (bij de Kerkstraat). De hoogte binnen het westelijke deel varieert van 16,7-16,8 meter +NAP tot 16,4 meter +NAP in het noordelijke deel.

3.2

Landschappelijke situatie - bodem

Het plangebied is op de bodemkaart (bijlage 5) niet gekarteerd vanwege de ligging in de bebouwde kom van Gilze. Op basis van extrapolatie van nabij gelegen eenheden komen binnen het plangebied waarschijnlijk hoge zwarte enkeerdgronden voor. Deze zijn leemarm met zwak lemig fijn zand, danwel met lemig fijn zand (bijlage 5, respectievelijk code zEZ21 en zEZ23). Verder noordwestelijk komen loopodzolgronden in lemig fijn zand voor (code cY23).11 Enkeerdgronden hebben een plaggendek of esdek dat is ontstaan doordat, mogelijk al vanaf de late middeleeuwen, op grote schaal het systeem van potstalbemesting werd toegepast. Plaggen werden met mest van het vee vermengd en op de akkers uitgespreid om de bodem vruchtbaarder te maken. In de loop van de tijd is hierdoor een plaggendek op de oorspronkelijke bodem ontstaan.12 Dergelijke cultuurdekken hebben vaak een beschermende werking en dienen als een buffer die de potentiële archeologische lagen beschermd tegen verstoringen. De totale dikte van het plaggendek is bij de hoge enkeerdgronden meer dan 50 cm.13 De bouwvoor (Aap-horizont) is grijsbruin tot zwart van kleur. Hieronder liggen oudere niveaus/lagen van het plaggendek (Aa-horizont), die meestal wat lichter van kleur zijn. Onder het plaggendek ligt de oorspronkelijke bodem, mogelijk een podzolgrond.

De podzolgrond bestaat uit een A-horizont, waaronder vaak een E-horizont (uitspoelingshorizont) aanwezig is. Hieronder ligt de B-horizont (inspoelingshorizont), die geleidelijk overgaat in de C-horizont.14 Afhankelijk van de vroegere bodembewerking is de oorspronkelijke A-, E- en/of B-horizont al dan niet intact. Vaak zijn deze door verploeging met de onderste helft van het plaggendek vermengd geraakt. Loopodzolgronden vallen onder de moderpodzolgronden. Het zijn oudere ontginningsgronden en komen met name in de omgeving van Gilze en Alphen voor. De 30-50 cm dikke bovengrond is humushoudend en eveneens ontstaan als gevolg van ophoging met potstalbemesting. Hieronder ligt de oorspronkelijke bodem, een mogelijke podzolgrond. De bouwvoor (Aap-horizont) vaak donkerder van kleur dan de hieronder gelegen begraven Ahorizont. Gezien de ligging in de historische dorpskern van Gilze is waarschijnlijk in met name het oostelijke deel van het plangebied een antropogene ophogingslaag aanwezig. Op de bodemkaart staan de gemiddelde grondwaterstanden aangeven met grondwatertrappen. De mogelijk aanwezige gronden worden gekenmerkt door een diepe tot zeer diepe grondwaterstand (grondwatertrap VI of VII).

Bij grondwatertrap VI (lemig fijn zand) ligt de gemiddeld hoogste grondwaterstand tussen de 40 en 80 cm beneden maaiveld en wordt de gemiddeld laagste grondwaterstand dieper dan 120 cm beneden maaiveld aangetroffen. Bij grondwatertrap VII (leemarm en zwak lemig fijn zand) ligt de gemiddeld hoogste grondwaterstand tussen de 80 en 140 cm beneden maaiveld en wordt de gemiddeld laagste grondwaterstand dieper dan 160 cm beneden maaiveld aangetroffen. Deze grondwatertrap wijst op een goede ontwatering van de bodem wat goede mogelijkheden schept voor landbouw. De kans op het aantreffen van goed geconserveerde organische resten is echter laag. Enkel in diepe waterverzadigde contexten zouden deze resten kunnen worden aangetroffen.

11 Alterra 2009, kaartblad 50 Oost. 12 Hiddink en Renes 2007. 13 De Bakker en Schelling 1989, 141. 14 De Bakker en Schelling 1989, 127. Pagina 10 van 25

Archeologisch onderzoek Kerkstraat 105A te Gilze / AM18373

3.3

Bewoningsgeschiedenis – historisch overzicht

De bestudeerde en beschikbare bronnen hebben het volgende beeld kunnen schetsen over de geschiedenis van Gilze. De nederzetting Gilze is mogelijk in de Karolingische periode ontstaan als een domeinakkerdorp langs de rivier de Grote Lei. Dit domein of hof bestond uit een enkele boerderijen, waarschijnlijk bestaande uit een hoofdhoeve/hoofdhof met enkele randhoeven. De eerste vermelding van Gilze zou uit het jaar 992 stammen. In een oorkonde (schenkingsakte) is sprake van villa Gilisia. Dit ‘domein van Gilze’ is onderdeel van enkele goederen die in het bezit waren van graaf Ansfried en Hereswint, vrouwe van Strijen. Deze goederen werden geschonken aan de door hun gestichte abdij van Thorn.15 Aangezien het jaar 992 staat vermeld in een latere kopie uit de periode 1012-1018, is niet met zekerheid te zeggen of er daadwerkelijk ooit een document uit dat jaar heeft bestaan.16 De herkomst van de plaatsnaam is niet duidelijk. Mogelijk verwijst het voorvoegsel gil naar ‘scheur’ of ‘geul’ (vochtige inzinking, moeras) en is het achtervoegsel een verbastering van isa, ‘stromend water’. Een andere verklaring is gislo, dat een samentrekking is van gisil (twijg) en lo (bos).17 Binnen het domein zal omstreeks het jaar 1000 waarschijnlijk een kleine houten zaalkerk hebben gestaan. Waarschijnlijk bevond dit hof zich ter plaatse of direct bij de locatie van de huidige kerk aan de Kerkstraat.

De locatie staat bekend als het Kerckhoff (zie figuur 3).18 Direct ten zuidwesten van de kerk bevond zich een locatie die als ‘hofstad’ bekend stond.19 De dorpskerk werd voor het eerst genoemd in 1235.20 Waarschijnlijk zal deze zijn gebouwd op de locatie van de oorspronkelijke zaalkerk. De huidige Sint Petrus Bandenkerk werd in 1617 gebouwd als vervanging van de laatmiddeleeuwse kerk.21

Figuur 3: De wijken/buurten in Gilze. Het plangebied, aangegeven met de rode cirkel, ligt in de historische kern en maakt deel uit van de wijk Kerckhoff. Direct ten oosten staat de kerk in de wijk Kerckhoff aangegeven (Bron: De Vet 1992, 184).

15 Brekelmans 1992, 13; De Vet 1992, 183. 16 Brekelmans 1992, 17; Berkvens, Bosman, Leenders en Schotten 2010, 43. 17 Van Berkel en Samplonius 2006, 151. 18 Berkvens, Bosman, Leenders en Schotten 2010, 26 en 49-50. 19 Berkvens, Bosman, Leenders en Schotten 2010, 43. 20 Brekelmans 1992, 33. 21 www.bhic.nl Pagina 11 van 25

Archeologisch onderzoek Kerkstraat 105A te Gilze / AM18373

De dorpskern van Gilze ontstond op een hooggelegen dekzandrug of dekzandplateau. Het centrum wordt gevormd door de zone rondom de kerk (Kerkstraat) evenals de huidige Raadhuisstraat en de Heuvel, een driehoekig plein. Bij de Heuvel kwamen meerdere wegen samen, zoals de al genoemde Raadhuisstraat en het verlengde de Oranjestraat en ook de Aalstraat en de Molenstraat. Dergelijke driehoekige pleinen zijn een typisch Brabants fenomeen en zijn vaak nog als zodanig te herkennen in veel Brabantse steden en dorpen.22 Ze staan bekend als herdgangen (ook wel heuvel, plaatse of laar genoemd) en worden gekenmerkt door een centraal gelegen driehoekig plein waar deze wegen samenkwamen en waar het vee werd verzameld bij een drinkpoel. Langs de wegen ontstond agrarische bebouwing. In de middeleeuwen was Gilze in bezit van de Heer van Breda en was het onderdeel van het Land van Breda. Deze stelde in de 14e eeuw een schepenbank in Gilze in, bestaande uit een schout en een aantal schepenen. Zij waren verantwoordelijk voor het bestuur en civielrechtelijke zaken.23 Gedurende de Tachtigjarige Oorlog (1568-1648) ondervond Gilze net als veel andere dorpen in West-Brabant veel schade als gevolg van brandstichtingen en plundering.

In 1672 ondervond het dorp overlast door binnentrekkende Franse legereenheden en in 1762 werd brand gesticht in de pas gebouwde schuurkerk dat oversloeg op nabij gelegen huizen.24 Gilze werd tijdens de Tweede Wereldoorlog zwaar getroffen. De vliegvelden Molenheide en Nerhoven werden door de Duitsers samengevoegd tot één groot vliegveld Fliegerhorst Gilze-Rijen (de latere vliegbasis GilzeRijen). Door het belang en de grootte van dit vliegveld en de dichtbij de bebouwde kom gelegen hangars en opslagplaatsen, werd het regelmatig gebombardeerd, waar Gilze en het noordelijker gelegen Hulten veel onder te lijden hadden.25 In 1944 werd het dorp door de Duitsers voor een aanzienlijk deel verwoest. Onder andere werd de kerktoren, het raadhuis, twee molens, de watertoren en een groot aantal huizen opgeblazen. Ook werd een woonhuis aan de Bisschop de Vetplein gebombardeerd, direct ten noorden van het plangebied.26 Er zijn geen gegevens bekend dat verwoestingen binnen het plangebied hebben plaatsgevonden. De huidige bedrijfsbebouwing binnen het plangebied stamt uit 1937 en is ook te zien op luchtfoto’s uit 1944 (figuur 5) en 1966 (figuur 9). Op een kaart van de bominslagen in de kern van Gilze staat ter plaatse van of direct nabij het plangebied echter wel een inslag ingetekend (figuur 4). Hieromtrent is navraag gedaan bij de heemkring Molenheide. Dhr.

Ad Jacobs liet weten dat hem geen gegevens bekend zijn dat binnen het plangebied of in de huidige pastorietuin bominslagen en/of oorlogsverwoestingen hebben plaatsgevonden. Het plangebied ligt aan de Kerkstraat en maakt deel uit van de historische kern in de zone die bekend stond als Kerckhoff (zie figuur 3).27 Het ligt direct bij de splitsing van de straten Kerkstraat, Raadhuisstraat en de Bisschop de Vetplein. Op deze splitsing van wegen was waarschijnlijk sinds de middeleeuwen al bewoning aanwezig. Bekend is dat ter plaatse bezittingen (hoeven) van de abdij van Thorn aanwezig waren sinds tenminste de 17e eeuw.28 Direct ten oosten van het plangebied ligt de Sint Petrus Bandenkerk uit 1617. Zoals vermeld is dit een navolger van de middeleeuwse dorpskerk die werd gebouwd nabij of ter plaatse van de oorspronkelijke houten zaalkerk (domein/hof van Gilze).29

22 www.thuisinbrabant.nl 23 www.heemkringmolenheide.nl; Berkvens, Bosman, Leenders en Schotten 2010, 46-47. 24 De Vet 1992, 192. 25 www.heemkringmolenheide.nl; Van Blankenstein 2006, 106. 26 De Vet 1992, 240-241. 27 Berkvens, Bosman, Leenders en Schotten 2010, 26 en 49-50. 28 De Vet 1992, 232-236. 29 Brekelmans 1992, 33. Pagina 12 van 25

Archeologisch onderzoek Kerkstraat 105A te Gilze / AM18373

Figuur 4: Kaart met inslagen van bommen tijdens de bombardementen op 5 juli 1944. Ook binnen of in de onmiddellijke omgeving van het plangebied (rode cirkel) lijkt een bominslag plaats te hebben gevonden (Bron: www.heemkundekringmolenheide.nl).

Pagina 13 van 25

Archeologisch onderzoek Kerkstraat 105A te Gilze / AM18373

Figuur 5: Luchtfoto uit 1944 met de oorlogsverwoestingen, waaronder de kerktoren. Het plangebied is globaal aangegeven met de rode cirkel. Ter plaatse zijn geen verwoestingen te zien (Bron: Corstens 1992, 149).

3.4

Bewoningsgeschiedenis – archeologische waarden

Op de leidende Archeologische Verwachtingen- en waardenkaart van de gemeente Gilze en Rijen ligt het plangebied binnen een terrein van hoge archeologische waarde (bijlage 3). Dit terrein hangt samen met de ligging ter plaatse van de historische dorpskern van Gilze.30 Deze historisch kern staat op de AMK aangegeven als een monument van hoge archeologische waarde (zie bijlage 2, paarse zone: AMK nummer 16.837). Binnen de begrenzingen van dit monument, gebaseerd op historisch kaartmateriaal uit de 19e en vroeg 20e eeuw, kunnen resten aanwezig zijn van bewoning die samenhangen met de nederzettingsgeschiedenis van Gilze vanaf circa het jaar 1000. Zaakidentificatie 2875828100, 2915736100 en 2262957100 Binnen het hierboven genoemde monument en ter plaatse van de kerk, op 20-30 meter ten zuidoosten van het plangebied, zijn meerdere vondstlocaties bekend. Zo werd bij de kerk keramiek, bouwmateriaal, een gietmal, en een zilveren munt uit de periode late middeleeuwen en nieuwe tijd A gevonden. Ook vond men grondsporen, een paalkuil, kuilen, een waterput en hout evenals gedraaid aardewerk uit de middeleeuwen (zaakidentificatie 2875828100 en 2915736100). Tijdens een begeleiding door Bilan in 2009 bij de Petrus Bandenkerk werden zeven paalkuilen, twee muurfunderingen en 55 graven aangetroffen. De paalsporen stammen uit de periode 10e – 12e eeuw.

Het is ook mogelijk dat de sporen niet onderdeel zijn van een boerderij of bijgebouw uit de volle middeleeuwen, maar dat ze behoren bij een houten kerkje, de voorloper van de huidige kerk. Na 1250 lijkt het kerkterrein in gebruik te worden genomen als kerkhof. In het onderzoeksgebied zijn 55 graven en een knekelgraf aangetroffen. Deze graven konden worden gedateerd vanaf de 13e tot in de 19e eeuw. Ook vond men aardewerk (bolpot, Andenne, Badorf) uit de vroege middeleeuwen (zaakidentificatie 2262957100).

30 SRE Milieudienst (huidige Omgevingsdienst Zuidoost Brabant) 2010, Archeologische Verwachtingen- en waardenkaart. Pagina 14 van 25

Archeologisch onderzoek Kerkstraat 105A te Gilze / AM18373

Zaakidentificatie 2439797100 Tijdens een proefsleuvenonderzoek door Econsultancy aan de Raadhuisstraat 4-6 te Gilze, op 200 meter ten oosten van het plangebied, werden naast vele recente verstoringen, sporen aangetroffen uit de nieuwe tijd. Gezien het aardewerkspectrum zijn de sporen van de tweede helft van de 19e eeuw. Het betreft een poertje met grondverbetering en cultuurlagen. Uit de waardering bleek de vindplaats niet behoudenswaardig. Zaakidentificatie 2040595100 Tijdens een booronderzoek in 2003 op 175 meter ten noordoosten van het plangebied bleek het terrein vrijwel volledig tot een diepte van 1 meter -mv verstoord. Vervolgonderzoek werd niet nodig geacht. Zaakidentificatie 2271607100, 2281587100 en 2484913100 Door Synthegra werd in 2010 een bureauonderzoek en een booronderzoek uitgevoerd op 215 meter ten noordoosten van het plangebied. Ter plaatse van boring 33, op 500 meter ten noordoosten van het huidige plangebied, werd een fragment oranjegeel, gedraaid Badorf aardewerk of mogelijk een fragment van een Karolingische bolpot gevonden. Deze werd in de 9e eeuw gedateerd. Het fragment is gevonden op circa 50 cm –mv, in het plaggendek. Het fragment kan dus van elders afkomstig zijn, omdat het materiaal van het plaggendek uit opgebracht materiaal bestaat (zaakidentificatie 2271607100 en 2281587100).

Door Antea Group werd voor een deellocatie in 2015 een proefsleuvenonderzoek uitgevoerd. In totaal werden zo’n twintigtal archeologisch relevante sporen in het plangebied aangetroffen, naast 115 vondsten. Deze vondsten dateren wisselend uit de ijzertijd, de volle middeleeuwen tot en met het gebruik van het terrein als sportveldencomplex. Ook werden scherven aangetroffen van munitie uit de Tweede Wereldoorlog. Gedurende de (late) middeleeuwen zal het plangebied onderdeel hebben uitgemaakt van een groter akkercomplex maar vermoedelijk zonder bebouwing. De laatmiddeleeuwse akkers zullen tot in de nieuwe tijd hebben gefunctioneerd. Op basis van het uitgevoerde proefsleuvenonderzoek is er geen behoudenswaardige vindplaats aanwezig binnen het plangebied (zaakidentificatie 2484913100). Zaakidentificatie 2070435100 Op een afstand vanaf 70 meter ten zuidoosten van het plangebied ligt een omvangrijk onderzoeksgebied. BAAC voerde hiervoor een archeologisch bureauonderzoek uit voor verschillende locaties in de gemeente Gilze-Rijen. Aanleiding voor dit onderzoek is de geplande woningbouw op deze locaties. Er zijn 15 locaties met een totaal oppervlak van ongeveer 112 hectare. Alle locaties zijn in gebruik als landbouwgrond, met een aantal woningen op verschillende locaties.

Zaakidentificatie 2303464100 In 2010 voerde Oranjewoud een booronderzoek uit voor een terrein op 175 meter ten westen van het plangebied. Tijdens werden hoge zwarte enkeerdgronden aangetroffen. In drie van de vier boringen werd een BC-horizont aangetroffen. Bij de vierde boring bleek de top van de C horizont verstoord. Er was sprake van een redelijk dikke gemixte A/C-horizont, waardoor alleen zeer diepe archeologische sporen nog bewaard kunnen zijn. Op basis van de resultaten werd de archeologische verwachting naar beneden bijgesteld en werd het terrein vrijgegeven zonder nader archeologisch onderzoek. Zaakidentificatie 4576228100 Aeres Milieu voerde in December 2017 een booronderzoek uit aan de Versterstraat, op 225 meter ten zuidwesten van het plangebied. Op basis van het uitgevoerde verkennend veldonderzoek d.m.v. boringen kon worden gesteld dat er binnen het plangebied sprake is van een eerdlaag gelegen op een podzolbodem. Van deze bodem is de B-horizont nog herkenbaar in de Ap-horizont als brokken bruin zand. De top van de onderliggende C-horizont is weliswaar verstoord, echter deze verstoring is beperkt te noemen. Met name de zuidwesthoek van het plangebied toont een redelijk intacte bodemopbouw. De mate van bodemverstoring is dus niet dermate groot dat er geen archeologische resten meer kunnen worden verwacht. Deze verwachting geldt voor de meer sedentaire vindplaatsen.

Bovendien zal de voorgenomen ingreep naar verwachting het archeologische niveau raken. Geadviseerd werd dat verder archeologisch onderzoek noodzakelijk werd geacht bij verstoringen dieper dan 40 cm –mv (potentieel archeologisch niveau op 60 cm –mv en 20 cm buffer).

Pagina 15 van 25

Archeologisch onderzoek Kerkstraat 105A te Gilze / AM18373

Zaakidentificatie 4557006100 en 4573571100 Op 410 meter ten zuidwesten van het plangebied werd medio 2017 door Sweco een bureauonderzoek uitgevoerd. Op basis van de resultaten werd in november 2017 een booronderzoek en een oppervlaktekartering uitgevoerd. De bodemopbouw bestaat uit een afdekkende toplaag (bouwvoor en/of plaggendek) op de pleistocene dekzandafzettingen. In de top van het dekzand is een veldpodzol ontwikkeld. In ongeveer de helft van de boringen is die podzol min of meer intact waargenomen. In de overige boringen ligt de afdekkende toplaag direct op de C-horizont. Op basis hiervan werd de archeologische verwachting plaatselijk bijgesteld. Op basis van de resultaten uit het booronderzoek werd voor het deel met de middelhoge tot hoge archeologische verwachting (de zones met boringen met een (grotendeels of deels) intacte podzol), vervolgonderzoek in de vorm van een proefsleuvenonderzoek geadviseerd. Zaakidentificatie 4552421100 In de zomer van 2017 voerde Aeres Milieu een booronderzoek uit voor een terrein op 500 meter ten westen van het plangebied. Uit het booronderzoek bleek de bodem plaatselijk tot in de C-horizont verstoord (boringen 1, 6, 8 en 9). De ongestoorde bodem werd bij deze boringen aangetroffen op variabele diepte, namelijk uiteenlopend tussen 15 en 80 cm –mv.

De verstoring kan (mede) het gevolg zijn van landbouwactiviteiten in het verleden (met name egalisatie van het terrein). De in het bureauonderzoek beschreven verwachte bodems in delen van het plangebied zijn nog intact aanwezig. Waar de bodem nog intact is, kunnen vindplaatsen tot de bronstijd in situ worden aangetroffen. De archeologische verwachting voor de periode tot de bronstijd wordt bijgesteld naar middelhoog voor de drogere gebiedsdelen. De verwachtingswaarde voor natte contexten voor deze periode kan naar beneden worden bijgesteld. De verwachting voor latere perioden blijft gehandhaafd, ook voor de natte gebiedsdelen. Aangezien de voorgenomen ingreep naar verwachting het archeologische niveau zal raken, werd geadviseerd dat verder archeologisch onderzoek voor het zuidelijke deel van het plangebied 1a en het gehele plangebied 1b noodzakelijk wordt geacht. Indien het terrein wordt opgehoogd of de bodemingrepen het archeologisch niveau op een andere manier niet aan zullen tasten, kan worden volstaan met een dubbelbestemming. Zaakidentificatie 2313240100 Archeopro voerde een booronderzoek uit in 2011 op een terrein op 470 meter ten zuidwesten van het plangebied. Er werd een booronderzoek en een oppervlaktekartering uitgevoerd. Uit het onderzoek bleek dat de bodem binnen het plangebied recent verstoord is tot in de C-horizont.

Resten van podzolvorming zijn nergens binnen het plangebied aangetroffen. Evenmin als een intact esdek. De natuurlijk ondergrond bestaat uit stevige zwak zandige leem die slecht waterdoorlatend is. Tijdens de oppervlaktekartering werden verspreid over het terrein slechts drie vondsten aangetroffen die allen dateren uit de nieuwe tijd. Het betreft bemestingsaardewerk dat van elders is aangevoerd en dat derhalve niet archeologische relevant is voor het plangebied. Gezien de verstoring van de bodem en het ontbreken van relevante archeologische indicatoren gaven de resultaten van het onderzoek geen aanleiding om archeologisch vervolgonderzoek te adviseren. In het kader van het onderzoek is contact opgenomen met het secretariaat van de Heemkring Molenheide. Hierop is gereageerd door dhr. Bert Wagemakers. De aanvullende informatie is meegenomen in onderhavig onderzoek.

3.5

Bewoningsgeschiedenis – historisch materiaal

Zoals al aangegeven ligt het plangebied aan de Kerkstraat en maakt deel uit van de historische dorpskern van Gilze. Direct tegenover het plangebied ligt de huidige dorpskerk, de Sint Petrus Bandenkerk uit 1617. Direct ten noordoosten van het plangebied ligt de splitsing van de straten Kerkstraat, Raadhuisstraat en de Bisschop de Vetplein. Aan de genoemde straten ontwikkelde zich de dorpskern van Gilze. Op de oudst bestudeerde kaart van Hendrik Verhees uit 1790 (figuur 6) is enige bebouwing ingetekend aan deze straten. Ook staat een deel van de Kerkstraat met hieraan de Sint Petrus Bandenkerk ingetekend. Hier tegenover ligt het plangebied. Ter plaatse is deels bebouwing aanwezig. Gezien de schematische weergave van de ingetekende bebouwing en aangezien een deel van de dorpskern is ingetekend, kan niet worden uitgesloten dat binnen het plangebied bebouwing aanwezig is.

← Vorig deel Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/13749830/3