Bijlage 2 Uitwerking Riekevoort en Mosselaar

Bijlage 2: Boomwaardering t.b.v compensatie project Rijen Noord Oost Deelproject 1: Riekevoort/Mosselaar Datum: Opgesteld door:

11 juli 2022 Werner Coremans en Laura Meuleman

Inhoud: 1. Inleiding 2. Uitwerking boomwaardering deelproject 1: Riekevoort/Mosselaar 3. Resumé en vervolg

1 Inleiding In dit document werken we de boomwaardering uit van het eerste deelproject (Riekevoort/Mosselaar) binnen het project Rijen NO. Aan de hand van deze waardering wordt de compensatie van de bomen die wegvallen, uitgewerkt. Dit stuk gaat niet in op het waarom en waar vervangen van welke bomen. Daarvoor is de afwegingsnotitie Riekevoort/Mosselaar zijn en opgesteld; daar verwijzen we dan ook naar. Een beknopte toelichting op het project Rijen NO Het project “Rijen Noord Oost duurzame herinrichting van straten” is volop in voorbereiding. In april 2020 is het project gestart door het vaststellen van het voorbereidingskrediet door de gemeenteraad. In oktober 2020 heeft het college het PvE vastgesteld. Het project bestaat uit zes deelprojecten (Riekevoort/Mosselaar, Doornbos, Sterkenhoeve, Zaaren, Breebroek en Wouwerbroek). Het participatie- en ontwerptraject voor deelproject 1: Riekevoort/Mosselaar is afgerond. In januari 2022 heeft de gemeenteraad het uitvoeringskrediet voor dit deelproject vrijgegeven. Het participatie- en ontwerptraject voor de deelprojecten 2: Doornbos en 3: Sterkenhoeve loopt. De participatie van de overige deelprojecten (4 Zaaren, 5 Breebroek en 6 Wouwerbroek) wordt in de loop van 2022 opgestart. Samen met bewoners en belanghebbenden wordt de planvorming doorlopen.

Aan het begin van elk deelproject wordt, nadat met bewoners en belanghebbenden is gesproken, een bomen-afwegingsnotitie opgesteld. Hierin staan we uitgebreid stil bij de afwegingen, belangen en keuzes ten aanzien van het behoud danwel vervanging van het huidige bomenbestand binnen het betreffende deelproject. De notitie wordt afgesloten met een advies. Deze afwegingsnotitie wordt ter besluitvorming aan het college voorgelegd. Dat is een belangrijke stap omdat pas daarna het ontwerptraject samen met bewoners weer verder opgepakt kan worden. Namelijk: als niet bekend is welke bomen vervangen danwel behouden gaan blijven is het niet mogelijk om een (voorlopig) ontwerp uit te werken. Voor de deelprojecten 1 en 2 zijn de afwegingsnotities door het college in 2021 vastgesteld. De afwegingsnotitie voor deelproject 3: Sterkenhoeve zit gelijktijdig met dit PvA in het bestuurlijke besluitvormingstraject voor het college. De afwegingsnotities voor de deelprojecten 4 t/m 6 volgen vanzelfsprekend nog. Dit PvA heeft betrekking op alle zes de deelprojecten van het project Rijen NO. Afweging bij herinrichting straten Rijen Noord Oost De aanleiding van het project Rijen Noord Oost is inmiddels bij iedereen wel bekend: de in toenemende mate van wortelopdruk welke leidt tot overlast, schades en onveiligheid voor bewoners en gebruikers.

De straten voldoen niet meer aan de kwaliteits- en inrichtingseisen (vanwege de wortelopdruk). De gemeenteraad heeft ons gevraagd dit op te lossen. Naast het oppakken van deze wortelopdruk worden de straten meteen duurzaam, klimaatbestendig, fietsvriendelijk en veilig heringericht. Dit heeft uiteraard zowel betrekking op de bovengrondse als de ondergrondse inrichting. Denk voor dat laatste onder andere aan: riolering, kabels en leidingen, klimaatadaptieve maatregelen (waterberging en infiltratie), groeiplaatsverbetering bomen en wegfundering. In de eerdere bestuurlijke stukken (o.a. voor het voorbereidingskrediet, PvE, afwegingsnotities bomen, uitvoeringskrediet deelproject 1) is reeds uitgebreid stilgestaan bij het hoe en waarom van dit project. Dat wordt hier dan ook niet herhaald. Binnen het project hebben we dus niet alleen te maken met groen en compensatie. Alle projectonderdelen hebben hun eisen, wensen en randvoorwaarden: klimaatadaptatie, verkeer, riolering, duurzaamheid, inclusie, parkeren, wateroverlast enz. Daarnaast vragen we in de participatie aan bewoners en belanghebbenden wat zij belangrijk vinden bij de herinrichting van hun straat en leefomgeving. Alle input komt terecht in een belangenafweging en uiteindelijk leidt dat tot een compromis (een ontwerp). Die belangenafweging en de gemaakte keuzes daarin, wordt in een ontwerponderbouwing toegelicht.

Vaak wordt de openbare ruimte genoemd als het gaat om

oplossingen voor allerhande problemen (klimaatadaptatie, wateroverlast, biodiversiteit, parkeren, verkeersveiligheid enz.). Echter: niet alle vraagstukken kunnen in de openbare ruimte opgelost worden. Daarvoor is de ruimte te beperkt en zijn de verschillende problemen te complex. Er moet elke keer weer een belangenafweging gemaakt worden welke onderdelen prioriteit hebben. En dat is elke keer weer maatwerk. In Rijen NO is een van de grote problemen juist dat de bomen te dicht op elkaar staan. Daardoor ontstaan er problemen; wortelopdruk, overhangende takken, wortels die in tuinen naar voedsel gaan zoeken enz. Dat is dan ook de reden dat het project überhaupt gestart is. Als we 1 op 1 moeten compenseren in hetzelfde projectgebied lopen we het risico in de toekomst dezelfde problemen te creëren.

2 Uitwerking deelproject 1: Riekevoort/Mosselaar In dit hoofdstuk vullen we het boomwaarderingssysteem in voor Riekevoort/Mosselaar. Voor alle komende deelprojecten in Rijen NO zullen we dit op een soortgelijke wijze oppakken. Echter, het is de eerste keer dat we bomen op deze manier kwalitatief gaan waarderen. Ongetwijfeld zullen we hier lering uit dit proces trekken. In de volgende deelprojecten kunnen we hier ons voordeel mee doen. Huidige situatie In totaal worden 61 bomen gekapt. Daarnaast zijn er twee bomen al dood (betreft jonge aanplant in de Riekevoort welke niet is aangeslagen). Deze moeten wel opgenomen worden in de kapvergunningsaanvraag; daarin is dus een aantal van 63 opgenomen. Daarnaast worden er twee bomen verplant (jonge aanplant); dit hoeft niet opgenomen te worden in de aanvraag kapvergunning. Cultuurhistorische waarde Het boomwaarderingssyteem bekijkt een aantal waarden, zoals waarde voor klimaat, biodiversiteit, beleving. Een andere waarde die getoetst wordt is cultuurhistorie. De bestaande bomen in de Riekevoort en Mosselaar hebben een lage cultuurhistorische waarde van 1. Ook de nieuwe bomen krijgen allemaal een lage waarde van 1. Namelijk: het zijn geen monumentale bomen, ze vormen geen onderdeel van een hele oude laanstructuur, het zijn geen herdenkingsbomen en ze horen ook niet bij een monument.

De cultuurhistorische waarde van alle bomen speelt geen rol in deze waardebepaling. We nemen daarom de cultuurhistorische waarde in dit deelproject niet op. Hieronder doorlopen we het boomwaarderingssysteem voor Riekevoort en Mosselaar

Stap 1: Bepalen van de totale boomwaarde van de te kappen bomen Platanen (1e grootte): Locatie:

31 stuks Rijbeplanting in Riekevoort en Mosselaar

1. Boomwaarde: (technische staat van de boom): Laag/gemiddeld: 3 totale waarde 3 x 31 = 93 - Conflicten met riolering en kabels en leidingen. - Matige bovengrondse ruimte. - Op veel plaatsen onder trottoir bodemverdichting. - Beperkte groeiruimte onder verharding en kleine boomspiegels. - Kwaliteit van de grond is matig. 2. Waarden voor milieu en klimaatbestendigheid: Hoog: 9 totale waarde 9 x 31 = 279 - Ze leveren een hele belangrijke bijdrage aan verkoeling door groot bladoppervlak. - Kan tegen strooizout, verdraagt luchtkwaliteit en hitte. - Platanen zijn toekomstbestending kijkend naar het veranderend klimaat. - De grote kroon kan veel water vasthouden en verdampen. 3. Waarde voor ruimtelijke structuur en landschap: Gemiddeld/hoog: 7 totale waarde 7 x 31 = 217 - De bomen dragen bij aan de identiteit van de wijk en de straat. - Ze zorgen van een begeleiding van het verkeer en de aankleding van de straat. - Ze maken onderdeel uit van de nevengroenstructuur. - Ze zijn niet karakteristiek voor de plek. - Het zijn hele markante bomen

4. Waarde voor ecologie en natuur: Laag: 1 totale waarde 1 x 31 = 31 - Op een plataan leven weinig soorten insecten, vogels en zoogdieren. - Door hun open kroon zijn ze ook niet erg geschikt als een broedplaats. - De boom komt van oorsprong uit Amerika. 5. Gebruiks- en belevingswaarde: Gemiddeld: 5 totale waarde 5 x 31 = 155 - Er is een kleine afwisseling in kleur van de bladeren. - Geen rijke bloemkleur. - Geen speelbomen. - Geen eetbare vruchten. - Ze geven wel beschutting tegen regen en ze zijn heel markant aanwezig in het straatbeeld. Boomwaarde te compenseren voor 31 Platanen: 775 waardepunten. Vermeerderd met het opslagpercentage (2x): 1550 waardepunten. Zachte es (1e grootte): Locatie:

3 stuks Kruising Riekevoort met Hoofdstraat

1. Boomwaarde: (technische staat van de boom): Gemiddeld: 3 totale waarde 3 x 3 = 9 - Kwaliteit van de grond is matig. - Beperkte boomkroon door ruimtegebrek en snoei. - Matige bovengrondse ruimte. - Beperkte groeiruimte onder verharding. 2. Waarden voor milieu en klimaatbestendigheid: Gemiddeld: 3 totale waarde 3 x 3 = 9 - Ze leveren een kleine bijdrage aan verkoeling door klein bladoppervlak. - Ze zijn wind- en vorstbestendig. - Ze kunnen op een droge en natte ondergrond groeien. - Kan tegen stooizout en verdraagt luchtverontreiniging en hitte. - Zachte es komt van oorsprong uit Noord-Amerika. 3. Waarde voor ruimtelijke structuur en landschap: Gemiddeld: 5 totale waarde 3 x 5 = 15 - De bomen dragen bij aan de identiteit van de wijk en de straat. - Ze zorgen van een begeleiding van het verkeer en de aankleding van de straat. - Ze maken onderdeel uit van de nevengroenstructuur. - Ze zijn niet karakteristiek voor de plek. 4. Waarde voor ecologie en natuur: Gemiddeld: 5 totale waarde 3 x 5 = 15 - Op een zachte es leven redelijk wat soorten insecten. - De bomen hebben een matige kroonvorm waardoor er minder vogels in kunnen nestelen. 5. Gebruiks- en belevingswaarde: Laag/gemiddeld: 3 totale waarde 3 x 3 = 9 - Er is een kleine afwisseling in kleur van de bladeren. - Geen rijke bloemkleur. - Geen speelbomen. - Geen eetbare vruchten.

- Ze geven maar heel beperkt beschutting bij regen.

Totale boomwaarde te compenseren voor 3 Zachte essen: 57 waardepunten. Vermeerderd met het opslagpercentage (2x): 114 waardepunten. Gewone esdoorns (2e grootte): Locatie:

15 stuks Grasveld Riekevoort

1. Boomwaarde: (technische staat van de boom): Gemiddeld: 5 totale waarde 5 x 15 = 75 - Staan in het gazon. - Ze staan te dicht op elkaar waardoor een sterke onderlinge concurrentie is. Daardoor hebben de bomen een matige groei. - Door een dunning kan de boomwaarde van de overblijvende bomen verbeteren. 2. Waarden voor milieu en klimaatbestendigheid: Laag/gemiddeld: 5 totale waarde 5 x 15 = 75 - De bomen komen oorspronkelijk uit zuid en midden Europa. - Kan in verdichte bodems groeien. - Kan minder goed tegen verdroging. - De kronen geven een gemiddelde bescherming tegen hitte. - Verdraagt strooizout, luchtverontreiniging en droogte. 3. Waarde voor ruimtelijke structuur en landschap: Gemiddeld: 5 totale waarde 5 x 15 = 75 - De bomen dragen bij aan de identiteit van de wijk en de straat. - Ze zorgen van een begeleiding van het verkeer en de aankleding van de straat. - Ze maken onderdeel uit van de nevengroenstructuur. - Ze zijn niet karakteristiek voor de plek. 4. Waarde voor ecologie en natuur: Laag/gemiddeld: 5 totale waarde 5 x 15 = 75 - De gewone esdoorn is een belangrijke nectarplant in het voorjaar voor bijen vlinders en vogels. - Door hun dichte kroon en doordat ze te dicht op elkaar staan is er in de huidige situatie te weinig ruimte voor onderbegroeiing. 5.

Gebruiks- en belevingswaarde: Laag/gemiddeld: 3 totale waarde 3 x 15 = 45 - Er is een kleine afwisseling in kleur van de bladeren. - Geen rijke bloemkleur. - Geen speelbomen. - Geen eetbare vruchten. - Ze geven wel beschutting tegen regen. Totale boomwaarde te compenseren voor 15 Gewone esdoorns: 345 waardepunten. Vermeerderd met het opslagpercentage (1,5x): 518 waardepunten. Moseiken (1e grootte): Locatie:

11 stuks Groenstrook Mosselaar

Om een wadi van voldoende afmeting te kunnen realiseren worden 11 Moseiken gekapt in de groenstrook langs de Mosselaar. Dit betreft de bomen die aan de binnenkant van de groenstrook staan. In de wadi worden boomvormers terug geplant (ca. 9 stuks) die goed bestand zijn tegen periodiek natte en droge omstandigheden. 11 Moseiken langs de buitenrand blijven gehandhaafd en 8 Moseiken worden gedund om de te handhaven bomen voldoende bovengrondse groeiruimte te

geven (kroonvolume) en om de benodigde ondergrondse groeiruimte te kunnen realiseren. Deze 8 bomen maken zodoende geen onderdeel uit van de kapaanvraag (aangezien het een dunning betreft). In afwachting van de exacte uitwerking van de plannen voor Rijen NO is deze dunning de afgelopen jaren uitgesteld. 1. Boomwaarde (technische staat van de boom): Gemiddeld: 5 totale waarde 5 x 11 = 55 - Staan in het gazon. - Ze staan in het gazon te dicht op elkaar waardoor een sterke onderlinge concurrentie is. - Er is op dit moment geen onderbegroeiing mogelijk omdat ze te dicht op elkaar staan. - Door een dunning kan de boomwaarde van de overblijvende bomen sterk verbeteren. 2. Waarden voor milieu en klimaatbestendigheid: Gemiddeld/hoog: 7 totale waarde 7 x 11 = 77 - De bomen komen oorspronkelijk uit midden en zuid Europa en Azië. - Verdraagt strooizout, luchtverontreiniging en droogte. - Kan slecht tegen verharding. - Kan goed tegen hitte. - Kan groeien op natte grond. - Ze zijn toekomst bestendig gezien de verwachte toename van hitte en droogte. - Ze leveren een hele belangrijke bijdrage aan verkoeling door groot bladoppervlak. - De grote kroon kan veel water vasthouden en verdampen. 3. Waarde voor ruimtelijke structuur en landschap: Gemiddeld: 5 totale waarde 5 x 11 = 55 - De bomen dragen bij aan de identiteit van de wijk en de straat.

- Ze zorgen van een begeleiding van het verkeer en de aankleding van de straat. - Ze maken onderdeel uit van de nevengroenstructuur. - Ze zijn niet karakteristiek voor de plek. 4. Waarde voor ecologie en natuur: Laag/gemiddeld: 3 totale waarde 3 x 11 = 33 - Op een Moseik leven weinig soorten insecten. Hij is wel geschikt voor kleine zoogdieren. - Door hun halfopen kroon zijn ze mogelijk wel geschikt als broedplaats. 5. Gebruiks- en belevingswaarde: Laag/gemiddeld: 3 totale waarde 3 x 11 = 33 - Er is een kleine afwisseling in kleur van de bladeren. - Geen rijke bloemkleur. - Geen speelbomen. - Geen eetbare vruchten. - Ze geven wel beschutting tegen regen. Totale boomwaarde te compenseren voor 11 Moseiken: 253 waardepunten. Vermeerderd met het opslagpercentage (2x): 506 waardepunten. Iep (1e grootte): Locatie:

1 stuk Mosselaar

1. Boomwaarde: (technische staat van de boom): Laag/gemiddeld: 3 totale waarde 3 x 1 = 3

2.

3.

4.

5.

- Conflicten met riolering en kabels en leidingen. - Matige bovengrondse ruimte. - Op veel plaatsen onder trottoir bodemverdichting. - Beperkte groeiruimte onder verharding en kleine boomspiegels. - Kwaliteit van de grond is matig. Waarden voor milieu en klimaatbestendigheid: Gemiddeld: 5 totale waarde 5 x 1 = 5 - Verdraagt luchtverontreiniging - Verdraagt geen strooizout - Kan tegen verharding - Schaduwboom Waarde voor ruimtelijke structuur en landschap: Gemiddeld: 5 totale waarde 5 x 1 = 5 - De bomen dragen bij aan de identiteit van de wijk en de straat. - Ze zorgen van een begeleiding van het verkeer en de aankleding van de straat. - Ze maken onderdeel uit van de nevengroenstructuur. - Ze zijn niet karakteristiek voor de plek. Waarde voor ecologie en natuur: Gemiddeld : 7 totale waarde 7 x 1 = 7 - De boom is inheems - Het is een bijenboom voor honingbijen, hommels en wilde bijen. - Geschikt als een broedplaats door dichte vertakking - Ziektegevoelige boom Gebruiks- en belevingswaarde: Laag/Gemiddeld: 3 totale waarde 3 x 1 = 3 - Rijke bladkleur (Herfstkleur ) - Bloemkleur niet opvallend - Geen speelbomen. - Geen eetbare vruchten. - Ze geven wel beschutting tegen regen, door fijne bladstructuur

Totale boomwaarde te compenseren 1 Iep Mosselaar: 23 waardepunten. Vermeerderd met het opslagpercentage (2x): 46 waardepunten.

Totaal Alles bij elkaar opgeteld leidt dit tot een totaal te compenseren boomwaarde van 2734 waardepunten.

Stap 2: Bepalen van de totale boomwaarde van de nieuw aan te planten bomen In dit deelproject worden in totaal 61 bomen terug geplant (conform het definitieve beplantingsplan); langs de rijbanen en in de wadi’s. In de straten planten we vier verschillende soorten terug. In de wadi’s worden 5 verschillende boomsoorten aangeplant. In totaal planten we dus 9 verschillende boomsoorten terug. In de wadi’s worden, ten behoeve van de biodiversiteit, ook (grotere) struikvormers en/of bosplantsoen-soorten terug geplant. Deze maken geen onderdeel uit van dit bomencompensatieplan. In het ontwerp en de technische uitwerking zorgen we ervoor dat de nieuwe bomen voldoende boven- en ondergrondse groeiruimte meekrijgen. Daarnaast worden er in de aanbesteding verschillende eisen en randvoorwaarden opgenomen om de garantie te verkrijgen dat het geleverde plantmateriaal van de gewenste kwaliteit is. Veldesdoorn (2e grootte): 9 stuks Locatie: Verspreid in de Riekevoort en Mosselaar 1. Boomwaarde: (technische staat van de boom): Hoog: 9 totale waarde 9 x 9 = 81 - De bomen zijn bij aanplant van goede kwaliteit. - De bomen hebben voldoende bovengrondse groeiplaats - De bomen hebben voldoende ondergrondse groeiplaats. 2. Waarden voor milieu en klimaatbestendigheid: Gemiddeld/hoog: 5 totale waarde 5 x 9 = 45 - De boom groeit goed in verharding. - Kan tegen strooizout en luchtverontreiniging.

- Heeft een redelijke droogte tolerantie en verdraagt hitte. - Heeft een half open kroon - Door zijn kleine maar compacte kroon heeft hij een beperkte schaduwwerking. 3. Waarde voor ruimtelijke structuur en landschap: Gemiddeld: 5 totale waarde 5 x 9 = 45 - De bomen dragen bij aan de identiteit van de wijk en de straat. - Ze zorgen van een begeleiding van het verkeer en de aankleding van de straat. - Ze maken onderdeel uit van de nevengroenstructuur. - Ze zijn niet karakteristiek voor de plek. 4. Waarde voor ecologie en natuur: Gemiddeld/hoog 7 totale waarde 7 x 9 = 63 - De bloemen zijn een bron van nectar voor bijen en andere insecten. - De boom is inheems in Nederland. - De zaden worden met name gegeten door vinkachtigen. 5. Gebruiks- en belevingswaarde: Gemiddeld: 3 totale waarde 3 x 9 = 27 - Er is een kleine afwisseling in kleur van de bladeren. Maar door meer soorten in de straat toe te passen ontstaat er toch een gevarieerd kleurbeeld, - Geen rijke bloemkleur. - Geen speelbomen. - Geen eetbare vruchten. Totale boomwaarde aanplant Veldesdoorn is 261 waardepunten. Vermeerderd met het opslagpercentage (1,5x): 392 waardepunten

Haagbeuk (2e grootte): 13 stuks Locatie: Verspreid in Riekevoort en Mosselaar 1. Boomwaarde: (technische staat van de boom): Hoog: 9 totale waarde 9 x 13 = 117 - De bomen zijn van goede kwaliteit bij aanplant. - Hebben voldoende bovengrondse ruimte. - Hebben voldoende ondergrondse ruimte. 2. Waarden voor milieu en klimaatbestendigheid: Gemiddeld: 5 totale waarde 5 x 13 = 65 - Gevoelig voor strooizout - Dichte kroon die schaduw geeft - Verdraagt luchtverontreiniging en verharding. 3. Boom kan matig tegen verdichting.Waarde voor ruimtelijke structuur en landschap: Gemiddeld: 5 totale waarde 5 x 13 = 65 - De bomen dragen bij aan de identiteit van de wijk en de straat. - Ze zorgen van een begeleiding van het verkeer en de aankleding van de straat. - Ze maken onderdeel uit van de nevengroenstructuur. - Ze zijn niet karakteristiek voor de plek. 4. Waarde voor ecologie en natuur: Gemiddeld/hoog 7 totale waarde 7 x 13 = 91 - Vogels eten de zaden van de boom - Bosmuizen eten de nootjes - Inheemse boomsoort 5. Gebruiks- en belevingswaarde: Gemiddeld: 3 totale waarde 3 x 13 = 39 - Lage sierwaarde door blad of stam. - Geen eetbare vruchten - Geen rijke bloemkleur - Er is een kleine afwisseling in kleur van de bladeren. Maar door meer soorten in de straat toe te passen ontstaat er toch een gevarieerd kleurbeeld.

- Het zijn geen speelbomen Totale boomwaarde aanplant Haagbeuk is 377 waardepunten. Vermeerderd met het opslagpercentage (1,5x): 566 waardepunten. Sierkers (3e grootte): 10 stuks Locatie: Verspreid in Riekevoort en Mosselaar 1. Boomwaarde: (technische staat van de boom): Hoog: 9 totale waarde 9 x 10 = 90 - De bomen zijn van goede kwaliteit bij aanplant. - De bomen hebben voldoende bovengrondse ruimte - De bomen hebben voldoende ondergrondse ruimte 2. Waarden voor milieu en klimaatbestendigheid: Laag/gemiddeld: 3 totale waarde 3 x 10 = 30 - De boom verdraagt halfverharding. - Niet strooizoutbestendig en verdraagt geen luchtverontreiniging. - Verdraagt geen droogte - Door zijn kleine maar compacte kroon heeft hij een beperkte schaduwwerking. 3. Waarde voor ruimtelijke structuur en landschap: Gemiddeld: 5 totale waarde 5 x 10 = 50

- De bomen dragen bij aan de identiteit van de wijk en de straat. - Ze zorgen van een begeleiding van het verkeer en de aankleding van de straat. - Ze maken onderdeel uit van de nevengroenstructuur. - Ze zijn niet karakteristiek voor de plek. 4. Waarde voor ecologie en natuur: Gemiddeld/hoog 3 totale waarde 3 x 10 = 30 - De bloemen zijn een bron van nectar voor bijen en andere insecten. - De boom is niet inheems en heeft zijn oorsprong in Japan. 5. Gebruiks- en belevingswaarde: Hoog: 7 totale waarde 7 x 10 = 70 - Hoge sierwaarde. Samen met andere soorten in de straat ontstaat een gevarieerd kleurbeeld. - Rijke bloemkleur. - Rijke bladkleur (bronskleurig uitlopend, herfstkleur) - Geen vruchten. Totale boomwaarde aanplant Sierkers: 270 waardepunten. Vermeerderd met het opslagpercentage (1x): 270 waardepunten. Krentenboompje (3e grootte): 16 stuks Locatie: Verspreid in Riekevoort en Mosselaar 1. Boomwaarde: (technische staat van de boom): Hoog: 9 totale waarde 9 x 16 = 144 - De bomen zijn van goede kwaliteit bij aanplant. - De boom heeft voldoende bovengrondse ruimte - De boom heeft voldoende ondergrondse ruimte 2. Waarden voor milieu en klimaatbestendigheid: Gemiddeld: 1 totale waarde 1 x 16 = 16 - De boom verdraagt halfverharding - Niet strooizoutbestendig en verdraagt geen luchtverontreiniging.

- Verdraagt droogte - Door zijn kleine maar compacte kroon heeft hij een beperkte schaduwwerking. 3. Waarde voor ruimtelijke structuur en landschap: Gemiddeld: 5 totale waarde 5 x 16 = 80 - De bomen dragen bij aan de identiteit van de wijk en de straat. - Ze zorgen van een begeleiding van het verkeer en de aankleding van de straat. - Ze maken onderdeel uit van de nevengroenstructuur. - Ze zijn niet karakteristiek voor de plek. 4. Waarde voor ecologie en natuur: Gemiddeld/hoog:7 totale waarde 7 x 16 = 112 - De bloemen zijn een bron van nectar voor bijen en andere insecten. - Vruchten eetbaar voor mensen en vogels - De boom is inheems in de gematigde gebieden van het noordelijk halfrond 5. Gebruiks- en belevingswaarde: Hoog: 7 totale waarde 7 x 16 = 112 - Hoge sierwaarde. Samen met andere soorten in de straat ontstaat een gevarieerd kleurbeeld. - Rijke bloemkleur. - Rijke bladkleur (bronskleurig uitlopend, herfstkleur) - Vruchten

Totale boomwaarde aanplant Krentenboomjes 464 waardepunten. Vermeerderd met het opslagpercentage (1x): 464 waardepunten. Prunus padus ‘Watereri’ (2e grootte):

3 stuks

1. Boomwaarde: (technische staat van de boom): Hoog: 9 totale waarde 9 x 3 = 27 - De bomen zijn van goede kwaliteit bij aanplant. - De bomen worden in gras aangeplant - De bomen hebben voldoende ondergrondse en bovengrondse ruimte. 2. Waarden voor milieu en klimaatbestendigheid: Gemiddeld: 5 totale waarde 5 x 3 = 15 - De boom verdraagt geen verharding, maar hier niet van toepassing - Verdraagt geen luchtverontreiniging. - Verdraagt kortstondige overstroming 3. Waarde voor ruimtelijke structuur en landschap: Gemiddeld: 5 totale waarde 5 x 3 = 15 - De bomen dragen bij aan de identiteit van de wijk en de straat. - Ze zorgen voor aankleding van de straat en wadi - Ze maken onderdeel uit van de nevengroenstructuur. - Ze zijn niet karakteristiek voor de plek. 4. Waarde voor ecologie en natuur: Gemiddeld/hoog: 7 totale waarde 7 x 3 = 21 - De boom is een drachtboom voor bijen, waardboom voor vlinders - Voedselboom vogels - De boom is inheems (komt voor in Europa en grote delen van Azië) 5. Gebruiks- en belevingswaarde: Gemiddeld/hoog: 7 totale waarde 9 x 3 = 27 - Samen met andere soorten in de straat ontstaat een gevarieerd kleurbeeld. - Rijke bloemkleur. - Rijke bladkleur (herfstkleur) - Vruchten eetbaar De totale boomwaarde aanplant van de Prunus padus ‘Watereri’ is 105 waardepunten. Vermeerderd met het opslagpercentage (1,5x): 158 waardepunten. Salix alba ‘Chermesina’ (2e grootte):

1 stuks

1. Boomwaarde: (technische staat van de boom): Hoog: 9 totale waarde 9 x 1 = 9 - De bomen zijn van goede kwaliteit bij aanplant - bomen worden in gras aangeplant - bomen hebben voldoende bovengrondse en ondergrondse ruimte 2. Waarden voor milieu en klimaatbestendigheid: Gemiddeld/hoog: 7 totale waarde 7 x 1 = 7 - Groeit op zeer natte gronden en kan tegen tijdelijk in het water staan. - Verdraagt luchtverontreiniging. - Verdraagt ook droogte. - De kroon geeft schaduw. 3. Waarde voor ruimtelijke structuur en landschap:

Gemiddeld: 5 totale waarde 5 x 1 = 20 - De bomen dragen bij aan de identiteit van de wijk en de straat. - Ze zorgen voor aankleding van de straat en wadi - Ze maken onderdeel uit van de nevengroenstructuur. - Ze zijn niet karakteristiek voor de plek. 4. Waarde voor ecologie en natuur: Hoog: 9 totale waarde 9 x 1 = 36 - Boom trekt veel insecten aan. - Vogels vinden beschutting tussen de wilgentakken. - Sommige zoogdieren knagen graag op de bast. - De zoete geur van de wilg lokt bijen en vlinders. 5. Gebruiks- en belevingswaarde: Gemiddeld: 5 totale waarde 5 x 1 = 20 - Oranjerode twijgen - Takken bij snoei te hergebruiken voor takkenrillen of manden. - Geen speelboom - Geen eetbare vruchten Totale boomwaarde aanplant Salix alba ‘Chermesina’ 92 waardepunten. Vermeerderd met het opslagpercentage (1,5x): 138 waardepunten. Euonymus europaeus (3e grootte):

2 stuks

1. Boomwaarde: (technische staat van de boom): Hoog: 9 totale waarde 9 x 2 = 18 - De bomen zijn van goede kwaliteit bij aanplant. - De bomen worden in gras aangeplant - De bomen hebben voldoende ondergrondse en bovengrondse ruimte. 2. Waarden voor milieu en klimaatbestendigheid: Gemiddeld: 5 totale waarde 5 x 2 = 10 - De boom verdraagt halfverharding, maar hier niet van toepassing - Verdraagt droogte - Verdraagt luchtverontreiniging. - Verdraagt kortstondige overstroming 3. Waarde voor ruimtelijke structuur en landschap: Gemiddeld: 5 totale waarde 5 x 2 = 10 - De bomen dragen bij aan de identiteit van de wijk en de straat. - Ze zorgen voor aankleding van de straat en wadi - Ze maken onderdeel uit van de nevengroenstructuur. - Ze zijn niet karakteristiek voor de plek. 4. Waarde voor ecologie en natuur: Gemiddeld/hoog: 9 totale waarde 9 x 2 = 18 - De boom is een drachtboom voor bijen, waardboom voor vlinders - Voedselboom voor vogels - De boom is inheems 5. Gebruiks- en belevingswaarde: Gemiddeld: 5 totale waarde 5 x 2 = 10 - Samen met andere soorten in de straat ontstaat een gevarieerd kleurbeeld. - Rijke bloemkleur. - Rijke bladkleur (herfstkleur) - Vruchten niet eetbaar, wel voor vogels

Totale boomwaarde aanplant Euonymus europaeus: 66 waardepunten Vermeerderd met het opslagpercentage (1x): 66 waardepunten. Sorbus aucuparia (3e grootte):

1 stuks

1. Boomwaarde: (technische staat van de boom): Hoog: 9 totale waarde 9 x 2 = 18 - De bomen zijn van goede kwaliteit bij aanplant - bomen worden in gras aangeplant en zijn bestand tegen water - bomen hebben voldoende bovengrondse en ondergrondse ruimte 2. Waarden voor milieu en klimaatbestendigheid: Gemiddeld: 5 totale waarde 5 x 2 = 10 - Half open kroon - Verdraagt luchtverontreiniging - Kan op droge grond groeien en kan tegen korte overstromingen - Bestand tegen vorst en wind 3. Waarde voor ruimtelijke structuur en landschap: Gemiddeld: 5 totale waarde 5 x 2 = 10 - De bomen dragen bij aan de identiteit van de wijk en de straat. - Ze zorgen voor aankleding van de straat en wadi - Ze maken onderdeel uit van de nevengroenstructuur. Ze zijn niet karakteristiek voor de plek. 4. Waarde voor ecologie en natuur: Hoog: 9 totale waarde 9 x 2 = 18 - Drachtboom voor bijen - Waardboom voor vlinders - Voedselboom voor vogels - Inheemse boom, met oorsprong in Europa, Klein-Azië en Noord-Afrika. 5. Gebruiks- en belevingswaarde: Gemiddeld/hoog: 7 totale waarde 7 x 2 = 14 - Bomen hebben rode bessen in het najaar witte bloemen in het voorjaar - Opvallende herfstkleur - Geen speelboom - Geen eetbare vruchten - Samen met andere soorten in de straat ontstaat een gevarieerd kleurbeeld Totale boomwaarde aanplant Sorbus aucuparia: 70 waardepunten.

Vermeerderd met het opslagpercentage (1x): 70 waardepunten.

Totaal Alles bij elkaar opgeteld leidt dit tot een totale boomwaarde van de nieuwe aanplant van 2124 waardepunten.

Stap 3: Bepalen van de noodzakelijke compensatie buiten het (deel)projectgebied De totaal te compenseren boomwaarde in deelproject 1 betreft 2734 waardepunten. De totale boomwaarde van de nieuw aan te planten bomen betreft 2124 waardepunten. Buiten het (deel)projectgebied zal zodoende een totaal aantal waardepunten van 619 gecompenseerd moeten worden.

Herplant buiten projectgebied Voor de noodzakelijke compensatie buiten het gebied is een eerste inventarisatie uitgevoerd buiten het plangebied. Hierbij is alleen gekeken naar de bovengrondse ruimte en nog niet naar de ruimte ondergronds. Uit die inventarisatie blijkt dat er voldoende opties zijn om bomen te compenseren. Wij moeten daarbij rekening houden dat het aantal geschikte locaties nog minder kan worden door beperkingen in de ondergrond. Voor de locaties die uiteindelijk geschikt zijn voor herplant moeten we na het bepalen van de soorten weer een waardebepaling doen. Locatie Park Wolfsweide Krekelhorst Hoeksestraat Plakpad Laagstraat Laagstraat Breebroek Turfpad H. Schaftlaan H. Schaftlaan H. Schaftlaan Turfpad Totaal

Aantal 5 1 1 1 2 1 6 7 4 1 3 4 39

4 Resumé en vervolg De boomwaardering voor het eerste deelproject van Rijen NO, Riekevoort/Mosselaar, is in dit stuk uitgewerkt. Op soortgelijke wijze zullen we ook voor alle komende deelprojecten de compensatie in beeld brengen en oppakken. Eventuele aandachtspunten en verbeteringen in dit proces kunnen we telkens meenemen in de volgende deelprojecten. We kunnen dus elke keer lering trekken uit de voorgaande deelprojecten. Op het moment dat we het participatie- en ontwerpproces voor alle deelprojecten hebben doorlopen, weten we exact wat de totale boomwaarde is die buiten het projectgebied Rijen NO gecompenseerd moet worden. Omdat de uitvoering van het project nog enkele jaren in beslag gaat nemen, zou dat betekenen dat we pas over enkele jaren deze compensatie zouden kunnen realiseren. Dat gaat wat te lang duren; het is wenselijk om eerder te beginnen met het realiseren van de compensatie. Daarom het voorstel om dat na uitvoering van elk deelproject op te pakken. Gedurende het vervolg van het project zullen wij het college en de gemeenteraad periodiek een overzicht en toelichting geven hoe het staat met de totale compensatie binnen de deelprojecten en binnen het totaalproject als geheel.