Bijlage 2 - Ontwerpbestemmingsplan ronde 2 Tussen de Leijen

Bestemmingsplan

Tussen de Leijen

Copyright © Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd en/of openbaar worden gemaakt door middel van druk, fotokopie, elektronisch of op welke wijze dan ook, zonder schriftelijke toestemming van de auteurs.

ontwerp bestemmingsplan Tussen de Leijen Gemeente Gilze en Rijen Projectnummer 0436124.100

Inhoudsopgave

blad 3 van 65

Hoofdstuk 1 1.1 1.2 1.3 1.4

INLEIDING Aanleiding en doel Ligging en begrenzing plangebied Vigerend bestemmingsplan Leeswijzer

5 5 5 6 6

Hoofdstuk 2 2.1 2.2 2.3 2.4

PLANBESCHRIJVING Plangebied en omgeving Huidig gebruik Beschrijving ontwikkeling Vertaling naar bestemmingsplan

7 7 7 8 13

Hoofdstuk 3 3.1 3.2 3.3

VIGEREND BELEID Rijksbeleid Provinciaal en regionaal beleid Gemeentelijk beleid

15 15 18 24

Hoofdstuk 4 4.1 4.2 4.3 4.4 4.5 4.6 4.7 4.8 4.9 4.10 4.11 4.12 4.13 4.14 4.15 4.16 4.17

PLANOLOGISCH RELEVANTE ASPECTEN Besluit milieueffectrapportage Volksgezondheid Geluid Externe veiligheid Waterhuishouding Bedrijven en milieuzonering Geur Luchtkwaliteit Lichthinder Ecologie Verkeer en parkeren Cultuurhistorie Archeologie Bodem Ladder voor duurzame verstedelijking Kabels en leidingen Duurzaamheid

29 29 30 33 34 36 44 45 46 47 48 51 53 53 55 56 57 57

Hoofdstuk 5 5.1 5.2 5.3

JURIDISCHE ASPECTEN Algemene opzet Toelichting op de verbeelding Toelichting op de bestemmingsplanregels

59 59 59 59

Hoofdstuk 6 6.1 6.2 6.3

ECONOMISCHE UITVOERBAARHEID Inleiding Toepassing grondexploitatiewet Economische uitvoerbaarheid

63 63 63 63

Hoofdstuk 7 7.1 7.2 7.3 7.4

OVERLEG EN INSPRAAK Vooroverleg Inspraak Tervisielegging Aanpassing begrenzing Verstedelijking afweegbaar

65 65 65 65 65

Ruimte - Antea Nederland B.V.

ontwerp bestemmingsplan Tussen de Leijen Gemeente Gilze en Rijen Projectnummer 0436124.100

Toelichting

blad 4 van 65

Ruimte - Antea Nederland B.V.

ontwerp bestemmingsplan Tussen de Leijen Gemeente Gilze en Rijen Projectnummer 0436124.100

Hoofdstuk 1

1.1

INLEIDING

Aanleiding en doel Binnen de gemeente Gilze en Rijen is de komende jaren een sterke plaatselijke en regionale behoefte aan de realisatie van nieuwe woningen. Beschikbare inbreidingslocaties in de bebouwde kommen van Gilze en Rijen kunnen niet voorzien in de totale behoefte. Om aan deze behoefte tegemoet te komen, wil de gemeente Gilze en Rijen de kern Rijen aan de noordoostzijde uitbreiden met woonwijk 'Tussen de Leijen'. Op deze locatie van circa 19 hectare zijn maximaal 375 woningen in verschillende categorieën voorzien. Deze ontwikkeling is niet mogelijk binnen het geldende bestemmingsplan. Om de ontwikkeling planologisch-juridisch mogelijk te maken, dient een nieuw bestemmingsplan te worden opgesteld. Voorliggend plan voorziet hierin.

1.2

Ligging en begrenzing plangebied Het plangebied ligt aan de noordoostzijde van de kern van Rijen. Het plangebied wordt globaal begrensd door agrarische percelen aan de noord- en oostzijde en door bebouwing van de kern van Rijen aan de zuid- en westzijde. Op afbeelding 1.1 is de ligging en begrenzing van het plangebied weergegeven.

Afbeelding 1.1: Ligging en begrenzing plangebied

blad 5 van 65

Ruimte - Antea Nederland B.V.

ontwerp bestemmingsplan Tussen de Leijen Gemeente Gilze en Rijen Projectnummer 0436124.100

1.3

Vigerend bestemmingsplan Ter plaatse van het plangebied geldt het bestemmingsplan 'Buitengebied' van de gemeente Gilze en Rijen. Dit bestemmingsplan is door de gemeenteraad vastgesteld op 1 juli 2013. Binnen dit bestemmingsplan hebben de betreffende gronden grotendeels de bestemming 'Agrarisch'. Een klein deel aan de noordzijde heeft de bestemming 'Wonen'. Daarnaast is de bestaande watergang die het plangebied doorsnijdt bestemd als 'Water'. Het gehele plangebied kent de dubbelbestemming 'Waarde - Landschap 1'. Daarnaast heeft het zuidelijke deel van het plangebied de dubbelbestemming 'Waarde - Archeologie' van toepassing. In afbeelding 1.2 is de verbeelding van het bestemmingsplan 'Buitengebied' met de globale ligging en begrenzing van het plangebied aangegeven.

Afbeelding 1.2: Uitsnede verbeelding 'Buitengebied' met de globale ligging van het plangebied (zwarte stippellijn)

1.4

Leeswijzer De toelichting is opgebouwd uit zeven hoofdstukken. Na dit inleidende hoofdstuk wordt in hoofdstuk 2 de huidige en toekomstige situatie van het plangebied beschreven. In hoofdstuk 3 worden de relevante beleidskaders beschreven. De milieu- en gebiedsaspecten zijn in hoofdstuk 4 opgenomen. In hoofdstuk 5 wordt ingegaan op de juridische planbeschrijving. In de hoofdstukken 6 en 7 komen achtereenvolgens de economische en maatschappelijke uitvoerbaarheid en het overleg en inspraak van het plan aanbod.

blad 6 van 65

Ruimte - Antea Nederland B.V.

ontwerp bestemmingsplan Tussen de Leijen Gemeente Gilze en Rijen Projectnummer 0436124.100

Hoofdstuk 2

PLANBESCHRIJVING In dit hoofdstuk wordt de huidige en toekomstige situatie van het plangebied toegelicht.

2.1

Plangebied en omgeving De gemeente Gilze en Rijen ligt tussen Breda en Tilburg, ten noorden van de A58. De gemeente bestaat uit de kernen Rijen, Gilze, Molenschot en Hulten. De kern Rijen wordt ontsloten door de Hannie Schaftlaan en de provinciale weg N631. Aan de noordoostzijde van Rijen, tussen de bestaande kern en de Hannie Schaftlaan ligt het plangebied.

Afbeelding 2.1: Ligging plangebied (witte stippellijn) binnen Rijen en omgeving

2.2

Huidig gebruik Momenteel heeft het plangebied een agrarische functie. De locatie is, op een pad in het midden van het plangebied na, volledig onverhard en bestaat uit gras- en akkerland. Op de woning aan de Mosstraat 6 na, is het plangebied onbebouwd. Binnen het plangebied komen enkele poldersloten voor. Ten westen van het plangebied bevindt zich de kern Rijen. Ten oosten van het plangebied bevindt zich het buitengebied. De Hannie Schaftlaan, ten oosten van het plangebied, vormt de oostelijke randweg van Rijen. Ten noorden van het plangebied bevindt zich de Mosstraat. Deze straat vormt een onslutingsweg in het noorden van de Rijen. Ten zuiden van het plangebied grenst de Zwarte Dijk. Dit is een belangrijke ontsluitingweg van onder andere het centrum van Rijen.

blad 7 van 65

Ruimte - Antea Nederland B.V.

ontwerp bestemmingsplan Tussen de Leijen Gemeente Gilze en Rijen Projectnummer 0436124.100

Afbeelding 2.2: Bestaande situatie plangebied

2.3

Beschrijving ontwikkeling Ruimtelijke structuur De bestaande en toekomstige woningbehoefte van de gemeente Gilze en Rijen kan niet in zijn geheel worden opgevangen binnen de bestaande kernen. Het plangebied van voorliggend bestemmingsplan ligt tegen de bestaande kern Rijen aan. De locatie wordt in het gemeentelijk beleid aangemerkt als een potentiele uitbreidingslocatie van de kern Rijen. In het stedenbouwkundig ontwerp is rekening gehouden met een goede aansluiting op zowel de dorpskern, als het omliggende landelijke gebied. De gewenste verkaveling is afgestemd op de huidige structuur van het plangebied. De structuur van watergangen, die het plangebied in de huidige situatie in delen opknippen, is terug te zien in het stedenbouwkundig ontwerp. De toekomstige wijk bestaat, zoals duidelijk zichtbaar op afbeelding 2.3, uit vier delen, gescheiden door groenstroken. Op afbeelding 2.3 is het stedenbouwkundig plan van de ontwikkeling weergegeven.

blad 8 van 65

Ruimte - Antea Nederland B.V.

ontwerp bestemmingsplan Tussen de Leijen Gemeente Gilze en Rijen Projectnummer 0436124.100

Afbeelding 2.3: Stedenbouwkundig plan Tussen de Leijen (Compositie 5 Stedenbouw) Wonen In het plangebied worden maximaal 375 grondgebonden woningen in de vorm van rijwoningen, twee-onder-één-kap woningen, half-vrijstaande woningen en vrijstaande woningen voorzien. De woningtypologieën worden verspreid over het gehele plangebied gerealiseerd. Het bestemmingsplan biedt ook ruimte voor bijzondere woonvormen. Zelfbouw op kavels is mogelijk. Voor mantelzorg is een afwijkingsmogelijkheid in de regels van het bestemmingsplan opgenomen. Een andere bijzondere woonvorm die meer populair wordt zijn 'microwoningen'. Microwoningen zijn kleine woningen, met een maximale gebruiksoppervlakte van 50 m². In de regels van het bestemmingsplan is een wijzigingsbevoegdheid opgenomen die mircowoningen, onder voorwaarden, mogelijk maakt. Verkeer en parkeren Binnen het plangebied wordt een interne ontsluitingsstructuur aangelegd om de woningen op de aangrenzende wegen te ontsluiten. De ontsluiting van de planlocatie vindt plaats via de Zwarte Dijk in het zuiden, de Mosstraat in het noorden en via twee aansluitingen op de de Hannie Schaftlaan in het oosten. Parkeren vindt gedeeltelijk op eigen terrein plaats en gedeeltelijk in de openbare ruimte. Hierbij dient de ontwikkeling te voldoen aan de blad 9 van 65

Ruimte - Antea Nederland B.V.

ontwerp bestemmingsplan Tussen de Leijen Gemeente Gilze en Rijen Projectnummer 0436124.100

parkeernormen van de gemeente Gilze en Rijen (zie paragraaf 4.11). Groen Doordat de nieuwe woonwijk een overgang tussen de kern Rijen en het landelijke gebied vormt, is er gekozen voor een groene inrichting van de woonwijk. Er bevinden zich tussen de vier delen van het plangebied groene stroken met wandelpaden. Deze groene stroken zijn doorgezet aan de randen van het plangebied. Tussen de nieuwe ontwikkeling en de bestaande bouw ten westen van het plangebied wordt deze groene rand als een parkzone ingericht met diverse soorten natuur en groen. De groene rand zorgt aan de oostzijde tevens voor de noodzakelijke buffer in het kader van geluid. Er ontstaat een volledige groene structuur, inclusief wandelpaden, rondom de delen van het plangebied. Ten slotte is, zoals zichtbaar op afbeelding 2.3, aan de binnenzijde van ieder deel van het plangebied een groene 'binnenplaats' voorzien. In de groengebieden worden naast wandelpaden ook speelvoorzieningen gerealiseerd. Groenplan De uitwerking van de groene inrichting binnen en rondom de nieuwe woonwijk is uitgewerkt in het concept Groenplan. Dit groenplan is opgenomen in Bijlage 1. Onderdeel van het groenplan is ook een landschappelijke inpassing. Het schetsontwerp is gebaseerd op een aantal uitgangspunten die in het voorlopig ontwerp worden verscherpt.

Daarnaast heeft het waterhuishoudkundig plan geholpen bij het door ontwikkelen van het watersysteem. De belangrijkste uitgangspunten zijn: toekomstbestendig watersysteem; gereguleerd waterverloop van woningen naar landschappelijke zones; zonering van het plan in verschillende landschapszone waarin verschillende gebruiksprioriteit versus waterberging centraal staan: 1. Hofjes – spelen, ontmoeten en verblijven; 2. Groene wiggen – Natuurlijk spelen; 3. Oostelijke zoom – Landschap met kijkwaarde; 4. Westelijke zoom – Recreatie landschap; spelen, verblijven en ontmoeten verspreid door de wijk; comfortabele padenstructuur in aansluiting op de wijk Wolfsweide; natuurlijke inrichting langs de Hannie Schaftlaan; behoud van de A-watergang, gescheiden van wadi's.

blad 10 van 65

Ruimte - Antea Nederland B.V.

ontwerp bestemmingsplan Tussen de Leijen Gemeente Gilze en Rijen Projectnummer 0436124.100

Afbeelding 2.4: Groenplan met verschillende belevingszones

blad 11 van 65

Ruimte - Antea Nederland B.V.

ontwerp bestemmingsplan Tussen de Leijen Gemeente Gilze en Rijen Projectnummer 0436124.100

Afbeelding 2.5: Sfeerinpressies invulling verschillende belevingszones Beeldkwaliteitplan Er is een concept beeldkwaliteitplan opgesteld voor Tussen de Leijen. Het beeldkwaliteitsplan dient er inspiratie en toetsing. De ideeën die de gemeente heeft over de beeldkwaliteit worden hierin verwoord. Op deze manier wordt bereikt dat het ruimtelijke beeld van deze woonwijk vanuit één integrale visie ontstaat. Het beeldkwaliteitplan is als Bijlage 2 toegevoegd aan deze toelichting. De basis voor deze integrale ontwikkeling is: het creëren van een geleidelijke en passende overgang tussen dorp en landschap; het ontwikkelen van een gevarieerde woonwijk met hoge ruimtelijke kwaliteit in een hoogwaardig woonmilieu; het verbeteren van het woon- en leefklimaat in de dorpsrand middels een woonwijk met ruimte voor landschap, natuur en water . Naast dat het beeldkwaliteitplan dient ter inspiratie, dient het tevens als toetsingskader voor iedereen die bij het verdere ontwerp- en ontwikkelingsproces betrokken is om een bijzonder woongebied met maximaal toekomstperspectief te bieden. Ten tweede fungeert dit beeldkwaliteitplan als formeel toetsingskader voor de welstandscommissie. Dit beeldkwaliteitplan is geen star document en kan de doorlooptijd van de ontwikkeling van de woonwijk faciliteren met heldere kaders. Het gaat hierbij om het vastleggen en waarborgen van de gewenste identiteit.

blad 12 van 65

Ruimte - Antea Nederland B.V.

ontwerp bestemmingsplan Tussen de Leijen Gemeente Gilze en Rijen Projectnummer 0436124.100

Afbeelding 2.6: Concept Stedenbouwkundigplan met per woonbuurt een thema

2.4

Vertaling naar bestemmingsplan In de geest van de Omgevingswet is gekozen voor een globaal bestemmingsplan. Concreet houdt een globaal bestemmingsplan in dat het bestemmingsplan niet op verkavelingsniveau is uitgewerkt, maar dat alleen de grote en belangrijke structuren zijn opgenomen in de verbeelding van het bestemmingsplan. Alle nieuwbouwwoningen binnen het plangebied worden mogelijk gemaakt binnen de bestemming 'Woongebied'.

blad 13 van 65

Ruimte - Antea Nederland B.V.

ontwerp bestemmingsplan Tussen de Leijen Gemeente Gilze en Rijen Projectnummer 0436124.100

blad 14 van 65

Ruimte - Antea Nederland B.V.

ontwerp bestemmingsplan Tussen de Leijen Gemeente Gilze en Rijen Projectnummer 0436124.100

Hoofdstuk 3

VIGEREND BELEID In dit hoofdstuk is het geldende beleidskader voor het plangebied opgenomen.

3.1

Rijksbeleid Deze paragraaf vat het rijksbeleid samen dat van toepassing is op de woningbouwontwikkeling Tussen de Leijen. In deze paragraaf worden onderstaande beleidsdocumenten behandeld: Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte; Besluit algemene regels ruimtelijke ordening; Besluit ruimtelijke ordening.

3.1.1

Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte Op 13 maart 2012 is door de minister van Infrastructuur en Milieu de Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte (SVIR) vastgesteld. De SVIR is de overkoepelende rijksstructuurvisie voor de ruimtelijke ontwikkeling van Nederland tot 2028, met een doorkijk naar 2040. In de Structuurvisie staan de plannen voor ruimte en mobiliteit. Zo wordt beschreven in welke infrastructuurprojecten het Rijk de komende tijd wil investeren en op welke wijze de bestaande infrastructuur beter benut kan worden. Het Rijk streeft ernaar om Nederland concurrerend, bereikbaar, leefbaar en veilig te maken. Gestreefd wordt naar een krachtige aanpak die ruimte geeft aan regionaal maatwerk, de gebruiker voorop zet, investeringen prioriteert en ruimtelijke ontwikkelingen en infrastructuur met elkaar verbindt. Dit doet het Rijk samen met andere overheden en met een Europese en mondiale blik. Bij deze aanpak hanteert het Rijk een filosofie die uitgaat van vertrouwen, heldere verantwoordelijkheden, eenvoudige regels en een selectieve rijksbetrokkenheid. De SVIR verstevigt het motto 'decentraal wat kan, centraal wat moet'. De verantwoordelijkheid om te sturen in de ruimtelijke ordening wordt door de SVIR nog meer bij de provincies en gemeenten gelegd. Afspraken over verstedelijking, groene ruimte en landschap laat het Rijk daarom over aan de provincies en gemeenten.

Gemeenten krijgen ruimte voor kleinschalige natuurlijke groei en voor het bouwen van huizen die aansluiten bij de woonwensen van mensen. Dit houdt in dat de betekenis van de nationale structuurvisie voor het onderhavige bestemmingsplan zodoende zeer beperkt blijft. De structuurvisie richt zich op een dusdanig schaalniveau en is als gevolg daarvan ook van een zeker (hoog) abstractieniveau, dat hieruit geen concrete beleidskaders voortkomen voor dit bestemmingsplan. Door decentralisatie van bevoegdheden wordt het relevante afwegingskader gevormd door het beleid van de provincie Noord-Brabant en de gemeente Gilze en Rijen. Conclusie Het beleid zoals vastgelegd in de Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte heeft geen gevolgen voor de voorgenomen ontwikkeling. Voor die ontwikkeling vindt de afweging decentraal plaats.

blad 15 van 65

Ruimte - Antea Nederland B.V.

ontwerp bestemmingsplan Tussen de Leijen Gemeente Gilze en Rijen Projectnummer 0436124.100

3.1.2

Besluit algemene regels ruimtelijke ordening (Barro) Het Besluit algemene regels ruimtelijke ordening (Barro) geeft richtlijnen voor de inhoud van bestemmingsplannen voor zover het gaat om ruimtelijke ontwikkelingen van nationaal belang. Deze vorm van normstelling sluit aan op de vroegere pkb's met concrete beleidsbeslissingen en beslissingen van wezenlijk belang die ook van betekenis waren voor de lagere overheden. Het besluit (eerste tranche) is vastgesteld op 22 augustus 2011 en is op 30 december 2011 in werking getreden. Op 1 oktober 2012 zijn enkele wijzigingen in werking getreden. In de SVIR is vastgesteld dat voor een beperkt aantal onderwerpen de bevoegdheid om algemene regels te stellen zou moeten worden ingezet door de Rijksoverheid. Het gaat onder meer om de volgende nationale belangen: Rijksvaarwegen, Project Mainportontwikkeling Rotterdam, Kustfundament, Grote Rivieren, Waddenzee en waddengebied, Defensie, Ecologische Hoofdstructuur, Erfgoederen van uitzonderlijke universele waarde, Hoofdwegen en hoofdspoorwegen, elektriciteitsvoorziening, Buisleidingen van nationaal belang voor vervoer van gevaarlijke stoffen, Primaire waterkeringen buiten het kustfundament en IJsselmeergebied.

In het SVIR wordt bepaald welke kaderstellende uitspraken zodanig zijn geformuleerd dat deze bedoeld zijn om beperkingen te stellen aan de ruimtelijke besluitvormingsmogelijkheden op lokaal niveau. Het Barro bevestigt in juridische zin die kaderstellende uitspraken. De normering uit het Barro werkt zoveel mogelijk direct door op het niveau van de lokale besluitvorming. Bij besluitvorming over bestemmingsplannen moeten de regels worden gerespecteerd. Het merendeel van de regels legt beperkingen op, daarin is een gradatie te onderkennen. Deze zijn geformuleerd als een 'ja-mits', een 'ja, voor zover', een 'nee tenzij', een 'nee-als' of een stringente 'nee' bepaling. Conclusie Het Barro bevat geen relevante regels die leiden tot een beperking van de ruimtelijke besluitvormingsmogelijkheden binnen het plangebied van Tussen de Leijen. Het Barro heeft dan ook geen invloed op het onderhavige plan.

3.1.3

Regeling algemene regels ruimtelijke ordening (Rarro) Bij besluit van 28 augustus 2012 is de Regeling algemene regels ruimtelijke ordening (Rarro) vastgesteld. Deze regeling is gebaseerd op Besluit algemene regels ruimtelijke ordening (Barro). Een aantal onderwerpen die in het Barro worden genoemd, waaronder de uitbreiding van het hoofdwegennet, het hoofdspoorwegennet en de militaire radars, geldt dat de regels worden uitgewerkt in de Rarro. In het Rarro is vliegbasis Gilze-Rijen aangewezen als militair terrein. In het Rarro zijn voor militaire terreinen onder andere geluidzones en obstakelbeheergebieden aangewezen.

blad 16 van 65

Ruimte - Antea Nederland B.V.

ontwerp bestemmingsplan Tussen de Leijen Gemeente Gilze en Rijen Projectnummer 0436124.100

Afbeelding 3.1: kaart militair luchtvaartterrein - Vliegbasis Gilze-Rijen (Rarro) Obstakelbeheersgebied Het plangebied ligt binnen het obstakelbeheersgebied van vliegbasis Gilze-Rijen. Voor het plangebied geldt ten behoeve van het obstakelvrije (start- en landings)vlak met zijkanten een bouwverbod voor gebouwen en bouwwerken, geen gebouw zijnde met een hogere bouwhoogte dan 56 meter boven NAP. Van bouwen tot een dergelijke hoogte is binnen de ontwikkeling Tussen de Leijen geen sprake. Het bouwverbod wordt middels het opnemen van de gebiedsaanduiding 'overig - IHCS' wel opgenomen in voorliggend bestemmingsplan. Ke-geluidzone Voor de vliegbasis Gilze-Rijen is zowel een Ke-geluidzone (Kosteneenheid) als een db(A)-geluidszone opgenomen. De geluidscontouren voor de Ke-geluidszone is vastgelegd in de Rarro. De voorkeursgrenswaarde in het geval van geluidsgevoelige bestemmingen bedraagt 35 Ke. Onder voorwaarden is realisatie van nieuwe woningen mogelijk tot 45 Ke of, onder strengere voorwaarden, tot 65 Ke. Indien sprake is van een verhoogde geluidsbelasting (meer dan 35 Ke) door luchtvaartlawaai dient bij realisatie van de woningen rekening gehouden te worden met de eisen zoals omschreven in artikel 3.3 lid 1 van het Bouwbesluit.

Hieruit volgt dat indien sprake is van een geluidsbelasting tussen de 36 en 40 Ke de geluidwering van de uitwendige scheidingsconstructie ten minste 30-33 dB(A) dient te bedragen. Het plangebied ligt zowel buiten de db(A)-geluidszone als de 35 Ke-geluidszone van Vliegbasis Gilze-Rijen. Hierdoor wordt ter plaatse van alle woningen voldaan aan de gestelde richtwaarden en is vervolgonderzoek niet noodzakelijk. Conclusie Het Rarro heeft geen invloed op het onderhavige plan.

blad 17 van 65

Ruimte - Antea Nederland B.V.

ontwerp bestemmingsplan Tussen de Leijen Gemeente Gilze en Rijen Projectnummer 0436124.100

3.1.4

Besluit ruimtelijke ordening De 'ladder voor duurzame verstedelijking' is in de Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte (SVIR) geïntroduceerd en vastgelegd als procesvereiste in het Besluit ruimtelijke ordening (Bro). Het Besluit ruimtelijke ordening bepaalt dat voor onder meer bestemmingsplannen de treden van de ladder moet worden doorlopen. Doel van de ladder voor duurzame verstedelijking is een goede ruimtelijke ordening in de vorm van een optimale benutting van de ruimte in stedelijke gebieden. Met de ladder voor duurzame verstedelijking wordt een zorgvuldige afweging en transparante besluitvorming bij alle ruimtelijke en infrastructurele besluiten nagestreefd. Per 1 juli 2017 is de nieuwe Ladder voor duurzame verstedelijking in werking getreden. Deze is geregeld in artikel 3.1.6 lid 2 en luidt: De toelichting bij een bestemmingsplan dat een nieuwe stedelijke ontwikkeling mogelijk maakt, bevat een beschrijving van de behoefte aan die ontwikkeling, en, indien het bestemmingsplan die ontwikkeling mogelijk maakt buiten het bestaand stedelijk gebied, een motivering waarom niet binnen het bestaand stedelijk gebied in die behoefte kan worden voorzien. De begrippen “bestaand stedelijk gebied” en “nieuwe stedelijke ontwikkeling“, opgenomen in artikel 1.1.1 lid 1 aanhef en onder h en i Bro, blijven ongewijzigd.

Conclusie Toetsing van het voornemen tot woningbouw aan de ladder voor duurzame verstedelijking is noodzakelijk. Ook de provincie Noord-Brabant hecht waarde aan duurzaam ruimtegebruik (zie de paragrafen over het provinciaal beleid). De toetsing aan de ladder vindt plaats in paragraaf 4.15.

3.2

Provinciaal en regionaal beleid Onderstaande paragrafen gaan in op het provinciaal beleid dat van toepassing is. Achtereenvolgens komen de volgende beleidsdocumenten aan de orde: Brabantse omgevingsvisie; Verordening ruimte; Ontwerp interim omgevingsverordening; Provinciaal Waterplan; Beleid Waterschap Brabantse Delta.

3.2.1

Brabantse Omgevingsvisie Op 14 december 2018 is de Brabantse Omgevingsvisie vastgesteld door de Provinciale Staten. De omgevingsvisie bevat de belangrijkste ambities voor de fysieke leefomgeving voor de komende jaren. In de Omgevingswet staan waarden als veiligheid, gezondheid en duurzame omgevingskwaliteit centraal. Rode draad in de visie is om de kwaliteit van de Brabantse leefomgeving te behouden, te versterken en door te geven aan volgende generaties. De visie benoemt ambities over hoe Brabant er in 2050 uit moet zien en stelt mobiliserende tussendoelen voor 2030. Deze doelen zijn zelfbindend voor de provincie. De provincie Noord-Brabant heeft ambities op gebied van de energietransitie, een klimaatproof Brabant, Brabant als slimme netwerkstad en een concurrerende, duurzame economie. De visie kwam in de afgelopen jaren, in samenwerking met een groot aantal partijen en inwoners, tot stand. Brabantse energietransitie De doelstelling voor de energietransitie is tweeledig: het verminderen van energieverbruik en de verduurzaming van energie om in 2050 energieneutraal te zijn. Voor 2030 is de doelstelling om de reductie van broeikasgassen met ten minste 50 procent te verminderen

blad 18 van 65

Ruimte - Antea Nederland B.V.

ontwerp bestemmingsplan Tussen de Leijen Gemeente Gilze en Rijen Projectnummer 0436124.100

ten opzichte van de uitstoot in 1990. Daarnaast dient 50 procent van de energie duurzaam opgewekt te worden. De provincie kiest voor een richting gevende en stimulerende rol. De hoofdrol voor de realisering wordt ingevuld door gemeenten en initiatiefnemers. De provincie blijft intensief in gesprek met de regio's om tot een gezamenlijk beeld van de kansen en koers voor een regio te komen en de opgave te realiseren. Klimaatproof Brabant Als gevolg van klimaatverandering ontstaan meer extremen in temperatuur en neerslag. Dit heeft gevolgen voor de fysieke leefomgeving. De doelstelling is om in 2050 klimaatbestendig te zijn met een waterrobuuste inrichting. Dit wil zeggen dat de risico' s vanwege deze weerextremen in 2050 aanvaardbaar, draagbaar en beheersbaar zijn. In 2030 dienen de eerste grote klimaatbestendige en waterrobuuste gebiedsopgaven gerealiseerd te zijn. De provincie stelt samen met andere partijen (gemeenten, waterschappen, bedrijven en maatschappelijke organisaties) een strategie op om het waterbeheer op te vangen. Grondeigenaren zoals agrariërs en natuurterreinbeheerders spelen een belangrijke rol bij deze strategie. Slimme netwerkstad De provincie Noord-Brabant heeft als doelstelling voor 2030 om met Brabantse partijen samen te werken aan de transformatie van het bestaand bebouwd gebied van Brabant.

Binnen het netwerk Brabant vragen oplossingen voor een verschillende benadering. Enerzijds het ondersteunen en versterken van het centrale stedelijke netwerk en anderzijds zorgdragen voor de vitaliteit van krimpgebieden en het aanhaken op get centrale stedelijke netwerk. Daarnaast is het van belang rust, ruimte, cultuurhistorie en natuur binnen laag-dynamische gebieden te koesteren. De verantwoordelijkheid voor de aanpak van de integrale verstedelijkingsopgave is een samenspel tussen gemeenten, marktpartijen, burgers en de provincie. De provincie wilt een actieve rol spelen bij de verstedelijkingsopgave door onder andere regionale afspraken, zoals over zorgvuldig ruimtegebruik en prognoses woningbehoefte, te bevorderen en het mogelijk maken van participatie in gebiedsgerichte stedelijke opgaven. Concurrerende, duurzame economie De provincie Noord-Brabant wilt een top kennis- en innovatieregio blijven. Om dit te blijven zal een omslag gemaakt moeten worden naar een verregaande circulaire economie waarin digitalisering steeds belangrijkers wordt. De transitie is op de eerste plaats een opgave voor de sector en hangt af van gezamenlijke acties met partijen. Om deze transitie te ondersteunen zet de provincie ook haar regulerende bevoegdheden in. Regels moeten geen belemmering vormen voor innovaties. duurzame, concurrerende en circulaire economie.

Net als het Rijk streeft de provincie met de Brabantse Omgevingsvisie naar een manier van het benaderen van initiatieven in de fysieke leefomgeving die uitgaat van vertrouwen en het gezamenlijk met publieke en private partijen zoeken naar mogelijkheden om een initiatief te realiseren. Daarbij moeten initiatieven een bijdrage leveren aan de kwaliteit van de fysieke leefomgeving. Relevantie plangebied De beoogde ontwikkeling betreft een woningbouwontwikkeling van maximaal 375 woningen buiten de contouren van het bestaand stedelijk gebied. Voor de provincie Noord-Brabant ligt de voorkeur voor herbestemmings- en transformatieopgaven. Uitbreiding van het bestaande stedelijk gebied in steden en dorpen is alleen wenselijk vanuit kwalitatieve overwegingen en bij een concrete marktvraag. De verantwoordelijkheid voor de aanpak van de integrale verstedelijkingsopgave is een blad 19 van 65

Ruimte - Antea Nederland B.V.

ontwerp bestemmingsplan Tussen de Leijen Gemeente Gilze en Rijen Projectnummer 0436124.100

samenspel tussen gemeenten, marktpartijen, burgers en provincie. De provincie wil een actieve rol spelen in dit samenspel door de regionale afspraken te bevorderen en te sturen op zorgvuldig ruimtegebruik. De Brabantse Omgevingsvisie heeft een doorwerking in de regels met de interim omgevingsverordening.

3.2.2

Interim omgevingsverordening Noord-Brabant Op 24 mei 2019 is voor een periode van vier weken het ontwerp de Interim omgevingsverordening Noord-Brabant ter inzage gelegd. De omgevingsverordening bevat regelgeving die ook anticipeert op de komst van de Omgevingswet en kan gezien worden als een uitwerking van de ambities uit de Brabantse Omgevingsvisie in regels (net als dat de Verordening ruimte Noord-Brabant een uitwerking is van de SVRO). De omgevingsverordening integreert regels uit zes provinciale verordeningen (waaronder de Verordening ruimte Noord-Brabant). De Interim omgevingsverordening trad op 6 november 2019 in werking. De omgevingsverordening heeft een beleidsneutraal karakter. Dat houdt in dat de omgevingsverordening geen nieuwe beleidswijzigingen doorvoert tenzij dit nieuwe beleid reeds opgenomen is in vastgestelde beleidsdocumenten. De omgevingsverordening is een interimdocument en daarmee een tussenstap naar een definitieve provinciale omgevingsverordening. Gelet op het beleidsneutrale karakter van de omgevingsverordening is het projectgebied in de omgevingsverordening net zo aangeduid als in de Verordening ruimte Noord-Brabant. Relevantie plangebied In afbeelding 3.2 is de themakaart 'Landbouw' van de interim omgevingsverordening opgenomen. Het plangebied van voorliggend bestemmingsplan valt binnen het Landelijk gebied.

Binnen het landelijk gebied is een nieuwe stedelijke ontwikkeling met woningbouw niet toegestaan (artikel 3.68 wonen in landelijk gebied).

Afbeelding 3.2: themakaart 'Landbouw' (Interim omgevingsverordening Noord-Brabant) Het realiseren van een nieuwe stedelijke ontwikkeling dient binnen het 'Stedelijk gebied' blad 20 van 65

Ruimte - Antea Nederland B.V.

ontwerp bestemmingsplan Tussen de Leijen Gemeente Gilze en Rijen Projectnummer 0436124.100

plaats te vinden (artikel 3.42 duurzame stedelijke ontwikkeling). In afwijking hierop geldt dat op gronden die zijn aangewezen als 'Verstedelijking afweegbaar', voorzien kan worden van de nieuwvesting van een duurzame stedelijke ontwikkeling, mits voldaan wordt aan een aantal voorwaarden (artikel 3.43 afwijkende regels verstedelijking afweegbaar). In afbeelding 3.3 is de themakaart 'Verstedelijking' van de interim omgevingsverordening opgenomen. Hierin is te zien dat een deel van het plangebied is aangewezen als 'Verstedelijking afweegbaar'. De voorwaarden die in artikel 3.43 worden genoemd zijn: binnen het stedelijk gebied is er feitelijk of vanuit kwalitatieve overwegingen onvoldoende ruimte voor de ontwikkeling; de transformatie van cultuurhistorisch waardevol of geschikt leegstaand vastgoed behoort niet tot de mogelijkheden; de ontwikkeling past binnen de regionale afspraken (afdeling 5.4 Regionaal samenwerken van de omgevingsverordening); de stedenbouwkundige- en landschappelijke inrichting houdt rekening met de omgevingskwaliteit en structuren in het gebied en de naaste omgeving waaronder een duurzame afronding van het Stedelijk Gebied. In de onderbouwing aan de hand van de ladder voor duurzame verstedelijking komt de toetsing aan deze voorwaarden aan bod. De ladderonderbouwing is opgenomen als bijlage Bijlage 3 bij de toelichting.

In paragraaf 4.15 wordt nader op de ladder voor duurzame verstedelijking ingegaan.

Afbeelding 3.3: themakaart 'Stedelijk gebied' (Interim omgevingsverordening Noord-Brabant) Herbegrenzing 'Verstedelijking afweegbaar' Voor het deel van het plangebied welke niet is aangewezen met 'Verstedelijking afweegbaar' biedt artikel 5.3 (wijziging grenzen van werkingsgebieden) van de interim omgevingsverordening de mogelijkheid om de grenzen van 'Verstedelijking afweegbaar' te wijzigen. Om de herbegrenzing van de aanduiding 'Verstedelijking afweegbaar' mogelijk te maken dient voldaan te worden aan de volgende voorwaarden (artikel 5.3, lid 4): a. b.

blad 21 van 65

de stedelijke ontwikkeling past binnen de regionale afspraken; de stedelijke ontwikkeling leidt tot een duidelijke stedenbouwkundige of landschappelijke kwaliteit; Ruimte - Antea Nederland B.V.

verbetering

van

de

ontwerp bestemmingsplan Tussen de Leijen Gemeente Gilze en Rijen Projectnummer 0436124.100

c. de gewenste uitbreidingsrichting is aanvaardbaar. Daarnaast worden onder artikel 5.3, lid 1 gevallen genoemd, wanneer Gedeputeerde Staten bevoegd zijn om de in de verordening opgenomen grenzen van een werkingsgebied te wijzigen. Sub c bevat de voorwaarden dat de wijziging moet passen binnen de uitgangspunten en basisprincipes van deze verordening. De basisprincipes voor een evenwichtige toedeling van functies zijn opgenomen is paragraaf 3.1.2 van de interim omgevingsverordening. Hieronder komen deze basisprincipes aan bod. Basisprincipes voor een evenwichtige toedeling van functies Artikel 3.5 zorgplicht voor een goede omgevingskwaliteit Bij een evenwichtige toedeling van functies dient invulling gegeven te worden aan een goede omgevingskwaliteit met een veilige, gezonde leefomgeving. De zorgplicht voor een goede omgevingskwaliteit is in deze verordening opgenomen om een bijdrage te leveren aan een juiste balans tussen beschermen en benutten. Voor een goede omgevingskwaliteit en een veilige, gezonde leefomgeving wordt rekening gehouden met: a. zorgvuldig ruimtegebruik (artikel 3.6); b. de waarden in een gebied met toepassing van de lagenbenadering (artikel 3.7); c. meerwaardecreatie (artikel 3.8).

Artikel 3.6 zorgvuldig ruimtegebruik Bij stedelijke ontwikkeling dient toepassing gegeven te worden aan artikel 3.1.6, tweede lid, Besluit ruimtelijke ordening (ladder voor duurzame verstedelijking). Een onderbouwing aan de ladder voor duurzame verstedelijking is opgesteld en komt in paragraaf 4.15 van deze toelichting aan bod. De conclusie van deze onderbouwing is dat het realiseren van de woningbouwontwikkeling 'Tussen de Leijen' buiten het bestaand stedelijk gebied aanvaardbaar geacht en dat de woningbouwontwikkeling binnen de regionale woonbehoefte past. Artikel 3.7 toepassing van de lagenbenadering De toepassing van de lagenbenadering omvat het effect van de ontwikkeling op de lagen in onderlinge wisselwerking met elkaar en het actief benutten van de factor tijd. De gewenste uitbreidingsrichting moet aanvaardbaar zijn. Door CroonenBuro5 is de memo 'Toepassing van de lagenbenadering voor woningbouwontwikkeling Tussen de Leijen te Rijen' opgesteld. Deze memo is als Bijlage 4 bij de toelichting opgenomen. Op basis van deze memo kan opgemaakt worden dat de gewenste woningbouwlocatie voldoende potenties voor woningbouw heeft en aantasting van de bestaande kwaliteiten niet te verwachten is.

De gewenste uitbreiding van de agrarische gronden tussen het bestaand stedelijk gebied en de Oostelijke Ontsluitingsweg Rijen is aanvaardbaar en met de bestaande waarden van het beekdallandschap wordt met de groene en waterrijke invulling van het gebied voldoende rekening gehouden. Artikel 3.8 meerwaardecreatie Meerwaardecreatie omvat een evenwichtige benadering van de economische, ecologische en sociale aspecten die in een gebied en bij een ontwikkeling zijn betrokken, waaronder de mogelijkheid om opgaven en ontwikkelingen te combineren waardoor er meerwaarde ontstaat en de bijdrage van een ontwikkeling aan andere opgaven en belangen dan die rechtstreeks met de ontwikkeling gemoeid zijn. De fysieke verbetering van de landschappelijke kwaliteit (artikel 3.9 Kwaliteitsverbetering landschap) kan deel uitmaken van de meerwaardecreatie. Artikel 3.9 kwaliteitsverbetering landschap Een ruimtelijke ontwikkeling die met een nieuwe bestemmingsplan wordt mogelijk gemaakt in Landelijk Gebied, zoals voorliggend bestemmingsplan, dient gepaard te gaan met een blad 22 van 65

Ruimte - Antea Nederland B.V.

ontwerp bestemmingsplan Tussen de Leijen Gemeente Gilze en Rijen Projectnummer 0436124.100

fysieke verbetering van de landschappelijke kwaliteit van het gebied of de omgeving. Een verbetering van de landschappelijke kwaliteit kan mede de volgende aspecten omvatten: a. b.

de op grond van deze verordening verplichte landschappelijke inpassing; het toevoegen, versterken of herstellen van landschapselementen die een bijdrage leveren aan de versterking van de landschapsstructuur of de relatie stad-land; c. het behoud of herstel van cultuurhistorisch waardevolle bebouwing of terreinen; d. het wegnemen van verharding; e. het slopen van bebouwing; f. de realisering van het Natuur Netwerk Brabant en ecologische verbindingszones; g. het aanleggen van extensieve recreatieve mogelijkheden. Met de ontwikkeling van 'Tussen de Leijen' wordt ingezet op het toevoegen, versterken of herstellen van landschapselementen die een bijdrage leveren aan de versterking van de landschapsstructuur of de relatie stad-land. Met de ontwikkeling wordt de oostelijke dorpsrand afgerond tot een groene en waterrijke overgangsgebied. De landschappelijke inpassing en invulling van het plangebied met groen is vastgelegd in het concept Groenplan. Deze is toegevoegd als Bijlage 1. In paragraaf 2.3 onder 'Groen' zijn de belangrijkste uitgangspunten van het Groenplan beschreven.

Uit de ladderonderbouwing en de lagenbenadering kan geconcludeerd worden dat de stedelijke ontwikkeling binnen de regionale afspraken past, dat de stedelijke ontwikkeling leidt tot een duidelijke verbetering van de stedenbouwkundige of landschappelijke kwaliteit en dat de gewenste uitbreidingsrichting aanvaardbaar is. Hiermee wordt voldaan aan de vereisten in artikel 5.3 van de interim omgevingsverordening om de grenzen van 'Verstedelijking afweegbaar' te wijzigen. Om het plan mogelijk te maken wordt een verzoek ingediend bij Gedeputeerde Staten om de aanduiding 'Verstedelijking afweegbaar' uit te breiden. Bij het ontwerpbestemmingsplan wordt het voornemen tot verzoek om herbegrenzing aan Gedeputeerde Staten voorgelegd. Het verzoek is opgenomen als Bijlage 5 bij de toelichting. Conclusie De ontwikkeling 'Tussen omgevingsverordening.

3.2.3

de Leijen'

past binnen

het kader

van

de interim

Provinciaal Waterplan Het provinciaal Waterplan richt zich op het bereiken en in stand houden van watersystemen die ruimte bieden aan een gezond leefmilieu voor mens, dier en plant. Daarbij zijn economische en ecologische ontwikkelingen met elkaar in evenwicht en is het hebben en houden van een veilige en bewoonbare provincie een randvoorwaarde. Vijf hoofdthema’s vormen de kern van het beleid: Het realiseren van een duurzame watervoorziening; Het verbeteren van de waterhuishoudkundige situatie; Het verbeteren van de waterkwaliteit; Het inrichten van waterlopen met het oog op de versterking van natuurwaarden; Het anders omgaan met water in bebouwd gebied; Conclusie Voor de consequenties van dit beleid voor onderhavig bestemmingsplan wordt verwezen naar paragraaf 4.5 van deze toelichting.

blad 23 van 65

Ruimte - Antea Nederland B.V.

ontwerp bestemmingsplan Tussen de Leijen Gemeente Gilze en Rijen Projectnummer 0436124.100

3.2.4

Beleid Waterschap Brabantse Delta Het waterschap Brabantse Delta is verantwoordelijk voor het waterbeheer in de gemeente. Het gaat dan om het waterkwantiteits- en waterkwaliteitsbeheer, de waterkeringzorg, waterzuivering, het grondwaterbeheer, het waterbodembeheer en vaak ook het scheepvaartbeheer. Het waterschap heeft beleid en beleidsregels welke zijn vastgelegd in de Keur en de legger. De Keur bevat gebods- en verbodsbepalingen met betrekking tot ingrepen die consequenties hebben voor de waterhuishouding en het waterbeheer. De legger geeft aan waar de waterstaatswerken liggen, aan welke afmetingen en eisen die moeten voldoen en wie onderhoudsplichtig is. Veelal is voor deze ingrepen een watervergunning van het waterschap nodig. De Keur is onder andere te raadplegen via de site van het waterschap Brabantse Delta. Het waterschap hanteert bij nieuwe ontwikkelingen het principe van waterneutraal bouwen, waarbij gestreefd wordt naar het behoud of herstel van de ‘natuurlijke’ waterhuishoudkundige situatie. Vanwege dit principe wordt bij uitbreiding van verhard oppervlak voor de omgang met hemelwater uitgegaan van de voorkeursvolgorde infiltreren, bergen en afvoeren. De technische eisen en uitgangspunten voor het ontwerp van watersystemen zijn opgenomen in de beleidsregel “hydrologische uitgangspunten bij de keurregels voor afvoeren van hemelwater, Brabantse waterschappen”.

Conclusie De eisen vanuit het waterschap hebben geen beperkingen voor onderhavig plan tot gevolg. In paragraaf 4.5 wordt hier nader op ingegaan.

3.3

Gemeentelijk beleid Onderstaande paragrafen gaan in op het beleid van de gemeente Gilze en Rijen dat van toepassing is op het plangebied. Achtereenvolgens komen de volgende beleidsdocumenten aan de orde: Toekomstvisie Gilze en Rijen 2025 'Wij Gilze en Rijen!'; Ambitiedocument 'Ambitie Gilze en Rijen - nieuwe kansen'; Structuurvisie Stedelijk gebied Gilze en Rijen.

3.3.1

Toekomstvisie Gilze en Rijen 2025 'Wij zijn Gilze en Rijen!' In toekomstvisie Gilze en Rijen 2025 heeft de gemeente Gilze en Rijen een beeld gegeven van de gewenste ontwikkeling van de gemeente tot 2025. De gemeente heeft haar inwoners veel te bieden. Het is goed wonen, werken en leven in Gilze en Rijen. Er is volop bedrijvigheid, er is ruimte om te wonen en te leven en er zijn veel voorzieningen voor sport en cultuur. De voordelen van het wonen in dorpen in het groen zijn goed te combineren met de bereikbaarheid van stedelijke voorzieningen in Tilburg en Breda. Het is belangrijk om die kwaliteit te behouden en ze verder te versterken. Ook wil de gemeente nieuwe kwaliteiten ontwikkelen. Het is nodig dat de gemeente verbindingen legt met inwoners bedrijven en maatschappelijke organisaties en met de omringende gemeenten. Voor 2025 heeft de gemeente de volgende ambities: versterken van onze positie als woongemeente in het groen tussen twee steden; benutten van de strategische ligging aan belangrijke vervoersassen in Midden-Brabant en versterken van de positie als werkgelegenheidsgemeente met economisch duurzame en beeldbepalende bedrijven; versterken van de vitaliteit van kernen met goede voorzieningen op het vlak van sport en cultuur die optimaal worden gebruikt;

blad 24 van 65

Ruimte - Antea Nederland B.V.

ontwerp bestemmingsplan Tussen de Leijen Gemeente Gilze en Rijen Projectnummer 0436124.100

versterken van de economische draagkracht van het buitengebied en van de belevingswaarde van dat buitengebied. Relevantie De ontwikkeling van de beoogde ontwikkeling betreft het realiseren van woningbouw buiten de bestaande grenzen van het stedelijk gebied. Het uitgangspunt voor woningbouw is dat inbreiding voor uitbreiding gaat, als de bouwkosten dat toelaten. Woningbouw moet op een kwalitatieve hoogwaardige manier worden ingevuld in en om de kernen Gilze en Rijen. Dit gebeurt met passende woningbouw of met publieke (groene) ruimte. De woningbouwontwikkeling 'Tussen de Leijen' wordt, onder de naam OOR-locatie, in de toekomstvisie aangegeven als één van de twee uitbreidingslocaties in Rijen. Beschreven wordt dat het gewenst is om de regionale behoefte op te vangen en het 'stedelijke' karakter van Rijen te versterken. Conclusie De ontwikkeling 'Tussen de Leijen' past binnen het kader van de toekomstvisie Gilze en Rijen 2025.

3.3.2

Ambitiedocument 'Ambitie Gilze en Rijen - nieuwe kansen' In het ambitiedocument 'Ambitie Gilze en Rijen - nieuwe kansen' worden op basis van de toekomstvisie de ruimtelijke ambities bepaald voor de komende jaren. Voor de vier dorpen wordt de denkrichting gegeven en worden de belangrijkste plannen beknopt beschreven. Het plangebied ligt in Rijen-Oost. In het ambitiedocument wordt aangegeven dat er voor Rijen-Oost kansen liggen voor ontwikkeling. Een belangrijke ambitie bij het realiseren van woningen op deze locatie is de verbinding met het bestaande landschap. Indien in de toekomst nieuwe woningen worden gebouwd, zal het oorspronkelijke landschap een belangrijke plaats krijgen in de wijk. Met het aanleggen van groen en water in de wijk wordt het landschappelijke open karakter van dit gebied versterkt.

Afbeelding 3.4 Ambitie voor het plangebied (Ambitiedocument Gilze en Rijen) Relevantie Met de invulling van de woningbouwontwikkeling 'Tussen de Leijen' wordt ingespeeld op de ligging in de overgang tussen de kern Rijen en het landelijk gebied. Het plangebied bestaat uit vier delen. Tussen deze vier delen worden groenstroken met wandelpaden aangelegd. Deze groenstroken worden aan de randen van het plangebied doorgezet. Met deze blad 25 van 65

Ruimte - Antea Nederland B.V.

ontwerp bestemmingsplan Tussen de Leijen Gemeente Gilze en Rijen Projectnummer 0436124.100

groenstroken en het doorzetten aan de randen van het plangebied wordt overeenkomstig met het ambitiedocument een verbinding met het bestaande landschap gecreëerd en het landschappelijk open karakter van het gebied versterkt. Conclusie De ontwikkeling 'Tussen de Leijen' past binnen het kader van het ambitiedocument 'Ambitie Gilze en Rijen - nieuwe kansen'.

3.3.3

Structuurvisie Stedelijk Gebied De genoemde ruimtelijke ambities die in het ambitiedocument worden genoemd, zijn in de Structuurvisie Stedelijk Gebied Gilze en Rijen verder uitgewerkt. De structuurvisie draagt bij aan het vormgeven van de gemeentelijke lokale en regionale ambities. In de structuurvisie worden dwarsverbanden gelegd tussen de verschillende lokale en regionale beleidsvelden. Daarnaast worden in de structuurvisie ook projecten geprioriteerd. Voor wat betreft demografie en wonen gelden de volgende beleidsuitgangspunten: de gemeente maakt ruimte voor meer vraaggestuurde vormen van woningbouw, zodat heel gericht kan worden ingespeeld op specifieke woonbehoeften; de gemeente zet in op het zo lang mogelijk zelfstandig wonen door ouderen, en faciliteert dit door goede voorzieningen en het stimuleren van woningaanpassingen; mits gebouwd kan worden voor de juiste doelgroep en woonbehoefte, krijgt inbreiding voorrang boven uitbreiding. Prioritering en fasering van woningbouwlocaties vindt mede plaats op basis van de bijdrage die wordt geleverd aan de ruimtelijke kwaliteit; Het plangebied wordt in de visiekaart van de kern Rijen aangeduid als uitbreidingslocatie: een woningbouwlocatie voor de lange termijn. Voor de mogelijke invulling van deze locatie tot woningbouwlocatie worden de volgende uitgangspunten gehanteerd: 1.

2.

3.

blad 26 van 65

Behouden van het open en uitgestrekte beeld langs de Hannie Schaftlaan (de Oosterlijke Ontsluitingsroute / OOR). Het open landschap is kenmerkend voor de oostzijde van Rijen. Aan weerszijden van de weg wordt een brede strook gereserveerd en open gehouden. Creëren van een groen woonmilieu en een relatie leggen naar de natte omstandigheden, die hier van oudsher voorkomen, door het oppakken van de waterloop en het inrichten als natte, groene zone met uitloopmogelijkheden. Streven naar een divers woonmilieu. Nieuwe woonwijken borduren niet voort op de bestaande compacte woonwijk, maar er wordt (door het doortrekken van de groenstroken en routes) wel een relatie gelegd. De bestaande groenstructuur in de wijk beter verbinden met het buitengebied.

Ruimte - Antea Nederland B.V.

ontwerp bestemmingsplan Tussen de Leijen Gemeente Gilze en Rijen Projectnummer 0436124.100

Afbeelding 3.5 Visiekaart Rijen Relevantie De ontwikkeling van het plangebied tot woningbouwlocatie is bij het opstellen van de Structuurvisie Stedelijk Gebied reeds voorzien. De locatie is als uitbreidingslocatie aangewezen. Met de invulling van de woningbouwlocatie wordt , door het aanleggen van groenstroken en het doortrekken van de routes, een relatie gelegd met zowel de bestaande wijk ten westen van het plangebied en het landelijke gebied ten oosten van het plangebied. De groenstroken worden aan de randen van het plangebied doorgezet. Hierdoor ontstaat er aan de oostzijde van het plangebied een buffer langs de Hannie Schaftlaan en wordt de structuur van de bestaande wijk aan de westzijde niet doorgezet. Er wordt een groen en rustig woonmilieu gecreëerd. Het woningbouwprogramma bestaat uit diverse woningtypen, verspreid over het plangebied. Hierdoor wordt er diversiteit in de wijk gebracht. Conclusie De ontwikkeling 'Tussen de Leijen' past binnen het kader van de Structuurvisie Stedelijk Gebied.

blad 27 van 65

Ruimte - Antea Nederland B.V.

ontwerp bestemmingsplan Tussen de Leijen Gemeente Gilze en Rijen Projectnummer 0436124.100

blad 28 van 65

Ruimte - Antea Nederland B.V.

ontwerp bestemmingsplan Tussen de Leijen Gemeente Gilze en Rijen Projectnummer 0436124.100

Hoofdstuk 4

PLANOLOGISCH RELEVANTE ASPECTEN In dit hoofdstuk wordt ingegaan op de milieu- en ruimtelijke aspecten die van belang zijn voor de ontwikkeling. De resultaten van de onderzoeken naar de milieukundige haalbaarheid worden beschreven. Daarnaast wordt er aan de andere – ruimtelijk relevante – waarden en omgevingsaspecten, zoals verkeer en mobiliteit, getoetst.

4.1

Besluit milieueffectrapportage Algemeen Het voorkomen van aantasting van het milieu is van groot maatschappelijk belang. Het is daarom zaak om het milieubelang volwaardig in de besluitvorming te betrekken. Om hier in de praktijk vorm aan te geven is de milieueffectrapportage ontwikkeld (zie met name hoofdstuk 7 van de Wet milieubeheer). Gemeenten en provincies moeten per 1 april 2011 ook bij kleine bouwprojecten beoordelen of een milieueffectrapportage (MER) nodig is, via een zogenaamde m.e.r.-beoordeling. Achterliggende gedachte hierbij is dat ook kleine projecten het milieu relatief zwaar kunnen belasten en ook bij kleine projecten van geval tot geval moet worden beoordeeld of een MER nodig is. Een m.e.r.-beoordeling is een toets van het bevoegd gezag om te beoordelen of bij een project belangrijke nadelige milieugevolgen kunnen optreden. Wanneer uit de toets blijkt dat er belangrijke nadelige milieugevolgen kunnen optreden moet er een m.e.r.-procedure worden doorlopen. Met andere woorden dan is het opstellen van een MER nodig.

Afbeelding 4.1: Doorloopschema M.e.r.-beoordeling Activiteit en drempelwaarden In artikel D van de bijlage bij het Besluit milieueffectrapportage is een categorie 'stedelijk ontwikkelingsproject' (D11.2) opgenomen. Op grond van het Besluit milieueffectrapportage dient voor de 'aanleg, wijziging of uitbreiding van een stedelijk ontwikkelingsproject, met inbegrip van de bouw van winkelcentra of parkeerterreinen' een m.e.r.-beoordeling te worden uitgevoerd in gevallen waarin de activiteit betrekking heeft op: 1. een oppervlakte van 100 hectare of meer, 2. een aaneengesloten gebied en 2.000 of meer woningen omvat, of 3. een bedrijfsvloeroppervlakte van 200.000 m2 of meer. Het plan voorziet in maximaal 375 woningen. Het plangebied heeft een grootte van circa 9 blad 29 van 65

Ruimte - Antea Nederland B.V.

ontwerp bestemmingsplan Tussen de Leijen Gemeente Gilze en Rijen Projectnummer 0436124.100

hectare. De voorgenomen activiteit blijft dus ruimschoots onder de drempel van 2.000 woningen en/of 100 hectare zoals opgenomen in het Besluit milieueffectrapportage. De activiteit is dus niet m.e.r.-beoordelingsplichting. Omdat de activiteit voorkomt in kolom 1 van de D-lijst, dient wel een vormvrije m.e.r.-beoordeling te worden verricht. Vormvrije m.e.r.-beoordeling In een vormvrije m.e.r.-beoordeling wordt getoetst of een activiteit belangrijke nadelige gevolgen voor het milieu kan hebben. Een vormvrije m.e.r.-beoordeling kan leiden tot twee conclusies: belangrijke nadelige gevolgen voor het milieu zijn uitgesloten: er is geen m.e.r. of m.e.r.-beoordeling noodzakelijk; belangrijke nadelige gevolgen voor het milieu zijn niet uitgesloten: er moet een m.e.r.-beoordeling plaatsvinden of er kan direct worden gekozen voor een m.e.r.. De criteria waaraan moet worden getoetst zijn opgenomen in bijlage III van de Europese richtlijn 'betreffende de milieubeoordeling van bepaalde openbare en particuliere projecten'.

De criteria vallen uiteen in criteria betreffende de: kenmerken van het project: omvang van het project, cumulatie met andere projecten, gebruik van natuurlijke hulpbronnen, productie van afvalstoffen, verontreiniging en hinder en risico op ongevallen; plaats van het project: bestaand gebruik van de locatie, natuurlijke hulpbronnen en opnamevermogen/gevoeligheid van het milieu; kenmerken van het potentiële effect: bereik, grensoverschrijdend karakter, orde van grootte en complexiteit, waarschijnlijkheid en duur, frequentie en omkeerbaarheid van het effect. Toesting De toetsing van de woningbouwontwikkeling Tussen de Leijen op de hierboven benoemde criteria is opgenomen in de notitie vormvrije m.e.r.-beoordeling. De notitie d.d. 11 februari 2021 is opgenomen als Bijlage 6 bij deze toelichting. In de notitie is gemotiveerd een beslissing genomen om het al dan niet opstellen van een milieueffectrapportage. Hieronder is de conclusie van de notitie vormvrije m.e.r.-beoordeling opgenomen. In het kader van deze notitie is in voldoende mate inzicht gekregen in de milieugevolgen van de ontwikkeling van de woningbouwontwikkeling Tussen de Leijen.

Gelet op de kenmerken van het project, de locatie van het project en de kenmerken van de effecten van het project, moet worden geconcludeerd dat het project niet leidt tot milieueffecten van dusdanige omvang dat sprake kan zijn van 'belangrijke nadelige milieugevolgen'. Er is daarom geen aanleiding of noodzaak voor het doorlopen van een formele m.e.r.-beoordelingsprocedure of m.e.r.-procedure. Conclusie Vanuit de M.e.r.-wetgeving zijn er geen belemmeringen voor de woningbouwontwikkeling die met dit bestemmingsplan mogelijk wordt gemaakt.

4.2

Volksgezondheid Algemeen In het kader van een goede ruimtelijke ordening moet worden onderzocht of een bestemmingsplan niet zodanige risico's voor de volksgezondheid meebrengt dat het woonen leefklimaat niet onaanvaardbaar verslechtert. Hierbij is het effect dat nabijgelegen veehouderijen op de volksgezondheid kunnen hebben een mee te wegen belang. In de omgeving van de nieuwe woonwijk zijn verschillende veehouderijen gelegen. In deze paragraaf wordt ingegaan op de effecten op van de verschillende veehouderijen op de volksgezondheid.

blad 30 van 65

Ruimte - Antea Nederland B.V.

ontwerp bestemmingsplan Tussen de Leijen Gemeente Gilze en Rijen Projectnummer 0436124.100

Onderzoek Het milieu- en gezondheidsonderzoek is uitgevoerd door de Omgevingsdienst Midden- en West-Brabant en is als Bijlage 7 bij deze toelichting opgenomen. Er is tevens een memo Volksgezondheid opgenomen als Bijlage 8. In deze memo wordt uitgebreid ingegaan op de onderzoeken naar mogelijke gezondheidsrisico's sinds 2009, Q-koorts, endotoxinen en moratorium geitenhouderij. Het toetsingskader dat is gehanteerd en de beoordeling is in de volgende alinea's beschreven. Wettelijke toetsingskaders Voor verschillende milieuonderdelen die van invloed kunnen zijn op de volksgezondheid zijn wettelijke en beleidsmatige toetsingskaders gevormd, veelal op basis van heersende wetenschappelijke inzichten. Dit geldt bijvoorbeeld voor de milieuonderdelen geur, geluid en luchtkwaliteit. Op dit moment zijn er geen algemeen aanvaarde wetenschappelijke inzichten op basis waarvan zou moeten worden aangenomen dat de geldende toetsingskaders niet toereikend zijn om onaanvaardbare volksgezondheidsrisico's te voorkomen. In het milieu- en gezondheidsonderzoek is een gezondheidskundige beoordeling van de GGD Brabant opgenomen. Hierbij is gebruik gemaakt van gezondheidskundige advieswaarden die worden gebruikt ter bescherming van de volksgezondheid. De gezondheidskundige advieswaarden kunnen ook gebruikt worden bij het bepalen van de ambitie van de gemeente.

In het milieuonderzoek is dus niet alleen getoetst aan wettelijke normen, maar ook aan verschillende (gezondheidskundige) advieswaarden. Uit de rechtspraak volgt dat niet dwingend hoeft te worden getoetst aan advieswaarden. Dit betekent dat als een advieswaarde wordt overschreden, dit geen reden hoeft te zijn om een ontwikkeling niet mogelijk te maken. Als ten aanzien van een bepaald milieuonderdeel is getoetst aan een (gezondheidskundige) advieswaarde, maar hieraan niet wordt voldaan, is in het betreffende onderdeel van deze toelichting aangegeven waarom er geen sprake is van onaanvaardbare gezondheidsrisico's en waarom er (wel) sprake is van een aanvaardbaar woon- en leefklimaat ter plaatse van de nieuwe woningen. Beoordeling volksgezondheid Q-koorts Het enige gezondheidsrisico waarvoor tot op heden stevig wetenschappelijk bewijs bestaat, zijn uitbraken van Q-koorts. In de omgeving van het plangebied zijn twee geitenhouderijen gelegen, namelijk op een afstand van 480 meter en 1450 meter tot de dichtstbijzijnde woonbestemmingen. De bestrijding van besmettelijke dierziekten, zoals Q-koorts, is primair vastgelegd in andere wetgeving, zoals de Regeling tijdelijke maatregelen dierziekten en de Gezondheids- en welzijnswet voor dieren. Bij de vaststelling van een bestemmingsplan is de mogelijke besmetting van dierziekten wel een ruimtelijk mee te wegen belang.

In de Regeling tijdelijke maatregelen dierziekten is onder andere een vaccinatieplicht voor geiten en schapen tegen Q-koorts opgenomen. Ook zijn hierin regels gesteld over onder andere tankmelkmonitoring (monitoring Q-koorts) en het uitrijden of afvoeren van de mest van geiten en schapen. Sinds het invoeren van een landelijke vaccinatieplicht en andere regels zoals die in de Regeling tijdelijke maatregelen dierziekten zijn vastgelegd, heeft geen uitbraak van Q-koorts meer plaatsgevonden. De Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit is belast met de controle op de naleving en de handhaving van de relevante bepalingen. Er mag dan ook van worden uitgegaan dat die bepalingen in de praktijk worden nageleefd. Uit het onderzoek 'Veehouderij en Gezondheid Omwonenden, aanvullende studies' (VGO 2) van 16 juni 2017 blijkt dat de Q-koortsepidemie waarschijnlijk tijdens de vroege jaren heeft bijgedragen aan het verhoogde aantal longontstekingen. Deze vormt echter geen verklaring voor het verhoogde risico vanaf 2011. De aanwezigheid van de geitenhouderijen in de omgeving van de nieuwe woonwijk levert dan ook geen onaanvaardbare blad 31 van 65

Ruimte - Antea Nederland B.V.

ontwerp bestemmingsplan Tussen de Leijen Gemeente Gilze en Rijen Projectnummer 0436124.100

volksgezondheidsrisico's op vanwege Q-koorts. Endotoxinen Wat endotoxinen betreft, is er niet met een eenduidige wettelijke regeling bepaald op welke wijze het bevoegd gezag de mogelijke gevolgen van de emissies van endotoxinen bij veehouderijen in de besluitvorming moet betrekken. Er is geen wettelijke norm voor endotoxinen. Ook is er op dit moment geen landelijk toetsingskader voor endotoxinen beschikbaar. Het Ondersteuningsteam Veehouderij en Volksgezondheid heeft vooruitlopend op de ontwikkeling van een landelijk toetsingskader de 'Notitie Handelingsperspectieven Veehouderij en Volksgezondheid: Endotoxine toetsingskader 1.0' (Toetsingskader endotoxinen 1.0) opgesteld. Het beschrijft een aanpak voor het beoordelen van het risico op verspreiding van endotoxinen van veehouderijen. Het Toetsingskader endotoxinen 1.0 is toegepast om het risico op verspreiding van endotoxinen van veehouderijen op de nieuwe woonwijk te beoordelen. Uit het Toetsingskader endotoxinen 1.0 volgt op basis van de fijnstofemissie een aan te houden afstand van 297 meter. Binnen deze afstand wordt de advieswaarde van 30 EU/m3 overschreden. De afstand tussen het dichtstbijzijnde emissiepunt van deze veehouderij en het plangebied bedraagt 647 meter. Er wordt dus ruimschoots aan het aan te houden afstandscriterium voldaan.

Dit betekent dat binnen het plangebied wordt voldaan aan de advieswaarde van 30 EU/m3 voor endotoxinen. Moratorium geitenhouderij Op 7 juli 2017 heeft de provincie Noord-Brabant een moratorium op de geitenhouderij vastgesteld. Een toename van de bestaande oppervlakte van een dierenverblijf voor geitenhouderijen door het oprichten van gebouwen of door het in gebruik nemen van gebouwen voor het houden van geiten niet is toegestaan. Het moratorium op de geitenhouderij is in beginsel tijdelijk van aard. De resultaten van de vervolgonderzoeken moeten uitwijzen of de sector zich weer op een verantwoorde wijze kan ontwikkelen. De verbodsregels voor de geitenhouderij hebben geen rechtstreekse invloed op het mogelijk maken van gevoelige bestemmingen zoals woningen. In het kader van de omgekeerde werking moet hieraan echter wel aandacht worden besteed bij het mogelijk maken van gevoelige bestemmingen. Op basis van het onderzoek 'Veehouderij en Gezondheid Omwonenden'( VGO) van 5 juli 2016 blijkt dat er een verhoogde kans op longontsteking bestaat voor mensen die rondom een geitenhouderij wonen, tot een afstand van 1,5-2 kilometer. Dit is echter geen reden om de nieuwe woonwijk niet mogelijk te maken. De precieze oorzaak van de verhoogde risico's is op dit moment niet bekend.