Bijlage 2- Notitie duurzaamheid Midden Brabant Poort Fase II-III

Bijlage 4 - Notitie Duurzaamheid Midden Brabant Poort Fase II-III Onderdeel van Samenwerkingsovereenkomst MBP Fase II-III

Inhoudsopgave versie d.d. 09-09-2025

0

Inleiding...............................................................................................................................3

1

Energietransitie....................................................................................................................4

2

Klimaatadaptatie, biodiversiteit en water........................................................................5

2.1

Extra toelichting wateropgave............................................................................................6

3

Circulariteit..........................................................................................................................7

4

Duurzame mobiliteit............................................................................................................7

5

Samenwerking/Parkmanagement......................................................................................9

6

Conclusie..............................................................................................................................9

2 – Gemeente Gilze en Rijen | Bijlage 4 - Notitie Duurzaamheid MBP Fase II-III

0 Inleiding In de gemeente Gilze en Rijen werken we aan een duurzame toekomst voor onze bedrijventerreinen. De gemeenteraad heeft in 2024 de Strategie Duurzaamheid vastgesteld, waarin doelstellingen, ambities en kaders zijn opgenomen voor energie, klimaatadaptatie, biodiversiteit, circulaire economie en duurzame mobiliteit. Deze strategie vormt het vertrekpunt voor de duurzaamheidsambities van Bedrijventerrein Midden Brabant Poort II-III. In de ontwikkeling van fase II en III van Bedrijventerrein Midden Brabant Poort leggen we de focus op de cruciale duurzaamheidsthema's die niet alleen bijdragen aan het welzijn van onze gemeenschap, maar ook aan een veerkrachtige en toekomstbestendige bedrijfsomgeving. Voor de bedrijven die zich hier vestigen is duurzaamheid een vanzelfsprekend uitgangspunt. Met deze notitie geven we op hoofdlijnen welke ambities en eisen op het gebied van duurzaamheid gelden voor dit bedrijventerrein. Zoals vastgelegd in de Samenwerkingsovereenkomst MBP Fase II-III wordt verwezen naar de duurzaamheidseisen uit deze bijlage (bijlage 4, Notitie Duurzaamheid), waarbij het college van burgemeester en wethouders de bevoegdheid houdt om hiervan af te wijken. Dit zijn voor bedrijventerrein Midden Brabant Poort de belangrijkste thema’s: 1. Energietransitie; 2.

Klimaatadaptatie, biodiversiteit en water; a) Het beperken van risico’s van hitte- en wateroverlast; b) Het bijdragen aan biodiversiteitsherstel; c) Het realiseren van een aantrekkelijke en gezonde werkomgeving; 3. Circulariteit, circulaire economie; 4. Duurzame mobiliteit; 5. Samenwerking/ parkmanagement.

3 – Gemeente Gilze en Rijen | Bijlage 4 - Notitie Duurzaamheid MBP Fase II-III

1 Energietransitie Gezien de beperkte stroomcapaciteit en aanhoudende netcongestie is het bevorderen van een zo groot mogelijke gelijktijdigheid in lokale duurzame opwek en gebruik van energie een noodzaak voor Bedrijventerrein Midden Brabant Poort. Het implementeren van energieefficiënte systemen (bijvoorbeeld een smart-energy-system, https://www.saenz.nu/1551-2/) betekent een verlichting van de maatregelen die individuele bedrijven anders zelf zouden moeten treffen. Het gebruik van hernieuwbare energiebronnen, zoals zonnepanelen, is cruciaal voor een duurzaam en zelfvoorzienend bedrijventerrein. Daarnaast moedigen we innovatieve oplossingen aan die energieopwekking en -gebruik optimaliseren. Daarom geldt: a) Verplichting zonnepanelen op alle bedrijfsgebouwen en gekoppeld lokaal (op bedrijventerrein) te gebruiken; b) Verplichting tot delen energieverbruik gegevens in een Data Safe House voor inzicht en optimalisatie; c) Verplichting lidmaatschap/samenwerking parkmanagement, energie opnemen in statuten; d) Gebruik van slimme energieopslag en -beheersystemen (smart grid); e) Inspanningsverplichting tot samenwerking op energievlak buiten plangebied.

4 – Gemeente Gilze en Rijen | Bijlage 4 - Notitie Duurzaamheid MBP Fase II-III

2 Klimaatadaptatie, biodiversiteit en water Midden Brabant Poort wordt een klimaatbestendig en biodivers bedrijventerrein dat niet alleen duurzaam is, maar ook bijdraagt aan het welzijn van onze gemeenschap en de omliggende gebieden. Het voorkomen van hittestress, wateroverlast en droogte op het terrein en in omliggende gebieden draagt het bij aan het creëren van een aangenaam verblijfs- en werkklimaat. Slimme ontwerpmaatregelen worden genomen om risico's van hitte- en wateroverlast te beperken. Een noodplan voor extreme klimaatomstandigheden wordt opgesteld en regelmatig geëvalueerd. Gezien de huidige mate van verstening van bedrijventerreinen geldt daarom het volgende: a) Verplichting tot het integreren van groene (met vegetatie bedekte) daken, groene (met klimplanten begroeide) gevels en groene erfafscheidingen (heggen en struiken). Kavels worden afgebakend met heggen en beplanting. Hekwerken worden alleen op noodzakelijke plekken geplaatst en gecombineerd met hagen. Noodzakelijke plekken zijn de locaties waar de toegankelijkheid van het terrein wordt gereguleerd (wie mag er wanneer op en af); b) Risicobeperking van hitte- en wateroverlast door slimme ontwerpmaatregelen; c) Het opstellen van een noodplan voor extreme klimaatomstandigheden en regelmatige evaluatie van dit plan.

Bij de ontwikkelingen wordt ook rekening gehouden met de mogelijkheid van zeer extreme situaties waarbij er veel water op straat komt te staan. Er dient te worden aangetoond dat dit niet tot onacceptabele schade leidt door slim met hoogtes te spelen; d) Inrichting van openbare ruimtes met aandacht voor schaduwrijke zones en groene elementen in aansluiting op vastgesteld beleid (o.a. 3-30-300 regel); e) Duurzaam waterbeheer met aandacht voor regenwateropvang en circulair watergebruik. Het gebruik van opgevangen hemelwater, voor o.a. toiletdoorspoeling, wordt verplicht gesteld om het drinkwaterverbruik te beperken.

Tevens kan regenwater gebruikt worden voor terreinbesproeiing of bedrijfsprocessen, mits veilig beheerd; f) Waterbesparende maatregelen in gebouwen en buitenruimtes; g) Actieve sturing op behoud en herstel van gezonde water- en bodemecosystemen; h) Waterhuiskundig plan rekening houdend met extreme (toekomstige) weersomstandigheden; i) Geohydrologisch onderzoek: Module C2510 ‘Doorlatendheidsonderzoek ten behoeve van infiltratie en drainage’; j) De bestaande onderdelen van het watersysteem zoals laagliggende bermen, greppels en vijvers dienen gehandhaafd te blijven tenzij de bergende, afvoerende, infiltrerende en drainerende functie gecompenseerd wordt; k) Om droogte te beperken wordt hemelwater dat niet wordt hergebruikt in de bodem geïnfiltreerd, tenzij dit gezien aspecten als de bodemopbouw, grondwaterstanden en functies van boven- en ondergrond niet mogelijk is; l) Percentages voor groen en water per kavel worden later vastgesteld, waarbij het uitgangspunt ‘groen tenzij’ is; m) Verplichting tot verbetering van functionaliteit van waterberging/infiltratie en riolering in MBP I; n) De Handreiking Waterbeleid van de ABG-gemeenten is van toepassing.

5 – Gemeente Gilze en Rijen | Bijlage 4 - Notitie Duurzaamheid MBP Fase II-III

2.1 Extra toelichting wateropgave Voor het realiseren van nieuw afstromend verhard oppervlak is een bergingseis voor hemelwater van minimaal 60 mm voor het toekomstige nieuwe verhard oppervlak vastgesteld. Als verhard oppervlak wordt gezien: alle dak en verhardingsoppervlakken die het hemelwater afvoeren en niet in de bodem laten infiltreren. Bij reconstructies van oppervlak (zoals sloop en nieuwbouw) geldt een bergingseis van minimaal 7 mm voor het vervangende oppervlak en minimaal 60 mm voor een eventuele toename van afstromend oppervlak. De berging dient langzaam leeg te lopen door infiltratie in de bodem, tenzij infiltratie niet (voldoende) mogelijk is. In dat geval dient er een constructie voor de vertraagde leegloop gerealiseerd te worden. Het gaat hierbij om het oppervlak waarvan de neerslag tot gecontroleerde afstroming komt met afvoer op riolering of oppervlaktewater. Naast hoofdgebouwen worden ook bijgebouwen, inritten, parkeerplaatsen en overige terreinverhardingen beschouwd als afwaterend verhard oppervlak als ze zijn voorzien van een afvoer. Verhard oppervlak dat niet aangepakt wordt of voldoende ruimte heeft om bovengronds in de bodem te infiltreren hoeft niet gecompenseerd te worden.

Als het terrein of perceel zelf mogelijkheden biedt om regenwater lokaal bovengronds te laten infiltreren (bijvoorbeeld via wadi’s, verlaagde groenstroken of andere bovengrondse infiltratievoorzieningen) dan is extra berging of retentie elders niet nodig. Bij sloop en nieuwbouw wordt een termijn van twee jaar aangehouden. Indien het terrein langer dan twee jaar braak ligt, wordt het aanbrengen van verhard oppervlak beschouwd als een toename van verhard oppervlak. Deze opgave geldt (deels) niet als aangetoond kan worden dat de waterberging al geregeld is. De waterberging dient boven de hoogste grondwaterstand (GHG) gerealiseerd te worden. Het is daarom cruciaal dat er in de initiatieffase een (hydrologisch) bodemonderzoek uitgevoerd wordt wat inzicht geeft in grondwaterstanden gedurende een langere periode, de doorlatendheden en de bodemopbouw. Bij een toename van het verhard oppervlak (daken en bestrating) van meer dan 10.000 m² dient de waterberging bovengronds gerealiseerd te worden en dient een waterhuishoudingsplan opgesteld te worden: Toename Verbouwing Gilze en Rijen 60 7 De norm van 60 mm hemelwaterberging is vastgelegd in het Verbreed Gemeentelijk Rioleringsplan (vGRP) van de gemeente Gilze en Rijen en sluit aan bij het beleid van het Waterschap Brabantse Delta.

Bij meer dan 10.000 m² nieuw verhard oppervlak is een watervergunning vereist en wordt in overleg met het waterschap een maatwerkoplossing uitgewerkt. Voor de verdere uitwerking van de wateropgave vindt afstemming met het waterschap plaats.

6 – Gemeente Gilze en Rijen | Bijlage 4 - Notitie Duurzaamheid MBP Fase II-III

3 Circulariteit Materialen worden schaars en circulaire bouw is cruciaal in de transitie naar een duurzame economie. We realiseren ons echter dat we reëel moeten blijven, zeker gezien het feit dat het hier gaat om een lokaal bedrijventerrein voor MKB-bedrijven. Desalniettemin realiseren we een gesloten kringloopsysteem waarin grondstoffen efficiënt worden gebruikt en hergebruikt. Materialen dienen recyclebaar te zijn en we stimuleren en faciliteren actief samenwerkingen voor de ontwikkeling van circulaire bedrijfsprocessen. Door deze maatregelen te implementeren streven we ernaar om circulariteit te integreren in de kern van de bedrijfsactiviteiten op Bedrijventerrein Midden Brabant Poort, met als doel een duurzame en veerkrachtige economie te realiseren. Daarom geldt: a) Handreiking duurzaam bouwen (verplichting tot het implementeren van circulaire bouwprincipes bij de ontwikkeling van bedrijfsgebouwen); b) Inrichting van afvalinzameling en recyclingfaciliteiten op het bedrijventerrein; c) Stimuleren van hergebruik en reparatie van goederen; d) Samenwerkingen m.b.t. grondstoffenstromen en reststromen.

Hoogwaardige verwerking van bedrijfsafvalstromen wordt gefaciliteerd middels afspraken in het parkmanagement; e) Verplichting tot toepassen van biobased (bouw)materialen, tenzij dit technisch niet verenigbaar is met het primaire proces of economisch niet haalbaar is; f) Middels parkmanagement wordt onderling kennis uitgewisseld middels het circulair maken van de bedrijfsprocessen; g) Om onderhoud, hergebruik en recycling mogelijk te maken wordt ingezet op materiaalmanagement via een materialenpaspoort;

4 Duurzame mobiliteit Duurzame mobiliteit is van cruciaal belang voor Bedrijventerrein Midden Brabant Poort, waarbij we werken aan mobiliteitsoplossingen die niet alleen de impact op het milieu

7 – Gemeente Gilze en Rijen | Bijlage 4 - Notitie Duurzaamheid MBP Fase II-III

verminderen, maar ook zorgen voor een efficiënte en toegankelijke verplaatsing van medewerkers, bezoekers en transportstromen. De terugplaatsing van een bushalte bij de provinciale weg (hoewel de gemeente en betrokken partijen hierop slechts beperkte invloed hebben) kan in combinatie met andere gezamenlijke mobiliteitsoplossingen de eerste stap zijn naar duurzame mobiliteit die niet alleen de bereikbaarheid van Bedrijventerrein Midden Brabant Poort vergroot, maar ook bijdraagt aan de vermindering van de milieu impact van woon-werkverkeer. Een nabije bushalte en/of alternatieve gezamenlijke duurzame mobiliteitsoplossingen vergroten de bereikbaarheid van het terrein voor medewerkers die afhankelijk zijn van het openbaar vervoer. Het stimuleert medewerkers om duurzame vervoermiddelen te gebruiken, wat de CO₂-uitstoot vermindert en bijdraagt aan een schonere omgeving. Hieronder een overzicht van de maatregelen voor duurzame mobiliteit: a. Stimuleren openbaar vervoer; b. Bushalte terug bij provinciale weg (hoewel de gemeente en betrokken partijen hierop slechts beperkte invloed hebben) en/of andere gezamenlijke duurzame mobiliteitsoplossingen; c. Bevorderen gebruik van elektrische voertuigen; d. Veilige fietsroutes en bevorderen fietsvoorzieningen; e. Stimuleren deelmobiliteit; f. Een goed doordacht mobiliteitsplan is verplicht.

8 – Gemeente Gilze en Rijen | Bijlage 4 - Notitie Duurzaamheid MBP Fase II-III

5 Samenwerking/Parkmanagement Het parkmanagement speelt een centrale rol in het realiseren van duurzaamheidsdoelstellingen. Samenwerking tussen bedrijven op het terrein is cruciaal voor het delen van kennis, middelen en het gezamenlijk behalen van duurzaamheidsdoelen. Parkmanagement is al een verplichting in fase I, echter is het thema duurzaamheid hierin nog niet uitgewerkt. Na oplevering zal het bewaken van duurzaamheid via parkmanagement geregeld dienen te worden door: a. Verplicht lidmaatschap voor actieve deelname aan parkmanagement; b. Gezamenlijke inkoop van duurzame energie (en grond- en afvalstoffen); c. Periodieke bijeenkomsten voor kennisdeling en samenwerking.

6 Conclusie Door deze thema's in acht te nemen, werken we aan de ontwikkeling van een bedrijventerrein dat niet alleen economisch welvarend is, maar ook bijdraagt aan een duurzame, gezonde en

9 – Gemeente Gilze en Rijen | Bijlage 4 - Notitie Duurzaamheid MBP Fase II-III

toekomstbestendige werkomgeving. Samenwerking is daarbij cruciaal en vanaf ontwerp tot en met realisatie worden duurzaamheidseisen geïntegreerd, terwijl parkmanagement en bedrijven zorgen voor de borging en uitvoering van gezamenlijke afspraken. In een volgende fase wordt verdere uitwerking en invulling gegeven aan de duurzaamheidsthema’s. We werken toe naar een succesvolle samenwerking waarin we gezamenlijk werken aan een duurzame toekomst voor Bedrijventerrein Midden Brabant Poort en de gehele gemeente Gilze en Rijen.

10 – Gemeente Gilze en Rijen | Bijlage 4 - Notitie Duurzaamheid MBP Fase II-III