Bijlage 1 Uitvoeringsprogramma Programma Groen in de kernen

Uitvoeringsprogramma Programma Groen in de Kernen In hoofdstuk 5 van het Programma Groen in de kernen zijn de verschillende vervolgprojecten en -trajecten in beeld gebracht. In dit document maken we de vertaling van die maatregelen naar de verschillende jaarschijven waarin we deze acties op gaan pakken en waarvoor in de perspectiefnota de benodigde middelen gevraagd worden. In hoofdstuk 5 van het Programma Groen in de kernen zijn meer acties benoemd, deze zijn samengebracht naar onderstaande onderwerpen. Uitgangspunt bij de uitwerking is dat er voldoende capaciteit moet zijn om het groen van de gemeente te beheren en onderhouden. We gaan er vanuit dat de komende jaren telkens nieuwe onderwerpen en trajecten op de planning staan die we binnen het team Groen op kunnen pakken en/of aan kunnen sturen. Omdat dit niet overeenkomst met de huidige stand van zaken starten we met het aangeven welke capaciteitsvraagstukken er leven. De nieuwe functies voeren we op bij de Turap 2026.

Op te pakken projecten in 2026 Binnen bestaande capaciteit/middelen Borging groenstructuren De Groenstructuren (zie 5.1.2) worden meegenomen in de visiekaarten van de Omgevingsvisie/-plan. Hierdoor worden de groenstructuren geborgd in het ruimtelijk beleid Resultaat: Groenstructuren openomen in ruimtelijk beleid Opstellen Boombehoudbeleid We gaan een ‘Bomenbehoudbeleid’ opstellen en bekijken daarbij ook of en hoe we waardevolle bomen extra kunnen beschermen. Besluitvorming in 2026 door gemeenteraad. Resultaat: Vastgesteld Bomenbehoudbeleid. Implementatie en borging Programma beleidsontwikkeling groen Een aantal acties/maatregelen zijn beleidsuitgangspunten en moeten geïmplementeerd worden in bestaande werkwijzen. Hier moet regie op gevoerd worden dat deze daadwerkelijk doorvertaald worden naar de uitvoering (in projecten, maar ook bij de buitendienst) Resultaat: Iedere medewerker die betrokken is bij het groen en ruimtelijke ontwikkelingen is op de hoogte van de inhoud van het Programma groen in de kernen en weet hoe dit mee te nemen in de werkzaamheden.

Nog geen bestaande capaciteit/middelen De in deze paragraaf opgenomen projecten/trajecten worden meegenomen als vraag naar middelen in de perspectiefnota voor 2027. Daarmee kunnen al deze onderdelen in 2027 opgepakt en uitgewerkt worden. Onderwerp Bescherming waardevolle/monumentale bomen (criteria,

Eenmali g

inventarisatie en bescherming). We bepalen wanneer we een boom waardevol vinden en gaan waardevolle bomen dan ook inventariseren op basis van deze criteria. Hierbij maken we graag gebruik van de kennis en kunde van de aan ons verbonden partijen. Resultaat: Vastgestelde criteria voor en een lijst van waardevolle en monumentale bomen. Bescherming groeiplaatsen waardevolle bomen We gaan onderzoeken hoe en op welke wijze groeiplaatsen van waardevolle bomen vastgelegd kunnen worden in het Omgevingsplan, zodat de bestemming de ondergrondse groeiplaats van de boom beschermd. Resultaat: Bestuurlijk voorstel over de bescherming groeiplaatsen van waardevolle bomen. Opstellen groenplan (projectenoverzicht met kansen voor vergroening) We maken een Groenplan waarin we de kansen voor meer en beter groen verkennen (om per kern aan de 3-30-300 regel te gaan voldoen), bovenop de reguliere vervangingen van groen. Daarbij nemen we kansen zoals knelpunten voor hittestress, wateroverlast en droogtestress mee, alsook weghalen van trottoirbanden. Ook kijken we naar kwetsbare groenstructuren in relatie tot klimaatveranderingen richting de toekomst. Biodiversiteit vergroten is ook een substantieel onderwerp in dit groenplan. Benodigd budget is nodig om tot het plan te komen, uitvoering daarvan vraagt (naar verwachting) aanvullende middelen.

Resultaat: Groenplan met daarin een concrete projectenlijst op straatniveau waar vergroening volgens bovenstaande omschrijving in opgenomen is. Zie paragraaf 6.6 voor concrete KPI’s welke randvoorwaardelijk zijn voor dit groenplan. Nulmeting biodiversiteit We brengen de huidige situatie (nulmeting) van de biodiversiteit in kaart en blijven dit de komende planperiode in de gaten houden. Deze meting wordt periodiek herhaald om effecten van het beleid en klimaatverandering te kunnen monitoren. Resultaat: Uitgevoerde 0-meting op gidssoorten. Beleid op invasieve exoten We maken beleid op invasieve exoten en hoe we hier mee om willen gaan. Benodigd budget is nodig om tot het plan te komen, uitvoering daarvan vraagt (naar verwachting) aanvullende middelen. Resultaat: Bestuurlijk voorstel voor beleid op invasieve exoten Registratie uitval bomen We registreren de oorzaak van de uitval van bomen zodat we kunnen leren van effecten verdroging Resultaat: Werkwijze voor het registeren van uitval bomen Groenparticipatieplan

BB

€ 8.000

€ 50.000

€ 25.000

€ 20.000

BB

We schrijven een strategie met concrete acties om participatie in het groen beter te faciliteren met groeneducatie, klimaatcoaches, een onlineomgeving en acties zoals boomfeestdag, NK tegelwippen enzovoorts. Benodigd budget is nodig om tot het plan te komen, uitvoering daarvan vraagt (naar verwachting) aanvullende middelen. Resultaat: Bestuurlijk voorstel participatie in het groen Nota Snippergroen We stellen een nieuwe beleidsnota snippergroen op. Resultaat: Bestuurlijk voorstel met nota snippergroen Werkwijze vaststellen voor vergroenen van schoolpleinen We ondersteunen het vergroenen van schoolpleinen. Benodigd budget is nodig om tot het plan te komen, uitvoering daarvan vraagt (naar verwachting) aanvullende middelen. Resultaat: Bestuurlijk voorstel voor het vergroenen van schoolpleinen

€ 10.000

€ 20.000

€ 8.000

BM Spelregels energietransitie vanuit groen We onderzoeken de ontwikkelmogelijkheden voor het plaatsen van voorzieningen zoals trafostations, buurtbatterijen, warmte-koudeopslag-systemen enzovoorts in relatie tot het groen (inpassing/compensatie enzovoorts). Deze vertalen we naar een beleidsregel. Resultaat: (bestuurlijk) voorstel hoe met deze vraagstukken rondom energietransitie om te gaan. Wanneer dit bestuurlijke afweging vraagt wordt dit voorgelegd. Totaal kosten uitvoeringsprogramma BB: Boombeheerder, GB: Groenbeheerder en BM: beleidsmedewerker.

€ 141.000

Concrete doelen (KPI’s) De onderdelen in voorgaande paragraven kennen nog onderzoek en uitwerking om tot uitvoering buiten over te gaan. Desondanks wordt in onderstaande tabel wel concreet gemaakt welke doelstellingen nagestreefd worden in de komende jaren op de verschillende onderwerpen. 3-30-300 regel 0-meting 2025 3 bomen 30% bedekking 300 tot park

69% voldoet 14% voldoet 55% voldoet

Jaarlijkse toename 1,5% 3,5% 1,8%

Eindresultaat 100% in 2050 100% in 2050 100% in 2050

10% vergroening in 2035 Deze ambitie moet in samenhang gezien worden met bovenstaande tabel m.b.t. de 3-30-300 regel. De sturingsinformatie is anders, maar het kan over hetzelfde groen gaan. 0-meting 2025 Jaarlijkse Eindresultaat toename M2’s gras1 107 hectare 1,1 hectare 118 hectare M2’s 57 hectare 0,6 hectare 63 hectare beplanting2 Aantal bomen3 17.319 stuks 173 stuks 19.051 stuks Groenplan Deze ambitie moet in samenhang gezien worden met bovenstaande tabellen m.b.t. de 3-30-300 regel en de 10% vergroeningsopgave. De sturingsinformatie is anders, maar het kan over hetzelfde groen gaan. Wel willen we per kern jaarlijks minimaal 2 knelpunten oplossen. Biodiversiteit In 2027 wordt de 0-meting op biodiversiteit uitgevoerd. De verwachting is dat door een meer natuurlijk beheer zoals uitgangspunt is van het Programma Groen in de kernen dat de populaties gidssoorten toe gaan nemen. Gedetailleerdere keuzes rondom de grootte van de gewenste toename kan pas gedaan worden zodra enkele jaren gemonitord is. Werken aan deze doelen Vanaf 2026 wordt in alle projecten in de openbare ruimte gewerkt aan deze vergroeningsopgave. Het gaat hier onder andere over de projecten: Rijen Noord Oost, Wethouder van Wildenbergstraat en de Kennedylaan.

Dit betekent dat dit meegenomen worden bij de voorbereiding en uitwerking van elk project, ongeacht of dit om een vervangingsopgave van riool gaat of een ruimtelijk project in het kader van woningbouw.

1

Hoeveelheid komt uit Obsurv (beheerprogramma), selectie: alle grassen in eigendom gemeente Gilze en Rijen. 2 Hoeveelheid komt uit Obsurv (beheerprogramma), selectie: alle beplantingen en hagen in eigendom gemeente Gilze en Rijen. 3 Hoeveelheid komt uit Obsurv (beheerprogramma), selectie: alle bomen in eigendom gemeente Gilze en Rijen.