Bijlage 1- Scenario's gebiedsvisie Rimpelaar
Tekst van het document
Bijlage 1 Scenario’s gebiedsvisie Rimpelaar Inleiding Ten behoeve van de visievorming voor het gebied Rimpelaar zijn 4 scenario’s opgesteld. Deze scenario’s zijn gebaseerd op een analyse van het gebied en op gesprekken met ondernemers, bewoners en organisaties in het gebied. Het werken met scenario’s is erop gericht om zoveel mogelijk uitersten/ontwikkelingsrichtingen te verkennen (“de hoeken van het speelveld”) en daar het gesprek over aan te gaan (“om ergens rond de middenstip uit te komen”). Bij elk scenario is zijn bepaalde gebiedskarakteristieken uitvergroot om het potentieel hiervan inhoudelijk te verkennen. De ideeën die kansrijk worden geacht kunnen vervolgens nader worden uitgewerkt in een gebiedsvisie. Scenario’s
Scenario 1 Greenport Rimpelaar is geïnspireerd op de goede bereikbaarheid van het gebied via afrit 13 (Bavel) van de A58. Een aantal innovatieve teeltbedrijven aan de Rimpelaar en Gilzeweg benut deze goede bereikbaarheid en verkoopt bomen en planten door heel Europa. Aan de overzijde van de A58 heeft de gemeente Breda in haar Omgevingsvisie en in de Gebiedsvisie Bavel 2024 (https://www.breda.nl/bavel/gebiedsvisie-bavel-2040) de ontwikkeling van een bedrijventerrein aan afrit 13 opgenomen. Met de term ‘Greenport’ als metafoor speelt dit scenario in op het extra benutten van de goede bereikbaarheid, de innovatiekracht in het gebied en de mogelijke samenwerking met bedrijven op het toekomstige bedrijventerrein in Breda en/of Treeport/Fruitport in Zundert. Het scenario biedt de aanwezige telers ruimte om te innoveren en om op duurzame wijze te groeien.
Scenario 2 Natuurlijke gradatie speelt in op de aanwezigheid van de snelweg met afrit aan de noordzijde en van de bossen aan de zuidzijde. In het gebied wordt een zonering voorgesteld die – in het kader van verduurzaming – ruime ontwikkelingsmogelijkheden biedt aan agrarische bedrijven nabij de snelweg en voor de zone nabij het bos inzet op extensieve landbouw (biologisch, natuuradaptief/inclusief, natuur- en landschapsbeheer, verbrede landbouw) en extensieve recreatie (kamperen bij de boer, natuurcampings, wandelen en fietsen).
De Gilzeweg/Bavelseweg is een hoofdweg tussen Gilze en Bavel met een zeer goede bereikbaarheid doordat de weg rechtstreeks aansluit op afrit 13 van de A58. Langs deze weg liggen veel verschillende functies, die zich allen toespitsen op het buitenleven (boerenterras, horeca met speeltuin, tuincentrum, zorgboerderij, tegel/houthandel, boerencamping, golfbaan, wandelpaden, verkoop streekproducten etc.). De voorzieningen aan deze weg liggen voor zowel Gilze als Bavel op fietsafstand (15 minuten).
Dit scenario verkent een gebalanceerde doorontwikkeling van deze “boerenwinkelstraat” als recreatieve route, waarbij de ondernemers in het gebied hun bedrijf kunnen etaleren aan deze weg.
De gronddruk in het gebied is zeer hoog, mede vanwege de goede bereikbaarheid. De ondernemers in het gebied hebben hun bedrijfsvoering hierop aangepast. Er wordt ingezet op vertical farming, op verbrede landbouw (zorg, boerenterras, verkoop) en er wordt onderling veel samengewerkt. Verschillende samenwerkingsvormen bestaan uit de uitwisseling van reststromen. Een boomteler herbruikt bijvoorbeeld potgrond van een plantenteler voor bodemverbetering, het overgebleven spoelingswater van Brabant Water gaat naar de natuurlijk ingerichte golfbaan en aardbeien uit een experimentele plantenkas gaan naar een ijsboerderij (en de voedselbank). Daarnaast vindt er onderling kennisuitwisseling plaats, bijvoorbeeld over het gebruik van kruiden bij natuuradaptieve landbouw en (golfbaan)beheer. Ook hebben verschillende bewoners en ondernemers zich verenigd in een Bee Deal en/of het Burgeriniitatief Wouwervallei, ter bevordering van de landschappelijke kwaliteit en biodiversiteit in het gebied. En tot slot wordt er ook nog samengewerkt op het gebied van (de verwerking van) biobased teelten. Het scenario Gebiedsbreed gemengd bedrijf zet in op zorgvuldig en meervoudig ruimtegebruik en een circulaire economie. Het scenario brengt aanvullende kansen in beeld op het gebied van reststromen en samenwerking, die bij ondernemers en bewoners zijn opgehaald.
Ideeën die leven zijn enerzijds het benutten van elkaars overschotten, zoals water (uit bassins), mest (voor bodemvruchtbaarheid, biovergisting en biobased materialen) en warmte (uit kassen) en anderzijds roulatie van arbeidsmigranten (de behoefte aan arbeidsmigranten verschilt per ondernemer per periode), van grond (om gewasrotatie mogelijk te maken t.b.v. een gezonde bodem) en van (teeltondersteunende) kassen en loodsen/stallen (om leegstand te voorkomen). Van oudsher is het boerenbedrijf een gemengd bedrijf met zowel veeteelt als akker- en tuinbouw. De ondernemers hebben zich in de loop der tijd gespecialiseerd. Als de verschillende specialisten in het gebied intensief gaan samenwerken ontstaat er een Gebiedsbreed Gemengd Bedrijf.