Bijlage 1- Rapport sorteeranalyse 18 oktober 2024 Gilze en Rijen
Tekst van het document
Rapport
Sorteeranalyses 2024 in opdracht van gemeente Gilze en Rijen
Dossiernummer: 24AA510 Tilburg, 18 oktober 2024
Inhoudsopgave 1.
Inleiding ........................................................................................................ 3
2.
Samenstelling fijn restafval ...................................................................... 4 2.1
Resultaten per gebied .......................................................................... 4
2.2
Resultaten vertaald naar gemeenteniveau.....................................10
3.
4.
Koppeling met inzamelcijfers ................................................................ 11 3.1
Samenstelling fijn restafval in kilogram per inwoner ...................11
3.2
Inzamelrespons ...................................................................................12 Conclusies ................................................................................................. 13
Bijlage 1 Foto’s sorteeranalyses .......................................................................... 14 Bijlage 2 Vergelijking resultaten verleden ........................................................... 16
Contact ........................................................................................ 18
2
1. Inleiding De gemeente Gilze en Rijen is op zoek naar betrouwbare informatie over de samenstelling van het fijn restafval. Met deze informatie wordt inzicht verkregen in het scheidingsgedrag van burgers en de (on)mogelijkheden om verbetering van de afvalscheiding te realiseren. De AfvalSpiegel heeft in september en oktober 2024 sorteeranalyses uitgevoerd. Er zijn vijf onderzoeksgebieden gedefinieerd: 1. Gilze 2. Rijen 3. Hulten 4. Molenschot 5. Buitengebied
Opbouw rapport Hoofdstuk 2 bevat de resultaten van de sorteeranalyses van het fijn restafval. De resultaten zijn weergegeven per gebied en voor de gemeente als totaal. In hoofdstuk 3 zijn de resultaten gekoppeld aan de inzamelcijfers van 2023. De sorteerresultaten zijn ten eerste gekoppeld aan de hoeveelheid fijn restafval die in 2023 gemiddeld per inwoner is ingezameld. Ten tweede zijn deze gekoppeld aan de ingezamelde hoeveelheden van de belangrijkste fijn huishoudelijke afvalstromen gft-afval, papier en karton, glas, textiel en PMD.
Opzet en uitvoering • Elk gebied is als één steekproefgebied beschouwd. • Er heeft één meting plaatsgevonden per steekproefgebied. • Per gebied is een steekproefroute gemaakt voor fijn restafval. Het afval uit deze steekproefroute is apart ingezameld en gesorteerd. Dit komt neer op ongeveer 750 kilogram fijn restafval. • In het buitengebied is minder ingezameld, namelijk 287 kg. Al het ingezamelde afval uit dat gebied is uitgesorteerd.
3
2. Samenstelling fijn restafval Dit hoofdstuk bevat de resultaten van de sorteeranalyses van het fijn restafval. • In paragraaf 2.1 tonen we per gebied de resultaten op detailniveau uitgedrukt in gesorteerde kilogrammen en gewichtspercentages. Tevens laten we zien hoe de resultaten op de hoofdcomponenten zijn te beoordelen. • Paragraaf 2.2 toont de resultaten op het niveau van de hoofdcomponenten per gebied en voor de gemeente Gilze en Rijen als totaal.
2.1 Resultaten per gebied
Tabel Waardering hoofdcomponenten Waardering
Sorteerresultaat ten opzichte van het gemiddelde
weinig
meer dan 25% afwijking naar beneden
weinig tot normaal
tussen de 12,5% en 25% afwijking naar beneden
normaal
tussen de 12,5% afwijking naar beneden en 12,5% afwijking naar boven
normaal tot veel
tussen de 12,5 % en 25 % afwijking naar boven
veel
meer dan 25 % afwijking naar boven
Op de volgende pagina’s staat per gebied het resultaat van de sorteeranalyses op hoofdcomponenten aangevuld met de analyses op subcomponenten voor zover die bij een hoofdcomponent aan de orde zijn. De gesorteerde percentages van een hoofdcomponent is dan de optelsom van de percentages van de onderliggende sub-componenten. Waardering aandeel in het fijn restafval De resultaten van de verschillende gebieden zijn vergeleken met het gemiddelde uit de database van De AfvalSpiegel (cijfers 2023) per type gebied. Dit betekent dat vergeleken is met het gemiddelde voor laagbouw en buitengebied. Op basis van de vergelijking is het resultaat per component gewaardeerd (zie tabel hiernaast). Voor de herbruikbare componenten is 'weinig' een positieve waardering en 'veel' een negatieve waardering. Als er minder herbruikbare componenten in het fijn restafval worden aangetroffen, stijgt het aandeel nietherbruikbare componenten (zoals hygiënisch papier en overig afval) en voor deze componenten is ‘veel’ dus niet per definitie negatief.
4
Gilze Verzamelcontainers uitgevoerd op 03-09-2024
kg
gewichts%
Groente-, fruit- en tuinafval
302,9
41,7%
tuinafval groente- en fruitafval Papier en karton Hygiënisch papier luiers overig hygiënisch papier Drankkartons Kunststoffen kunststof verpakkingen overige kunststoffen Glas Metalen metalen verpakkingen
6,0 296,9 30,3 91,1 21,0 70,1 5,1 53,4 31,4 22,0 13,7 17,9 3,9
0,8% 40,9% 4,2% 12,5% 2,9% 9,7% 0,7% 7,4% 4,3% 3,0% 1,9% 2,5% 0,5%
overige metalen
14,0
1,9%
Textiel Puin en keramiek Hout Klein chemisch afval Elektrische apparaten
50,2 8,3 7,6 1,2 7,7
6,9% 1,1% 1,0% 0,2% 1,1%
veel weinig weinig weinig tot normaal normaal
Overig afval
136,9
18,8%
normaal tot veel
Totaal
726,3
100,0%
waardering
toelichting
normaal
weinig normaal
weinig weinig
weinig normaal aluminiumfolie, pannen, spatbord, rekje, wieltjes, bezemsteel servies, bloempotje planken, decoratie, rackets, doosjes, blokken olie, medicatie, batterijen, WD-40 (smeermiddel) frituurpan, lampen, e-sigaret, strijkijzer, alarm, nepkaars o.a. kattengrind (veel), tentzeil, spuitbussen, stofzuigerzakken, deurmat, tassen
5
Rijen Verzamelcontainers uitgevoerd op 03-09-2024
kg
gewichts%
Groente-, fruit- en tuinafval
305,5
40,8%
tuinafval groente- en fruitafval Papier en karton Hygiënisch papier luiers overig hygiënisch papier Drankkartons Kunststoffen kunststof verpakkingen overige kunststoffen Glas Metalen metalen verpakkingen
29,8 275,7 19,3 90,5 22,9 67,6 5,0 61,2 39,3 21,9 18,8 14,9 3,5
4,0% 36,8% 2,6% 12,1% 3,1% 9,0% 0,7% 8,2% 5,2% 2,9% 2,5% 2,0% 0,5%
overige metalen
11,4
1,5%
Textiel Puin en keramiek
40,2 34,8
5,4% 4,6%
normaal tot veel veel
Hout
25,6
3,4%
veel
Klein chemisch afval
2,4
0,3%
veel
Elektrische apparaten
6,0
0,8%
weinig tot normaal
muis, printerplaten, mixer, tandenborstel, horloge, koffiezetapparaat, lamp
Overig afval
124,5
16,6%
normaal
o.a. fietsband, kattengrind, spuitbussen, gealuminiseerde kunststoffen, spiegel, tassen, knuffels
Totaal
748,7
100,0%
waardering
toelichting
normaal
weinig normaal
weinig weinig tot normaal
weinig tot normaal weinig pannen, kabels, aluminiumfolie, decoratie, spiegel frame, bestek, ketting zak met gips, tegel, stenen, servies klompen, planken, decoratie, kleidinghangers, groene persplaat pur, batterijen, spaarlampen, grondreiniger, verf, medicatie
6
Hulten Verzamelcontainers uitgevoerd op 04-09-2024
kg
gewichts%
Groente-, fruit- en tuinafval
208,8
28,2%
tuinafval groente- en fruitafval Papier en karton Hygiënisch papier luiers overig hygiënisch papier Drankkartons Kunststoffen kunststof verpakkingen overige kunststoffen Glas Metalen metalen verpakkingen overige metalen Textiel Puin en keramiek Hout Klein chemisch afval
16,4 192,4 40,7 87,9 21,5 66,4 6,3 85,2 52,1 33,1 13,9 16,8 7,1 9,7 72,9 19,5 18,2 1,6
2,2% 26,0% 5,5% 11,9% 2,9% 9,0% 0,9% 11,5% 7,0% 4,5% 1,9% 2,3% 1,0% 1,3% 9,9% 2,6% 2,5% 0,2%
1,9
0,3%
weinig
tosti-ijzer, robot, speelgoedauto, muziek box, kaars, esigaret
Overig afval
165,6
22,4%
veel
o.a. knuffels, rugzak, behang, schilderij, kattengrind, tapijt, boodschappentas
Totaal
739,3
100,0%
Elektrische apparaten
waardering
toelichting
weinig tot normaal
normaal weinig tot normaal
weinig normaal
weinig weinig tot normaal pannen, kabels, aluminiumfolie, bestek, deksels, schaar veel normaal veel normaal
mokken, borden, tegel spiegel, tandenstoker, plank inktcartridge, batterijen, kitkoker
7
Molenschot Verzamelcontainers uitgevoerd op 02-10-2024
kg
gewichts%
Groente-, fruit- en tuinafval
226,5
29,0%
tuinafval groente- en fruitafval Papier en karton Hygiënisch papier luiers overig hygiënisch papier Drankkartons Kunststoffen kunststof verpakkingen overige kunststoffen Glas Metalen metalen verpakkingen
9,6 216,9 13,1 120,2 56,3 63,9 4,4 56,9 39,3 17,6 13,9 11,2 3,0
1,2% 27,7% 1,7% 15,4% 7,2% 8,2% 0,6% 7,3% 5,0% 2,3% 1,8% 1,4% 0,4%
overige metalen
8,2
1,0%
Textiel Puin en keramiek Hout
51,3 2,7 4,6
6,6% 0,3% 0,6%
veel weinig weinig
Klein chemisch afval
1,1
0,1%
weinig
Elektrische apparaten
3,9
0,5%
weinig
Overig afval
272,4
34,8%
veel
Totaal
782,2
100,0%
waardering
toelichting
weinig tot normaal
weinig normaal
weinig weinig
weinig weinig thermos, rekken, mes, sieraden, kommen, gereedschap, kabels, aluminiumfolie
medicijnen, kitkoker, batterijen, EpiPen, puffer, inktcartridge lamp, borstel, toetsenbord, e-sigaret, horloges, speelgoed o.a. spiegels, parachutes, kattengrind, massagestoel, kussens, matten, tapijten
8
Buitengebied Minicontainers uitgevoerd op 11-10-2024
kg
gewichts%
Groente-, fruit- en tuinafval
66,2
23,0%
tuinafval groente- en fruitafval Papier en karton Hygiënisch papier luiers overig hygiënisch papier Drankkartons Kunststoffen kunststof verpakkingen overige kunststoffen Glas Metalen metalen verpakkingen
15,5 50,7 14,4 8,6 0,3 8,3 1,6 19,4 11,9 7,5 2,9 9,0 2,5
5,4% 17,6% 5,0% 3,0% 0,1% 2,9% 0,6% 6,8% 4,1% 2,6% 1,0% 3,1% 0,9%
waardering
toelichting
weinig
normaal weinig
weinig weinig
weinig normaal tot veel kabels, aluminiumfolie, schroeven, ketting, metalen platen, kraan, stanleymes, scheermes, schuurschijven, spijkers
overige metalen
6,5
2,3%
Textiel Puin en keramiek Hout Klein chemisch afval Elektrische apparaten
16,9 61,9 22,4 0,04 2,6
5,9% 21,5% 7,8% 0,01% 0,9%
veel veel veel weinig normaal
Overig afval
61,3
21,3%
normaal tot veel
Totaal
287,3
100,0%
sloopafval medicijnen bobine, lampen, mechanische arm o.a. matten, schuim, rubberen slangen, houtskool, kattengrind, dakleer, paardentuig, thermosfles, kussen
9
2.2 Resultaten vertaald naar gemeenteniveau In onderstaande tabel staat per gebied en voor de gemeente als geheel het resultaat van de analyse op de meest relevante afvalstromen. Om een beeld te krijgen van de samenstelling van het fijn restafval voor de gehele gemeente gaan we uit van het aantal aansluitingen per gebied. Gilze telt voor 26% mee, Rijen voor 64%, Hulten voor 1%, Molenschot voor 2% en het buitengebied voor 6%. Uitgangspunt hierbij is dat bij elke aansluiting een zelfde hoeveelheid fijn restafval vrijkomt. PMD is de optelsom van kunststof verpakkingen, drankkartons en metalen verpakkingen. Onder overig herbruikbaar afval vallen elektrische apparaten, klein chemisch afval, de overige kunststoffen, de overige metalen, hout en puin. Tot slot valt hygiënisch papier onder de categorie overig afval. Tabel Resultaat per gebied en op gemeenteniveau
Gewichtspercentages groente- en fruitafval tuinafval papier en karton PMD glas textiel luiers overig herbruikbaar overig afval totaal
Gilze Rijen Hulten Molenschot Buitengebied Verzamelcontainers Verzamelcontainers Verzamelcontainers Verzamelcontainers Minicontainers 40,9 36,8 26,0 27,7 17,6 0,8 4,0 2,2 1,2 5,4 4,2 2,6 5,5 1,7 5,0 5,6 6,4 8,9 6,0 5,6 1,9 2,5 1,9 1,8 1,0 6,9 5,4 9,9 6,6 5,9 2,9 3,1 2,9 7,2 0,1 8,4 13,6 11,4 4,9 35,1 28,5 25,7 31,4 43,0 24,2 100,0 100,0 100,0 100,0 100,0
Gemeente Gilze en Rijen 36,4 3,2 3,2 6,1 2,2 5,9 2,9 13,3 26,8 100,0
10
3. Koppeling met inzamelcijfers
Figuur Samenstelling fijn restafval in kilogram per inwoner
Dit hoofdstuk bevat de resultaten van de sorteeranalyses gekoppeld aan de inzamelcijfers. •
•
In paragraaf 3.1 tonen we het resultaat van de sorteeranalyses 2024 in gewichtspercentages. Deze is gekoppeld aan de hoeveelheid fijn restafval die in 2023 gemiddeld per inwoner is ingezameld. In paragraaf 3.2 laten we zien wat het effect is van de gescheiden inzameling van de belangrijkste fijn huishoudelijke afvalstromen gftafval, papier en karton, glas, textiel en PMD.
36 kg per inwoner
13 kg groente- en fruitafval
1 kg tuinafval 1 kg papier en karton 2 kg PMD 1 kg glas
3.1 Samenstelling fijn restafval in kilogram per inwoner In totaal is 36 kilogram per inwoner aan fijn restafval ingezameld. In totaal 73% (26 kilogram per inwoner) is afval dat inwoners gescheiden kunnen aanbieden. Dit betreft gft-afval, papier en karton, PMD, glas, textiel, luiers en overig herbruikbaar afval (elektrische apparaten, klein chemisch afval, de overige kunststoffen, de overige metalen, hout en puin). De overige 27% (10 kilogram per inwoner) is afval dat inwoners niet gescheiden kunnen aanbieden. Dit betreft de categorie ‘overig afval’.
2 kg textiel 1 kg luiers 5 kg overig herbruikbaar
10 kg overig afval
11
3.2 Inzamelrespons Om het effect van de gescheiden inzameling van gft-afval, papier en karton, PMD, glas en textiel te kunnen meten is het noodzakelijk om per afvalstroom te weten wat het potentieel is dat vrijkomt. Het potentieel is de optelling van de hoeveelheid die nog in het fijn restafval aanwezig is en de hoeveelheid die gescheiden wordt ingezameld. Wanneer we de hoeveelheid gescheiden ingezameld delen op het potentieel verkrijgen we de inzamelrespons uitgedrukt in een percentage. Voorbeeld: Er wordt 129 kilogram gft-afval gescheiden ingezameld en in het fijn restafval is 14 kilogram aangetroffen. Het potentieel dat vrijkomt is 143 kilogram per inwoner. 90% hiervan wordt gescheiden ingezameld (129/ 143 = 90%). Waardering responsscores De respons op de gescheiden inzameling van gft-afval, papier en karton, PMD, glas en textiel ligt hoger dan gemiddeld in vergelijkbare matig stedelijke gemeenten.
Figuur Responsscore per afvalstroom
kilogram per inwoner per jaar
90%
129
14
gescheiden ingezameld 98%
96%
48
47
1
2
96% 21
65% 4
1
2 aanwezig in fijn restafval
In de berekening van de responsscores is geen rekening gehouden met vervuiling van de gescheiden ingezamelde afvalstromen.
gft-afval
papier en karton
PMD
glas
textiel
12
4. Conclusies 1.
27% van het fijn restafval dat inwoners aanbieden in de ondergrondse verzamelcontainer/ minicontainer is echt restafval dat ook thuishoort in deze inzamelmiddelen. 73% van het fijn restafval is afval dat inwoners gescheiden kunnen aanbieden, zoals gft-afval, papier en karton, PMD, glas, textiel, luiers en overig herbruikbaar afval (elektrische apparaten, klein chemisch afval, de overige kunststoffen en metalen, hout en puin). Dit is weliswaar een hoog percentage, maar aangezien de hoeveelheid fijn restafval gering is (36 kilogram per inwoner) vertegenwoordigt dit percentage ook slechts een beperkt aantal kilogrammen.
2.
De vraag is in welke mate deze herbruikbare afvalsoorten nog uit het weinige fijn restafval (36 kilogram per inwoner) kunnen worden gehaald. Immers 90% van alle gft-afval, 98% van alle papier en karton, 96% van alle PMD, 96% van alle glas en 65% van alle textiel bieden inwoners al gescheiden aan. Voor textiel is beperkt verbetering mogelijk. Voor gft-afval, papier en karton, PMD en glas is het maximale bereikt.
3.
Gegeven het feit dat Gilze en Rijen wat betreft de hoeveelheid restafval en scheidingspercentage in de top van Nederland zit en een wijziging van inzamelsystematiek in welke vorm dan ook niet tot verdere verbeteringen zal leiden, zijn er op dat vlak geen knoppen waar de gemeente nog aan kan draaien.
13
Bijlage 1 Foto’s sorteeranalyses
Overige metalen in Gilze
KCA in Gilze
Elektrische apparaten in Rijen
Totale steekproefmonster Hulten
14
Elektrische apparaten in Hulten
KCA in Molenschot
Puin en keramiek (sloopafval) in Buitengebied
Elektrische apparaten in Buitengebied 15
Bijlage 2 Vergelijking resultaten verleden De sorteerresultaten van de kernen Gilze en Rijen uit 2024 zijn vergeleken met de resultaten in 2017, 2020 en 2023. Vanaf 2023 zijn ook analyses in het buitengebied uitgevoerd. De kernen Hulten en Molenschot zijn in 2024 voor het eerst gesorteerd.
Gilze Gewichtspercentages gft-afval tuinafval groente- en fruitafval papier en karton hygiënisch papier luiers overig hygiënisch papier drankkartons kunststoffen kunststof verpakkingen overige kunststof glas metalen metalen verpakkingen overige metalen textiel puin en keramiek hout klein chemisch afval elektrische apparaten overig afval Totaal
2017 43,8 3,9 40,0 3,0 14,6 6,5 8,2 0,5 6,4 3,3 3,1 2,6 3,2 ga ga 7,4 2,8 1,1 0,1 2,3 12,3 100,0
2020 34,4 4,9 29,5 3,9 22,4 10,6 11,8 0,6 14,7 6,6 8,1 2,6 2,5 1,7 0,8 5,5 2,0 1,5 0,6 0,7 8,7 100,0
2023 34,8 2,8 32,1 5,5 16,7 7,8 8,9 1,5 8,9 7,2 1,7 5,1 2,1 1,3 0,8 2,9 1,9 2,5 0,1 0,5 17,6 100,0
2024 41,7 0,8 40,9 4,2 12,5 2,9 9,7 0,7 7,4 4,3 3,0 1,9 2,5 0,5 1,9 6,9 1,1 1,0 0,2 1,1 18,8 100,0
Rijen Gewichtspercentages gft-afval tuinafval groente- en fruitafval papier en karton hygiënisch papier luiers overig hygiënisch papier drankkartons kunststoffen kunststof verpakkingen overige kunststof glas metalen metalen verpakkingen overige metalen textiel puin en keramiek hout klein chemisch afval elektrische apparaten overig afval Totaal
2017 51,9 1,9 50,1 6,2 12,1 6,6 5,6 1,1 9,4 6,2 3,2 3,7 2,9 ga ga 3,3 1,3 1,2 <0,1 1,3 5,8 100,0
2020 47,6 2,6 45,0 5,7 9,2 2,2 7,0 1,7 7,8 3,6 4,2 3,7 2,3 1,4 1,0 5,5 1,7 1,4 <0,1 0,8 12,6 100,0
2023 33,7 9,5 24,2 6,7 18,4 15,3 3,1 0,8 12,8 10,6 2,2 2,8 3,4 1,3 2,1 3,8 1,3 2,1 0,5 0,3 13,4 100,0
2024 40,8 4,0 36,8 2,6 12,1 3,1 9,0 0,7 8,2 5,2 2,9 2,5 2,0 0,5 1,5 5,4 4,6 3,4 0,3 0,8 16,6 100,0
16
Buitengebied Gewichtspercentages gft-afval tuinafval groente- en fruitafval papier en karton hygiënisch papier luiers overig hygiënisch papier drankkartons kunststoffen kunststof verpakkingen overige kunststof glas metalen metalen verpakkingen overige metalen textiel puin en keramiek hout klein chemisch afval elektrische apparaten overig afval Totaal
2023 31,2 6,2 25,0 3,4 15,1 4,2 10,9 0,6 7,4 5,4 2,0 0,9 3,9 0,8 3,1 11,8 2,6 1,5 0,5 0,3 20,8 100,0
2024 23,0 5,4 17,6 5,0 3,0 0,1 2,9 0,6 6,8 4,1 2,6 1,0 3,1 0,9 2,3 5,9 21,5 7,8 <0,1 0,9 21,3 100,0
17
Contact De AfvalSpiegel Kraaivenstraat 21-15 5048 AB Tilburg 085 773 19 95 www.deafvalspiegel.nl
18