Bijlage 1- Presentatie 'Hoe bouwen we samen aan het goede nest'

Hoe bouwen we samen aan het goede nest?

Het organiseren van de SRBT-samenwerking

1

Juli 2025

2

De uitgangspunten SRBTsamenwerking Vastgesteld tijdens Bestuurlijke Ontwikkeldag SRBT 4 december 2024

3

Uitgangspunten voor samenwerking • Samenwerking moet leiden tot beter overleg, niet tot meer overleg(tafels) • Inhoud en reikwijdte van de opdracht bepalen schaal, maat en intensiteit van de samenwerking • Strategische afstemming met provincie en rijk en tussen SRBT-partners onderling op ruimtelijk-economisch terrein zijn onderwerpen voor de SRBT-tafel • De SRBT maakt gebruik van structuren binnen Hart van Brabant en Baronie

4

Het goede gesprek op de goede plek • Schaalsprong voor de stedelijke regio vraagt om samenwerking op zes thema’s: • Energie en klimaat • Wonen • Mobiliteit • Water en bodem • Economie • Landschap, leisure en voorzieningen

5

Het goede gesprek op de goede plek • SRBT verantwoordelijk voor integrale en gebiedsgerichte aanpak van deze thema’s • Bewaken van de integraliteit • Maken van samenwerkingsafspraken en formuleren van voorgenomen beleid (vaststelling en doorvertaling geschiedt op lokaal niveau) 6

De structuur van de netwerk samenwerking Bestuurlijk 7

Bodem & Water

Multimodale mobiliteits aanpak

Netwerken & Energiesystemen

Wonen

Economie

Voorzieningen Landschap & Leisure

Ontwikkelstrategie SRBT

Mobiliteitstafel SRBT

HvB

Woontafel SRBT Baronie HvB

Baronie HvB

Agendacommissie SRBT Regie

Bestuurlijke Integratie Tafel SRBT

Fysiek

Stuurgroepen RE(K)S

Ambtelijk regieteam SRBT

Baronie HvB

Economie SRBT*

* Zijn nog niet ingericht

Landelijk gebied SRBT* 8

Bar

Toelichting Algemeen: • Basis is de Ontwikkelstrategie en de 6 inhoudelijke thema’s die op het niveau van de SRBT zijn uitgewerkt. Hierin zijn onder meer de perspectieven op Verstedelijking, Landschap en Energie uitgewerkt. • In de SRBT werken we op verschillende schalen bestuurlijk met elkaar samen. Uitgangspunt hierbij is wel dat we dubbel werk willen voorkomen. In de bijlage is opgenomen welke bestuurlijke vraag op welke bestuurlijke tafel besproken wordt. Dit wordt aangevuld met een jaaragenda waarop alle overleggen op alle schalen zijn weergegeven. • In 2026 -na de gemeenteraadsverkiezingen- wordt de werking van de inrichting van de netwerksamenwerking geëvalueerd op basis van de vastgestelde uitgangspunten. • Hierna worden alle relevante bestuurlijke gremia binnen de SRBT toegelicht.

Bestuurlijke Integratie Tafel (BIT SRBT): • Op de Bestuurlijke Integratie Tafel SRBT wordt het volgende besproken/geagendeerd: - Beantwoorden van de integrale ruimtevraag (welke ontwikkeling landt waar in de regio) - Formuleren prioriteiten binnen de strategische agenda - Vaststellen SRBT-input uitvoeringsagenda NOVEX Stedelijk Brabant - Formuleren van bestuursopdrachten voor integrale strategische visies en documenten alsmede voor uitvoeringsopdrachten. - Bewaken van eenduidige communicatie richting gemeenteraden, algemene besturen van de waterschappen en provinciale staten. - Strategische afstemming met provincie en rijk en tussen SRBT partners - Vaststellen van de lobby-strategie • Colleges, DB’s en GS wijzen deelnemer aan. Zij handelen binnen de bestaande mandaten (college, Hart van Brabant, DB’s waterschappen en GS). • Deelname is niet direct gekoppeld aan een bepaalde inhoudelijke portefeuille (gaat om brede blik)

• •

• •

Kent een vaste voorzitter Voorzitters thematische bestuurlijke tafels nemen deel ten behoeve van de integrale afstemming (zonder mandaat vanuit de thematische tafel). Vanuit de RE(K)S is 1 van de voorzitters lid van het BIT. Komt in de plaats van het bestaande Bestuurlijk overleg SRBT. 1 of 2 keer per jaar wordt de Bestuurlijke Integratie Tafel uitgebreid met de andere portefeuillehouders in het gehele ruimtelijk en economisch domein t.b.v. integrale strategievorming en kennisdeling. Dit gebeurt onder de noemer van Bestuurlijke Ontwikkeldag SRBT.

Thematische tafels: • Er zijn inmiddels bestuurlijke SRBT-tafels rondom Wonen, Mobiliteit en Energie (RE(K)S) gevormd. Deze bestaan uit doorgaans uit de vak-poho’s Hart van Brabant en Baronie en hier worden op de schaal van de SRBT strategische afspraken gemaakt over de regionale opgave en aanpak. • Op het gebied van Economie geldt dat er nu 2 werkgroepen Bedrijventerreinen zijn op het niveau van HvB en Baronie. Voor het bredere thema (ruimtelijke) Economie, zoals ook in de ontwikkelstrategie omschreven, zal in 2025 een verdere uitwerking aan de bestuurders worden voorgelegd, in afstemming met onder meer Midpoint, Rewin en RWB. • Voor Landelijk Gebied is er momenteel geen bestuurlijk gremium op de schaal van de SRBT maar deze zal in 2025 ingericht gaan worden. Tot dat moment worden deze thema’s geagendeerd op de Bestuurlijke Integratie Tafel SRBT, met name daar waar er ruimtelijke consequenties zijn die integraal bestuurlijk gewogen moeten worden. • Voor het thema Bodem en Water is vooralsnog niet een aparte bestuurlijke tafel voorzien aangezien dit onderwerp sturend is op alle andere thema’s. Het waterschap is derhalve vertegenwoordigd in (bijna) alle andere relevante bestuurlijke gremia op SRBT niveau. Daar waar dit nog niet zo is, streven we naar aanhaking gedurende 2025. 9

Toelichting Poho’s Fysiek Hart van Brabant (HvB) en Baronie • Op de schaal van HvB en Baronie (sinds januari 2025) kent men ieder een poho Fysiek. Hier vindt de integratie plaats van de thematische vakpoho’s in het fysieke domein en kent daarnaast een aantal eigenstandige onderwerpen (HvB). • Op dit moment wordt binnen HvB voor het poho Fysiek geconstateerd dat in toenemende mate onderwerpen die zowel op het niveau van SRBT als op HvB-schaal worden besproken. Dit leidt soms tot onwenselijke dubbelingen en het bestuurlijke gesprek hierover heeft ertoe geleid dat men een beter werkbare invulling wenst. • Uitgangspunt is om de inhoud leidend te laten zijn bij de vraag op welke tafel welke bestuurlijke vraag besproken zou moeten worden. • Op pagina 8 zijn de taken van de Bestuurlijke Integratie Tafel SRBT opgesomd. Daar waar dit toegevoegde waarde heeft, kan de uitvoering van deze taken op de schaal van HvB en Baronie verder worden vormgegeven. Daarbij wordt gezocht naar het juiste portefeuillehoudersoverleg en/of ambtelijke structuur. In dit geval wordt dit geagendeerd op het Poho Fysiek van de 2 regio’s. • Vanuit de Poho’s Fysiek HvB en Baronie kunnen thema’s en onderwerpen geagendeerd worden op de Bestuurlijke Integratie Tafel SRBT.

Agendacommissie SRBT • Voorbereiding Bestuurlijke Integratie Tafel SRBT: - Toetsen van onderwerpen die voor bespreking worden aangeleverd (op samenhang met Ontwikkelstrategie) - Verzoeken onderwerpen uit andere bestuurlijke tafels te agenderen voor bespreking op de Integrale ontwikkeltafel • Fungeert als dagelijks bestuur: - Belast met werkzaamheden die de bedrijfsvoering raken - Formuleert voorstel voor een jaaragenda - Functioneert als bestuurlijk opdrachtgever voor de organisatie • Leden van de agendacommissie worden benoemd door de leden de Bestuurlijke Integratie Tafel SRBT

• De leden van de agendacommissie benoemen uit hun midden een vaste voorzitter.

Rol en positie van de gemeenteraad, provinciale staten en algemeen bestuur waterschappen De SRBT-samenwerking is een voorbeeld van verlengd lokaal bestuur. Een collegeregeling dus, waarin de individuele colleges (en niet het samenwerkingsverband) zich officieel verhoudt tot en verantwoording aflegt aan de “eigen” gemeenteraad¹. Zoals bijvoorbeeld gebeurd is met de “voorhangprocedure” rondom de concept-ontwikkelstrategie van de SRBT. Deze, puur “gemeentewettelijke” benadering komt slecht tegemoet aan de wens van gemeenteraden om meer bij de SRBT betrokken te worden. Dat vraagt dus om een ruimer arrangement. a. Gemeenteraden, provinciale staten en algemeen besturen van de waterschappen krijgen met enige regelmaat schriftelijke informatie over de stand van zaken binnen de SRBT-samenwerking. Dit wordt zoveel als mogelijk gekoppeld aan de momenten waarop raden geïnformeerd worden over/door Hart van Brabant en Baronie. Ten behoeve hiervan wordt in de loop van 2025 een informatieprotocol opgesteld. b. Aan het begin van de bestuursperiode wordt een regiobrede bijeenkomst belegd om met de leden van gemeenteraden, provinciale staten en algemeen besturen van de waterschappen van gedachten te wisselen over de agenda voor de komende vier jaar en de rol die gemeenteraden daarin willen spelen (zie verder onder punt c.) c.

De leden van gemeenteraden, provinciale staten en algemeen besturen van de waterschappen krijgen de mogelijkheid om actief deel te nemen aan het besluitvormingsproces. Dan gaat het om de grote beleidsvraagstukken en (deel)strategieën die voortvloeien uit de concept-ontwikkelstrategie. Idealiter worden deze onderwerpen aan het begin van de bestuursperiode geïnventariseerd, tijdens de onder b. beschreven raadsledenbijeenkomst. Gezien de aard van de SRBT-samenwerking (collegeregelingen) geven de 10

Toelichting Vervolg rol en positie van de gemeenteraad, provinciale staten en algemeen bestuur waterschappen: colleges in deze dossiers de raden de gelegenheid hun “wensen en bedenkingen” kenbaar te maken. Over het te doorlopen proces worden afspraken gemaakt met (een delegatie van de) griffies in SRBTverband. Omwille van eenduidigheid is het daarbij wel van belang dat colleges, GS en de DB’s van waterschappen dezelfde, overeengekomen procedure volgen (dus niet de ene gemeente een raadsvoorstel met zienswijzen en de andere gemeente hoogstens informeren via een raadsinformatiebrief) en deze ook op hetzelfde moment communiceren.

11

De structuur van de netwerk samenwerking Ambtelijk 12

Directeurenteam SRBT

OG/ON * regieteam SRBT

Strategieteam SRBT * OG/ON: Opdrachtgever/Opdrachtnemer

Afstemming proces/inhoud

Ambtelijk Regieteam SRBT 13

Ambtelijke inrichting Strategieteam SRBT

Ambtelijk Regieteam SRBT

Wat?

Wie?

Wat?

-Doorontwikkelen strategische koers SRBT - Borgen uitvoeringsagenda SRBT - Coördinatiepunt uitvoeringsagenda NOVEX SB - Voorbereiden bestuurlijke prioritering - Schrijven bestuursopdrachte n

- Ruimtelijk strategen van alle deelnemers SRBT - Secretaris SRBT ten behoeve van de koppeling naar het Ambtelijk Regieteam

Gericht op Bestuurlijke Integratie Tafel (BIT) - Voorbereiding BIT - Afstemming proces NOVEX SB - Opstellen jaarplan - Lobbystrategie - Communicatie naar Raden/PS/besturen waterschappen en ambtelijke collega’s - Financiën Gericht op dagelijkste aansturing - Overall ‘vinger aan de pols’ - Afstemming ambtelijke thematische tafels - Voorbereiding lobbystrategie

Afwegingstafel

Werkgroep A

Wie? - Progr. Mng SRBT (vz) - Ondersteuner SRBT - Prgmng Fysiek HvB & Baronie - Vertegenw. provincie - Vertegenw. waterschappen

- Progr. Mng SRBT - Ondersteuner SRBT - Stedenbouwkundigen Tilburg en Breda - Strategen Tilburg, Breda , Gilze en Rijen (namens de kleinere gemeenten) en Waalwijk - Prgmng Fysiek HvB & Baronie

Werkgroep B

14

Werkgroep Communicatie

Directeurenteam SRBT

OG/ON* Regieteam SRBT

Wat?

Wie?

Wat?

Wie?

Gericht op de aansturing van de SRBT: - Capaciteit (kwaliteit en kwantiteit) - Koppeling jaarplannen - Cultuur(door)ontwi kkeling - Smeerolie - Open gesprek over koers SRBT (lange termijn, ontwikkelingen) - Bewaken integrale focus van bestuurder aan BIT (tbv het juiste gesprek in het college) - Alertheid op juiste aandacht voor bodem en water - Benoemen ambtelijk opdrachtgever(s) vanuit haar midden

- Directeuren Fysiek gemeenten (of mng’ers met mandaat) - Directeur namens waterschappen - Directeur provincie - Directeur HvB - Coördinator Baronie - Progr. Mng SRBT

- Gericht op de dagelijkse aansturing - Escalatielijn voor Strategieteam en Ambtelijk Regieteam - Agenda en stukken BIT vrijgeven - Verbinding strategische directieagenda’s gemeenten, provincie en waterschappen. - Opdrachtgeverschap naar strategieteam - Financiën - Vaardigt 1 directeur als formeel ambtelijk opdrachtgever af naar overleg met de Agendacommissie en de Bestuurlijke Integratie Tafel SRBT (fungeert hiermee als ambtelijk opdrachtnemer voor het bestuur).

Opdrachtgevers: - Directeur namens de grote steden - Directeur namens de kleine(re) gemeenten - Directeur HvB en coördinator Baronie - Directeur Waterschap - Secretaris SRBT Opdrachtnemer: - Progr. Mng SRBT

* OG/ON: Opdrachtgever/Opdrachtnemer

Toelichting Strategieteam SRBT • Is al operationeel • Bestaat uit een overleggremium en vanuit daar worden taken verdeeld en werk uitgevoerd (al dan niet in een (tijdelijke) werkgroep). • Betreft een overleg van ruimtelijk strategen vanuit de SRBT met een regionale focus en blik. Idealiter zijn alle relevante specialismen vertegenwoordigd. Indien nodig kan aanvullende expertise aan tafel worden gevraagd. • Functioneren tevens ‘de hoeder’ van de uitvoeringagenda’s SRBT en NOVEX Stedelijk Brabant • Kan opdrachten zelf initiëren of werkt in opdracht van het OG/ONregieoverleg. In het eerste geval vindt afstemming plaats met het OG/ONregieoverleg. Ambtelijk Regieteam SRBT • In het huidige kernteam SRBT wordt proces (gericht op voorbereiding van de bestuurlijke overleggen) en inhoud (strategie, doorontwikkeling, etc) gecombineerd in een overleg iedere 2 weken met ruim 15 deelnemers. In de praktijk komt slechts een klein gedeelte in wisselende samenstelling en komt zowel een goede processturing als een goede inhoudelijke doorontwikkeling lastig van de grond. Daarom het voorstel om het kernteam op te splitsen in een Ambtelijk Regieteam (gericht op het bestuurlijke proces) en het Strategieteam (gericht op de inhoudelijke en strategische (door)ontwikkeling van de SRBT). • De frequentie van het overleg wordt gekoppeld aan de vergadercyclus van het Bestuurlijk Integratie Tafel SRBT

• De rol van de huidige programmamanager (gericht op het ontwikkelen en tot stand komen van) wordt in de loop van 2025 doorontwikkeld en al meer gericht worden op het ondersteunen en faciliteren van de samenwerking. Hierbij wordt de programmamanager inhoudelijk en secretarieel ondersteund. • De programmamanager treedt op als de opdrachtnemer. • De programmamanager is de verbindende schakel tussen het Ambtelijk Regieteam, het Strategieteam, het Directeurenteam en de ambtelijke trekkers van de thematische bestuurlijke SRBT-tafels. • Het Ambtelijk Regieteam kent een kleiner team ten behoeve van de dagelijkse aansturing van de netwerksamenwerking. De SRBT is nog een jonge samenwerking en (nog) niet alles gaat vanzelf. Dit kleinere team zorgt voor het dichtlopen van gaten waar nodig en het draaiend houden van de motor wanneer deze tijdelijk dreigt stil te vallen. • In dit team zitten behalve medewerkers van Tilburg en Breda, ook de strateeg regionale samenwerking van Gilze Rijen, Waalwijk en de programmamanagers Fysiek van HvB en Baronie. Op deze manier kan de voortrekkersrol die Tilburg en Breda de afgelopen jaren vervuld hebben steeds meer naar de achtergrond verdwijnen. Directeurenteam SRBT • Komt in de plaats van het huidige DO. • Niet meer gericht op ‘vrijgeven van de agenda en de stukken voor het bestuurlijk overleg’ maar op strategische en organisatorische sturing.

• Benoemen (bij voorkeur) een (aantal) ambtelijk opdrachtgever(s) ten behoeve van het OG/ON Regieteam (zie hierna) • Opdrachtnemer van de bestuurlijke opdrachten. OG/ON regieteam • Komt in de plaats van het huidige Klein DO. • Functioneert als een dagelijks bestuur. • Bestaat uit een delegatie vanuit het Directeurenteam als opdrachtgevers 15 en de programmamanager als opdrachtnemer

Toelichting (vervolg OG/ON regieteam) • Wanneer de voortgang stokt door binnen het strategieteam en of ambtelijk regieteam is het OG/ON regieteam de escalatielijn. Het is aan het OG/ON regieteam om het probleem op te lossen dan wel te adresseren bij de (bestuurlijke) agendacommissie SRBT. • Verbinding strategische directieagenda’s gemeenten, provincie en waterschappen. Communicatie • Met name voor de kleine(re) gemeenten is het soms lastig om goed op de hoogte te blijven van alles dat er binnen de SRBT gebeurt. • Naast de Bestuurlijke Ontwikkeldag denken we aan een jaarlijkse Ambtelijke Ontwikkeldag SRBT om alle betrokken ambtelijke collega’s mee te kunnen nemen op belangrijke ontwikkelingen en mijlpalen. • Ter voorbereiding op het opstellen van de annotaties van bestuurders aan de Bestuurlijke Integratie Tafel is een online ambtelijke oploop. Ook wordt voortaan gewerkt met ‘voorbeeld-annotaties’ die lokaal aangepast/gebruikt kunnen worden. • In communicatie-uitingen van Hart van Brabant en Baronie aan ambtelijke collega’s zullen we relevante SRBT-informatie delen. Inzet en financiën • De ambtelijke inzet binnen de netwerksamenwerking SRBT wordt door de deelnemers om niet geleverd. Deze wordt geconcretiseerd in de uitvoeringsagenda die voor de zomer van 2025 bestuurlijk wordt vastgesteld.

• Uitzondering op bovenstaande zijn de rol van de programmamanager (0,8/1 fte) en de ondersteuner (1 fte). Deze kosten worden met ingang van 2025 gedekt door de afdracht van alle deelnemers (voor gemeenten loopt dit via het werkprogramma Hart van Brabant en de Baronie). Tot 2025 werden de kosten voor het programmamanagement gedragen door Tilburg en Breda.

• Voor 2025 bedraagt de bijdrage aan SRBT vanuit Hart van Brabant en Baronie ieder € 150.000,00 (totaal € 300.000,00). Dit wordt gefinancierd vanuit de bestaande contributie van gemeenten aan HvB en Baronie (en is dus niet additioneel). • De provincie en de waterschappen dragen jaarlijks een lumpsum bedrag bij •

•

•

•

dat volgt vanuit de uitvoeringsagenda en de jaarplanning. Behalve voor de bovengenoemde personeelskosten is een beperkt werkbudget beschikbaar voor bijeenkomsten, etc. Indien voor de uitwerking van bestuurlijke opdrachten of anderszins aanvullende middelen nodig zijn, zal dit via de Bestuurlijke Integratie Tafel opgehaald dienen te worden, zoals bv bij de Dorpenstrategie het geval was. Onderzocht wordt of het nodig is om centraal een kassiersfunctie in te richten. Nu gebeurt dit op het niveau van Hart van Brabant en Baronie en voor specifieke bestuursopdrachten bij 1 van de deelnemers. We volgen nadrukkelijk of het , met name voor de kleine(re) gemeenten, uitvoerbaar is en blijft om bij de voor hen relevante SRBT-gremia aan te sluiten. Indien dit voor hen niet lukt, zoeken we actief met hen naar praktische oplossingen. Denk hierbij bv aan samenwerking met een aantal kleinere gemeenten die thema’s onderling verdelen.

16

Proces

• • • • • • • • • •

(4 december 2024): Bestuurlijke Ontwikkeldag SRBT, Akkoord op hoofdrichting bestuurlijke inrichting 29 januari 2025: Afstemming directeuren 30 januari 2025: Verwerken input directeuren door de werkgroep 4 februari 2025: Bespreken definitieve stukken in kernteam 27 februari 2025: DO ten behoeve van BO SRBT van 20 maart 5 maart 2025: Stuurgroep SRBT 20 maart 2025: Bespreking voorstel tijdens BO SRBT 11 juni 2025: Afstemming stuurgroep SRBT met AB Hart van Brabant Juli-september: Voorleggen aan de college’s, GS PNB en AB’s waterschappen, incl raadsbrief Oktober 2025: Besluitvorming tijdens BO SRBT

17