Bijlage 1- Oplegger
Tekst van het document
Datum: 27-3-2025 Onderwerp: Naar een sterke inrichting van het sociaal domein binnen de gemeenten Alphen-Chaam,
Baarle-Nassau en Gilze en Rijen Bijlage: Rapportage scenario ontwikkeling
Bijgevoegde rapportage beschrijft het resultaat van het proces dat de ABG-organisatie en haar uitvoerend partners hebben doorlopen bij de ontwikkeling van een gedeeld beeld op de gewenste inrichting van het sociaal domein in de gemeenten Alphen-Chaam, Baarle-Nassau en Gilze en Rijen. Het resultaat is uiteindelijk één basis scenario geworden, dat meerdere samenhangende ontwikkelopgaven omvat en dat als fundament kan dienen voor uitbreidingen in de toekomst. Deze oplegger geeft een korte toelichting op de aanleiding, het proces, de kern van het basis scenario en de vervolgstappen. Een uitgebreide beschrijving hiervan is opgetekend in de rapportage.
Aanleiding Het sociaal domein in Nederland is volop in beweging. Gemeenten worden geconfronteerd met diverse landelijke afspraken en ontwikkelingen, waardoor gemeenten de manier waarop ze hun toegang en lokale teams hebben ingericht moeten doorontwikkelen om – ook in de toekomst - passende hulp te kunnen blijven bieden. Landelijke programma's en akkoorden zoals de Hervormingsagenda Jeugd, het Toekomstscenario kind- en gezinsbescherming en het Integraal Zorgakkoord benadrukken het belang van krachtige, goed bereikbare lokale teams die aanwezig zijn op plekken waar inwoners van nature komen, direct hulp bieden en, als nodig, schakelen met gemeentelijke afdelingen, collectieve voorzieningen en aanvullende expertise. De regionale ontwikkeling rondom de inkoop van de segmenten 3 en 4, waarbij het idee is dat een groot deel van de veelvoorkomende jeugdhulp uitgevoerd gaat worden binnen de lokale teams, past ook binnen deze landelijke trends.
Gezamenlijk proces in de gemeenten Alphen-Chaam, Baarle-Nassau en Gilze en Rijen Om zo goed mogelijk te anticiperen op deze ontwikkelingen hebben de gemeenten Alphen-Chaam, BaarleNassau en Gilze en Rijen samen met hun uitvoerend partners in een proces van co-creatie een basis scenario ontwikkeld dat in samenhang antwoord geeft op de uitdagingen die de landelijke en regionale ontwikkelingen met zich mee brengen. Het samenwerken in partnerschap is een belangrijk vertrekpunt geweest in het ontwikkelen van dit scenario en tevens een belangrijke randvoorwaarde om de gedeelde maatschappelijke doelen en bijbehorende ontwikkelopgaven op te tekenen. De grondgedachte hierbij is dat zowel de uitvoerend partijen als de gemeentelijke afdelingen beschikken over kennis, kunde en verantwoordelijkheden die in samenhang gebracht moeten worden.
1
Met het gezamenlijk ontwikkelen en optekenen van een gedeeld beeld op de gewenste inrichting van het sociaal domein binnen de gemeenten is een belangrijke eerste stap gezet naar een nieuwe gezamenlijke werkwijze en uitvoeringspraktijk.
De kern van het basis scenario Het basis scenario schetst een aantal belangrijke ontwikkelopgaven binnen het sociaal domein van de gemeenten Alphen-Chaam, Baarle-Nassau en Gilze en Rijen. Het betreft een gewenst totaalbeeld waarbij de deelopgaven weliswaar een eigen ontwikkelpad kennen, maar heel nauw met elkaar samenhangen. We beschrijven het basis scenario dan ook als één sterk lokaal team, dat als een ecologisch systeem functioneert en waarbinnen kerntaken in samenhang door kernpartners worden georganiseerd en uitgevoerd. Deze kerntaken kunnen niet los van elkaar worden gezien en zijn, zeker vanuit het perspectief van de inwoner, sterk verbonden. Op hoofdlijn kent het basis scenario de volgende ontwikkelopgaven: 1. 2. 3. 4.
Het ontwikkelen van gemeenschapsversterking (o.a. vanuit de dorpsteams) Het ontwikkelen van gebiedsgerichte netwerksamenwerking Het ontwikkelen van een sterke integrale lokale toegang Het ontwikkelen van samenwerking in partnerschap als belangrijkste randvoorwaarde
De focus van het basis scenario ligt op het versterken van de gemeenschap door het herijken van de opdracht aan de dorpsteams en het aansluiten van de verschillende partners op de gemeenschap van een wijk of buurt en de netwerken die daar aanwezig zijn. Het idee is om dit concreet te maken door het opbouwen van gebiedsgerichte netwerksamenwerking: kleinschalig, in en vanuit de gemeenschap, te beginnen op die plaatsen waar we de grootste impact kunnen maken. We kiezen er voor om dit stap voor stap te realiseren. In aanvulling hierop is het toewerken naar één centrale en integraal werkende toegang een cruciale ontwikkelopgave. De kern hiervan is dat we veel meer dan we tot nu toe hebben gedaan de vragen van inwoners vanuit een brede context benaderen en verhelderen. Daar komt bij dat we hierbij nadrukkelijk gericht zijn op het toe leiden naar het ‘voorliggend veld’. Hiervoor is op vele vlakken een andere manier van denken, werken en organiseren nodig, veel meer gericht op samenhang en samenwerking met de directe omgeving van inwoners en hun netwerk. Van de ABG-organisatie vraagt dit dat haar toegangsteams integraal beoordelen en uitvoeren en proactief in verbinding staan met de gebiedsgerichte netwerken.
Realisatie van het basis scenario Met het ontwikkelen van dit basis scenario hebben de gemeenten en hun partners een belangrijke eerste stap gezet op weg naar een robuuste inrichting van het sociaal domein. Maar het echte werk moet nog beginnen. Het realiseren van deze ambities – in samenhang – is een enorme opgave waar bovendien veel partijen bij betrokken zijn. Dit vraagt per opgave een goed doordachte planmatige aanpak en een programmatische blik op het geheel aan opgaven. Zonder heldere organisatie, sturing en invulling van cruciale randvoorwaarden gaat dit niet lukken. Belangrijke succesfactor hierin is dat de gemeenten en de uitvoerend partners gezamenlijk en in partnerschap aan de slag gaan om de gewenste inrichting te realiseren. Met het gezamenlijke proces van co-creatie dat geleid heeft tot het basis scenario is een belangrijke basis gelegd van onderling vertrouwen en de bereidheid om hier de komende jaren gezamenlijk stappen in te zetten. Van de ABG-organisatie 2
wordt verwacht dat zij de regie in dit vervolgproces op zich neemt, dat wil zeggen de rol van faciliteren en verbinden.
De eerste vervolgstappen Voordat partijen daadwerkelijk kunnen overgaan tot uitwerking en realisatie van de ontwikkelopgaven worden de volgende stappen genomen: • • •
De colleges van Alphen Chaam, Baarle-Nassau en Gilze-Rijen nemen in mei een besluit over het basis scenario en de uitvoering daarvan. De uitvoerend partners nemen hun achterbannen hierin mee en leggen, indien nodig, het basis scenario daar voor ter besluitvorming. De ABG-organisatie organiseert een vervolg bijeenkomst in mei om de verdere vervolgstappen te bespreken.
3