Bijlage 1- Jaarverslag bezwaarschriftencommissie 2022
Tekst van het document
Jaarverslag van de commissie voor de bezwaarschriften
2022
Voorwoord In de ABG-gemeenten worden jaarlijks veel besluiten genomen. Als een belanghebbende het niet eens is met een genomen besluit, kan hiertegen beroep worden ingediend. Voordat echter beroep kan worden ingediend, moet eerst bezwaar worden gemaakt bij het bestuursorgaan dat het besluit heeft genomen. Het gaat om de volgende bestuursorganen: de raad, de burgemeester en het college van burgemeester en wethouders. De meeste besluiten waartegen bezwaar kan worden gemaakt, zijn door het college van burgemeester en wethouders genomen. De bezwaarprocedure is in de Algemene wet bestuursrecht (Awb) geregeld. De ABG-gemeenten hebben een onafhankelijke bezwaaradviescommissie (hierna: de commissie) ingesteld zoals is aangegeven in artikel 7:13 Awb. De werkwijze van de commissie is beschreven in de Awb en in de Verordening Commissie Bezwaarschriften ABG-gemeenten 2021. Op grond van deze verordening brengt de commissie jaarlijks een verslag uit. Dit jaarverslag geeft inzicht in de werkzaamheden van de commissie in het jaar 2022. Ook bevat het verslag cijfers over onder andere het aantal ontvangen bezwaarschriften, de verstrekte adviezen en de tijdigheid van de afhandeling. Indien mogelijk wordt hieromtrent een vergelijking met de voorgaande jaren gemaakt. Indien van toepassing worden enkele verbeterpunten gegeven met als doel de kwaliteit van besluiten te bevorderen.
Voor de ‘snelle lezer’ is een samenvatting van het jaarverslag opgenomen. Vanzelfsprekend kan de commissie slechts zorgdragen voor een goede bezwaarbehandeling indien zij daarbij wordt ondersteund door de ambtelijke organisatie. Daarom wil ik langs deze weg het secretariaat en de betrokken medewerkers bedanken voor hun inzet voor de commissie. Februari 2023, Mevrouw mr. A. de Bie Voorzitter commissie bezwaarschriften van de ABG-gemeenten
Inhoud Voorwoord .............................................................................................................................................. 2 Samenvatting........................................................................................................................................... 4 1.
De commissie .................................................................................................................................. 5 1.1
Taak en werkwijze ................................................................................................................... 5
1.2 Samenstelling en vergaderingen ................................................................................................... 5 2.
2022 in cijfers .................................................................................................................................. 6 2.1 Algemeen....................................................................................................................................... 6
2.2
Afhandeling per gemeente .......................................................................................................... 7
2.2.1 Alphen-Chaam ............................................................................................................................ 7 Advisering door de commissie ........................................................................................................ 7 Beslissingen op bezwaar.................................................................................................................. 7 2.2.2 Baarle-Nassau ............................................................................................................................. 8 Advisering door de commissie ........................................................................................................ 8 Beslissingen op bezwaar.................................................................................................................. 8 2.2.3 Gilze en Rijen .............................................................................................................................. 9 Advisering door de commissie ........................................................................................................ 9 Beslissingen op bezwaar..................................................................................................................
9 2.3 ABG door de jaren heen .............................................................................................................. 10 3. Termijnen .......................................................................................................................................... 11 5. Onderwerpen van bezwaar ............................................................................................................... 13 6. Conclusies .......................................................................................................................................... 14 6.1 Algemene conclusies ................................................................................................................... 14 6.2 Conclusies per gemeente ............................................................................................................ 14 6.2.1 Alphen-Chaam ...................................................................................................................... 14 6.2.2 Baarle-Nassau ....................................................................................................................... 14 6.2.3 Gilze en Rijen ........................................................................................................................ 14 7.
Aanbevelingen ................................................................................................................................... 15
3
Samenvatting Deze tabel bevat in één oogopslag de belangrijkste gegevens over de bezwaren die in 2022 zijn ingediend bij de ABG-gemeenten:
Totaal ingediend Ingetrokken
Alphen-Chaam 28 6
Baarle-Nassau 46 4
Gilze en Rijen 41 17
8 8 12 1
3 4 2
13
3 13
18,4 4,2 22,6
18 3,6 21,6
Advisering Gegrond Ongegrond Niet-ontvankelijk Deels gegrond, deels ongegrond Rechtstreeks beroep Informeel opgelost Naar 2023
9 5 1 1 6
Doorlooptijden Start bezwaartermijn – advies 12,3 Advies – beslissing op bezwaar 4,4 Totaal 16,6
De tabel hieronder vermeldt het aantal bezwaarschriften per gemeente over 2022 naar afdeling:
Afdeling
Alphen-Chaam
Baarle-Nassau
Gilze en Rijen
Ruimtelijke Ontwikkeling
2
2
-
Openbare ruimte
1
2
11
Veiligheid & Vergunningen
15
26
20
Dienstverlening
6
1
2
Intern advies & ondersteuning
-
12
2
Sociaal Beleid
3
3
3
Sociaal uitvoering
1
-
3
Totaal
28
46
41
4
1. De commissie 1.1 Taak en werkwijze De commissie ontleent haar taak en werkwijze aan de Awb en de Verordening Commissie Bezwaarschriften ABG-Gemeenten 2021. De taak van de commissie is om advies uit te brengen aan het bestuursorgaan (zijnde het college van burgemeester en wethouders, de burgemeester of de gemeenteraad) met betrekking tot bezwaarschriften en de te nemen beslissing op bezwaar. De meeste bezwaarschriften worden ingediend tegen besluiten van het college. De commissie is niet bevoegd ten aanzien van besluiten op grond van een gemeentelijke belastingverordening of een personele aangelegenheid. Om onder andere een onbevangen heroverweging te waarborgen, is een onafhankelijke adviescommissie ingesteld die over de afhandeling van het bezwaarschrift adviseert. Het horen van de bezwaarmaker en eventuele derde-belanghebbenden door de commissie, vormt een essentieel onderdeel van de bezwaarprocedure. De voorzitter en de leden van de commissie wonen niet in de ABG-gemeenten, maken geen deel uit van of zijn niet werkzaam onder verantwoordelijkheid van een bestuursorgaan van de ABG-gemeenten. Het bestuursorgaan is bevoegd om van het advies van de commissie af te wijken, maar moet dat dan wel motiveren bij de beslissing op het bezwaarschrift.
1.2 Samenstelling en vergaderingen De commissie bestond in 2022 uit een voorzitter, een vice-voorzitter en vier leden. Tijdens een hoorzitting bestaat de commissie uit de voorzitter en twee leden in wisselende samenstelling. De volgende personen maakten deel uit van de commissie in het jaar 2022: • • • • • •
de heer mr. drs. S.M.W. Verouden (voorzitter tot 19 juli 2022); mevrouw mr. A.J.A. de Bie (vice-voorzitter, op 19 juli 2022 benoemd als voorzitter); mevrouw mr. E.M. Schotborg (lid); mevrouw mr. L.C.M. Wijgerde (lid); de heer mr. M.A. Koopman (lid); de heer mr. M. van Leeuwen (lid).
De commissie werd in 2022 ondersteund door een drietal secretarissen, te weten mevrouw I. Raaijmakers, mevrouw H. Schutte en mevrouw D. Klinckenberg. De commissie is in 2022 19 keer bijeen gekomen. De vergaderingen vinden plaats op een maandagmiddag of maandagavond. Eén keer is een vergadering georganiseerd op een woensdagmiddag. Vanwege de maatregelen ter bestrijding van het COVID-19 virus hebben begin 2022 twee vergaderingen plaatsgevonden via MS Teams. De overige vergaderingen hebben fysiek plaatsgevonden.
5
2. 2022 in cijfers 2.1 Algemeen In het jaar 2022 zijn er bij de ABG-gemeenten in totaal 115 bezwaarschriften ingediend. Het aantal bezwaarschriften is als volgt over de verschillende gemeenten verdeeld:
Absoluut aantal bezwaarschriften per gemeente 46 41
28
AANTAL BEZWAARSCHIFTEN IN DE ABG-ORGANISATIE IN HET JAAR 2022 Alphen-Chaam
Baarle-Nassau
Gilze en Rijen
Relatief aantal bezwaarschriften per gemeente
24% 36%
Alphen-Chaam Baarle-Nassau Gilze en Rijen
40%
6
2.2 Afhandeling per gemeente 2.2.1 Alphen-Chaam Advisering door de commissie In het jaar 2022 zijn er in de gemeente Alphen-Chaam 28 bezwaarschriften ingediend. Hiervan werden 6 bezwaren ingetrokken. 6 bezwaren zijn ten tijde van het opstellen van dit jaarverslag nog niet afgehandeld door de commissie. Eén bezwaarschrift werd met toepassing van artikel 7:1a van de Awb (rechtstreeks beroep) doorgestuurd naar de Rechtbank Zeeland – West-Brabant. De commissie heeft in totaal 15 adviezen uitgebracht. Ter toelichting: als een bezwaarschrift niet-ontvankelijk wordt geacht kan dat verschillende oorzaken hebben: een bezwaarmaker is geen belanghebbende, er wordt geageerd tegen een brief dat geen appellabel besluit is, een bezwaarmaker heeft te laat bezwaar gemaakt of bij voorbeeld geen bezwaargronden aangegeven. Dit levert het volgende resultaat op:
Absoluut aantal resultaten per categorie DEELS GEGROND DEELS ONGEGROND
1
ONGEGROND
9
INGETROKKEN
6
NIET-ONTVANKELIJK
5
DOORGESTUURD 7:1A AWB (RECHTSTREEKS BEROEP)
1
NOG NIET AFGEHANDELD T.T.V. OPSTELLEN JAARVERSLAG
6 0
5
10
15
20
Afhandeling van bezwaarschriften in de gemeente Alphen-Chaam in het jaar 2022
Beslissingen op bezwaar Naar aanleiding van de adviezen van de commissie namen de bestuursorganen van de gemeente Alphen-Chaam 14 beslissingen op bezwaar. In alle gevallen werden de adviezen van de commissie gevolgd. 5 bezwaarschriften werden niet-ontvankelijk verklaard, 9 bezwaarschriften werden ongegrond verklaard. Voor één bezwaarschrift geldt dat de beslissing ten tijde van het opstellen van dit jaarverslag nog niet is genomen, deze beslissing volgt in 2023.
7
2.2.2 Baarle-Nassau Advisering door de commissie In het jaar 2022 zijn er in de gemeente Baarle-Nassau 46 bezwaarschriften ingediend. Hiervan werden 4 bezwaren ingetrokken. 13 bezwaarschriften zijn ten tijde van het opstellen van dit jaarverslag nog niet afgerond. Dit betekent dat de commissie 29 adviezen heeft uitgebracht. Dit levert het volgende resultaat op:
Absoluut aantal resultaten per categorie DEELS GEGROND DEELS ONGEGROND
1
GEGROND
8
ONGEGROND
8
INGETROKKEN
4
NIET-ONTVANKELIJK
12
NOG NIET AFGEROND T.T.V. OPSTELLEN JAARVERSLAG
13 0
5
10
15
20
Afhandeling van bezwaarschriften in de gemeente Baarle-Nassau in het jaar 2022
Beslissingen op bezwaar Naar aanleiding van deze adviezen namen de bestuursorganen van de gemeente Baarle-Nassau 19 beslissingen op bezwaar. In alle gevallen werden de adviezen van de commissie gevolgd. 1 bezwaar werd deels gegrond, deels ongegrond verklaard, 12 bezwaren werden niet-ontvankelijk verklaard, 6 bezwaren werden ongegrond verklaard. Voor 9 bezwaarschriften geldt dat de beslissing op bezwaar op 16 januari 2023 is genomen. In alle gevallen is het advies van de commissie gevolgd. 8 van deze bezwaren werden gegrond verklaard en één ongegrond. Deze bezwaren waren allen ingediend door dezelfde bezwaarmaker.
8
2.2.3 Gilze en Rijen Advisering door de commissie In het jaar 2022 zijn er in de gemeente Gilze en Rijen 41 bezwaarschriften ingediend. 17 bezwaren werden ingetrokken, waarvan één nadat de commissie hierover een advies had uitgebracht. Dit levert dus één dubbeltelling op in onderstaand schema. Van 13 bezwaren is de behandeling ten tijde van het opstellen van dit jaarverslag nog niet afgerond. De commissie heeft 9 adviezen uitgebracht. 3 bezwaren zijn informeel opgelost, zonder dat hierop een formele intrekking of afronding is gevolgd. Dit levert het volgende resultaat op:
Absoluut aantal resultaten per categorie DEELS GEGROND DEELS ONGEGROND
2
ONGEGROND
3
INGETROKKEN
17
NIET-ONTVANKELIJK
4
INFORMEEL OPGELOST
3
NOG NIET AFGEROND T.T.V. OPSTELLEN JAARVERSLAG
13 0
5
10
15
20
Afhandeling van bezwaarschriften in de gemeente Gilze en Rijen in het jaar 2022
Beslissingen op bezwaar Naar aanleiding van deze adviezen namen de bestuursorganen van de gemeente Gilze en Rijen 5 beslissingen op bezwaar. In alle gevallen werden de adviezen van de commissie gevolgd. 3 bezwaren werden niet-ontvankelijk verklaard, 2 bezwaren werden ongegrond verklaard. In 3 gevallen is de beslissing op bezwaar ten tijde van het opstellen van dit jaarverslag nog niet genomen. En in één geval is de het bezwaar ná het uitbrengen van het advies alsnog ingetrokken.
9
2.3 ABG door de jaren heen Als we de gegevens over de afgelopen drie jaren in één grafiek zetten, levert dit het volgende beeld op:
Totaal ingediende bezwaren ABG-gemeenten 2020 t/m 2022
85
2020
100
2021
115
2022
Overzicht bezwaren ABG-gemeenten 2020 t/m 2022 per gemeente 50 46 41 37 32 28
25 23 18
2020
2021 Alphen-Chaam
Baarle-Nassau
2022 Gilze en Rijen
10
3. Termijnen In het jaar 2022 zijn er bij de ABG-gemeenten 115 bezwaarschriften ingediend. Ten tijde van het opstellen van dit jaarverslag zijn in totaal 32 bezwaarschriften die in 2022 zijn ingediend nog niet afgehandeld. Voor het overgrote deel betreft dit bezwaarschriften die in de laatste maanden van 2022 zijn ingediend. Ook betreft het een aantal bezwaren waar naar aanleiding van het bezwaar nader onderzoek moet plaatsvinden, hetgeen vanzelfsprekend vertraging met zich meebrengt. Deze bezwaarschriften zijn vanzelfsprekend niet meegenomen in de berekening van de (beslis)termijnen. De bezwaarschriften waarover de commissie al wel een advies heeft uitgebracht, maar waarop nog geen beslissing op bezwaar door het bestuursorgaan is genomen, zijn dat wel. Verder is in dit jaarverslag onderscheid gemaakt tussen: 1. de termijn waarbinnen de commissie haar advies uitbrengt, gerekend vanaf de start van de beslistermijn tot de datum van het advies (de adviestermijn) en 2. de termijn die het bestuursorgaan nodig heeft om een beslissing op bezwaar te nemen na ontvangst van het advies van de commissie; dus de termijn tussen datum advies en datum beslissing op bezwaar (de beslistermijn) 3. de termijn waarbinnen het bestuursorgaan een beslissing op het bezwaarschrift neemt, gerekend vanaf de start van de beslistermijn tot de datum van de beslissing op bezwaar (de totale behandelduur).
Ad 1: De gemiddelde adviestermijn per gemeente:
Gemiddelde adviestermijn per gemeente in weken
18,4
18
12,3
BESLISTERMIJNEN VAN DE ABG-GEMEENTEN IN HET JAAR 2022 Alphen-Chaam
Baarle-Nassau
Gilze en Rijen
11
Ad 2: De gemiddelde beslistermijn per gemeente:
Gemiddelde beslistermijn per gemeente in weken
4,4
4,2
3,6
BESLISTERMIJNEN VAN DE ABG-GEMEENTEN IN HET JAAR 2022
Alphen-Chaam
Baarle-Nassau
Gilze en Rijen
Ad 3: Totale behandelduur per gemeente Als we deze termijnen bij elkaar optellen, levert dit voor de totale behandelduur per gemeente het volgende beeld op:
Gemiddelde totale behandelduur per gemeente in weken
22,6
21,6
16,6
TOTALE BEHANDELDUUR VAN DE ABG-GEMEENTEN IN HET JAAR 2022 Alphen-Chaam
Baarle-Nassau
Gilze en Rijen
12
5. Onderwerpen van bezwaar De tabel hieronder vermeldt het aantal bezwaarschriften per gemeente over 2022 naar afdeling: Afdeling
Alphen-Chaam
Baarle-Nassau
Gilze en Rijen
Ruimtelijke Ontwikkeling
2
2
-
Openbare ruimte
1
2
11
Veiligheid & Vergunningen
15
26
20
Dienstverlening
6
1
2
Intern advies & ondersteu-
-
12
2
Sociaal Beleid
3
3
3
Sociaal uitvoering
1
-
3
Totaal
28
46
41
ning
Ter vergelijking zijn in de onderstaande tabellen het aantal bezwaarschriften per afdeling per gemeente opgenomen over de jaren 2021 en 2020.
2021 Afdeling
Alphen-Chaam
Baarle-Nassau
Gilze en Rijen
Ruimtelijke Ontwikkeling
7
22
28
Openbare ruimte
4
5
8
Veiligheid & Vergunningen
5
5
10
Dienstverlening
-
-
-
Intern advies & ondersteu-
1
-
2
Sociaal uitvoering
1
-
2
Totaal
18
32
50
ning
2020 Afdeling
Alphen-Chaam
Baarle-Nassau
Gilze en Rijen
Ruimtelijke Ontwikkeling
3
-
3
Openbare ruimte
7
2
11
Veiligheid & Vergunningen
13
18
21
Dienstverlening
-
1
1
Intern advies & ondersteu-
1
1
1
Sociaal uitvoering
1
1
-
Totaal
25
23
37
ning
13
6. Conclusies In dit hoofdstuk geeft de commissie haar conclusies weer naar aanleiding van de cijfers over het jaar 2022.
6.1 Algemene conclusies • •
• • •
Het aantal ingediende bezwaren is in 2022 ten opzichte van voorgaande jaren licht gestegen, maar niet zodanig dat een opvallende stijging kan worden geconstateerd. De wettelijke beslistermijn voor een bezwaarschrift op grond van de Algemene wet bestuursrecht bedraagt 12 weken, met een verdagingsmogelijkheid van 6 weken. Of deze termijnen in de ABG-organisatie worden gehaald, is op basis van het nu beschikbare cijfermateriaal lastig te zeggen. De gemiddelde behandeltermijn per gemeente lijkt, met uitzondering van Alphen-Chaam, in ieder geval te lang. Echter, deze termijn lijkt in veel gevallen te lang omdat onvoldoende duidelijk wordt geregistreerd of de beslistermijn tijdig is verdaagd, dan wel of er uitstel van de beslissing op bezwaar is overeengekomen met de bezwaarmaker. Daarom geven de termijnen op dit moment een ietwat vertekend beeld. De afronding van zaken verdient aandacht. In twee van de drie ABG-gemeenten is het in 2022 voorgekomen dat op een bezwaar geen formele afronding is gevolgd. In veel gevallen is de commissie niet op de hoogte van de beslissing op bezwaar. De commissie wordt niet of nauwelijks op de hoogte gesteld als er naar aanleiding van een beslissing op bezwaar beroep wordt ingesteld.
6.2 Conclusies per gemeente 6.2.1 Alphen-Chaam • •
•
In Alphen-Chaam werden in 2022 relatief veel bezwaren ingediend tegen brieven die geen besluit bleken te zijn. Er is sprake van een stijging van het aantal bezwaarschriften gericht tegen besluiten van de afdeling Dienstverlening. Deze hebben allemaal betrekking op besluiten op grond van de Wet Basisregistratie personen. Er is sprake van een sterke stijging van het aantal bezwaarschriften gericht tegen besluiten van de afdeling Vergunningverlening en Veiligheid. Dit betreft vooral handhavingsbesluiten.
6.2.2 Baarle-Nassau •
• •
Er zijn in 2022 relatief veel bezwaarschriften ingediend door één bezwaarmaker. Dit betreft met name bezwaren tegen besluiten op grond van de Wet open overheid (voorheen de Wet openbaarheid van bestuur). Op één na zijn alle bezwaren die zijn ingediend tegen besluiten van de afdeling Intern Advies en Ondersteuning afkomstig van deze ene persoon. Er is sprake van een sterke stijging van het aantal bezwaarschriften gericht tegen besluiten van de afdeling Vergunningverlening en Veiligheid. Dit betreft vooral handhavingsbesluiten. Veel bezwaarschriften zijn niet-ontvankelijk verklaard omdat zij ofwel niet gericht waren tegen een besluit of de bezwaarmakers geen belanghebbende waren.
6.2.3 Gilze en Rijen • •
Veel bezwaren zijn na overleg met de behandelend ambtenaar ingetrokken. Blijkbaar is de informele fase in deze gemeente zeer succesvol. Relatief veel bezwaren zijn gericht tegen een zelfde soort besluit, namelijk het plaatsen van laadpalen voor elektrische auto’s. 14
•
Er zijn veel minder bezwaren ingediend tegen besluiten van de afdeling RO. Hiermee is het niveau weer terug op dat van 2020.
7. Aanbevelingen Naar aanleiding van dit jaarverslag wil de commissie de volgende aanbevelingen doen aan de organisatie: 1. Informeren van het secretariaat Het valt de commissie op dat het secretariaat niet in alle gevallen op de hoogte wordt gesteld van de datum en de inhoud van de beslissing op het bezwaarschrift. Dit is echter belangrijke informatie voor de commissie, maar ook voor de ABG-organisatie zelf. Alleen als alle gegevens over een bezwaarschrift beschikbaar zijn en geregistreerd kunnen worden, kan snel een volledig jaarverslag worden opgesteld. Nu heeft het achterhalen van data en inhoud van beslissingen op bezwaar veel tijd en uitzoekwerk gekost. Ook wordt het secretariaat niet op de hoogte gesteld als beroep wordt ingesteld naar aanleiding van een beslissing op bezwaar. Dat is jammer, want dit is interessante informatie voor de commissie. Rechterlijke uitspraken kunnen namelijk ook leerzaam zijn voor de commissie zelf. 2. Registratie verbeteren Het is belangrijk dat de wijze waarop de gegevens over bezwaarschriften wordt geregistreerd verder wordt geprofessionaliseerd. Om een betrouwbaar beeld te krijgen van de behandeltermijnen, is het belangrijk dat wordt geregistreerd of een beslissing op bezwaar (tijdig) is verdaagd of dat in overleg met de bezwaarmaker verder uitstel van de beslissing op bezwaar is overeengekomen.
Als deze handelingen worden geregistreerd, en dit tijdsverloop van de totale beslistermijnen kan worden afgetrokken, zal blijken dat de overschrijding van beslistermijnen wellicht niet zo ernstig is als op basis van het nu beschikbare cijfermateriaal kan worden gedacht.
15