Bijlage 1 GLR Jaarstukken 2025 NIEUW
Tekst van het document
Datum: 12 mei 2026 Zaaknummer: 1142411 Gemeente Gilze en Rijen Postbus 73 5120 AB Rijen Bezoekadres: Raadhuisplein 1 5121 JX Rijen Telefoonnummer 14 0161 Email: info@gilzerijen.nl website: www.gilzerijen.nl
Inhoudsopgave Inhoudsopgave............................................................................................................................. 3 Voorwoord................................................................................................................................... 4 Inleiding ....................................................................................................................................... 5 Jaarverslag ................................................................................................................................... 9 Programmaverantwoording ...............................................................................................10 Bestuur en ondersteuning .......................................................................................................... 11 Veiligheid..................................................................................................................................... 17 Verkeer, vervoer en waterstaat .................................................................................................. 20 Economie.....................................................................................................................................
26 Onderwijs .................................................................................................................................... 29 Sport, cultuur en recreatie .......................................................................................................... 31 Sociaal domein ............................................................................................................................ 37 Volksgezondheid en milieu ......................................................................................................... 42 Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing............................................. 48 Algemeen .................................................................................................................................... 54 Paragrafen .........................................................................................................................59 Lokale heffingen .......................................................................................................................... 60 Weerstandsvermogen en risicobeheersing ................................................................................ 66 Onderhoud kapitaalgoederen .....................................................................................................
74 Financiering ................................................................................................................................. 78 Bedrijfsvoering ............................................................................................................................ 81 Verbonden partijen ..................................................................................................................... 85 Grondbeleid ................................................................................................................................ 88 Wet Open Overheid .................................................................................................................... 99 Jaarrekening ............................................................................................................................. 100 Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling ................................................................ 101 Balans ........................................................................................................................................ 106 Toelichting op de balans ........................................................................................................... 108 Overzicht van lasten en baten ..................................................................................................
128 Toelichting overzicht van lasten en baten ................................................................................ 129 Rechtmatigheidsverantwoording.............................................................................................. 131 Incidentele baten en lasten....................................................................................................... 133 Wet Normering Topfunctionarissen ......................................................................................... 135 Overzicht mutaties reserves ..................................................................................................... 138 Bijlage met verantwoordingsinformatie over specifieke uitkeringen ...................................... 140 Gerealiseerde baten en lasten per taakveld ............................................................................. 147 Bijlagen ..................................................................................................................................... 149 BBV indicatoren......................................................................................................................... 150 Lijst van gebruikte afkortingen .................................................................................................
158 Overzicht kredieten ................................................................................................................... 160 Overige gegevens ...................................................................................................................... 162 Controleverklaring .................................................................................................................... 163
Jaarstukken 2025 Gilze en Rijen
3
Voorwoord De gemeente Gilze en Rijen sluit 2025 af met een positief jaarrekeningresultaat. In 2025 is geïnvesteerd in de leefbaarheid van de dorpen. Meer groen en woningen De openbare ruimte is verder verbeterd, met extra onderhoud aan straten en groen en de aanplant van meer bomen. Ook op het gebied van woningbouw was er volop beweging: in Molenschot startte de bouw van 65 woningen, in Rijen het bouwrijp maken van de wijk Tussen de Leijen met 375 woningen en in Gilze werd doorgebouwd aan onder meer het Laarspad en Wendel. Daarnaast werd in Rijen een zichtbare start gemaakt met de herontwikkeling van de spoorzone. Meer ruimte voor bedrijven De vraag naar bedrijfsruimte is groot. Met de ontwikkeling van het duurzame bedrijvenpark Midden-Brabant Poort (fase II-III) bij Gilze geven we lokale ondernemers ruimte om te verhuizen. Zo ontstaat er in de dorpen plek voor nieuwe woningen. Ontmoeting en betrokkenheid 2025 stond ook in het teken van ontmoeting en betrokkenheid. Met uiteenlopende activiteiten werd 500 jaar Rijen gevierd. Daarnaast is samen met inwoners gesproken over de voorbereiding op noodsituaties van 72 uur. Jong talent werd gewaardeerd tijdens het eerste Jongeren Cultuurgala Gilze en Rijen en voor het onderwijs is gewerkt aan een basisschoolhuisvestingsplan tot 2041.
Plussen en minnen De jaarrekening laat een aantal afwijkende inkomsten en uitgaven zien ten opzichte van de tweede tussentijdse rapportage 2025. Er was extra geld nodig voor onder andere jeugdzorg en ondersteuning in participatie van inwoners. Vanwege de verplichte collectieve overdracht van de pensioen- en wachtgeldverplichtingen van (voormalig) wethouders naar het Algemeen Burgerlijk Pensioenfonds (ABP) is een aanvullende storting van ruim 1.100.000 euro in de voorziening noodzakelijk. Daartegenover staan meevallers zoals hogere opbrengsten omdat er meer vergunningen verleend zijn dan verwacht en lagere kosten voor de BRP-straat. Per saldo komen we uit op een positief eindresultaat van 706.000 euro. Dit resultaat is gunstiger dan verwacht bij de tweede tussentijdse rapportage.
Het college van Burgemeester en Wethouders, Gilze en Rijen, 12 mei 2026.
4
Jaarstukken 2025 Gilze en Rijen
Inleiding In dit jaarverslag schenken we in eerste instantie aandacht aan de programmaverantwoording, daarna komen de verschillende verplichte paragrafen aan de orde. Voorafgaand aan de daadwerkelijke verantwoording per programma over de uitvoering van de voorgenomen activiteiten, schenken we in deze inleiding aandacht aan: • Resultaat 2025; • Grondexploitaties; • Financiële positie. Resultaat In de loop van 2025 heeft het resultaat zich als volgt ontwikkeld: Bedragen x € 1.000 Saldo vastgestelde begroting 2025
98
Effecten 1ste turap 2025 Effecten perspectiefnota 2026
-/- 177 0
Saldo meerjarenbegroting 2025
-/-79
de
Effecten 2 turap 2025
1.042
Saldo meerjarenbegroting 2025
963
de
Effecten ná 2 turap 2025
-/- 256
JAARREKENINGRESULTAAT 2025
706
Begroting 2025 Op 11 november 2024 heeft u de begroting 2025 vastgesteld met een positief saldo van € 98.000. Tussentijdse rapportages Tussentijds hebben wij bij de 1e en 2e tussentijdse rapportage 2025 het resultaat bijgesteld. Bij de 2e tussentijdse rapportage kwamen we uit op een positief saldo van € 963.000. De belangrijkste bijstellingen die in de 1e en 2e tussentijdse rapportage zijn opgenomen zijn: Saldo primaire begroting 2025 Wijzigingen 1e + 2e Turap 2025 Algemene uitkering Jeugdhulp Storting bestemmingsreserve ravijnjaar 2028 Rentelasten Leges omgevingsvergunningen Voorziening (voormalig) wethouders Toeristenbelasting Participatiewet BTW herziening mengpercentage Minimaregelingen Leges burgerzaken Leerlingenvervoer Uitbreiding griffie Saldo overige wijzigingen Totaal wijzigingen
Jaarstukken 2025 Gilze en Rijen
€
98.000 V
€ 1.917.000 V € 1.033.000 N € 930.000 N € 600.000 V € 400.000 V € 397.000 V € 230.000 V € 210.000 N € 180.000 N € 140.000 N € 115.000 V € 115.000 N € 76.000 N € 110.000 N € 865.000 V
5
Saldo gewijzigde begroting 2025
€
963.000 V
Jaarrekeningresultaat 2025 versus verwacht resultaat 2de tussentijdse rapportage 2025 Uiteindelijk sluiten we het jaar 2025 af met een positief resultaat van € 706.000. Hieronder geven wij een korte toelichting op de grootste verschillen tussen het verwachte saldo in de gewijzigde begroting 2025 (2e tussentijdse rapportage 2025) en het uiteindelijke jaarrekeningresultaat 2025. Hierbij laten we de onderdelen waarvan de lasten gedekt worden uit een reserve buiten beschouwing. Het effect hiervan is budgettair neutraal. Bedragen x € 1.000 Incidenteel
Structureel
V
V
Pr.
Omschrijving
0
Voorziening pensioen (voormalig) wethouders
0
BRP-straat
570
0
Beheer overige panden en percelen
57
2
Kabels en leidingen
53
2
Energie openbare verlichting
21
4
Schoolconciërges
5
Kapitaallasten sportaccommodaties
81
5
Buurtsportcoaches
72
5
Openbaar groen
153
6
Participatiewet (BUIG)
184
6
Bijzonder bijstand
80
6
Re-integratie
126
6
WMO
143
6
Jeugdzorg
7
Omgevingsdienst
67
8
Particuliere initiatieven
108
8
Diverse budgetten RO
112
8
Gebiedsvisie Rijens broek
28
8
Landelijke beëindigingsregeling veehouderijen
56
8
Omgevingsvergunningen
286
9
Toeristen- en forensenbelasting
49
9
BTW herziening
60
9
Stelpost indexering
56
25
375
828 450 2.475 2.707
6
N
1.167
ABG bijdrage Overige afwijkingen
N
0
Jaarstukken 2025 Gilze en Rijen
25
Totaal incidenteel
Nadeel
232
Totaal structureel
Nadeel
25
Nadeel
257
Verwachte resultaat bij de 2de turap 2025
Voordeel
963
Jaarrekeningresultaat 2025
Voordeel
706
Een afwijking geven we alleen de kwalificatie structureel als de afwijking ook in 2026 van toepassing is en als we er bij het opstellen van de begroting 2026 geen/onvoldoende rekening mee hebben gehouden. In het vervolg van dit jaarverslag gaan we gedetailleerder, per programma, in op de relevante verschillen ten opzichte van de begroting na wijzigingen. In het raadsvoorstel over de jaarrekening doen wij u een voorstel over de bestemming van dit saldo.
Grondexploitaties Eén van de middelen voor een gemeente om de ruimtelijke doelstellingen te verwezenlijken, bijvoorbeeld op het gebied van volkshuisvesting, natuur en groen, infrastructuur en maatschappelijke voorzieningen, is het gemeentelijke grondbeleid. In 2025 is Midden Brabant Poort fase II-III in exploitatie genomen en de grondexploitaties Wildschut/Alphenseweg en Centrumplan Oost Rijen afgesloten. Voor de plannen waar we een verlies verwachten op eindwaarde, is een verliesvoorziening gevormd. Bij de bepaling van de winstneming is de "percentage of completion" regel uit het BBV toegepast. Voor een nadere toelichting verwijzen we naar de paragraaf grondbeleid. Financiële positie Naast de exploitatie is ook onze voorzieningen- en reservepositie belangrijk om een oordeel te kunnen geven over onze financiële positie. Voorzieningen De totale voorzieningen bedragen op de balansdatum € 15,6 miljoen (2024: € 19,3 miljoen). In dit bedrag zit € 4,6 miljoen aan verliesvoorzieningen voor de grondexploitatie (2024: € 7,5 miljoen). Ten opzichte van vorig jaar zijn de voorzieningen met ongeveer € 3,7 miljoen afgenomen. Dit komt vooral doordat enkele verliesgevende grondexploitaties zijn afgesloten. De voorzieningen die daarvoor waren gevormd konden daardoor vrijvallen voor € 2,9 miljoen.
Daarnaast is de voorziening voor riolering met € 0,9 miljoen gedaald, onder andere door de uitvoering van afkoppelprojecten in Rijen Noordoost. In onderstaande grafiek is het verloop van de voorzieningen in de afgelopen jaren weergegeven:
Jaarstukken 2025 Gilze en Rijen
7
Reserves In de toelichting op de balans geven we een overzicht van de stand per 31 december 2025 van de algemene reserve, de bestemmingsreserves, reserves grondexploitatie en het nog te verrekenen resultaat 2025. Het totaal hiervan heeft een omvang van € 39,7 miljoen (2024 € 35,3 miljoen). In onderstaande grafiek geven we het verloop van onze reservepositie in de afgelopen jaren weer:
Ten opzichte van 2024 nemen de reserves incl. nog te besteden resultaat toe met ca. € 4,4 miljoen. Dit betreft met name de toevoeging aan drie bestemmingsreserves vanuit de 2e tussentijdse rapportage. Het gaat hierbij om € 1,4 miljoen in bestemmingsreserve sociaal domein voor jeugdzorg, € 0,5 miljoen in bestemmingsreserve duurzaamheid ten behoeve van het uitvoeringsprogramma in 2026 tot en met 2028 en € 0,9 miljoen voor het opvangen van het Ravijnjaar 2028. Verder is door tussentijdse winstnemingen in de grondexploitatie een bedrag van € 1,3 miljoen ten gunste van de algemene reserve grondexploitatie gebracht. Weerstandsvermogen Onze reservepositie is een belangrijke factor bij de bepaling van onze weerstandscapaciteit. In de paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing laten we zien hoe onze weerstandscapaciteit zich verhoudt ten opzichte van de geïnventariseerde risico’s voor onze gemeente (weerstandsvermogen). De nieuwe conclusies bij deze jaarstukken 2025 zijn: • Het totale relatieve weerstandsvermogen zit alle jaren (2024 t/m 2029) tussen de 2,3 en 4,5. Voor alle jaren 2025 t/m 2030 is sprake van waarderingscijfer A (uitstekend). We voldoen hiermee aan criterium 1; •
Het totale relatieve weerstandsvermogen "harde buffer" zit alle jaren (2024 t/m 2029) tussen 2,9 en 6,0. Voor alle jaren 2025 t/m 2030 is dus sprake van waarderingscijfer A (uitstekend). We voldoen hiermee aan criterium 2.
Bij het beoordelen van het weerstandsvermogen blijven wij steeds oog houden voor het evenwicht tussen een structureel en reëel sluitende meerjarenbegroting en een gezond weerstandsvermogen. Voor meer informatie verwijzen we u naar de paragraaf "Weerstandsvermogen en Risicobeheersing".
8
Jaarstukken 2025 Gilze en Rijen
Jaarverslag
Jaarstukken 2025 Gilze en Rijen
9
Programmaverantwoording
10
Jaarstukken 2025 Gilze en Rijen
Bestuur en ondersteuning
Bestuur en ondersteuning Wat willen we bereiken? Bestuur Wij zijn een groen en uniek gelegen gemeente met een hoog voorzieningenniveau. Dat willen we behouden en versterken, voor deze en toekomstige generaties. Na de gemeenteraadsverkiezingen van maart 2022 begon de bestuursperiode 2022-2026. Het college kreeg als kaders mee het coalitieprogramma 2022-2026 ‘Duurzaam, Groen en Sociaal Gilze en Rijen’. Onze eigen ABG-organisatie is het belangrijkste middel om onze plannen en dienstverlening te realiseren. Onze inzet en die van onze partnergemeenten is de ABG-organisatie met kracht door te ontwikkelen. Daarnaast zetten we vol in op de regionale samenwerking. We doen dit alles om onze inwoners, instellingen en bedrijven zo goed mogelijk te bedienen. Dienstverlening Samenwerking met onze inwoners, ondernemers en partners is gebaseerd op openheid en vertrouwen. Daarbij bieden we iedereen de gelegenheid om mee te doen. We geven volop ruimte om mee te denken en betrokken te zijn bij ontwikkelingen in de directe leefomgeving. Het gaat bij deze samenwerking om een passende inzet/verdeling van rollen en verantwoordelijkheden, die met iedere opgave anders kan zijn. We communiceren open en duidelijk met onze inwoners, bedrijven en maatschappelijke partners. Met de uitvoering van een programma Dienstverlening zetten we in op een doorontwikkeling van onze dienstverlening.
Verduurzamen en onderhouden gemeentelijk maatschappelijk vastgoed. Op 29 april 2021 heeft de gemeenteraad de beleidsnotitie “Verduurzaming en onderhoud gemeentelijk maatschappelijk vastgoed” vastgesteld. Hierin is de koers uitgezet voor het verduurzamen en onderhouden van het gemeentelijk maatschappelijk vastgoed. Door het vastgoed te verduurzamen en te onderhouden geeft de gemeente zelf het goede voorbeeld. Op 29 maart 2021 heeft de gemeenteraad het gemeentelijk sport- en beweegbeleid 2021-2025 "Gilze en Rijen beweegt!" en de beleidsnotitie verduurzamen en onderhoud gemeentelijk maatschappelijk vastgoed vastgesteld. Hierin zijn de gemeentelijke sportaccommodaties opgenomen. Door de komende jaren uitvoering te geven aan beide plannen verduurzamen we het gehele gemeentelijke vastgoed. De uitvoering vindt gefaseerd plaats tussen 2022-2030.
Jaarstukken 2025 Gilze en Rijen
11
Wat hebben we ervoor gedaan?
Nr.
Doelstelling
0.1
Updaten en uitvoering geven aan Visie op Dienstverlening
Nr.
Specifieke activiteit
1
Updaten van de Visie op Dienstverlening (2014) Met inbreng van inwoners, gemeenteraad en medewerkers van de ABG-organisatie vernieuwden we de Visie op dienstverlening. De visie is eind 2025 vastgesteld.
Nr.
Doelstelling
0.2
Uitvoering geven aan het verduurzamen en onderhouden gemeentelijk maatschappelijk vastgoed Specifieke activiteit Gerealiseerd op 31-12-2025
Nr. 1
2
Gerealiseerd op 31-12-2025
We volgen de opgestelde planning voor het verduurzamen van het vastgoed. In 2025 verduurzamen we onder andere: Oude Raadhuis Gilze, AV Spiridon, kleedkamers vv Rijen (hoofdgebouw). De verduurzaming van het Oude Raadhuis in Gilze is in 2025 gestart en ronden we uiterlijk in het tweede kwartaal 2026 af. Voor Spiridon doen we een scenariostudie naar een doelmatige variant voor de verduurzaming. In deze studie brengen we kosten, baten en de gewenste duurzaamheidsambitie in beeld. Deze ronden we af in het tweede kwartaal 2026. We onderzoeken de mogelijkheden naar verdere verduurzaming van de gemeentewerf nu we niet in aanmerking komen voor verzwaring van de elektra aansluiting. Het onderzoek naar de verduurzamingsmogelijkheden voor de gemeentewerf is in 2025 afgerond. Dit onderzoek vormt de basis voor verdere bestuurlijke besluitvorming.
Nr.
Doelstelling
0.3
Opstellen van een gemeentelijke toekomstvisie
Nr.
Specifieke activiteit
1
12
Gerealiseerd op 31-12-2025
Samen met inwoners, ondernemers, verenigingen en andere partners een visie opstellen waar we als gemeente willen staan in 2040 Als onderdeel van het maatregelenpakket ravijnjaar zijn de projecten Omgevingsvisie en Toekomstvisie samengevoegd. De omgevingsvisie dient ook als Toekomstvisie. Met inbreng van inwoners, ondernemers, verenigingen en andere partners stelden we in 2025 de omgevingsvisie op. De omgevingsvisie is vastgesteld in de raadsvergadering van 15 december 2025.
Jaarstukken 2025 Gilze en Rijen
Nr.
Doelstelling
0.4
Huisvesting bestuurszetel Gilze en Rijen
Nr.
Specifieke activiteit
1
Vervolg planvorming tot een aanbestedingsgereed ontwerp
Gerealiseerd op 31-12-2025
Het Voorlopig Ontwerp van de bestuurszetel ronden we in het 1e kwartaal van 2026 af. Dan stemmen we ook de Nota van Uitgangspunten (NvU) verder af. De NvU wordt definitief op het moment dat de aangenomen motie uit juli 2025 over het buitenterrein rondom het gemeentehuis nader is uitgewerkt. Op basis van deze documenten start de aanbesteding voor de verbouwing van de bestuurszetel in Q1 2026 en de aanbesteding van de verkoop van het gemeentehuis in Q2 2026. Verantwoording servicenormen dienstverlening De gemeente Gilze en Rijen heeft 4 servicenormen voor haar dienstverlening. In de jaarrekening maken we inzichtelijk hoe we scoren op deze servicenormen. U ziet hieronder de meest actuele scores. In 2026 vernieuwen we de servicenormen op basis van de vernieuwde Visie op dienstverlening. Servicenorm
Score
Doorlooptijd We communiceren de doorlooptijd voor de meest gebruikte processen en behalen deze. Worden doorlooptijden onverhoopt niet gehaald, dan lichten we dit tijdig toe aan de aanvrager. • Aanvraag hulp bij huishouden • Aanvraag bijzondere bijstand • Subsidie aanvragen (Sociaal Beleid) • Aanvraag registratie in landelijk register kinderopvang • Het opleggen van WOZ-beschikkingen
58% binnen termijn* (2025) 92% binnen termijn** (2025) 86% binnen termijn (2025) 100% binnen termijn*** (2024) 100% binnen termijn (2025)
Bereikbaarheid We communiceren over onze bereikbaarheid en zijn op die tijdstippen bereikbaar. Is er geen direct contact, dan reageren we: • binnen 1 werkdag op vragen via onze social media kanalen
• •
Gemiddelde wachttijd vragen via Facebook, Instagram en LinkedIn: 3 uur (2025)
Gemiddelde wachttijd vragen via WhatsApp: 43 minuten (2025) binnen 2 werkdagen op voicemails/terugbelverzoeken 49% binnen termijn (mysteryonderzoek 2024) Niet gemeten binnen 5 werkdagen op mails
Jaarstukken 2025 Gilze en Rijen
13
Positieve klantbeleving De klant voelt zich geïnformeerd en is tevreden over het contact.
Algemeen: 6,7/10 (burgerpeiling 2024) Balie: 8,7/10 (klanttevredenheidsonderzoek 2025)
Heldere communicatie We communiceren in heldere taal en via verschillende kanalen.
74% eens 5% oneens met stelling ‘De gemeente gebruikt duidelijke taal’ (burgerpeiling 2024) * Cijfers zijn niet gecorrigeerd voor meldingen waarbij de termijn verlengd is omdat er aanvullende informatie nodig was (zoals bv. Sociaal Medisch Advies), vanwege complexiteit van de hulpvraag of wanneer inwoners benodigde stukken te laat inleverden. Naar verwachting ligt het percentage 'niet binnen de termijn afgehandelde meldingen' dus lager. ** Cijfers zijn niet gecorrigeerd voor aanvragen waarbij de termijn verlengd is omdat er aanvullende informatie nodig was. Dit is bijvoorbeeld zo bij aanvragen van inwoners die nog niet bij ons bekend zijn. Naar verwachting ligt het percentage 'niet binnen de termijn afgehandelde aanvragen' dus lager. *** Metingen lopen van 1 oktober tot 1 oktober en worden hier weergegeven bij het jaar waarin de meetperiode eindigt. Verantwoording opvolging aanbevelingen ‘Effectmeting rekenkameronderzoek Dienstverlening (2018/2019)’ (2023) •
Aanbeveling 1: ‘Zorg dat de opvolging van aanbevelingen wordt gemonitord’ Sinds de inwerkingtreding van de Wet versterking decentrale rekenkamers is het college van burgemeester en wethouders verplicht om jaarlijks terug te koppelen aan de raad over de opvolging van aanbevelingen. We doen dit in de jaarstukken.
•
Aanbeveling 2: ‘Breng als colleges de organisatie in positie om de uitvoering navolgbaarder te maken’ Aan de hand van servicenormen monitoren we de kwaliteit en ontwikkeling van onze dienstverlening. In de jaarrekening maken we inzichtelijk hoe we het afgelopen jaar gescoord hebben op deze servicenormen. In 2026 herijken we de servicenormen op basis van de vernieuwde Visie op dienstverlening.
•
Aanbeveling 3: ‘Stel als raad duidelijke kaders voor dienstverlening’ In 2025 heeft uw gemeenteraad de Visie op dienstverlening vastgesteld. Hierin zijn de kaders gesteld waarbinnen we onze dienstverlening ontwikkelen.
Hiermee sluiten we de opvolging van dit rekenkameronderzoek af. Alle aanbevelingen zijn opgevolgd. Er waren geen nieuwe rekenkameronderzoeken in 2025.
14
Jaarstukken 2025 Gilze en Rijen
Wat heeft het gekost? Bedragen X € 1.000 Begroting primair
Begroting gewijzigd
Rekening
Verschil
2025
2025
2025
Rek - Begr
Totaal lasten programma 0
4.072
5.808
6.130
-322
Totaal baten programma 0
287
1.317
1.310
-7
-3.785
-4.491
-4.820
-329
Lasten / Baten
Saldo lasten en baten programma 0
Jaarstukken 2025 Gilze en Rijen
15
Toelichting budgetverschillen De belangrijkste verschillen tussen de begroting na wijziging en de jaarrekening 2025 zijn: Bedragen x € 1.000 1.
2. 3. 4. 5.
6.
7.
8.
9.
Omschrijving Vanwege de verplichte collectieve overdracht van de pensioen- en wachtgeldverplichtingen van (voormalig) wethouders naar het Algemeen Burgerlijk Pensioenfonds (ABP) is een aanvullende storting in de voorziening nodig. Bij overdracht worden opslagen in rekening gebracht (onder meer voor uitvoeringskosten en actuariële verschillen). De extra storting zorgt ervoor dat de voorziening toereikend is voor de verwachte overdrachtswaarde. Daarnaast is de in de 2e tussentijdse rapportage geraamde vrijval van de voorziening lager als gevolg van bijstelling van de rente. In 2025 waren de bedrijfsvoeringskosten hoger dan begroot. De kosten voor de uitbreiding griffie waren in 2025 lager dan geraamd. De bijdrage van het Rijk voor de vervroegde tweede kamer verkiezingen was hoger dan de uitgaven. In 2025 waren de kosten voor de BRP-straat lager dan de ontvangen rijksbijdrage. De kosten waren lager door de detachering van de coördinator en doordat na de beëindigen van de inhaalslag gekozen is het team tijdelijk klein te houden. De legesinkomsten voor burgerzaken zijn hoger dan begroot. Hier staan ook hogere lasten tegenover omdat het rijksdeel van deze extra leges moet worden betaald aan het Rijk. In de begroting was €100.000 opgenomen voor opstellen van een plan strategische gronden, dit is niet gerealiseerd in 2025.
Echter, doordat dit resultaat wordt verrekend met de reserve is het effect voor de exploitatie budgettair neutraal. Er zijn minder kosten (onderhoud en kosten makelaars, notarissen) gemaakt voor beheer van overige panden en percelen.
L/B L B
Bedrag 951 216
V/N N N
I/S I I
L L L
43 31 24
N V V
I I I
L
570
V
I
L B
171 191
N V
I I
L
100
V
I
L
64
V
I
Overige afwijkingen.
L B
66 18 329
V V V
I I
Totaal
16
Jaarstukken 2025 Gilze en Rijen
Veiligheid
Veiligheid Wat willen we bereiken? De veiligheid in onze gemeente gaat ons allemaal aan. Samen zorgen we er voor dat het goed wonen, werken en leven is in de gemeente Gilze en Rijen. Om de veiligheid in onze regio te vergroten en goed voorbereid te zijn op rampen en crises, werken we in de veiligheidsregio samen met 23 gemeenten, de GHOR, brandweer en politie. Wij doen aan preventie en bereiden ons voor op de bestrijding van rampen en crises. Inwoners ervaren onveilige situaties in de openbare ruimte en woonomgeving, ook al wijzen cijfers dit niet altijd uit. Ons doel is de objectieve veiligheid en het (subjectieve) veiligheidsgevoel te verbeteren. De aanwezigheid van het politiebureau in Rijen en goed uitgeruste brandweerposten in Gilze en in Rijen zijn daarvoor belangrijk.
Wat hebben we ervoor gedaan? Nr.
Doelstelling
1.1
Uitvoering integraal veiligheidsbeleid 2022-2026
Nr.
Specifieke activiteit
1
Uitvoering geven aan de onderwerpen die zijn beschreven op het focusblad 2025 Alle beschreven onderwerpen op het focusblad zijn uitgevoerd. In 2026 geven we verder invulling aan het thema maatschappelijke weerbaarheid waarbij we ons voorbereiden op langdurige crisis door bijvoorbeeld uitval nutsvoorzieningen, cyberaanvallen, etc.
Nr.
Doelstelling
1.2
Uitvoering geven aan diverse veiligheidsvraagstukken
Nr.
Specifieke activiteit
1
Gerealiseerd op 31-12-2025
Gerealiseerd op 31-12-2025
Specifiek uitvoering geven aan de onderwerpen ondermijning, huisvesting arbeidsmigranten, mensenhandel, sociale crisis en verward gedrag In de aanpak van ondermijning brachten we samen met partners bezoeken aan o.a. (nieuwe) bedrijven en leegstaande panden. We zien een constante toename van complexe sociale crisissen en verward gedrag. In 2025 zijn we aangesloten bij controles mensenhandel door het bestuurlijk interventie team (BIT).
Jaarstukken 2025 Gilze en Rijen
17
Nr.
Doelstelling
1.3
Bluswatervoorzieningen aanleggen en onderhouden
Nr.
Specifieke activiteit
1
Het onderhouden van bestaande voorzieningen en inspelen op ontwikkelingen Op het Wilhelminaplein en op de kruising Flaasendijk/Mosstraat in Rijen hebben we nieuwe bluswatervoorzieningen gerealiseerd. Onderhoud van bluswatervoorzieningen vindt plaats volgens planning en het beschikbare budget.
Gerealiseerd op 31-12-2025
Wat heeft het gekost? Bedragen X € 1.000 Begroting primair
Begroting gewijzigd
Rekening
Verschil
2025
2025
2025
Rek - Begr
Totaal lasten programma 1
3.570
3.793
3.846
-53
Totaal baten programma 1
11
11
41
30
-3.559
-3.782
-3.805
-23
Lasten / Baten
Saldo lasten en baten programma 1
18
Jaarstukken 2025 Gilze en Rijen
Toelichting budgetverschillen De belangrijkste verschillen tussen de begroting na wijziging en de jaarrekening 2025 zijn: Bedragen x € 1.000 1. 2.
Omschrijving In 2025 waren de bedrijfsvoeringskosten hoger dan begroot. Overige afwijkingen. Totaal
Jaarstukken 2025 Gilze en Rijen
L/B L B
Bedrag 67 14 30 23
19
V/N N V V N
I/S
Verkeer, vervoer en waterstaat
Verkeer, vervoer en waterstaat Wat willen we bereiken? Een goede bereikbaarheid van en binnen onze vier kernen blijft belangrijk. Het wegennet richten we op een veilige en duurzame manier in, waarbij goede doorstroming een belangrijke pijler is. We willen een fietsvriendelijke gemeente zijn. Ook investeren we in woonwijken om deze verkeersveiliger te maken. Uitgangspunt is 50 km/uur op doorstroomwegen en 30 km/uur in de wijken. Ons beleid moet bijdragen aan het terugdringen van het aantal verkeersslachtoffers.
Wat hebben we ervoor gedaan? Nr.
Doelstelling
2.1.1
Duurzame inrichting Rijen Noord-Oost
Nr.
Specifieke activiteit
1
Deelproject 4 Breebroek start in 2024, de afronding in 2025 Het definitief ontwerp is gereed. De aanbesteding is doorlopen maar het werk is nog niet definitief gegund. Dit heeft te maken met een tegenvallend aanbestedingsresultaat. Een belangrijke oorzaak is een uitbreiding van de rioolwerkzaamheden om toekomstige afkoppel projecten te borgen in de gehele wijk Rijen Noord Oost. Deelproject 5 Wouwerbroek start in 2024, de afronding in 2025 Het definitief ontwerp is gereed. Begin 2026 delen we dit met alle belanghebbenden. De start is voorzien na afronding van deelproject 4 Breeboek (Q2-2027).
2
Gerealiseerd op 31-12-2025
3
Deelproject 6 Zaaren, het ontwerp en de participatie start in 2025 De ontwerp- en participatiefase is gestart in 2025. Eind 2025 waren de eerste participatiebijeenkomsten. De reacties zijn verwerkt in een schetsontwerp dat we begin 2026 bespreken met de werkgroep en overige belanghebbenden.
20
Jaarstukken 2025 Gilze en Rijen
Nr.
Doelstelling
2.1.2
Opwaarderen Schorsstraat
Nr.
Specifieke activiteit
1
Starten met de uitvoering van de werkzaamheden
Gerealiseerd op 31-12-2025
Voor het opwaarderen van de Schorsstraat is in 2025 het definitief ontwerp van de variant asfalt afgerond. In het ontwerp zijn de thema’s veiligheid, cultuurhistorische waarde, onderhoud, financiën en afsluiting van doorgaand gemotoriseerd verkeer meegenomen. Het benodigde budget is op 3 november 2025 door de raad beschikbaar gesteld. Begin 2026 ronden we het bestek en de technische tekeningen af. De uitvoering staat gepland voor Q2/Q3 2026. Nr.
Doelstelling
2.1.3
Vervangen fiets-en voetgangersbrug/vissteiger Water aan de Warande
Nr.
Specifieke activiteit
1
Vervangen van de brug en steiger Water aan de Warande In 2025 is de brug vervangen door een dam met duiker. De versleten steiger is verwijderd. Begin 2026 plaatsen we de steiger terug.
Nr.
Doelstelling
2.1.4
Wildschut/Heuvel/Alphenseweg tot Lochtstraat
Nr.
Specifieke activiteit
1
Starten van de uitvoeringswerkzaamheden in 2025, na oplevering van de woningbouw De woningbouw is eind 2024 opgeleverd en startten de uitvoeringswerkzaamheden. De werkzaamheden zijn in 2025 opgeleverd.
Nr.
Doelstelling
2.1.5
Verbetermaatregelen fietsplan
Nr.
Specifieke activiteit
1
Uitvoeren van de verbetermaatregelen uitvoeringsprogramma fiets In 2025 hebben we de uitvoering van het uitvoeringsprogramma fiets voortgezet.
Nr.
Doelstelling
2.1.6
Verduurzamen en vervangen van masten en armaturen van de openbare verlichting
Nr.
Specifieke activiteit
1
Het vervangen van de circa 115 stuks masten en 823 armaturen De aanbesteding voor een raamovereenkomst onderhoud en vervangen openbare verlichting is doorlopen en het werk is gegund. De uitvoering vindt plaats in 2026 vanwege beschikbare capaciteit bij de aannemer en de lange levertijd van de materialen.
Jaarstukken 2025 Gilze en Rijen
Gerealiseerd op 31-12-2025
Gerealiseerd op 31-12-2025
Gerealiseerd op 31-12-2025
Gerealiseerd op 31-12-2025
21
Nr.
Doelstelling
2.1.7
Fietsvoorziening Gilze-Riel
Nr.
Specifieke activiteit
1
Gerealiseerd op 31-12-2025
Overeenstemming bereiken met de grondeigenaren over een vrijliggend fietspad, danwel een ander alternatief indien er geen sprake is van een overeenstemming De raad stelde in december 2025 de voorkeursvariant voor een vrijliggend fietspad vast. Er is kennisgenomen van de totale kosten en een voorbereidingskrediet is beschikbaar gesteld.
Nr.
Doelstelling
2.1.8
Marijkestraat
Nr.
Specifieke activiteit
1
Uitvoeren van het resterende deel van de Marijkestraat De rioleringswerkzaamheden zijn in augustus 2025 uitgevoerd. Daarna heeft Enexis de elektra in de Marijkestraat vernieuwd en in december 2025 afgerond. In januari 2026 starten we met de bovengrondse herinrichting die naar verwachting voor de zomer van 2026 gereed is.
Nr.
Doelstelling
2.1.9
Lange Wagenstraat
Nr.
Specifieke activiteit
1
Gerealiseerd op 31-12-2025
Gerealiseerd op 31-12-2025
Voorbereiding werkzaamheden Lange Wagenstraat start indien beschikbare capaciteit in 2024, anders in 2025 In december 2025 rondden we het participatie- en ontwerpproces met de bewoners af. In 2026 werken we het ontwerp technisch uit. Daarna volgt de aanbesteding. We verwachten in het najaar van 2026 te starten met de uitvoering.
Nr.
Doelstelling
2.1.10
Mary Zeldenrustlaan
Nr.
Specifieke activiteit
1
De projectvoorbereiding is reeds gestart in 2024, de uitvoering zal starten in 2025 De werkzaamheden starten begin 2027. Vanwege de relatie met de start van de werkzaamheden rondom Spoorzone Rijen met deze medio 2027 zijn afgerond.
Nr.
Doelstelling
2.1.11
Van Heinsbergstraat
Nr.
Specifieke activiteit
1
De projectvoorbereiding is reeds gestart in 2024, de uitvoering zal starten in 2025 In 2025 is de inbreng van bewoners zoveel als mogelijk verwerkt in het schetsontwerp. Ook het kruispunt Oranjestraat nemen we mee in dit project. Dat besloot de gemeenteraad in november 2025. De aanbesteding is eind 2025 afgerond. De uitvoering start begin 2026.
22
Gerealiseerd op 31-12-2025
Gerealiseerd op 31-12-2025
Jaarstukken 2025 Gilze en Rijen
Nr.
Doelstelling
2.1.12
Alphensebaan
Nr.
Specifieke activiteit
1
In 2025 wordt gestart met de voorbereiding, de uitvoering zal in 2026 starten
Gerealiseerd op 31-12-2025
De teerhoudende asfaltverharding van de Alphensebaan (gedeelte Bolberg tot gemeentegrens) is aan het einde van de levensduur en aan vervanging toe. In aansluiting op het gemeentelijke fietsbeleidsplan wordt bij de herinrichting van dit wegvak nadrukkelijk aandacht besteed aan de verbetering van de fietsveiligheid. In het najaar van 2025 is de voorbereiding gestart. De uitvoering is voorzien in het najaar van 2026. Nr.
Doelstelling
2.1.13
Rotonde Dongenseweg/Hannie Schaftlaan
Nr.
Specifieke activiteit
1
De voorbereiding en uitvoering is voorzien in 2025 Het project is in voorbereiding en voeren we uit naar verwachting in het voorjaar van 2026. Dat gebeurt het na de rioolrenovatie en gelijktijdig met het asfaltonderhoud aan de Dongenseweg.
Nr.
Doelstelling
2.1.14
Uitwerking masterplan (Wethouder van de Wildenbergstraat, Kennedylaan, Baroniestraat en Kloosterstraat). Specifieke activiteit Gerealiseerd op 31-12-2025
Nr.
Gerealiseerd op 31-12-2025
1
De werkzaamheden worden in 2025 integraal voorbereid en in 2026 uitgevoerd Deze straten zijn opgenomen in het Masterplan integraal beheer Openbare Ruimte 2025 (voorbereiden) en 2026 (uitvoeren). De uitvoering van de Wethouder v.d. Wildenbergstraat start in het najaar van 2026 en eindigt in het najaar van 2027. De uitkomst van het flora en fauna onderzoek voor de Kennedylaan geeft aanleiding voor extra onderzoek vanwege de mogelijke aanwezigheid van de wezel. Hierdoor loopt dit project vertraging op omdat dit extra onderzoek alleen tussen juni en september uitgevoerd kan worden. Afhankelijk van de uitkomst van het onderzoek bekijken we welke maatregelen genomen moeten worden. De Baroniestraat voeren we uit in het najaar van 2026. Voor de Kloosterstraat is het participatie- en ontwerpproces samen met bewoners en de basisschool St. Jozef in 2025 afgerond. We verwachten in het najaar van 2026 aan te besteden en te starten met de uitvoering.
Nr.
Doelstelling
2.1.15
Teruggeven aan natuur door saneren oude fietspaden Chaamse fietsallee
Nr.
Specifieke activiteit
1
Verwijderen oude teerhoudende fietspaden
Gerealiseerd op 31-12-2025
De oude fietspaden in de Chaamse bossen zijn verwijderd. Dit was een afspraak met Staatsbosbeheer in relatie tot de aanleg van de fietsallee.
Jaarstukken 2025 Gilze en Rijen
23
Nr.
Doelstelling
2.2
Aanpassen richtlijnen verkeer
Nr.
Specifieke activiteit
1
Actualiseren parkeernota
Gerealiseerd op 31-12-2025
Bij de begroting 2024 is een motie aangenomen (M2023-36) voor het opstellen van een integrale verkeersvisie (verder: programma mobiliteit). We verwachten het programma mobiliteit in het eerste halfjaar 2026 vast te stellen. De besluitvorming van de parkeernota volgt daarna. De voorbereiding voor de parkeernota zijn gestart. Nr.
Doelstelling
2.3
Herontwikkelen Wilhelminaplein
Nr.
Specifieke activiteit
1
Start realisatiefase De aanbestedingsprocedure is afgerond. De aannemer is gestart met de werkzaamheden.
Gerealiseerd op 31-12-2025
Wat heeft het gekost? Bedragen X € 1.000 Begroting primair
Begroting gewijzigd
Rekening
Verschil
2025
2025
2025
Rek - Begr
Totaal lasten programma 2
3.487
3.376
3.059
317
Totaal baten programma 2
125
81
331
250
-3.362
-3.295
-2.728
567
Lasten / Baten
Saldo lasten en baten programma 2
24
Jaarstukken 2025 Gilze en Rijen
Toelichting budgetverschillen De belangrijkste verschillen tussen de begroting na wijziging en de jaarrekening 2025 zijn: Bedragen x € 1.000 1.
2.
3. 4. 5
Omschrijving De hogere lasten worden met name veroorzaakt door de aanleg van glasvezel in Hulten en Molenschot. Hier staat ook een hogere vergoeding van de netwerkbeheerder tegenover. Per saldo zijn deze lasten en baten ongeveer neutraal (beide +/- € 50.000). Daarnaast zijn de legesopbrengsten voor werkzaamheden in verband met de aanleg en vervanging van kabels en leidingen in 2025 veel hoger dan begroot (€ 74.000 versus € 52.000). We hebben in 2025 € 380.000 minder uitgegeven dan begroot voor geprogrammeerd/groot onderhoud wegen. Dit wordt veroorzaakt doordat een aantal voor 2025 geplande onderhoudsprojecten om uiteenlopende redenen zijn doorgeschoven naar 2026. Het betreft hier de projecten: Rotonde Midden Brabantpoort (€ 140.000), Mgr. Schaepmanstraat (€ 90.000), Dongenseweg (€ 56.000), Leibeemd (€ 33.000), Marga Klompelaan, trottoirs (€ 50.000). Dit leidt tot een voordeel op dit programma. Echter, doordat de kosten worden verrekend met de bestemmingsreserve wegen, is dit effect voor de exploitatie budgettair neutraal (zie overzicht mutatie reserves). Het voordeel op de baten ontstaat doordat in 2025 een groot bedrag aan degeneratiekosten is ontvangen i.v.m. de aanleg van glasvezel. Deze inkomsten worden niet geraamd. In 2025 waren de bedrijfsvoeringskosten hoger dan begroot. De energiekosten voor openbare verlichting waren in 2025 lager dan begroot. Overige afwijkingen.
Totaal
Jaarstukken 2025 Gilze en Rijen
L/B L B
Bedrag 50 103
V/N N V
I/S I I
L B
380 141
V V
I I
L L L B
68 21 40 6 567
N V V V V
25
I I
Economie
Economie Wat willen we bereiken? Een goede economische structuur is een belangrijke randvoorwaarde voor de ontwikkeling van onze bedrijven en voor de werkgelegenheid in onze gemeente. In nauw overleg met onze bedrijven zetten wij in op de versterking van deze structuur. De gemeente heeft een sterk economisch profiel. we investeren in het verbeteren van het vestigingsklimaat en het stimuleren van innovatie. Door de groeiende economie neemt de werkgelegenheid toe. Dat is goed voor de inwoners van onze gemeente. Met de regio Hart van Brabant, Midpoint Brabant, Toerisme De Baronie en de diverse ondernemersverenigingen beschikken we over goede samenwerkingspartners. De gemeente heeft een belangrijke rol als het gaat om het faciliteren van onze bedrijven. Op lokaal en regionaal niveau zetten wij in op het verbeteren van de infrastructuur voor onze bedrijven, zowel fysiek als qua kennis. De belangstelling van bedrijven voor bouwgrond neemt toe. Onze focus ligt op de verkoop van gronden in Midden-Brabant Poort, maar we verkopen ook vraaggericht de paar resterende kavels op Haansberg en Paarse Strook. De gemeente is actief betrokken in de netwerken met ondernemers. Dit doen we door gesprekken met ze te voeren, actief te zijn in de commissies voor de drie bedrijventerreinen en door activiteiten van de ondernemersverenigingen te bezoeken.
Wat hebben we ervoor gedaan? Nr.
Doelstelling
3.1
Ontwikkelen Midden Brabant Poort, fase II
Nr.
Specifieke activiteit
1
Start planologische procedure Eind 2025 stemde de gemeenteraad in met de voorbereiding van de ontwikkeling van bedrijvenpark Midden Brabant Poort fase II-III. Direct daarna startte de voorbereiding van de ruimtelijke procedure om het omgevingsplan te wijzigen.
26
Gerealiseerd op 31-12-2025
Jaarstukken 2025 Gilze en Rijen
Nr.
Doelstelling
3.2
Strategie programma toerisme en recreatie
Nr.
Specifieke activiteit
1
Uitrollen Het programma vrijetijdseconomie is van kracht. Er wordt uitvoering gegeven aan de plannen.
Gerealiseerd op 31-12-2025
Wat heeft het gekost? Bedragen X € 1.000 Begroting primair
Begroting gewijzigd
Rekening
Verschil
2025
2025
2025
Rek - Begr
Totaal lasten programma 3
55
106
605
-499
Totaal baten programma 3
1.634
1.624
1.287
-337
Saldo lasten en baten programma 3
1.579
1.518
682
-836
Lasten / Baten
Jaarstukken 2025 Gilze en Rijen
27
Toelichting budgetverschillen De belangrijkste verschillen tussen de begroting na wijziging en de jaarrekening 2025 zijn: Bedragen x € 1.000 1.
2.
Omschrijving Voor de grondexploitatie bedrijventerreinen 2025 hebben we op basis van de kostprijscalculatie de totaal verwachte baten en lasten opgenomen. Zowel de baten als de lasten zijn lager dan geraamd. In 2025 was voor de grondexploitatie bedrijventerreinen een winst verwacht van € 1.878.000. In werkelijkheid is er sprake van een winst € 1.042.000, doordat de begrote verkoop van een kavel op Haansberg Oost en Vliegende vennen paarse strook niet in 2025 is gerealiseerd. Dit leidt tot een nadeel van € 837.000 op dit programma. Echter, doordat dit resultaat wordt verrekend met de algemene reserve grondexploitatie is het effect voor de exploitatie budgettair neutraal (zie overzicht mutaties reserves). Voor meer informatie verwijzen we u graag naar de paragraaf grondexploitatie. Overige afwijkingen. Totaal
28
L/B L B
Bedrag 500 337
V/N N N
I/S I I
L
1
V
I
836
N
Jaarstukken 2025 Gilze en Rijen
Onderwijs
Onderwijs Wat willen we bereiken? We willen iedereen de gelegenheid bieden om mee te doen. Elk kind kan zijn of haar talenten ontwikkelen, met passend onderwijs waar nodig. Met de lokaal educatieve agenda (LEA) hebben we ingezet op een doorgaande leerlijn voor kinderen en jongeren. Onze focus lag op de groep 0-14 jarigen. Daar hebben we het meeste invloed op, gezien de aanwezige opvang- en onderwijsvoorzieningen in de gemeente. De gemeente wil ervoor zorgen dat ouders en professionals in de kinderopvang en het onderwijs kinderen kunnen voorbereiden op een toekomst, waarin ze optimaal mee kunnen doen. De basisscholen werken onderling en met de gemeente samen om hun zorgplicht waar te maken en boden een totaalpakket aan voor opvang, educatie en ontwikkeling. We zien de scholen als een belangrijke voorzieningen voor ontwikkeling en ontmoeting. We hebben ervoor gezorgd dat daarvoor voldoende, goede (onderwijs)huisvesting beschikbaar is.
Wat hebben we ervoor gedaan? Nr.
Doelstelling
4.1
Voorzien in goede onderwijshuisvesting
Nr.
Specifieke activiteit
1
Afronden en uitvoeren van het integraal huisvestingsplan onderwijs Op 12 juni 2025 heeft de raad het integraal huisvestingsplan (IHP) vastgesteld.
2
Actualiseren van de verordening onderwijshuisvesting Eind 2025 stelde de gemeenteraad de nieuwe verordening vast.
Jaarstukken 2025 Gilze en Rijen
Gerealiseerd op 31-12-2025
29
Wat heeft het gekost? Bedragen X € 1.000 Begroting primair
Begroting gewijzigd
Rekening
Verschil
2025
2025
2025
Rek - Begr
Totaal lasten programma 4
2.873
3.468
3.467
1
Totaal baten programma 4
1.121
1.598
1.488
-110
Saldo lasten en baten programma 4
-1.752
-1.870
-1.979
-109
Lasten / Baten
Toelichting budgetverschillen De belangrijkste verschillen tussen de begroting na wijziging en de jaarrekening 2025 zijn: Bedragen x € 1.000 1.
2.
3. 4.
Omschrijving Op het gebied van onderwijshuisvesting is sprake van een nadelig resultaat van € 84.000 ten opzichte van de begroting op dit programma. Echter, doordat het saldo wordt verrekend met de bestemmingsreserve onderwijshuisvesting, is dit effect voor de exploitatie budgettair neutraal (zie overzicht mutatie reserves). De kosten voor onderwijsachterstandenbeleid (OAB) bedroegen € 1.524.000. In 2025 hebben we € 1.195.000 rijksmiddelen voor OAB ontvangen. Het tekort van € 329.000 hebben we verrekend met de balanspost OAB. Vanaf 2025 zijn alle conciërges in dienst van de scholen en niet meer via de gemeente. De inkomsten waren ten onrechte nog begroot. Overige afwijkingen. Totaal
30
L/B L B
Bedrag 81 3
V/N N N
I/S I I
L B
87 87
V N
I I
B
25
N
S
L B
6 6 109
V N N
Jaarstukken 2025 Gilze en Rijen
Sport, cultuur en recreatie
Sport, cultuur en recreatie Wat willen we bereiken? Sportbeleid en activering Sport en bewegen bevordert de gezondheid en verbroedert. Een gezonde leefstijl maakt inwoners weerbaarder en voorkomt maatschappelijke kosten. Als gemeente geven we uitvoering aan het beleidskader 'Gilze en Rijen beweegt' en stimuleren we initiatieven die bewegen en gezondheid bevorderen. Cultuurpresentatie, -productie en –participatie Kunst en cultuur zijn voorwaarden voor een vitale samenleving. Zij dragen bij aan het welzijn van mensen, tonen verbeeldingskracht, stellen vragen, zijn confronterend, maar werken ook ter ontspanning. Cultuur heeft in de eerste plaats een eigen, intrinsieke waarde. Als uiting van gedachten, van schoonheid en verfijning, of juist van confrontatie en rauwheid. Daarnaast heeft cultuur ook een belangrijke maatschappelijke functie, als thermometer voor de tijdgeest. Cultuur kan vooruitlopen op de tijdgeest en die (mede)bepalen. In onze tijd zijn die maatschappelijke functies van cultuur onmisbaar. Rationalisering en rendement zijn dominante thema’s in de samenleving. Cultuur biedt hier tegenkracht aan. We bieden ruimte aan initiatieven van inwoners en willen daarmee de leefbaarheid, de sociale vitaliteit en/of de sociale infrastructuur van een dorp of de gemeente als geheel vergroten.
Musea en cultureel erfgoed Cultureel erfgoed is een onmisbare bouwsteen die de identiteit van onze gemeente een gezicht geeft. Monumentale (kerk-)gebouwen, boerderijen, industriële complexen en andere bouwwerken bieden een aantrekkelijke woon- en werkomgeving of vormen culturele, toeristische hotspots. Dit komt het beste tot zijn recht als deze gebouwen een actuele, betekenisvolle functie of invulling krijgen. Media De inhoudelijke opdracht aan de bibliotheek (Theek5) is als volgt vastgelegd. 1. De bibliotheek is zichtbaar, toegankelijk en openbaar. Dit komt tot uitdrukking in het werken vanuit de vestigingen binnen de culturele centra; 2. De bibliotheek zet deskundigheid in voor ontwikkeling en ontplooiing van onze inwoners; 3. De bibliotheek ontwikkelt zich, werkt samen en ondersteunt. Openbaar groen Het openbaar groen levert een belangrijke bijdrage aan het woongenot. De klimaatverandering maakt duidelijk dat we groen moeten koesteren, uitbreiden en als het kan de kwaliteit verbeteren.
Jaarstukken 2025 Gilze en Rijen
31
We moeten ook groen durven vernieuwen als de noodzaak daarvoor aanwezig is. Een mooie groene omgeving is niet alleen waardevol voor inwoners, maar ook belangrijk voor recreatie en toerisme. We gebruiken de klimaatonderlegger om groen toe te voegen op plaatsen waar zich kansen voordoen om een verbetering aan te brengen in de leefomgeving. We maken een omgevingsprogramma groen waarin we de kansen voor meer en beter groen verkennen. We maken meer geld vrij voor (groen)onderhoud, -vernieuwing en -uitbreiding zodat inwoners weer trots kunnen zijn op hun buurt. We investeren in het verbeteren van parken, vergroenen van pleinen en straten en het biodiverser maken van speelvelden, plantvakken nabij bomen en extra perkjes. Bij herinrichtingsprojecten streven we naar extra ruimte voor groen en water. We voeren de duurzame herinrichting Rijen Noord-Oost uit. We zorgen voor goed beheer en onderhoud van bestaand openbaar groen door de juiste boom op de goede plek, goede groeiplaatsen, goede kwaliteit, goede diversiteit van typen bomen. We hebben meer aandacht voor ecologisch beheer van sloten en bermen. We streven bij kappen van bomen naar compensatie in de omgeving.
Wat hebben we ervoor gedaan? Nr.
Doelstelling
5.1
Stimuleren van culturele ontwikkeling
Nr.
Specifieke activiteit
1
Gerealiseerd op 31-12-2025
Organiseren van een kunst- en cultuurwaarderingsprijs voor talent in Gilze en Rijen, speciaal gericht op jongeren Op 17 december 2025 is in samenwerking met Cultuurplaats en jongerenwerk het cultuurgala gehouden. De kunst- en cultuurtalenten zijn daar gehuldigd.
Nr.
Doelstelling
5.2
Nieuwbouw sporthal Achter de Tuintjes (Gilze)
Nr.
Specifieke activiteit
1
Oplevering sporthal De ingebruikname en de oplevering van de nieuwe sporthal in Gilze SporThuis is in het eerste kwartaal van 2026.
2
Oplevering openbare ruimte De openbare ruimte wordt gefaseerd in de 1e helft van 2026 opgeleverd. De aanplant van de buitenruimte vindt plaats in het voorjaar of het najaar van 2026.
Nr.
Doelstelling
5.3
herontwikkelen locatie Tropical-Margriethal
Nr.
Specifieke activiteit
1
Oplevering woongebouw De bouw van woongebouw Heikant Staete is volop in uitvoering. De oplevering is in het voorjaar van 2026. Oplevering openbare ruimte fase 2 De aanleg van de openbare ruimte hangt samen met de planning van de bouw van het woongebouw. De verwachte oplevering is in het voorjaar van 2026.
2
32
Gerealiseerd op 31-12-2025
Gerealiseerd op 31-12-2025
Jaarstukken 2025 Gilze en Rijen
Nr.
Doelstelling
5.4
Realiseren nieuwe skatebaan in Rijen
Nr.
Specifieke activiteit
1
De nieuwe skatebaan in Rijen wordt gerealiseerd aan de Moerstraat De aanleg is in 2025 afgerond. Het groen rondom de skatebaan wordt in 2026 aangelegd.
Nr.
Doelstelling
5.5
Vervangen kunstgrasveld VV Gilze
Nr.
Specifieke activiteit
1
Kunstgrasveld 4 wordt in 2025 vervangen
Gerealiseerd op 31-12-2025
Gerealiseerd op 31-12-2025
Het kunstgrasveld 4 bij VV Gilze is in de tweede helft 2025 vervangen en in gebruik genomen. Nr.
Doelstelling
5.6
Vervangen Natuurgrasveld VV Rijen
Nr.
Specifieke activiteit
1
Natuurgrasvelden 1 en 2 worden in 2025 vervangen In het tweede kwartaal van 2025 is het natuurgrasveld 1 (hoofdveld) aangelegd en deze is in het najaar van 2025 in gebruik genomen. In 2026 volgt veld 3 en in 2027 veld 2 en 4. We doen alles in overleg met de vereniging.
Nr.
Doelstelling
5.7
Aanplant 30 bomen per jaar extra in kernen
Nr.
Specifieke activiteit
1
We planten 30 bomen in 2025 In het plantseizoen 2025-2026 hebben we 30 nieuwe bomen geplant.
Nr.
Doelstelling
5.8
Kwaliteitsimpuls geprogrammeerd onderhoud groen
Nr.
Specifieke activiteit
1
Gerealiseerd op 31-12-2025
Gerealiseerd op 31-12-2025
Gerealiseerd op 31-12-2025
We brengen diverse groenverbeteringen aan (vervangen plantvakken, biodiverser maken bestaande plantvakken, omvormen gazon naar meer biodiverse beplanting) In 2025 hebben we opnieuw groenverbeteringen gedaan. We hebben versleten planten vakken vernieuwd, we hebben bloembollenstroken geplant in combinatie met bloeiende kruiden en ondergrondse groeiplaatsverbeteringen toegepast bij waardevolle bomen. Begin 2026 (plantseizoen) pakken we nog enkele versleten plantvakken aan en omvormingen van gazon naar beplanting.
Jaarstukken 2025 Gilze en Rijen
33
2
We inventariseren welke slecht groeiende bomen een betere groeiplaats moeten krijgen of vervangen moeten worden We hebben onderzocht in welke straten de bomen slecht groeien of vervangen zouden moeten worden. Hieruit zijn de volgende straten naar voren gekomen: Houtelaar, Leibeemd, Mangrovelaan/Mimosalaan en Tuinstraat in Rijen. Deze straten zijn in 2025 voorbereid. De Houtelaar is in uitvoering. De Tuinstraat ronden we in januari 2026 af. Voor de Mangrovelaan/Mimosalaan start de uitvoering in het voorjaar 2026. De Leibeemd kost meer tijd vanwege de complexiteit van de te nemen maatregelen.
Nr.
Doelstelling
5.9
Meer biodivers maken van de gemeente
Nr.
Specifieke activiteit
1
We verhogen de biodiversiteit in grasvelden en plantvakken We hebben de biodiversiteitverbeteringen in 2025 voortgezet: in de Statenlaan zijn over het gehele gazon bloembollen aangebracht.
Nr. 5.10 Nr.
Doelstelling Groenkwaliteit Wolfsweidepark verbeteren Specifieke activiteit Gerealiseerd op 31-12-2025
1
Gerealiseerd op 31-12-2025
Na het uitvoeren van quick wins bekijken we de mogelijkheden om de kwaliteitsverbetering een vervolg te geven vanuit het resterende budget De "quick wins" uit het plan van de bewoners zijn uitgevoerd. Van het restant budget verbeteren we (een aantal) wandelpaden in het park en creëren we doorkijkjes bij de visvijver.
Nr.
Doelstelling
5.11
Actualiseren van ons herplant- en kapbeleid
Nr.
Specifieke activiteit
1
We stellen een nieuw kapbeleid op inclusief duidelijke regels voor herplant Het concept Boombehoudbeleid is gereed. Daarin is door de NLGR ingediende kapbeleid meegenomen als bouwsteen. Eind december is het concept ter consultatie gedeeld met verbonden partijen zoals Staatsbosbeheer, Leystromen, NLGR en ZLTO gegaan. In 2026 is het aan de gemeenteraad om een besluit te nemen over het Bomenbehoudbeleid.
Gerealiseerd op 31-12-2025
Wat heeft het gekost? Bedragen X € 1.000 Begroting primair
Begroting gewijzigd
Rekening
Verschil
2025
2025
2025
Rek - Begr
Totaal lasten programma 5
9.296
11.004
10.746
258
Totaal baten programma 5
1.259
1.191
1.348
157
Saldo lasten en baten programma 5
-8.037
-9.813
-9.398
415
Lasten / Baten
34
Jaarstukken 2025 Gilze en Rijen
Toelichting budgetverschillen De belangrijkste verschillen tussen de begroting na wijziging en de jaarrekening 2025 zijn: Bedragen x € 1.000 1.
2. 3. 4
5. 6.
7. 8.
Omschrijving De afschrijving van SporteRijen is hoger dan begroot doordat de kostenverhouding tussen installaties en bouwkosten anders is dan vooraf gedacht. Doordat beide verschillende afschrijvingstermijnen hebben, leidt dit tot een financieel herverdeeleffect. Daarnaast zijn de kosten van de tijdelijke huisvesting van de sporthal in Gilze € 12.000 lager dan begroot. Rentelasten over de boekwaarde per 01-01-2025 zijn lager dan begroot. Dit wordt voornamelijk veroorzaakt door de renovatie/nieuwbouw sporthal Gilze. In 2025 waren de bedrijfsvoeringskosten hoger dan begroot. In de gemeente is een budget beschikbaar voor extra inhuur van buurtsportcoaches. In 2025 zijn alle kosten van eigen personeel en inhuur van de buurtsportcoaches gedekt binnen de ABG-organisatie. Door een lagere inzet van buurtsportcoaches op locaties waarvoor de gemeente een vergoeding ontvangt is het voorziene bedrag aan inkomsten niet gehaald. De baten en lasten van de sporthal in Gilze zijn lager dan begroot. Dit komt omdat de sporthal in 2025 niet in exploitatie was. In 2025 hebben wij minder kosten planmatig onderhoud sportgebouwen gehad dan begroot, met name bij gymlokalen en VV Gilze. Dit leidt tot een voordeel op dit programma.
Echter, doordat het saldo wordt verrekend met de bestemmingsreserve onderhoud gebouwen, is het effect voor de exploitatie budgettair neutraal (zie overzicht mutatie reserves). We hebben in 2025 baten en lasten gehad in het kader van SPUK sport. We hebben de begroting hierop niet gewijzigd. In de begroting 2025 hadden we € 292.000 opgenomen voor groot onderhoud/renovatie van buitensportaccommodaties. Dit bedrag storten we in de bestemmingsreserve. De uitgaven van diverse investeringen hebben we ten laste van de bestemmingsreserve gebracht. Voor beide is het effect voor de exploitatie budgettair neutraal (zie overzicht mutatie reserves).
Jaarstukken 2025 Gilze en Rijen
L/B L
Bedrag 29
V/N V
I/S I
L
52
V
I
L L B
97 86 14
N V N
I I I
L B L
87 78 100
V N V
I I I
L B L
215 215 292
N V V
I I I
35
9.
10.
11.
12. 13.
14.
In 2025 zijn uitgaven gedaan voor het realiseren van kunst op het Wilhelminaplein. Dit leidt tot een nadeel op dit programma. Echter, doordat het saldo wordt verrekend met het cultuurfonds, is het effect voor de exploitatie budgettair neutraal (zie overzicht mutatie reserves). De uitgaven en inkomsten voor de bibliotheek zijn hoger dan begroot. De inkomsten en uitgaven zijn hoger doordat de SPUK-IDO niet begroot is. Hiervoor krijgen wij vanuit het rijk € 27.000. Aan de uitgavenkant is het nadeel lager dan € 27.000 omdat wij een deel van de kosten van De bibliotheek op school hebben kunnen verantwoorden onder de NPO middelen. De overschrijding wordt voor € 134.000 veroorzaakt doordat in 2025 meer onderhoud is uitgevoerd dan geraamd, doordat het onderhoudsbestek van februari tot januari loopt en werkzaamheden over de jaargrens vallen. Daarnaast is in mei 2025 een extra onderhoudsbeurt uitgevoerd in verband met de overdracht van diverse locaties aan de aannemer, waarvan de nazorg inmiddels is afgerond (€ 19.000). In 2025 waren kosten geraamd voor de aanpak van de Aziatische hoornaar. Dit budget is in 2025 nog niet besteed. De afschrijvingslasten voor openbaar groen zijn lager dan begroot. Dit betreft voordeel fase 1 gebiedsontwikkeling Wouwervallei € 56.000 en uitvoering skatebaan Rijen € 28.000. Overige afwijkingen. Totaal
36
L
28
N
I
L B
18 27
N V
I I
L
153
N
I
L
10
V
I
L
84
V
I
L B
29 6 415
V V V
I I
Jaarstukken 2025 Gilze en Rijen
Sociaal domein
Sociaal domein Wat willen we bereiken? Alle inwoners doen naar vermogen mee in onze gemeente, op een manier die bij hen past. Zo zelfstandig mogelijk, maar waar nodig met ondersteuning en hulp. De gemeente is daarbij een schakel in een veel grotere keten. We zoeken samenwerking met inwoners, maatschappelijke partners, andere overheden en andere financiers om verschil te kunnen maken. We werken aan de opgaven die u als onderdeel van de Koers sociaal domein Gilze en Rijen 'Samen verschil maken!' heeft vastgesteld: 1. Ruimte maken voor verschillen De norm van wat we normaal (gedrag) vinden, wordt steeds strakker. Als gevolg daarvan neemt het aantal medische diagnoses en het gebruik van zorg- en hulpaanbod toe. Wij kiezen voor een andere benadering: vragen en tegenslagen horen bij het leven. We erkennen dat, in plaats van diagnoses en indicaties leidend te maken. We stellen de inwoner centraal en zoeken samen naar oplossingen in het gewone leven. Daarbij hebben we gekeken naar wat wél kan. Maatwerk vormt de basis. Dat betekent niet per definitie dat er individuele hulpverlening wordt ingezet. We zetten zoveel mogelijk in op collectieve oplossingen. 2. Veerkracht vergroten Problemen en tegenslagen horen bij het leven. We verschuiven onze focus van ‘het voorkomen van (grotere) problemen’ naar ‘het vergroten van het aanpassingsvermogen (de veerkracht) van inwoners’.
Preventie begint niet bij hulpverlening, maar bij goed voor jezelf en voor elkaar (kunnen) zorgen. We kiezen voor een aanpak gericht op beter kunnen omgaan met tegenslagen. We houden daarbij oog voor de grenzen aan eigen kracht. 3. Bestaanszekerheid voorop stellen Bestaanszekerheid is een basisvoorwaarde voor meedoen. Mensen die kampen met schulden, geen woning hebben of die dreigen te verliezen, of in een onveilige situatie zitten, verliezen de basis onder hun bestaan. Tot die basis terug is blijkt het weinig zin te hebben om deze mensen hulp te bieden voor andere problemen. Zorg rendeert niet als de basis er niet is. Zijn de zorgen over de basis weg, dan is er op andere terreinen vaak ook minder hulp en ondersteuning nodig. Mensen krijgen dan weer ruimte in hun hoofd om hun problemen stap voor stap op te lossen en de regie over hun leven terug te nemen. Daarom geven we bestaanszekerheid prioriteit. Wonen, inkomen (en werk) en veiligheid zijn belangrijke thema’s in de uitvoering van ons sociaal beleid.