Bijlage 1- context en achtergronden

Bijlage 1 Context en achtergronden Korte samenvatting uitkomsten evaluatie Sociaal Team Uit de evaluatie concluderen we dat het Sociaal Team een stevig en deskundig team is dat opereert in een complex en uitdagend speelveld. Beiden conclusies komen tot uiting in de manier waarop het Sociaal Team werkt en door inwoners, medewerkers en partners wordt ervaren. Geconcludeerd wordt dat het Sociaal Team met een brede integrale blik kijkt naar de vragen van gezinnen. Vervolgens ontbreekt het hen echter aan mandaat om ook integrale oplossingen te realiseren door interventies in te zetten buiten jeugdhulp en ook buiten het gemeentelijke domein. U kunt dan denken aan interventies op financiën, huisvesting, volwassenenproblematiek (GGZ) of vanuit het voorliggend veld. Dit betekent dat er veel tijd en energie geïnvesteerd moet worden om draagvlak voor oplossingen te creëren bij andere partners. Dat zorgt voor vertraging en leidt soms tot het alsnog kiezen voor een andere oplossing (vanuit de Jeugdwet). Wanneer we meer en beter gebruik willen maken van de lokale sociale basis dan is het belangrijk om de kennis van hoe die sociale basis eruit ziet en het vertrouwen in wat daarin beschikbaar is binnen het Sociaal Team te versterken. Dat is in feite een expertisegebied op zich.

Het Sociaal Team bestaat op dit moment vooral uit professionals met kennis over kind- en gezinsproblematiek, waardoor er mogelijk transformatiekansen gemist worden. Uiteraard hebben ook partijen die actief zijn in de sociale basis hier een verantwoordelijkheid in. Ook is duidelijk dat er kansen liggen in het beter faciliteren van het werk van het Sociaal Team met minder en/of simpelere procedures en ondersteunende systemen. Dit helpt ook om beter te kunnen sturen op de inzet van het Sociaal Team. Afstemming met de regiogemeenten in Hart van Brabant is hierbij van belang vanwege de gezamenlijke inkoop rondom Jeugdhulp en Wmo. In het kader van de doorontwikkeling van de toegang zijn ook de bevindingen rondom de verschillende rollen en taken van het Sociaal Team interessant. De rollen ‘regie voeren’ (benodigde zorg regelen, voortgang monitoren en sturen op resultaten) en ‘zelf hulp bieden’ (bij wachtlijsten of doordat er geen geschikt aanbod voor handen is) staan op gespannen voet met elkaar. De ontwikkeling die vanuit de rijksoverheid is ingezet stuurt juist aan op het combineren van deze twee rollen in sterke lokale teams. Uit de kosten-batenanalyse blijkt dat de kostprijs van het Sociaal Team relatief laag is in vergelijking met landelijke benchmarkgegevens. Ook de kosten per geholpen inwoner zijn relatief laag.

Voor een uitgebreidere beschrijving van de uitkomsten van de evaluatie verwijzen wij u naar de bijgevoegde rapportages van K2 en QApubliek (bijlagen 2 en 3).

Doorontwikkeling toegang Op dit moment is de toegang tot ondersteuning en hulp voor inwoners versnipperd georganiseerd. Inwoners kunnen met hun vragen op verschillende plekken terecht. Veel vragen worden (eerst) gesteld binnen het eigen netwerk van inwoners. Als professionele hulp nodig is dan kunnen inwoners terecht bij het dorpsteam, bij de gemeente of bij hun huisarts voor verschillende vormen van ondersteuning en hulp. Voor inwoners is dit niet altijd duidelijk. Hoe ziet de toegang tot ondersteuning en hulp er op dit moment uit?

We gaan aan de slag met de doorontwikkeling van deze inrichting. Daarmee anticiperen we op de volgende veranderende kaders en ontwikkelingen: - Hervormingsagenda jeugd 2023-2028 In de Hervormingsagenda jeugd zijn afspraken gemaakt tussen VNG en Rijk over hervorming van het jeugdhulpstelsel met als doel om de kwaliteit en effectiviteit van Jeugdhulp te vergroten en de kosten ervan terug te dringen. Een onderdeel van de Hervormingsagenda jeugd is de opdracht aan gemeenten om stevige lokale teams in te richten. Er zijn afspraken gemaakt over waar deze stevige lokale teams aan moeten voldoen. De VNG heeft deze afspraken verder uitgewerkt in een richtinggevend kader voor gemeenten. In het verlengde hiervan spelen de afspraken in de Hervormingsagenda jeugd over inperking van de reikwijdte Jeugdwet een rol. Hiervoor is een wetswijziging in voorbereiding, die naar verwachting eind 2025 / begin 2026 ingevoerd wordt. Een aanzienlijk deel van de ondersteuning en hulp die we kinderen en gezinnen in onze gemeente bieden valt dan niet meer onder de Jeugdwet. Dat betekent dat we keuzes moeten maken over de inhoud en inrichting van ondersteuning en hulp aan kinderen en gezinnen in onze gemeente. Een deel hiervan zou ondergebracht kunnen worden bij de stevige lokale teams.

- Toekomstscenario Kind- en Gezinsbescherming Het Toekomstscenario Kind- en Gezinsbescherming schetst op hoofdlijnen hoe de kind- en gezinsbescherming er over 5 tot 10 jaar uit zou kunnen zien met als doel veiligheid beter te borgen door Jeugdbescherming effectiever en slimmer te organiseren. Ook in het Toekomstscenario Kind- en Gezinsbescherming zijn de stevige lokale teams opgenomen en worden hiervoor kaders meegegeven.

- Integraal Zorgakkoord Het Integraal Zorgakkoord (IZA) heeft als doel de zorg voor de toekomst goed, toegankelijk en betaalbaar te houden. Om dit te bereiken zijn afspraken gemaakt tussen rijk, gemeenten en een groot aantal partijen in de zorg, waaronder de ggz. Centraal in het IZA staat de gedachte dat inwoners gebaat zijn bij een steviger inzet op preventie van ongezondheid en ziekte met een grotere rol voor het sociaal domein, in samenwerking met de zorgpartners in het medisch domein. Inzetten op gezondheid en welzijn door middel van preventie en ondersteuning, zodat zorgvragen voorkomen worden of minder zwaar worden. Dit betekent het bevorderen van een gezonde leefstijl en het versterken van de zelfredzaamheid en veerkracht van mensen. Het sociaal domein speelt daarmee een essentiële rol in het afremmen van medicalisering van zorgvragen en het beschikbaar en betaalbaar houden van de zorg. We verwachten een toename van vragen van inwoners in het sociaal domein als gevolg van het IZA. Ons lokale sociale domein moet hierop toegerust en voor ingericht zijn. - Advies stevige lokale teams van Radar aan de regio Hart van Brabant Ook op regionaal niveau wordt er nagedacht over de doorontwikkeling van inrichting van ondersteuning en hulp. We zoeken naar samenwerkingskansen en synergie.

We hebben te maken met een aantal dezelfde maatschappelijke partners en op onderdelen gezamenlijke inkoopafspraken gemaakt. In opdracht van de regio Hart van Brabant heeft het bureau Radar een advies opgesteld (bijlage 4). Het advies onderschrijft dat het primair gaat om een lokale opdracht aan gemeenten omdat het gaat om het versterken en vormgeven van het lokale sociale domein. De uitgangssituatie en lokale context van gemeenten is verschillend. In het advies worden ook samenwerkingskansen benoemd. De stappen die we lokaal zetten sluiten aan bij het advies van Radar. Ook andere regiogemeenten zijn hiermee aan de slag. We stemmen onderling af en zoeken samenwerking waar dit mogelijk is. - Visie / strategie op de sociale basis Op grond van het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) zijn gemeenten verplicht om een visie op de sociale basis vast te stellen. Deze visie op de sociale basis vormt een belangrijke onderlegger voor te maken inrichtingskeuzes. De visie geeft richting aan de vraag hoe we in het sociaal domein in de toekomst op een fundamenteel andere manier – vanuit de leefwereld van onze inwoners – ons werk kunnen doen. Daarmee is het een belangrijke aanvulling op onze Koers sociaal domein. Uiteraard betrekken we inwoners en maatschappelijke partners bij het ontwikkelen van de visie op de sociale basis. De besluitvorming in de gemeenteraad is gepland in Q1 2025.

In januari 2025 organiseren we ter voorbereiding hierop een raadsinformatieavond. - Evaluatie basisondersteuning (inclusief dorpsteam) In het subsidiekader basisondersteuning juli 2023 t/m december 2026 is een tussentijdse evaluatie opgenomen in Q1 2025. We kijken of we hierop kunnen versnellen. De uitkomsten van deze evaluatie vormen ook belangrijke input voor de doorontwikkeling van de inrichting van ondersteuning en hulp. We zullen de uitkomsten van de evaluatie met u delen.