Bijdrage PvdA

Bijdrage PvdA tijdens de raadsvergadering van maandag 10 juli 2023 Geachte voorzitter, Allereerst dank aan de ambtenaren die deze 1e Turap en deze perspectiefnota hebben samengesteld. Voortreffelijk stuk werk en duidelijk bovendien. Ook dank aan de ambtenaren voor de duidelijke toelichting tijdens de carrousel op 3 juli jongstleden. Gedurende twee collegeperiodes heeft PvdA vanuit de oppositie de wereld in Gilze en Rijen proberen te verbeteren en nu vanuit de coalitie. Elk perspectief, zowel oppositie als coalitie, kent zijn eigen problematiek. Maar wat zeker is, is dat het verbeteren van de wereld sowieso een lastige taak is. Dat vonden de regerende partijen in Den Haag ook, trouwens. Eerst over de Turap Wij lezen dat er een aantal incidentele voordelen is, en tevens dat er aanvullende kredieten worden gevraagd. Van die aanvullende kredieten zijn er twee die ons opvallen en hier willen benoemen. Aan de skatebaan wordt ruim 25% toegevoegd in verband met loon- en prijsstijgingen in de markt. Uiteraard is de PvdA erg blij met de komst van de skatebaan als jongerenvoorziening. Maar als dit soort prijsstijgingen normaal gaan worden, dan moeten we waakzaam zijn dat juist dit soort, belangrijke, collectieve voorzieningen niet in de knel gaan komen. Het andere opvallende bedrag is natuurlijk die voor de spoor-zone.

Het valt vooral op door zijn omvang van ruim € 100.000,- per maand voor de voorbereidingsfase. Ook met dit krediet kan de PvdA instemmen, gezien het belang van dit project voor onze gemeente. Dan valt er ons nog iets op dat toelichting behoeft van de wethouder. In de eerste Turap wordt gesproken over een meerjareninvesteringsplan. Het is in het algemeen wel duidelijk wat hiermee bedoeld wordt. Maar in de Perspectiefnota zien we iets soortgelijks. Daar wordt geld gevraagd voor een masterplan openbare ruimte, wat te zien is als een meerjarenonderhoudsplan. Als we 1e Turap en Perspectiefnota dan naast elkaar leggen, dan lijkt het of het meerjareninvesteringsplan en het meerjarenonderhoudsplan (ofwel het masterplan), parallelle plannen zijn. Maar wel in dezelfde openbare ruimte. Dat kan volgens ons niet de bedoeling zijn. De vraag aan de wethouder is dan ook of het meerjareninvesteringsplan en het masterplan op enige manier geïntegreerd gaan worden. Het gaat immers in beide gevallen om uitvoeringswerkzaamheden in de openbare ruimte én het gaat in beide gevallen om belasting van het ambtelijk apparaat. Dan, voorzitter, vanuit de PvdA nog een vraag over de jongeren. In de eerste Turap wordt melding gemaakt van extra inzet voor jongerenparticipatie. In de Perspectiefnota komt hier niets meer over terug.

De vraag aan de wethouder hierin is of we dan stoppen met jongerenparticipatie? Volgens ons onwenselijk. Maar misschien begrijpen wij het niet goed. Dan de perspectiefnota Terugkomend op het verbeteren van de wereld. Het verbeteren van de wereld, is als de spreekwoordelijke processie van Echternach: drie stappen vooruit en twee achteruit. Ofwel: het gaat altijd trager dan je wenst, maar bovenal verdwijnt bij de 2 stappen achteruit het perspectief dat je op de lange termijn toch vooruitgaat. Met deze perspectiefnota zitten we volgens de PvdA in het deel van de processie met zijn stappen vooruit. Onderwerpen die voor PvdA belangrijk zijn, voorzitter, zitten er goed in. Wel hebben we vragen die in de loop van dit betoog aan de orde komen.

Het gebouw voor de scouting in Rijen is opgenomen in de Perspectiefnota, waarover nog een definitief raadsvoorstel komt. Zeker zijn we blij met de toezegging. De PvdA is groot voorstander van investeringen in voorzieningen voor de gemeenschap , zoals ook o.a. in de sportvoorzieningen. Het zal duidelijk zijn dat de noodzakelijke investering in de scoutingaccommodatie Rijen door de PvdA van harte wordt ondersteund. Voor wat betreft de sportvoorzieningen zien we dat er voor de voetbalvelden in Rijen en Gilze renovaties geprogrammeerd zijn, maar zien we tevens dat er een quick scan komt om te beoordelen of de accommodatie toereikend van VV Rijen is. Daarbij hebben we de volgende vraag aan het college: neemt u in de quick scan de langetermijnverwachting, inclusief het beleid van de vereniging mee? We willen voorkomen dat er louter op het heden wordt gewaardeerd. Buitengewoon blij is de PvdA met de extra structurele uitgave voor de meedoenregeling. Volledig in lijn met de resultaten van het armoedeonderzoek helpt dit de minima op een evenwichtige manier. Met evenwichtige manier bedoelen wij dat met deze ingreep minima geholpen worden, zonder dat er een armoedeval komt. Inzake het armoedebeleid gaat er meer gebeuren - verhoging van de inkomensgrens van het Jeugdfonds Sport en Cultuur en Stichting Leergeld – maar dat valt buiten de perspectiefnota.

Samen met Gemeentebelang dient de PvdA voorts een motie in om de minima een financiële bijdrage te geven voor het gebruik kunnen maken van het openbaar vervoer. Bewonersparticipatie met 1 extra fte lijkt ons met alle ontwikkelingen geen overbodige luxe en ook versterking van de strategisch positie die, zo lezen wij, ‘de stedelijke verandering als gevolg van de SRBT-aanpak gaat begeleiden’, vinden wij belangrijk. Samen gaat dit om een bedrag van bijna 2 ton structureel. Wij zien wel dat het weerstandsvermogen oploopt. Strikt getalsmatig roept het weerstandsvermogen vragen op. Zo is er bijvoorbeeld een oplopende GREX, waarvan onzeker is of we die gronden wel kunnen verwerven. Maar die onzekerheid, mogen wij aannemen, is verwerkt in het risico GREX. De PvdA heeft geen moeite met een goed weerstandsvermogen, maar verwacht bij de begroting 2024 (en niet nu) wel een betere onderbouwing van de reden om naar ‘uitstekend’ te gaan. Het is er de samenleving niet naar, lijkt ons, om geld op te potten. Voorzitter, we zien ook dat er wat visies ontwikkeld worden. Veel ervan gaan samengevat worden in de toekomstvisie 2040. Die toekomstvisie zal dan een aantal visies samen gaan vatten en integreren, nemen we aan. En voorts getild worden naar het grote geheel. De PvdA wil er op wijzen dat er in 2040 een andere generatie dominant is dan nu.

De PvdA verwacht dat de raad tegen die tijd wel input gaat geven, maar op voorhand gaan wij er wel vanuit dat de huidige jongeren daar een heel belangrijke inbreng in gaat hebben. Met de motie van GGR, die PvdA mede indient, komt er nog een cultuurvisie bij. Onder de voorwaarde dan dat de motie wordt aangenomen. Er staat ook een visie Toerisme en recreatie in de planning. De PvdA wil in herinnering brengen dat wij bij de behandeling van de perspectiefnota 2022 een motie ingediend hebben om aan te sluiten bij Van Gogh Nationaal park. Die motie dienen we niet opnieuw in, maar de wens is er nog steeds. Met de ontwikkeling van de visie toerisme en recreatie hopen wij dat er ruimte ontstaat om erbij aan te sluiten. Nu, twee jaar na de motie, is de tijdsgeest daar mogelijk meer ontvankelijk voor. Voorzitter, ik ben begonnen met de complexiteit de wereld te veranderen en kom terug op de genoemde processie van Echternach. Die processie van, is spreekwoordelijk en staat bekend als de processie met drie stappen vooruit en twee achteruit. Ik wil u nog een belangrijk kenmerk noemen daarvan: dit berust op een onjuiste waarneming. Ofwel: de processie oogt rommelig, maar het is niet zo dat er drie stappen vooruit en twee achteruit worden gezet. Dat wij dat zo zien is doordat we troebel waarnemen.

En dat troebele waarnemen gaat in de echte wereld ook zo en politici zijn daar niet van ontheven. Wij zien graag wat we willen zien. De mens zit ook een beetje zo in elkaar. Wat willen wij graag? Wij willen heel graag vergroenen; wij willen graag verduurzamen en de gevolgen van de klimaatverandering inkaderen; wij willen heel graag schonere lucht en een mooiere

omgeving; wij willen graag een rechtvaardige samenleving, met een goede positie voor minima. En ook een inclusieve samenleving. Laten we vooral inzien dat die door ons gewenste gebeurtenissen niet in het echt zichtbaar zijn. Ofwel: de verstening gaat door, de CO2-emissie gaat door en volwassen bomen maken plaats voor asfalt en parkeervoorzieningen. Een samenleving die bij elke onverwachtheid, zoals recent de stijging van de gasprijs, gecorrigeerd wordt met een lappendeken aan toeslagen, verraadt dat de inkomensverdeling niet rechtvaardig is ingericht. Helaas ligt veel hiervan bij andere bestuurslagen in het politieke spectrum. Maar de PvdA roept op om dat onder ogen te zien en ons, binnen onze lokaal politieke mogelijkheden, maximaal voor in te inspannen. In te spannen voor:  Een inclusieve samenleving, die duurzaamheid hoog in het vaandel heeft staan.  Schone lucht door in de kernen de wandelaar en fietser centraal te stellen en daarmee autogebruik in de kernen flink terug te brengen.  Goede regelingen in het sociaal domein, waaronder financiële regelingen, maar ook beleid en uitvoering op de gebieden van kunst, onderwijs, sport en collectieve voorzieningen zoals openbaar vervoer.  Heel praktisch en op korte termijn: een evenwichtig kapbeleid, met een passend boomwaarde-ringsysteem.

 En vooral ook dat we woningen bouwen voor de groep mensen die in de competitieve woningmarkt weinig kans maakt. Betaalbare en energiezuinige woningen noemde de PvdA dat in het verkiezingsprogramma. Er is, kortom, wat werk aan de winkel voorzitter. Maar deze perspectiefnota geeft daar goed richting aan.