Bijdrage Kern75
Tekst van het document
Bijdrage van de fractie van Kern’75 in de eerste termijn van de begrotingsvergadering van 10 november 2022 Onze kernen duurzamer, groener en socialer maken Vandaag bespreken we de begroting van 2023, een logisch vervolg van de perspectiefnota die we als raad deze zomer hebben vastgesteld. Deze begroting kunnen we zien als verdere uitwerking van het coalitieprogramma 2022-2026 van de nieuwe coalitie zoals die na de verkiezingen van maart dit jaar tot stand is gekomen. Een begroting die in onzekere tijden met zorg is uitgewerkt door ons ambtelijk apparaat en daarvoor zijn wij ze zeer dankbaar. Een begroting voor het komende jaar 2023. In de onzekere tijden waarin we leven valt het niet altijd mee om positief vooruit te kijken. De verschillende crisessen die ons treffen hebben weerslag op ons allemaal. De gevolgen van Corona die ons nog deels parten spelen, tekort aan grondstoffen en arbeidskrachten, de vreselijke oorlog in Oekraïne die ons op tal van manieren raakt, de daaruit voortvloeiende energiecrisis en al deze factoren bij elkaar zorgen voor historisch hoge inflatiecijfers. Zowel vanuit Den Haag als wij als lokale overheid proberen deze effecten te verzachten en deels lukt dat. Met name de kwetsbare in onze samenleving hebben ondersteuning nodig. Zoals iedereen weet heeft Kern 75 altijd een positieve grondhouding.
Ware optimisten zijn er overigens niet van overtuigd dat alles goed zal gaan, maar zij zijn er wel van overtuigd dat niet alles fout zal gaan. En dat is ook wat we samen nodig hebben. Een positieve kijk op de toekomst zonder de ogen te sluiten voor de problemen van vandaag en de uitdagingen van morgen. Naar onze mening moeten we onze inwoners vooral continuïteit en stabiliteit bieden. En dat geldt natuurlijk ook voor onze ambtenaren. Een groot deel van deze begroting is een voortzetting van eerdere aangenomen plannen en begrotingen. En dat is geen beleidsarmoede, maar een verdere, logische en nuchtere uitwerking van nieuwe en bestaande plannen die overeenkomen met de huidige beschikbare capaciteit. Uit ons coalitieakkoord zijn zeker ook nieuwe thema’s naar voren gekomen die vertaald zijn naar de voorliggende begroting 2023. Gezien de beschikbare tijd kunnen we niet alle onderwerpen benoemen, maar we willen we u graag meenemen langs een selectie die in onze ogen extra aandacht verdient. Klimaat, duurzaamheid en groen Net als in het coalltieprogramma staan ook in deze begroting tal van zaken die onze gemeente voor onze inwoners groener, duurzamer en klimaatadaptiever moeten maken. Het extra budget voor het onderhoud van het openbaar groen en het opstellen van een groenplan vinden wij als Kern '75 zeer belangrijk.
Ook de kwaliteitsimpuls voor het Wolfsweidepark in Rijen, het liefs door middel van burgerinitiatief, juichen wij toe. Net als extra middelen voor biodiversiteit en aanplant van extra bomen in de kernen. Wonen Door de nog steeds aanhoudende disbalans tussen woningvraag en aanbod, is het voor toetreders en doorstromers op de woningmarkt lastig om een geschikte woning te vinden. Er lopen al tal van bouwprojecten in onze gemeente en er staan ook een aantal broodnodige nieuwe plannen klaar. We kunnen wat Kern '75 betreft niet vlug genoeg starten met deze nieuwe projecten. Bijvoorbeeld verdere inbreiding op de Hessels locatie Gilze, project Tussen de Leijen in Rijen, Blokske 2 in
Molenschot en de toekomstige herinrichting van Hulten. De afstemming tussen verschillende woonvraagstukken die wordt gezocht in het programma Wonen+Plus is een belangrijke ontwikkeling. Om dit verder te versterken gaan we in 2023 een start maken om de gemeentelijke woonvisie te actualiseren. Als Kern '75 hopen we dan ook dat er voldoende ambtelijk capaciteit voorhanden is om dit belangrijke programma vlot en kwalitatief goed vorm te geven. Vraag: - Het project tussen de Leijen is al ver in de voorbereiding. Als Kern 75 zien wij hier een probleem ontstaan met betrekking tot de verkeersafwikkeling op de Mosstraat van deze nieuwe wijk. Kan het college aangeven of de Mosstraat ook een onderdeel is van het plan? - We hebben alle vernomen dat het schoolgebouw in Hulten op termijn (helaas) leeg komt te staan. Kan het college aangeven welke invulling dit gebouw/grond gaat krijgen in de ontwikkelingen binnen de dorpskern Hulten? Verkeer Een goede balans voor de verschillende weggebruikers, voetgangers, fietsers en autoverkeer, is volgens Kern '75 van essentieel belang. Een juiste en veilige inrichting van de openbare verkeersruimte moet hier hoge prioriteit hebben. Het vervolg en het toepassen van de uitgangspunten zoals die zijn vastgelegd in het fietsbeleidsplan zijn zeer belangrijk.
Het beleidsplan is goed, maar in het uitvoeringsprogramma gaan we zien hoe we specifiek knelpunten gaan aanpakken en wat hiervoor aan middelen nodig gaan hebben. In dit daglicht zijn we ook zeer verheugd dat we een start gaan maken met het autoluw maken van Hulten. Economie Kern ‘75 ziet dat we een sterk economisch profiel hebben met de aanwezige industrieterreinen. Graag zien we dat bij het Midden-Brabantpoort deel II gaan inzetten. Vraag: - Kan het college aangeven wanneer en welke stappen we gaan zetten om MiddenBrabantpoort II te gaan ontwikkelen? Dichtbij de burger Als Kern '75 geloven in de kracht van het collectief. Samen kunnen we dingen echt beter en mooier maken. Door samen met burgers plannen te maken die hun directe leefomgeving aan gaan, worden deze plannen altijd beter. Ook ontstaat er meer begrip voor de belangenafwegingen die we als gemeente soms moeten maken in projecten en begrijpen beleidsmakers beter wat de door hen gemaakt plannen nu precies betekenen voor onze inwoners. Een onderwerp waarbij burgers en beleidsmakers soms niet dezelfde taal lijken te spreken is inclusie. Vaak is er wel een gedeelde zorg, maar voorbereiding, afstemming, planning en uitvoering lijken soms een complete mismatch, wat weer tot frustratie leidt. Een ingewikkelde knoop waar wel al jaren niet uit lijken te komen.
Volgens Kern '75 moet dit onderwerp de volledige aandacht hebben van onze ambtenaren, college en raad bij elk onderwerp. Als Kern 75 vinden we het dan ook belangrijk dat we dit blijven benoemen. Laten we samen, met onze inwoners en vanuit de gemeenteraad dit onderwerp blijvend op de agenda zetten. Sport, cultuur en erfgoed Allemaal onderwerpen die ons als Kern '75 van nature aan het hart gaan. Het lokaal sportakkoord is een voorbeeld van een goed plan, wat zich bij de uiteindelijke uitvoeringsagenda pas gaat bewijzen. Dus wederom plannen zijn goed, uitvoeren is beter. Met onze roots in Gilze zijn wij natuurlijk verheugd dat we volgend jaar gaan starten met de bouw van een gloednieuwe sporthal Achter de Tuintjes in Gilze. Hiermee is weer de volgende sportaccommodatie in onze gemeente weer helemaal up-to-date. En daar mogen we trots op zijn. In dit domein hebben we ook onderbouwde plannen van de Scouting Rijen mogen ontvangen voor verduurzaming en uitbreiding van hun huisvesting. Als Kern 75 willen we graag de komende periode
gebruiken om de plannen verder uit te werken naar een gedragen en financiële haalbaar plan voor gemeente en Scouting Rijen. Samen met GGR en de PvdA dienen we hiervoor dan ook een motie in. Kern ‘75 vraagt altijd al aandacht om ons erfgoed goed in beeld te hebben en waar nodig te beschermen of te versterken. Komende jaar wordt er dan ook ingezet om ons erfgoedbeleid te actualiseren. Een belangrijke bullit die we hieraan toevoegen is dat er een start wordt gemaakt voor het opstellen van een kerkenvisie met de belanghebbende partijen. Gemeentelijke samenwerking, ABG en huisvesting Het behouden van bestaande en aantrekken van nieuwe medewerkers is niet altijd een kwestie van de hoogte van het salaris. In de huidige arbeidsmarkt kunnen vele andere aspecten meespelen. Is er ruimte voor ontwikkeling, wat zijn de toekomstperspectieven van de organisatie waarin je werkt of is de huisvesting in een moderne, inspirerende en prettige werkomgeving. Het is goed om te lezen in deze begroting dat er aandacht is voor het matchen van de personele capaciteit aan de ene kant en de ambities aan de andere kant. De vele vragen en extra opdrachten die wij als raad droppen bij de ambtelijke organisatie geven niet altijd blijk van begrip voor de werkdruk die daardoor weer ontstaat.
Daarnaast is spoedige besluitvorming gewenst over de aard en locatie van huisvesting voor onze ambtenaren en bestuurszetel. Zoals al eerder in dit betoog naar voren gebracht is continuïteit en stabiliteit ook in deze casus belangrijk. Gemeentelijk huishoudboekje De instrumenten om de gemeentelijke financiën in balans te houden zijn beperkt. De hoogte van de bijdrage uit het gemeentefonds is op z'n minst grillig te noemen. Zoals iedereen kan lezen in de begroting veroorzaakt het Rijk in 2025 en zeker 2026 een “ravijnjaar”. Het mag duidelijk zijn dat indien de gemeente steeds meer landelijk taken overneemt dat hierbij dan ook toereikende financiële middelen beschikbaar gesteld moeten worden. De disbalans hiervan, wat veroorzaakt wordt in de herverdeling van het gemeentefonds, kan in 2026 dan ook niet op het bord worden gelegd bij onze gemeente. Wij eisen van het Rijk dan ook een passende oplossing in de balans van uitvoerende gemeentelijk taken en de daarbij behorende financiële middelen uit het gemeentefonds. Daarnaast hebben we nog een bescheide knop aan de inkomsten kant waaraan de gemeente kan draaien. Dit zijn de opbrengsten uit de OZB-heffing en lokale belastingen Tot zover de inkomsten kant. Aan de uitgaven kant zijn het keuzes die grotendeels uit bestaand beleid, dagelijkse zaken en initiatieven uit het nieuwe coalitieakkoord.
Als je de begroting bekijkt dan is er aan de randen nog een beetje speelruimte om accenten te zetten. Nieuwe plannen of voorstellen kunnen alleen uitgevoerd worden als daar dekking voor is. En die dekking kun je verkrijgen door of iets aan de inkomsten kant aan te passen of door keuzes te maken in bestaande plannen of beleid. Meer smaken zijn er niet. Zoals al heel vaak door Kern '75 bepleit vinden wij het belangrijk om als gemeente Gilze en Rijen te blijven behoren tot een goedkope gemeentes op basis van belastingen. Kern '75 vindt het belangrijk dat we de lasten voor onze inwoners zo laag mogelijk houden, aan de andere kant vinden we het ook belangrijk dat we de voorzieningen op het gebied van sociaal domein, cultuur, sport, huisvesting, duurzaamheid, wonen, verkeer en klimaat op peil houden. Uiteraard zijn in deze zware tijden het zo laag mogelijke houden van de lasten voor onze inwoners belangrijk, maar zoals ook al naar voren gebracht in ons betoog voor de perspectiefnota zijn er ook andere aspecten die het welzijn van onze inwoners bepalen. Want zou het niet mooi zijn om in de meeste duurzame of meest sportieve of sociaalste of veiligste gemeente van Nederland te wonen. Allemaal aspecten waar we in onze gemeente op investeren en dat draagt ook bij aan het prettig wonen in al onze kernen. In de politiek maken we constant afwegingen.
Afwegingen tussen algemeen en individueel belang, keuzes voor de toekomst en keuzes die een onmiddellijk effect op onze inwoners hebben. We toetsen of plannen voldoen aan de door ons vooraf gestelde kaders, we luisteren naar burgers om tot een besluit te komen. En kunnen we het daarbij iedereen naar de zin maken? Nee, dat beseffen we ons maar al te goed.
En maken we dezelfde keuzes als de andere partijen in onze gemeenteraad? Nee dat ook niet. Maar proberen we ieder op onze eigen manier het beste te doen voor onze inwoner? Dat zeker wel. En naar die verbinding zijn wel als Kern '75 altijd op zoek. Een uitgestoken hand, open voor een oprechte dialoog. Niet voor de bühne maar voor onze inwoners. De verschillen in wat we willen zijn niet zo groot, maar worden soms uitvergroot door oppositie en coalitie driften. Laten we dat opzijzetten en samen de gemeente Gilze en Rijen een nog mooiere en een fijnere plek maken voor onze inwoners. Voorzitter ik ga afsluiten. Wij begrijpen dat we met het vaststellen van deze begroting 2023 een investering vragen van onze inwoners. Maar de begroting laat ons zeker zien dat deze investering wordt ingezet om onze kernen duurzamer, groener en socialer te maken. Wij kunnen dan ook instemmen met deze begroting