Beantwoording vragen fracties ap 10h RIB Intentieverklaring Publiek Ontwikkelbedrijf REKS

BEANTWOORDING TECHNISCHE VRAGEN -------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------Aan De gemeenteraad van de Gemeente Gilze en Rijen Van Het college van burgemeester en wethouders Portefeuillehouder Wethouder Zwarts Vragensteller PvdA, D66 Onderwerp RIB Intentieverklaring Publiek Ontwikkelbedrijf REKS Datum vergadering 18-01-2022 Agendapunt vergadering 10h Datum ingekomen 10-01-2022 Datum beantwoording 14-01-2022 Behandelend medewerker Zaaknummer Nummer -------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------PvdA 1. Waarom neemt de gemeente Waalwijk niet deel aan de initiatieven? Twee grote energiehubs liggen op grondgebied van de gemeente Waalwijk. De gemeente wil de Hubs zelf ontwikkelen in plaats van met de regio. Zij verwachten dit op deze manier sneller en goedkoper te kunnen realiseren. 2

Bestaat de mogelijkheid dat de gemeenten Alphen-Chaam en Baarle-Nassau als nieuwe deelnemers aan regio Hart voor Brabant (in later stadium) alsnog aanhaken aan het initiatief? Of weerhoudt hun deelname aan RES West-Brabant hiertoe de mogelijkheid? Dat is niet waarschijnlijk omdat de regio’s waarin geparticipeerd moet worden landelijk zijn vastgesteld.

3

Wat is het gevolg als er aan één of meerdere van de genoemde 6 publieke REKS belangen niet wordt voldaan? Bijvoorbeeld belang 3, de 50% norm. Het ontwikkelbedrijf wordt opgericht vanwege deze belangen. Daarmee worden deze belangen behartigd, ook om de 50% participatie in de afzonderlijke projecten te bereiken. Het kan voorkomen dat dat in een individueel project niet lukt. Maar dan zal het altijd nog meer zijn dan marktpartijen gerealiseerd zouden hebben en daarmee is dus het publiek belang geborgd.

4

In hoeverre heeft de gemeente voorzien in capaciteit om te participeren, met name in de rol voor deelgebied 3 van de klimaatopgaven? De werkzaamheden zullen, als er concreet zicht is op de omvang van de opgave voor onze gemeente, ingepast worden in het werkprogramma.

5

Is meer informatie te geven over de risico’s voor de gemeente en over de financiële bijdrage die wordt verlangd? De risico’s en maatregelen zijn opgenomen in de tabel die is toegevoegd als bijlage van dit document.

6

Bestaat de mogelijkheid dat één of meerdere waterschappen aanhaken bij het initiatief? De waterschappen hebben aangegeven niet te zullen participeren in het Ontwikkelbedrijf.

7

Welke garantie bestaat dat de energiehubs tijdig worden aangesloten op de beschikbare capaciteit van het Enexis- c.q. Tenet-energienetwerk? Hierover kan geen garantie worden gegeven.

D66 8

Aan welke randvoorwaarden moet worden voldaan om het project “publiek ontwikkelbedrijf” succesvol te kunnen laten zijn? De belangrijkste zijn: - Realisatie van de reductiedoelstelling door duurzame opwek - Binnen de financiële kaders - Met groot draagvlak door maximale burgerparticipatie.

9

Aan welke voorwaarden, naast de financiële input, moet de gemeente Gilze en Rijen voldoen alvorens zij kan deelnemen in dit project? Op dit moment zijn er geen nadere voorwaarden.

10 Welke voorwaarden stelt de gemeente Gilze en Rijen om in te stappen in het project (wat zijn de toetsstenen waarop ja al da niet nee wordt gezegd tegen deelname)? Deze uitgangspunten worden nog nader uitgewerkt. In de RIB staat op pagina 2 2e alinea: “Deelname aan het Publiek Ontwikkelbedrijf zal naar verwachting resulteren in opbrengsten.” 11 Hoe groot is de kans dat er geen opbrengsten zijn? De afgelopen jaren is er veel ervaring opgedaan hoe dit soort parken op te zetten. De vraag naar energie blijft bestaan, maar er kan altijd sprake zijn van tegenvallende resultaten. 12 Welke factoren spelen een rol bij het uitblijven van opbrengsten? De kosten zouden hoger kunnen uitvallen waardoor het langer duurt voordat alle gemaakte kosten terugverdiend zijn. Ook de ontwikkeling van de Hubs kan langer duren dan voorzien. Op pagina 2 3e alinea staat te lezen dat de gemeente Tilburg de benodigde financiële middelen daarvoor al gereserveerd en beschikbaar heeft. - Heeft de gemeente Gilze en Rijen ook al geld hiervoor gereserveerd en beschikbaar? Nee. - Over welk bedrag spreken we? Uitgangspunt nu is een investering van € 30,50 per inwoner. Hiermee gaat voor de gemeente Gilze en Rijen een investering gemoeid van ca. € 815.000,-. Bij een rentestand van ca. 1% is dit voor de begroting een bedrag van ca. € 8.150,- structureel per jaar.

- Zo ja, uit welke pot komt dit geld beschikbaar? Zo nee, waar halen we deze financiële middelen vandaan? Budget duurzaamheid Op pagina 3 staat dat zowel de provincie als de overige gemeenten in Hart van Brabant (behalve Tilburg en Waalwijk) pas in het najaar een definitief besluit nemen over deelname in het project. De gemeente Waalwijk zal niet participeren, hebben ze al aangegeven, de gemeente Tilburg begint wel alvast aan de voorbereidingen, waar nu in geïnvesteerd moet worden.

13 Mocht de provincie en/of de andere gemeenten besluiten niet deel te nemen, zijn er dan afspraken gemaakt met de gemeente Tilburg over de kosten die Tilburg tot dan toe al gemaakt heeft? Zo ja welke afspraken zijn er dan gemaakt? Zo nee, valt er dan nog een rekening vanuit Tilburg te verwachten? Er zijn hier geen afspraken over gemaakt. De verwachting is dat Tilburg dan samen met de evt. overgebleven gemeenten en/of provincie verder gaat en de hubs gaat realiseren en daar dus ook de kosten van draagt. Overigens hebben 8 gemeenten en de provincie de intentie uitgesproken in te stappen in het ontwikkelbedrijf. Pag 3. 2e alinea: Deelname aan het Publiek Ontwikkelbedrijf is niet zonder financiële risico’s. Het kopen van aandelen kost geld en aan elke bedrijfsmatige activiteit kleeft het risico dat er iets mis gaat of anders loopt dan vooraf ingeschat. Gedacht kan worden aan het toch niet of niet volledig kunnen realiseren van hub’s, het niet verkrijgen van vergunningen of grondposities, een langere doorlooptijd van projecten etc.. 14 Welke andere zaken vallen nog onder etc.? Gedacht kan worden aan onvoldoende netcapaciteit, uitkomst van rechtszaken, personele capaciteit. 15 Hoe groot is de kans dat Hubs niet of niet volledig kunnen worden gerealiseerd? Daar is nu geen inschatting van te maken. Er zal gedurende het proces steeds meer zicht zijn op haalbaarheid.

Laatste zin p 3 2e alinea “Op dit moment wordt verwacht dat de risico’s beheersbaar zijn door het treffen van verschillende maatregelen. 16 Welke maatregelen zijn dit? In de risicotabel die is opgenomen als bijlage van dit document worden de mitigerende maatregelen benoemd. Vragen n.a.v. de getekende Intentieverklaring Bijlage 1. 1e pagina onder punt 2. Er zal door partijen in totaal 21 miljoen ingebracht worden in het Ontwikkelbedrijf. De gemeente Tilburg en de provincie brengen ieder 6,8 mio in, de overige gemeenten van Hart van Brabant (op Waalwijk na) samen 7,4 mio. 17 Er is in deze berekening geen rekening gehouden met eventuele subsidie toekenningen. Zijn deze er niet? Als deze er wel zijn, worden de in te leggen bedragen dan evenredig minder voor de betrokken partijen? Zo nee, hoe vindt de verdeling dan plaats en waarom? De SDE subsidie is al meegenomen in de berekeningen. Onder punt 3 1e pagina bijlage 1 intentie verklaring staat: Op het niveau van de energiehubs kunnen aparte BV’s worden opgericht waarin naast minimaal 50% participatie van het Ontwikkelbedrijf ook andere partijen zoals bijvoorbeeld gemeenten, de provincie, collectieven zoals energiecooperaties, het lokaal gevestigde bedrijfsleven en/of andere bedrijven kunnen deelnemen Ook kan er op het niveau van de energiehub gekeken hoe de wijze van participatie vormgegeven kan worden.

18 Kunnen de energiecooperaties niet deelnemen in het ontwikkelbedrijf? Waarom niet? Het publiek ontwikkelbedrijf is een construct waar geen private partijen aan deel (kunnen) nemen. Dit o.a. vanwege de risico’s en de daarbij behorende kosten die hiermee gemoeid zijn. Zij kunnen echter wel participeren in de Hub’s.

19 Waarom kunnen particulieren inwoners van Hart van Brabant alleen via een energie coöperatie deelnemen? Waarom niet als particulier? Wat als een particulier voor dit doeleinde speciaal een bedrijfje opricht? Ook hier geldt: in het publiek ontwikkelbedrijf kunnen alleen publieke organen deelnemen en geen private personen of bedrijven. Zij kunnen wel participeren in de Hubs. Ad B. Bijlage 1 Regionaal Klimaatfonds Het Regionaal Klimaatfonds zal gelijktijdig met het Ontwikkelbedrijf worden opgericht en ontvangt een eenmalige bijdrage van € 4 mln vanuit het Ontwikkelbedrijf. 20 Wordt er na deze 4 mln structureel geen nieuw bedrag aan het klimaatfonds gedoneerd? Daar zijn nu nog geen afspraken over gemaakt, maar als de middelen toereikend zijn of worden kan daartoe besloten worden door de aandeelhouders van het ontwikkelbedrijf. 21 Kan het klimaatfonds, naast deze 4 mio nog rekenen op andere subsidies? Hoe groot is de kans hierop? De bedoeling is dat de middelen in het Klimaatfonds gekoppeld worden aan andere middelen bijvoorbeeld het landelijke Stimuleringsfonds. Maar het is ook mogelijk dat andere partijen zoals de waterschappen middelen ter beschikking stellen. Ook is niet uitgesloten door de gemeente Waalwijk om in een later stadium wel een bijdrage te doen aan het Klimaatfonds omdat de opgave regiobreed ingezet wordt.

22 Kan en mag het klimaatfonds gebruik maken van andere financiële middelen die hen gedoneerd zouden kunnen worden (bijv. vanuit de postcodeloterij of vanuit de EU)? Ja, het klimaatfonds is een subsidiepot die een bijdrage doet aan een project ter grootte van bijvoorbeeld 30% van de investeringskosten. De overige 70% wordt dan bekostigd uit andere fondsen. Bijlage 1 onder C. Kosten voorafgaand aan oprichting Ontwikkelkosten hubs het gaat hier om kosten voor de ontwikkeling van hubs die voorafgaand aan de oprichting worden gemaakt op het gebied van projectmanagement, specifieke studies en planologie Deze komen ten laste van de € 21 mln van het Ontwikkelbedrijf en kunnen na oprichting bij het Ontwikkelbedrijf in rekening worden gebracht. 23 Wat als de hubs er om wat voor reden niet komen. Wie gaat de genoemde ontwikkelkosten dan betalen? Daar zijn op dit moment geen afspraken over gemaakt. Tot nu toe worden die kosten gedragen door gemeenten waarin de hubs zich bevinden.

Bijlage: Risicotabel Publiek Ontwikkelbedrijf

Risico’s Specifiek voor Kans Ontwikkelbedrijf

Mate van invloed op business case

Mitigatie maatregelen

Maximaal rekening houden met invloed op bijv. gezondheid (wind) Bewoners maximaal betrekken (ook financieel) Zuiver voeren van procedures

Geen vergunning voor Middelgroot projecten

Groot

Weinig controle op grondposities (bij start Groot bedrijf)

Groot

Prioriteit om actieve grondpolitiek te bedrijven. Tempo maken en zakelijke sturing Bewoners en bedrijven betrekken Bedrijf pakt zoveel mogelijk zaken zelf op (bijv. ruimtelijke procedures)

Langere tijd nodig voor ontwikkeling

Groot

Groot

Het ontwikkelbedrijf kan niet starten op 11-2022

Middelgroot

Beperkt

Zo snel mogelijk de procedure starten

Niet alle gemeenten of provincie stappen Middelgroot in het ontwikkelbedrijf

Gering

Stuurgroep met alle partijen Klankbordgroep van gemeenten (zowel bestuurlijk als ambtelijk)

Er zitten onvoldoende hubs in het bedrijf

Nog onbekend

Groot

Werken aan draagvlak bij gemeenten (zie hierboven)

Groot

Groot

Generieke Risico’s Tekort aan experts voor realisatie hubs

Human Capital agenda van de regio Zo snel mogelijk aan de slag met de hubs Flexibele organisatie die op- en af kan schalen

Wegvallen prijsgarantie via SDE

Middelgroot

Onbekend

Geen tijdige aansluiting op netwerk Enexis

Middelgroot

Groot

Krachtige aanpak programmering samen met Enexis