ap 7 raadsvoorstel vaststellen programmabegroting 2022

RAADSVOORSTEL Raadsvergadering: Behandelend medewerker: Cluster: Afdeling

11 november 2021 Joep Laming Planning & Control Financiën & Control

Agendapunt: Portefeuillehouder: Programma:

7 Wethouder Vermorken Diverse

Voorstel tot: 1. a. De begroting 2022 definitief vast te stellen; b. De 6 nieuwe kredieten (genoemd in de begroting en in dit raadsvoorstel) te voteren; c. Voor het bepalen van incidentele baten en lasten uit te gaan van een grensbedrag (materialiteit) van € 40.000.

1. Samenvatting Het college biedt de programmabegroting 2022 aan de gemeenteraad aan. Het college stelt aan de gemeenteraad voor om de programmabegroting 2022 vast te stellen. 2. Onderbouwing, aanpak, uitvoering Veelzijdig. Dynamisch. Gilze en Rijen Samen met inwoners, ondernemers, scholen, verenigingen en andere partners werken we dag in dag uit aan de uitdaging om het leven in onze dorpen en ons buitengebied nog mooier, beter en veiliger te maken. Gilze, Rijen, Hulten en Molenschot en de mensen die er wonen, maken onze gemeente tot een dynamische en veelzijdige gemeente. Onze vier dorpen hebben ieder een eigen karakter en we hebben uitstekende voorzieningen. Alles wat we doen, komt samen in de begroting. Graag bieden wij u de meerjarenbegroting 2022-2025 aan. Grote opgaven In de komende jaren wacht ons een aantal grote opgaven. Landelijk en dus ook in onze gemeente neemt de druk op de woningbouwopgave steeds verder toe. Dit wordt mede ingegeven door de demografische ontwikkelingen: vergrijzing, mensen die tot op hoge leeftijd zelfstandig blijven wonen, globalisering en meer eenpersoonshuishoudens. De vergrijzing zorgt ervoor dat mensen meer een beroep doen op ondersteuning. En de wettelijke taak van gemeenten in het behalen van de doelstellingen van het Klimaatakkoord van Parijs wordt steeds pregnanter. In de perspectiefnota hebben we deze al benoemd.

Deze begroting geeft concreet invulling aan de wijze waarop we aan de slag gaan met deze en andere opgaven. Financiën onder druk Voor de grote opgaven is ook veel geld nodig. In de 2 e Tussentijdse Rapportage 2021 leest u dat de kosten voor bijvoorbeeld Jeugdzorg en Wmo toenemen. Een groot deel van onze inkomsten komt van de landelijke overheid. Vanaf 2023 vindt een herverdeling van het gemeentefonds plaats. Op basis van de herrekening van augustus 2021 krijgt onze gemeente vanaf 2023 ruim 1,7 miljoen euro minder uitgekeerd. Daar houden we in deze begroting al rekening mee. Het betekent ook dat, als er niets verandert, het in stand houden van ons hoge voorzieningenniveau onder druk komt te staan. Daarom doen we samen met de andere gemeenten in de regio Hart van Brabant een beroep op het

Zaaknummer: 359481

nieuwe, nog te formeren kabinet om nog eens goed naar de herverdeling van het gemeentefonds te kijken. Nieuw in deze begroting In deze begroting vragen we ook geld voor nieuwe activiteiten en actualiseren we de financiën van activiteiten. Graag halen we hier vier activiteiten aan: 

Aanbesteding onderhoud openbaar groen De Diamantgroep heeft een flink tekort aan medewerkers en daarom kunnen ze naar verwachting niet op het volledige bestek voor groen onderhoud inschrijven. Daarom zal (een deel) van het groenbestek Europees worden aanbesteed. Naar verwachting levert dit een aanzienlijk hogere kostprijs op.



La Vuelta Op zondag 20 augustus 2022 is onze gemeente een van de doorkomstgemeenten van de derde etappe van de Ronde van Spanje. Voor dit evenement moeten we op allerlei gebied maatregelen nemen: verkeerskundige maatregelen, aanpassing van de infrastructuur, veiligheidsmaatregelen, etc. Wij werken de totale kosten op dit moment uit. In de 1e Tussentijdse Rapportage 2022 komen we hierop terug.



Clubkadercoaching In het raadsvoorstel Sport en beweegbeleid 2021-2025 is opgenomen dat voor clubkadercoaching extra formatie van buurtsportcoaches wenselijk is. Bij de behandeling van de perspectiefnota 2022 is toegezegd hierop bij deze begroting terug te komen. Daarom nemen we hiervoor middelen op.



Rijksmiddelen BRP straat Voor het uitvoeren van de inschrijving asielzoekers in de Basisregistratie Personen in de BRP straat (IND Den Bosch en AZC Gilze) ontvangt Gilze Rijen een vergoeding van het Rijk. Eerder meldden we dat de bijdrage omlaag zou gaan. Deze vergoeding blijft, in tegenstelling tot eerdere signalen, naar verwachting grofweg gelijk aan die van 2021. De definitieve toekenning volgt in de meicirculaire van 2022. Vandaar dat nu geen financieel effect in de begroting is opgenomen.



Toekomstbestendige griffie Om te komen tot een toekomstbestendige griffie is de wens om de formatie van de griffie uit te breiden met de functie van een raadsadviseur. Daarnaast is er behoefte aan een structureel opleidingsbudget.

Financieel beleid We zijn en blijven een gemeente met een hoog voorzieningenniveau. Dit wordt ook zeer gewaardeerd door onze inwoners, zo blijkt uit de burgerpeiling. Ons financieel beleid is reëel begroten. Of het nu gaat om de perspectiefnota, de begroting of de tussentijdse rapportages, steeds vragen we ons als college af: moeten we meer reserveren of kunnen we meer investeren? Wij blijven steeds oog houden voor het evenwicht tussen een structureel en reëel sluitende meerjarenbegroting en een gezond weerstandsvermogen volgens de uitgangspunten die in de nieuwe nota weerstandsvermogen en risicobeheersing 2021 zijn vastgelegd. Lage gemeentelijke lasten voor onze inwoners blijven daarbij het uitgangspunt. Met deze begroting blijven we investeren, leggen we geld opzij om mogelijke tekorten in de komende jaren op te vangen, reserveren we voor stijgende kosten en houden we de lasten voor onze inwoners laag. Zaaknummer: 359481

Woonlasten De onroerende zaakbelasting volgt de inflatie, de rioolheffing blijft gelijk en de afvalstoffenheffing gaat omlaag. Het college is ervan overtuigd dat we door deze keuzes samen met onze inwoners, ondernemers, scholen, verenigingen en andere partners kunnen blijven werken aan de uitdaging om het leven in onze dorpen en hun groene omgeving nog mooier, beter en veiliger te maken. Gilze en Rijen kiest: gemeenteraadsverkiezingen in 2022 Dit is het laatste begroting van de hand van het college in deze samenstelling. In maart 2022 zijn er gemeenteraadsverkiezingen. Onze kiesgerechtigde inwoners kiezen dan de gemeenteraad voor de periode 2022-2026. Financieel meerjarenperspectief 2022-2025 De perspectiefnota 2022, meicirculaire 2021 en de structurele effecten van de 2 de tussentijdse rapportage 2021 inclusief septembercirculaire 2021 leiden tot het financiële startpunt voor deze begroting 2022. Hieronder hebben wij dit samengevat:

Onderdeel A. Meerjarenbegroting 1ste tussentijdse rapportage 2021 B. Saldo perspectiefnota 2022 C. Meerjarenbegroting 2de tussentijdse rapportage 2021 TOTAAL MEERJARENBEGROTING 2022-2025

Bedragen x € 1.000/- = nadelig 2022 2023 2024 2025 -236 -855 -1.459 -767 247 443 500 493 1.746 1.382 1.000 878 1.757 970 41 604

In het begrotingstraject zijn nog een aantal financiële aanpassingen gedaan. Voor een overzicht verwijzen we u kortheidshalve naar de inleiding van de begroting 2022.

Ná de verwerking van de financiële aanpassingen ontstaat onderstaand financieel meerjarenperspectief: Bedragen x € 1.000/- = nadelig 2022 2023 2024 2021 Saldo meerjarenbegroting 2022-2025 1.757 970 41 604 Financiële aanpassingen -1.707 -893 -860 -831 Bijgestelde meerjarenbegroting 2022-2025 50 77 -819 -227 Structurele begrotingssaldo Bij de beoordeling van onze begroting is het voor de Provincie van belang dat er ook sprake is van een structureel sluitende begroting. Voor de berekening van het structurele begrotingssaldo is in het hoofdstuk “Incidentele baten en lasten” een tabel opgenomen. Het structurele begrotingssaldo wordt berekend door het totale begrotingssaldo te zuiveren van incidentele baten en lasten. Maar wanneer merken we iets aan als incidenteel? De aard van de baten en lasten bepaalt in eerste instantie of een post als incidenteel of structureel aangemerkt wordt. Om een last of een baat vervolgens als incidenteel aan te kunnen merken, moet deze van materiële omvang zijn. De Commissie BBV adviseert om in de financiële verordening op te nemen bij welk bedrag hier sprake van is.

Zaaknummer: 359481

De bedoeling hiervan is om de begroting, en het overzicht van incidentele baten en lasten, niet nodeloos ingewikkeld te maken, door een grote hoeveelheid kleine bedragen als incidenteel aan te merken. In de huidige financiële verordening is hiervoor geen grensbedrag opgenomen. Daarom wordt er in deze begroting van uitgegaan dat alle bedragen vanaf € 40.000 als materieel beschouwd dienen te worden. Opzet begroting De opzet van de begroting is gelijk gehouden aan de nieuwe opzet die we vorig jaar (bij de begroting 2021) hebben geïntroduceerd. Het coalitieakkoord staat nadrukkelijk centraal. Daarnaast maken we een duidelijker onderscheid tussen doelstellingen die hieruit voortkomen en de reguliere taken in de gemeentelijke dienstverlening. Tot slot maken we binnen de programma’s geen onderscheid tussen de taakvelden. Hierdoor ontstaat een samenhangend stuk, zowel beleidsmatig als financieel. Hieronder lichten we de opzet van dit document kort toe. Algemeen In het hoofdstuk ‘algemeen’ gaan we in op de meerjarige uitgangspunten voor de begroting en het financieel meerjarenperspectief. Ook is een infographic toegevoegd die de begroting in een oogopslag weergeeft. Deze infographic gebruiken we ook om onze inwoners te informeren over de begroting.

Programmaplan Per programma besteden we achtereenvolgens aandacht aan de volgende onderwerpen:  Wat willen we bereiken? Hierin leest u wat we in 2022 concreet willen bereiken op basis van het coalitieprogramma en aanvullende besluiten van de gemeenteraad.  Wat gaan we daarvoor doen? In deze paragraaf leest u hoe we in 2022 werken aan de geformuleerde doelstellingen.  Reguliere taken Naast nieuwe activiteiten zijn ook de reguliere taken begroot. We schetsen kort de reguliere taken per programma en lichten waar nodig specifieke zaken toe.  Wat gaat het kosten? Per programma geven we inzicht in de lasten en baten die we inzetten om alle nieuwe en reguliere activiteiten uit te voeren.  Infographics. Per programma hebben we vier infographics toegevoegd. Deze geven weer de baten en lasten van het programma ten opzichte van de totale begrotingsomvang. Daarnaast geven we een samenvatting van de grootste baten en lasten binnen het betreffende programma.  Indicatoren. Per programma geven we kort weer hoe we in het komende jaar de voortgang van activiteiten monitoren. In de financiële begroting en bijlagen nemen we de baten en lasten per taakveld op en een overzicht van verplichte BBV indicatoren. Dit zijn verplichte onderdelen van de begroting die voorheen op de programma’s benoemd stonden.

Programma collegeonderzoeken ex artikel 213a Gemeentewet Jaarlijks stelt het college een programma voor collegeonderzoeken ex artikel 213a gemeentewet vast. Het gaat om onderzoeken naar doelmatigheid en doeltreffendheid. In de paragraaf bedrijfsvoering is het programma voor 2022 opgenomen.

Zaaknummer: 359481

Meerjareninvesteringsplan (MIP) en nieuw te voteren kredieten Het meerjareninvesteringsplan gaat over investeringen die in de toekomst gepland staan. Nieuw is dat we, in het kader van efficiency, een aantal investeringen voor 2022 willen later voteren bij het vaststellen van deze begroting. Voor deze investeringen hoeft dan immers niet een apart raadsvoorstel en -besluit aan uw gemeenteraad worden voorgelegd. Het gaat dan om investeringen die relatief minder politiek gevoelig zijn en/of investeringen met een relatief laag bedrag en/of (aanvullende) voorbereidingskredieten. Investeringen waarvoor dit geldt, staan weergegeven met een (*). In het kader van transparantie worden deze ook separaat genoemd in dit raadsvoorstel en -besluit. Het gaat om onderstaande punten. Voor de overige investeringen geldt dat we te zijner tijd een apart raadsvoorstel en -besluit aan uw gemeenteraad voorleggen. 1) 2) 3) 4) 5) 6)

Ipads raads- en commissieleden Verduurzamen gemeentelijk vastgoed brandweer Verduurzamen gemeentelijk vastgoed gemeentewerf Verduurzamen gemeentelijk vastgoed diverse Voorbereidingskrediet reconstructie Hulten Aanbrengen klavertje Hulten

€ 35.000 € 50.000 € 160.000 € 101.000 € 200.000 € 27.500

3. Alternatieven N.V.T. 4. Lasten, baten en dekking N.V.T. 5. Duurzaamheid In de begroting 2022 is ook een programmaonderdeel voor duurzaamheid opgenomen. 6. Commissiebehandeling Op maandag 18 oktober 2021 is er een carrousel. Deze carrousel biedt u de gelegenheid om technische vragen te stellen over deze meerjarenbegroting en de Tweede Tussentijdse Rapportage 2021 aan de betrokken medewerkers van de ABG-organisatie. De behandeling van deze meerjarenbegroting en het debat in de gemeenteraad is voorzien op donderdag 11 november 2021. 7. Relatie ABG-Organisatie De cijfers zoals deze gepresenteerd worden in de voorliggende begroting 2022 van Gilze en Rijen zijn, voor wat betreft het onderdeel ABG-organisatie, gebaseerd op de vastgestelde begroting 2022 van de ABG-organisatie. Bij de behandeling van de Perspectiefnota heeft uw raad door middel van een motie (M2021-18) het college verzocht bij de begroting te laten weten of de uitvoering van de plannen en de reguliere dienstverlening voor 2022 past binnen de bestaande formatie van de ABG-organisatie en indien dat niet het geval is, keuzes aan de raad voor te leggen. In beginsel kunnen we hetgeen we plannen en begroten ook realiseren. We hebben daar bij het opstellen van de begroting 2022 kritisch naar gekeken. Wij plaatsen hierbij wel twee kanttekeningen.

In de eerste plaats is niet alle begrote capaciteit ook daadwerkelijk beschikbaar. We merken dat de arbeidsmarkt steeds verder verstoord raakt. Het aantal moeilijk vervulbare vacatures neemt nog steeds toe. Zaaknummer: 359481

Ook de ABG-organisatie heeft daar mee te maken. Met name op de gebieden ruimtelijke ordening, duurzaamheid, vergunningverlening en civiele techniek zijn veel vacatures moeilijk vervulbaar en biedt externe inhuur ook niet altijd soelaas. Er zijn simpelweg te weinig mensen met de juist expertise op de arbeidsmarkt, terwijl er een groeiende vraag is. Dat betekent dat er mogelijk een moment komt dat er scherpere keuzes gemaakt moeten worden in de prioriteitstelling. De tweede kanttekening is dat ABG-organisatie volop bezig is de planmatigheid van werken te verbeteren en het zgn. planningsoptimisme uit te bannen. Dit is een proces dat evenwel (doorloop)tijd kost. 8. Risico’s In de paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing gaan we in op de diverse risico’s. 9. Vervolg De begroting 2022 en het vaststellingsbesluit verzenden wij vóór 15 november 2021 aan de Provincie Noord-Brabant.

BURGEMEESTER EN WETHOUDERS VAN GILZE EN RIJEN

R.M. (René) Wiersema secretaris

Bijlage(n) :

D.A. (Derk) Alssema burgemeester

Begroting 2022 definitief; Infographic 2022; Uitnodiging carrousel 2e turap 2021 – begroting 2022.

Zaaknummer: 359481

Agendapunt 7 Vergadering d.d. 11 november 2021 DE RAAD VAN DE GEMEENTE GILZE EN RIJEN; gezien het voorstel van het college van burgemeester en wethouders nr. 359481; gelet op het bepaalde in artikel 191 van de Gemeentewet; besluit: 1. a. De begroting 2022 definitief vast te stellen; b. De 6 nieuwe kredieten (genoemd in de begroting en in dit raadsvoorstel) te voteren; c. Voor het bepalen van incidentele baten en lasten uit te gaan van een grensbedrag (materialiteit) van € 40.000.

Aldus vastgesteld in de openbare vergadering van 11 november 2021 DE RAAD VOORNOEMD, de griffier,

de voorzitter,

S. van Dijk

D.A. Alssema

Zaaknummer: 359481