ap 7 memo inzake voorontwerpbestemmingsplan Stationsomgeving Rijen

MEMO -------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------Aan

raadscommissie Ruimte

Van

college van burgemeester en wethouders

Onderwerp

voorontwerpbestemmingsplan Stationsomgeving Rijen

Datum

15 december 2020

Zaak Green Valley

305503

-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------Inleiding Hierbij bieden we u ter kennisname het Voorontwerpbestemmingsplan voor de Stationsomgeving aan. Om de plannen in de Stationsomgeving uit te voeren is een nieuw bestemmingsplan nodig. Het college heeft op 8 december 2020 besloten het voorontwerp-bestemmingsplan ‘Stationsomgeving Rijen’ vrij te geven voor ter inzage legging. Het bestemmingsplan maakt de ontwikkelingen planologisch mogelijk die in de gebiedsvisie zijn beschreven. Deze gebiedsvisie is in juni 2020 door de raad vastgesteld. Het bestemmingsplan doorloopt een aantal rondes voordat het definitief wordt. Het voorontwerpbestemmingsplan heeft nog geen juridische status, het is een voorloper van het ontwerp bestemmingsplan, waarop door eenieder formele zienswijzen kunnen worden ingediend. Het voorontwerpbestemmingsplan ligt van 15 december 2020 tot en met 25 januari 2021 ter inzage. Hierna worden de inspraakreacties gebundeld, samengevat en beantwoord in een nota inspraakreacties. Eventuele aanpassingen naar aanleiding van de inspraakreacties worden in het ontwerp bestemmingsplan verwerkt. Door uw commissie gemaakte en gedragen opmerkingen wegen wij voor zover mogelijk mee in de voorbereiding van het ontwerp bestemmingsplan.

Stationsomgeving Rijen Al meer dan 150 jaar stappen mensen in en uit de trein op NS-station Gilze-Rijen. Van oudsher verbindt de stationsomgeving dus mensen met elkaar. De stationsomgeving is verouderd en met name het middenperron en de spoorwegovergangen op en bij het station vormen een knelpunt. We werken aan een nieuwe, veilige en passende entree voor Rijen met nieuwe perrons, een onderdoorgang in plaats van spoorbomen, verbeterde bereikbaarheid van het station en Rijen Zuid en een passende nieuwe, duurzame inrichting van de directe omgeving. Dit met als doel om de doorstroming, leefbaarheid en veiligheid te verbeteren. Eerdere besluitvorming: 10 sept 2018: De gemeenteraad vestigt het voorkeursrecht gemeenten op gronden aan de Julianastraat in Rijen omdat deze gronden nodig zijn in het kader van de voorgenomen ontwikkelingen in de stationsomgeving Rijen. De raad heeft toen ook een deel van de Structuurvisie Stedelijk Gebied Gilze en Rijen ingetrokken als gevolg van gewijzigde inzichten met betrekking tot de ontwikkeling van de stationsomgeving. 30 sept. 2019: De gemeenteraad heeft een krediet van 1,8 mln.

beschikbaar gesteld voor de ontwerp en voorbereidingsfase van het project stationsomgeving Rijen en het college opdracht gegeven de herontwikkeling van de stationsomgeving verder voor te bereiden met als uitgangspunten de onderdoorgang in de Julianastraat/Stationsstraat en de inrichting van de onderdoorgang als woonstraat. 4 juni 2020: De gemeenteraad heeft de gebiedsvisie Stationsomgeving Rijen vastgesteld.

Begrenzing van het plan Met het vaststellen van de gebiedsvisie heeft de gemeenteraad richting gegeven aan het op te stellen bestemmingsplan. De gebiedsvisie hebben we vertaald naar het voorontwerpbestemmingsplan “Stationsomgeving Rijen”. Het plangebied omvat het gebied rondom het spoor in Rijen, daarbij gaat het om de gehele lengte van het goederenwachtspoor en in het westen ook tot aan de Vincent van Goghstraat voor wat betreft het spoor en de ten noorden daarvan aanliggende infrastructuur. Verder omvat het plangebied de omgeving van de Stationsstraat en de Julianastraat tussen de Constance Gerlingsstraat en de Karel Doormanstraat. Aan de noordzijde wordt het plangebied begrensd door het centrumgebied van Rijen. Het zuidoosten van het plangebied wordt hoofdzakelijk begrensd door bedrijventerrein De Haansberg en Aeroparc. De zuidwestelijke begrenzing bestaat uit een woonbuurt.

Foto: plangebied voorontwerpbestemmingsplan ‘Stationsomgeving Rijen’.

Welke ontwikkelingen maakt het bestemmingsplan mogelijk? Het plan maakt de volgende ontwikkelingen mogelijk: Onderdoorgang spoor en stationsgerelateerde zaken We willen een veilige oversteek voor het lokale verkeer, maar ook een aantrekkelijk gebied, een station met veilige perrons en geluidwerende maatregelen. Ten behoeve van een onbelemmerde en veilige passage van het spoor, en ten behoeve van bereikbaarheid van de perrons zonder de sporen gelijkvloers te kruisen, maakt het bestemmingsplan de aanleg van een onderdoorgang mogelijk in de Julianastraat/Stationsstraat. De onderdoorgang is bedoeld voor auto’s, fietsers en voetgangers. Bovendien wordt aan de zuidzijde een fietsenstalling mogelijk gemaakt met infrastructuur om deze fietsenstalling vanuit de Julianastraat en Parallelweg te bereiken en wordt het mogelijk om het autoparkeren aan de noordzijde uit te breiden. De ontwikkeling wordt gecombineerd met een aantal maatregelen aan het spoor: het weghalen van een goederenwachtspoor, de realisatie van zijperrons in plaats van het huidige middenperron. Het project biedt daarmee een integrale oplossing voor zowel gemeentelijke ambities als voor knelpunten aan het spoor. Woningbouwontwikkeling Om de onderdoorgang te realiseren dienen ten zuiden van het spoor meerdere panden gesloopt te worden.

Aan de zuidwestzijde zal na realisatie van de onderdoorgang een nieuwe stedenbouwkundige invulling plaatsvinden in de vorm van geïntensiveerde woningbouw, een parallelweg, ontsluitingsweg en parkeervoorzieningen. Een groot deel van de huidige woonbestemming krijgt daarmee in de nieuwe situatie een verkeersbestemming.

Snelfietsroute Binnen het plangebied wordt een gedeelte van de snelfietsroute Tilburg-Breda ingepast. De provincie Noord-Brabant wil in samenwerking met de betrokken gemeenten ook een snelfietsroute aanleggen tussen Tilburg en Breda. Vanuit Tilburg loopt de route aan de noordzijde van het spoor. Via een fietsbrugdek wordt de Stationsstraat ongelijkvloers gekruist. Het tracé vervolgt in westelijke richting ten zuiden van het Koolaspad en Spoorlaan Noord ter plaatse van het voormalige goederenwachtspoor en verloopt verder richting de Vincent van Goghstraat ten noorden van het spoor en ten zuiden van Spoorlaan Noord. In juli 2018 hebben wij een overeenkomst gesloten met de Provincie en buurgemeenten om de snelfietsroute te realiseren.

Waarom een nieuw bestemmingsplan? De voorgenomen ontwikkelingen zijn niet mogelijk op grond van het geldende bestemmingsplan: Infrastructurele werkzaamheden • het realiseren van een onderdoorgang (tunnel) in de Julianastraat/Stationsstraat onder de spoorweg Breda – Tilburg; • het realiseren van bijbehorende voorzieningen zoals liften, trappen; • het realiseren van een fietsenstalling aan de zuidkant van het spoor en de infrastructurele ontsluiting daarvan op de Julianastraat voor fietsers en langzaam verkeer; • het inpassen van de snelfietsroute aan de noordkant van het spoor inclusief fietsbrugdek met parallel voetpad om de Stationsstraat ongelijkvloers te kunnen kruisen in oost-westelijke richting; het doortrekken van de snelfietsroute ten zuiden van het Koolaspad en Spoorlaan Noord richting de Vincent van Goghstraat; • het uitbreiden van autoparkeren aan de noordzijde van het station. Woningbouwontwikkeling • om de onderdoorgang mogelijk te maken dienen aan de zuidzijde enkele woningen gesloopt te worden. Na realisatie van de onderdoorgang is hier een passende stedenbouwkundige invulling voorzien in de vorm van geïntensiveerde woningbouw met parallelweg, ontsluitingsweg en parkeervoorzieningen; • aan de noordkant van het spoor wordt een al langer braakliggende woningbouwlocatie gewijzigd ingevuld (qua aantal en type woningen).

Tijdelijke situatie tijdens realisatie onderdoorgang • Om de aanleg van de onderdoorgang mogelijk te maken, is het noodzakelijk om aan de noordkant van het spoor (Stationsstraat) de voorzijde van enkele percelen, die met name dienst doen als voortuin, tijdelijk te gebruiken. Deze zijn nodig om tijdens de realisatiefase voldoende ruimte te hebben voor de realisatie van de onderdoorgang (werkstrook) bereikbaarheid van het gebied en de tijdelijke aanleg van kabels en leidingen (deze kabels en leidingen worden na realisatie van de onderdoorgang weer in openbaar gebied gelegd). Dit tijdelijke gebruik van deze gronden is niet toegestaan op grond van het geldende bestemmingsplan. Snelfietsroute • In 2018 is een tracé voor de snelfietsroute gepland. Een gedeelte van het tracé loopt in het plangebied van bestemmingsplan Stationsomgeving Rijen. Aan de westkant van het plangebied loopt het tracé over het voormalige goederenwachtspoor. Binnen de bestemming die op bedoelde gronden rust, is een verkeersbestemming niet toegestaan.

Hoe ziet het bestemmingsplan er uit? Ter plaatse van het plangebied geldt momenteel het bestemmingsplan ‘Woongebied Rijen’. Voor een groot deel van het plangebied wordt het huidige gebruik conserverend bestemd. Ter plaatse van de onderdoorgang geldt grotendeels de bestemming ‘Verkeer’ of ‘VerkeerRailverkeer’. De begrenzing en doeleindenbeschrijving van beide bestemmingen is aangepast zodat de infrastructurele werken ten behoeve van de onderdoorgang met bijbehorende voorzieningen en de snelfietsroute binnen de bestemming passen. Aan de zuidzijde zijn de bestemmingen Wonen, Bedrijf en Gemengd aangepast naar bestemming Verkeer om de onderdoorgang, de woonstraat, de ontsluitingswegen, parkeerplaatsen en de fietsenstalling mogelijk te maken. Ter plaatse van de nieuwe stedenbouwkundige invulling is voorts de bestemming ‘Woongebied’ en voor een klein deel ‘Groen’ toegekend. Ter plaatse van de werk- en bereikbaarheidsstroken aan weerszijden van de onderdoorgang in de Stationsstraat wordt de tijdelijke bestemming ‘Voorlopig-Verkeer’ toegekend. Onderzoeken Het voorontwerp bestemmingsplan besteedt aandacht aan diverse aspecten, bijvoorbeeld bodem, geluid, water, archeologie, cultuurhistorie, ecologie en trillingen. In de toelichting op het bestemmingsplan zijn de resultaten van de onderzoeken naar deze aspecten opgenomen.

De volledige onderzoeken zijn in de bijlagen bij het bestemmingsplan gevoegd. Voor een aantal aspecten wordt op dit moment nog nader onderzoek verricht, onder meer voor trillingen en geluid. De resultaten van deze onderzoeken worden ingevoegd in het ontwerp bestemmingsplan. Voorlopige bestemmingen De werk- en bereikbaarheidsstroken komen er maar tijdelijk te liggen. Om die reden is het niet wenselijk hier een definitieve verkeersbestemming aan te wijzen. De wet biedt de mogelijkheid om een voorlopige bestemming aan te wijzen. Na afloop van de termijn die geldt voor deze voorlopige bestemming, komt deze bestemming van rechtswege (lees: automatisch) te vervallen en dan geldt direct de definitieve bestemming. De werk- en bereikbaarheidsstroken worden voorlopig bestemd als ‘Verkeer’, na afloop van de termijn worden de gronden van rechtswege bestemd als ‘Bedrijf’, ‘Wonen’, ‘Gemengd’, en ‘Verkeer’. Wat is de Relatie met het Meerjarenprogramma Geluidsanering Spoor? Separaat aan voorliggend bestemmingsplan vindt op termijn besluitvorming plaats in het kader van het Meerjarenprogramma Geluidsanering Spoor (MJPG), voor onder andere het gedeelte van het spoortracé dat binnen dit bestemmingsplangebied ligt. Dit heeft te maken met de aanwezigheid van veel woningen in Rijen met een bouwjaar van vóór de inwerkingtreding van de Wet geluidhinder.

In het kader van het MJPG worden maatregelen onderzocht om woningen te beschermen tegen te hoge geluidsbelastingen, in verband met de wettelijke verplichting van geluidsanering bij bestaande woningen. Maatregelen zijn bijvoorbeeld raildempers, het plaatsen van geluidschermen langs het spoor of het isoleren van woningen. De uitvoering van de maatregelen zal worden vastgelegd in het kader van besluitvorming van het MJPG. Aangezien de toekomstige maatregelen nog niet formeel zijn vastgelegd, is in het geluidsonderzoek van het voorontwerpbestemmingsplan geen rekening gehouden met de eventuele reductie. Het voorliggende bestemmingsplan zorgt dat de realisatie van de maatregelen mogelijk blijft, zo is het plaatsen van schermen mogelijk met de bestaande planregeling die ongewijzigd wordt overgenomen. Om in het plan nieuwbouw van woningen mogelijk te maken wordt in de planregels geborgd dat bepaalde maatregelen moeten worden getroffen. In het kader van flexibiliteit en uitvoerbaarheid is ook een afwijkingsregel opgenomen voor vrijstelling hiervan. Daarvan kan gebruik worden gemaakt indien op het moment van omgevingsvergunning aanvraag een formeel besluit over de maatregelen in het kader van het MJPG is genomen.

Waarom een bestemmingsplan met verbrede reikwijdte? We vragen het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties het voorliggende plan toe te wijzen aan het experiment op basis van de Crisis- en herstelwet waarmee gemeenten een bestemmingsplan met verbrede reikwijdte kunnen vaststellen. Binnen een dergelijk bestemmingsplan – waarmee wordt vooruitgelopen op het omgevingsplan binnen de Omgevingswet – is het mogelijk om af te wijken van onder andere bepaalde in de Wet ruimtelijke ordening opgenomen regels. De aanleiding voor aanmelding is voor dit bestemmingsplan tweeledig: Langere duur voorlopige bestemming Een bestemmingsplan met verbrede reikwijdte biedt de mogelijkheid om gedurende een langere dan de reguliere wettelijke termijn van 5 jaar met voorlopige bestemmingen te werken waardoor we meer tijd hebben om de werkzaamheden aan de onderdoorgang te realiseren. De reguliere termijn is mogelijk te kort om de onderdoorgang te kunnen realiseren, rekening houdend met een mogelijk beroep bij de Raad van State tegen het bestemmingsplan, de mogelijke onteigeningsprocedure met betrekking tot de percelen aan de zuidzijde die nodig zijn voor inpassing van de onderdoorgang, mogelijke juridische procedures tegen de nog aan te vragen omgevingsvergunning voor het bouwen van de tunnelbak en vervolgens het uitvoeren van de werkzaamheden.

Uitgesteld kostenverhaal Daarnaast biedt het bestemmingsplan met verbrede reikwijdte de mogelijkheid van uitgesteld kostenverhaal: een exploitatieplan hoeft niet tegelijk met het vaststellen van het bestemmingsplan te worden vastgesteld, maar dit kan door het college van burgemeester en wethouders worden vastgesteld bij een omgevingsvergunning voor het bouwen. Voor de woningbouwontwikkeling aan de westkant van de Julianastraat is kostenverhaal noodzakelijk. Nu ontwikkeling van het gebied pas aan de orde kan zijn na realisatie van de onderdoorgang, is het passend om de verplichting tot het vaststellen van een exploitatieplan door te schuiven naar het moment van concrete aanvraag van een omgevingsvergunning (voor zover op dat moment het kostenverhaal niet reeds anderszins is verzekerd). Financiën Voorbereidingskrediet De raad heeft op 30 september 2019 een krediet van € 1,8 mln. beschikbaar gesteld. Dit krediet dient ter dekking van de kosten in de voorbereidingsfase en ter dekking van de kosten in de planuitwerkingsfase. De eenmalige kosten voor het opstellen van een bestemmingsplan betreffen zowel externe kosten (inhuur advies/expertise) als interne kosten (maatwerkuren doorbelast vanuit de ABG-organisatie). Deze kosten worden gedekt uit het voorbereidingskrediet van € 1,8 mln.

Er zijn geen structurele kosten verbonden aan het opstellen en te zijner tijd vaststellen van het bestemmingsplan. De kosten van het project worden gedragen door de gemeente Gilze en Rijen, de provincie, ProRail en het Ministerie van I&M. ProRail financiert vanuit programmamiddelen bepaalde eigen spoorse onderdelen. In november 2020 wordt de bestuursovereenkomst getekend tussen Rijk, Provincie en de gemeente Gilze-Rijen. In de overeenkomst staan onder andere de financiële afspraken voor de realisatie van de spoorzoneplannen. Naast het door de raad al gevoteerde krediet ter dekking van kosten die gemaakt zijn c.q. gemaakt gaan worden in de voorbereidings- en planuitwerkingsfase, zijn in de gemeentebegroting voldoende middelen gereserveerd ten behoeve van de bijdrage van de gemeente. Planschade als gevolg van wijziging planologisch geldend regimeOm inzicht te krijgen in deze mogelijke kosten laten we op basis van het voorontwerpbestemmings-plan een planschaderisicoanalyse uitvoeren.

Hoe communiceren we over het plan? Het voorontwerpbestemmingsplan ligt voor een periode van 6 weken ter inzage van 15 december 2020 tot en met 25 januari 2021. Op de gemeentelijke website, digitale gemeenteblad en in het weekblad is de terinzagelegging van het voorontwerpbestemmingsplan bekendgemaakt. We hebben het plan op www.ruimtelijkeplannen.nl geplaatst. In verband met Coranamaatregelen liggen stukken op dit moment alleen digitaal ter inzage. Op verzoek sturen wij een pdf van de stukken. Het plan is aangeboden bij onze vooroverlegpartners (provincie, waterschap, Defensie, ProRail, etc.). In de nieuwsbrief wordt eveneens aandacht besteed aan het voorontwerpbestemmingsplan. Gedurende de terinzagelegging van het voorontwerp bestemmingsplan is een informatiebijeenkomst voor belangstellenden georganiseerd. Vervolg - Opstellen inspraakrapportage naar aanleiding van ingekomen inspraakreacties en vooroverlegreacties; - Ontwerp bestemmingsplan opstellen; - College verzoeken om in te stemmen met de inspraakrapportage en het ontwerp bestemmingsplan vrij te geven voor ter inzagelegging; - Ontwerp bestemmingsplan voor 6 weken ter inzage; - Zienswijzenrapportage opstellen naar aanleiding van de ingekomen zienswijzen; - De raad verzoeken in te stemmen met de zienswijzenrapportage en het bestemmingsplan vast te stellen.

Bijlage: Voorontwerpbestemmingsplan “Stationsomgeving Rijen”(toelichting, regels, verbeelding) Noot griffier: de bijlage is niet aangeleverd, wordt opgevraagd en z.s.m. op de website geplaatst.