ap 7 memo inzake ondersteuning i.v.m. corona

MEMO Aan

raadscommissie Samenleving

Van

college van burgemeester en wethouders

Onderwerp

gemeentelijke ondersteuning van inwoners, ondernemers en verenigingen als gevolg van corona

Datum

23 maart 2021

Zaak Green Valley

326419

Inleiding De coronacrisis duurt inmiddels al langer dan een jaar. In deze periode worden de jaarrekeningen 2020 opgesteld en wordt de financiële impact van de coronacrisis over het afgelopen jaar voor veel organisaties ook zichtbaar. Nu de crisis voortduurt wordt de financiële situatie voor sommigen ook nijpender en komen de ondersteuningsvragen op gang. Daarbij is bij veel partijen ook bekend dat de gemeente ook middelen van het rijk heeft ontvangen voor specifieke ondersteuningsmaatregelen. Uitgangspunten gemeentelijke ondersteuning vastgelegd in een gedragslijn Als gemeente hebben we eerder diverse besluiten genomen over de wijze waarop we inwoners, ondernemers en verenigingen ondersteunen. Deze besluiten zijn niet meer op alle onderdelen volledig en/of actueel. We hebben ervoor gekozen om alle gemeentelijke uitgangspunten die direct of indirect gericht zijn op financiële ondersteuning in verband met corona zo veel mogelijk in één document op te nemen. Dit document, "Gedragslijn gemeentelijke ondersteuning van inwoners, ondernemers en verenigingen als gevolg van corona", treft u als bijlage bij dit memo aan. Deze gedragslijn gaat niet over inkomensondersteuning van natuurlijke personen voor zover dit uitgevoerd wordt door of namens de gemeente.

Deze gedragslijn bevat tevens de door de raad gevraagde toelichting op de brief van de minister van OC&W over de extra rijksmiddelen voor de lokale cultuur (actiepunt 356). Financiële gevolgen ondersteuning De financiële gevolgen zijn nog niet in te schatten. We hebben nog steeds te maken met strenge maatregelen en er is nog geen goed zicht op wanneer de samenleving zich weer opent. Voor de amateursportorganisaties kan de gemeente als verhuurder van sportaccommodaties op basis van de TVS –regeling aanspraak maken op compensatie van kwijtgescholden huren en gebruiksvergoedingen. Via de september- en decembercirculaire 2020 heeft het Rijk de compensatiepakketten aan de gemeente beschikbaar gesteld. Voor de lokale culturele voorzieningen en dorpshuizen hebben we in totaal € 173.000 ontvangen, die we bij de 2e Turap 2020 hebben overgeheveld naar 2021. In 2021 is er voor cultuurmiddelen nog eens € 54.000 beschikbaar gesteld. Daarmee is in totaal € 227.000 beschikbaar voor compensatiemaatregelen in de culturele sector. We verwachten dat dit voldoende is om de noodzakelijke compensatie te kunnen bieden.

1

Bijlage Gedragslijn voor de ondersteuning van inwoners, ondernemers en verenigingen als gevolg van corona Aanleiding In het begin van de eerste coronagolf hebben we uitgangspunten geformuleerd hoe we verenigingen en bedrijven tegemoet willen komen in hun financiële problemen als gevolg van de coronamaatregelen. Inmiddels zijn we bijna een jaar verder, zitten we in een tweede (nog strengere) lockdown en heeft het Kabinet ook diverse aanvullende steunpakketten beschikbaar gesteld voor ondernemers en voor de sport- en cultuursector. Dat maakt dat er behoefte is aan een actualisatie van de uitgangspunten waarop wij onze ondersteuningsmaatregelen baseren. Deze gedragslijn gaat niet over inkomensondersteuning van natuurlijke personen voor zover dit uitgevoerd wordt door of namens de gemeente. Wat was de bestaande hoofdlijn? a. De coronacrisis raakt ons allemaal en dus zullen we allemaal ook een deel van de schade voor onze rekening moeten nemen. Dit impliceert dat iedereen de geleden schade in eerste instantie zelf probeert op te vangen. Dat kan bijvoorbeeld door in te teren op reserves of door een appèl op de leden te doen om extra te ondersteunen. b. We ondersteunen als gemeente verenigingen, cultuuraanbieders en exploitanten die in de problemen komen en redelijkerwijs niet in staat zijn om hier zonder financiële ondersteuning uit te komen.

Dit impliceert dat: - er coulance wordt geboden in de betalingstermijnen en invorderingsmaatregelen. - we achteraf bezien of verenigingen/cultuuraanbieders met een zodanige schade blijven zitten dat zij redelijkerwijs niet zonder financiële compensatie hun activiteiten op hetzelfde niveau als voor de crisis kunnen voortzetten; en daarover in overleg te treden om te kijken op welke wijze we deze verenigingen tegemoet kunnen komen; - eventuele financiële tegemoetkomingen van het Rijk, provincie en sportbonden als voorliggende voorzieningen moeten worden beschouwd. c. De bestaande infrastructuren en de daaraan verbonden geldstromen moeten zo veel mogelijk in tact blijven. Dit impliceert dat: - huur- en contributiebetalingen zo veel als mogelijk moeten blijven doorlopen, ook als de accommodatie tijdelijk niet gebruikt kan worden; - (activiteiten)subsidies en vergoedingen voor o.a. zelfwerkzaamheid ook doorlopen en we bij de vaststelling van subsidies rekening houden met de gemaakte niet verrekenbare kosten. - Contributiebetalingen aan verenigingen ook zoveel mogelijk gedaan moeten worden door de leden. Wat wordt de gedragslijn? Hieronder wordt per thema de voorgestelde gedragslijn geschetst. Deze liggen in het verlengde van de hierboven genoemde maatregelen. Bij tegenstrijdigheid geldt de hierna genoemde lijn.

2

Sportverenigingen De financiële nadelen van sportverenigingen kunnen grotendeels gecompenseerd worden met de steunmaatregelen van het Rijk (TOGS, TVS, TASO). We hebben geen signalen gekregen dat er sportverenigingen in problemen verkeren en dat leden in grote getale hun lidmaatschap opzeggen. Alle clubbestuurders die we spreken geven aan dat het nu nog meevalt. De eerste afzeggers en opzeggers hebben zich echter al aangediend en het gemor in de clubs over de niet getoonde dienstverlening groeit wel met de week. Het risico op opzeggingen zal toenemen naarmate significante versoepelingen uitblijven. En als gevolg van dit alles stijgen natuurlijk de financiële zorgen. Mindere inkomsten zijn tot dusver vooral ontstaan door minder horeca-opbrengst. Dat wordt dan meestal gedekt door (niet evenredige) kostendalingen en door in te teren op reserves. Bij verenigingen die geen financiële nadelen ervaren, vinden in een enkel geval generieke restituties van contributies plaats. Clubs restitueren vaker wel contributies aan mensen die in financiële nood verkeren. Op basis van bovenstaand beeld zien wij geen aanleiding om de eerder vastgestelde uitgangspunten voor sportverenigingen aan te passen. Onze compensatiemaatregelen zijn daarmee als volgt samen te vatten: 1.

De huren/gebruiksvergoeding van sportverenigingen schelden we kwijt gedurende de periode en voor de uren dat zij geen gebruik kunnen maken van hun accommodatie en zolang het Rijk ons compenseert via de Tegemoetkoming verhuurders sportaccommodaties. Voorwaarde daarbij is dat verenigingen geen contributies terugstorten aan hun leden anders dan aan leden in financiële nood. 2. We passen deze maatregel ook toe voor niet als vereniging geregistreerde huurders van gemeentelijke sportaccommodaties. 3. We treden in actief overleg met de commerciële exploitanten van Achter de Tuintjes en Den Butter om de TVS ook toe te passen. Categorie

Nadeel

Verenigingen met eigen accommodatie en kantine

Wegvallen barinkomsten, inkomsten uit specifieke activiteiten, evt terugloop ledenaantal Wegvallen barinkomsten, inkomsten uit specifieke activiteiten evt terugloop ledenaantal evt terugloop ledenaantal

Verenigingen die een accommodatie huren van de gemeente

Verenigingen die een accommodatie huren van een commerciële exploitant of sportbedrijf

Ondersteuning Rijksoverheid TOGS1 TASO2

compensatie voor vaste lasten (direct aan vereniging)

Ondersteuning door gemeente Uitstel gemeentelijke heffingen

TOGS1

vaste lasten (direct aan vereniging) huur accommodaties

Uitstel gemeentelijke heffingen Kwijtschelding huren, gebruiksvergoeding

huur accommodaties

Uitstel gemeentelijke heffingen Oproep exploitanten tot kwijtschelding huren voor clubs

TVS3

TVS3

3

1

De TOGS was open van vrijdag 27 maart 2020 tot en met vrijdag 26 juni voor ondernemers die directe schade ondervonden van diverse kabinetsmaatregelen om het coronavirus in te dammen. Deze specifieke groep ondernemers kon een eenmalige tegemoetkoming van € 4.000 netto krijgen waarmee ze hun vaste lasten betalen, zoals bijvoorbeeld de huur van een bedrijfspand. 2 De tegemoetkoming is afhankelijk van de doorlopende lasten van de aanvrager in de periode 1 maart t/m 31 mei 2020 en/of 1 juni tot en met 31 augustus 2020 en bedraagt € 1.500,- (bij € 501,- t/m € 1.500,- doorlopende lasten) € 2.500,- (bij € 1.501,- t/m € 2.500,- doorlopende lasten) en € 3.500,- (bij € 2.501,- t/m € 3.999,3 De TVS-regeling is bedoeld om de huur van een sportaccommodatie kwijt te schelden als deze accommodatie vanwege de coronamaatregelen niet door amateursportorganisaties gebruikt konden worden in het tijdvak maart t/m mei en oktober t/m december 2020. Er wordt ook gewerkt aan aanvullende regelingen voor de sportsector voor het eerste en tweede kwartaal van 2021.

Scouting De scoutingverenigingen missen inkomsten uit verhuur van hun accommodatie. Ze hebben geen gebruik kunnen maken van steunmaatregelen van het Rijk. We hebben de scoutingverenigingen gevraagd naar de actuele stand van zaken en dat levert onderstaand beeld op. a. Scouting Gilze De scouting heeft de jaarrekening nog niet gereed. De voorzitter geeft aan dat er in 2020 is ingeteerd op de reserve, omdat er huurinkomsten zijn misgelopen en er geen clubacties zijn geweest om inkomsten te vergroten. Gelukkig is er geen sprake geweest van een terugloop van leden in 2020. Er zijn zelfs wat nieuwe (kind)leden bij gekomen. Het onderhoud van de panden is afgeschaald, alleen het hoogst nodige wordt gedaan. Verder wordt aangegeven dat het lastig is om de vrijwilligers er bij betrokken te houden in deze tijd. Kortom, het loopt wel maar er zijn wel zorgen over de toekomst. Als de huidige beperkingen nog lang voortduren komt de bodem van de reserves in beeld. b. Scouting Rijen Scouting Rijen kent een stichting (pand en materiaal) en een vereniging (leden en activiteiten). De scouting geeft over 2020 een verlies van circa € 4.000 te hebben geleden door zowel minder huurinkomsten als minder activiteiten die geld opleveren. De scouting heeft wel reserve maar dat is ook voor onderhoud pand. Het tekort loopt op zolang de huidige situatie voortduurt.

Er zijn nu nog niet veel opzeggingen maar ze vrezen in 2021 wél veel opzeggingen omdat er alleen maar een buitenopkomst is en niet een normaal scoutingprogramma gedraaid kan worden. Ook voor Scouting Rijen geldt dat de financiële situatie steeds nijpender wordt naarmate de beperkingen voortduren. Op basis van bovenstaande hanteren we het volgende beleidsuitgangspunt: 4. We onderzoeken in welke mate we de scouting tegemoet kunnen komen door bijvoorbeeld het aanwenden van extra middelen uit de coronasteunpakketten via het gemeentefonds.

Culturele centra/gemeenschapshuizen De financiële consequenties voor de culturele centra en gemeenschapshuizen worden veroorzaakt door volgende factoren: - minder opbrengsten horeca - minder huuropbrengsten (m.n. variabele huur) Voor beroepskrachten kunnen de culturele centra aanspraak maken op de NOW-regeling, die een deel van de loonkosten compenseert. Daarnaast konden sommigen gebruik maken van de TOGS-, TVL- en/of de TVS-regeling.

4

Een inventarisatierondje langs de verschillende gemeenschapshuizen levert het volgende beeld op. a. De Molenwiek (Molenschot) Van de Molenwiek hebben we de jaarcijfers 2020 inmiddels ontvangen. Het exploitatietekort bedraagt € 19.601 en is € 17.000 nadeliger dan in 2019. Dit kunnen ze nu nog opvangen binnen hun reserves. Een dergelijk jaar voor 2021 betekent dat ze fors interen op hun liquide middelen, die ook als buffer dienen voor toekomstige (vervangings)investeringen en onderhoudswerkzaamheden. De penningmeester geeft aan dat ze als buffer altijd € 15.000 aangehouden hebben. Per maand dat ze dicht zijn bedraagt het negatief resultaat ca. € 1500 en zal de buffer aan het einde van het jaar verdwenen zijn. De Molenwiek verwacht echter dit jaar en volgend jaar de nodige vervangingen en onderhoud te moeten doen, omdat het merendeel van de activa inmiddels 7 jaar oud is. Mochten ze dus nog lang dicht zijn, dan hebben ze zelf niet meer de financiële middelen om dit te kunnen betalen en zouden ze voor deze investeringen bij de gemeente moeten aankloppen. b. De Chump (Hulten) De penningmeester geeft aan dat De Chump de nadelen vooralsnog zelf op kan vangen. De inkomstenderving wordt ingeschat op € 650 per maand dat ze dicht zijn. Een eventuele bijdrage van de gemeente wordt gewaardeerd, maar niet noodzakelijk bevonden. c.

De Schakel (Gilze) en De Boodschap (Rijen) Culturele Centra Gilze Rijen laat weten tenminste € 400.000,- aan inkomstenderving voor horeca en verhuur te verwachten. Daarbij komen ook nog de kosten voor afkoop artiesten en voorstellingen, alsmede het meermaals verzetten van diverse voorstellingen. Er is aanspraak gemaakt op de NOW, TVL, TOGS en alles wat door het Rijk geboden werd, maar deze regelingen waren bij lange na niet dekkend voor de tekorten. Zoals het er nu uitziet verwacht CCGR over 2020 een verlies van € 70.000,-. Dit staat echter nog niet vast omdat de afrekeningen van de regelingen nog moet plaatsvinden en het ook afhangt of de subsidie meegenomen wordt als omzet. Daar is nu nog onduidelijkheid over. Indien de subsidie niet wordt aangemerkt als omzet zal daarmee het verlies ook minder worden. De jaarrekening zal voor 1 mei beschikbaar zijn. Op basis van de subsidievoorwaarden moeten de culturele centra vóór 1 mei hun jaarrekening indienen. Dan zal duidelijk worden wat de impact van corona is geweest op hun exploitatie in 2020 en kan ook een inschatting gemaakt worden over 2021. We stellen voor om voor financiële compensatie de volgende beleidslijn aan te houden: 5.

6.

7.

Voor het deel dat redelijkerwijs niet uit de eigen reserves kan worden opgevangen zonder de continuïteit van de organisatie in gevaar te brengen, compenseren we het nadelige exploitatieresultaat. Voorwaarde voor compensatie is dat de culturele centra/gemeenschapshuizen alle mogelijkheden hebben benut en blijven benutten om het nadeel nu en in de toekomst te beperken, onder andere door gebruik te maken van voorliggende steunregelingen, inkomstenverhoging en kostenreductie. In het geval van liquiditeitsproblemen biedt ons Treasurystatuut voldoende aanknopingspunten om tegen lage tarieven leningen te verstrekken voor bijvoorbeeld de uitgaven voor groot onderhoud.

5

Bibliotheken De bibliotheken hebben tijdens de lockdown extra kosten gehad voor onder andere het Coronaproof kunnen blijven aanbieden van hun diensten. De grote kostenposten zoals personeel en huisvesting zijn gewoon doorgelopen. Sommige kosten zijn ook lager uitgevallen, zoals energiekosten. Per saldo verwachten we geen groot financieel effect. En waarschijnlijk kunnen de subsidies, als de jaarrekeningen binnen zijn, conform verleende subsidie worden vastgesteld. Er worden geen aanvullende maatregelen voorgesteld. Culturele verenigingen Voor zover bekend ondervinden de culturele verenigingen in zijn algemeenheid geen noemenswaardige financiële nadelen. Echter, met name de verenigingen die zich bevinden op het snijvlak tussen sport en cultuur, zoals dans ondervinden substantieel nadeel. Als de coronamaatregelen weer ruimte geven voor culturele activiteiten, zullen verenigingen hun activiteiten snel weer willen oppakken. Ook hier staan de ledenaantallen wel onder druk. Maar ook vanuit de lokale samenleving kan er behoefte zijn aan een extra activiteiten, waardoor er spontane initiatieven kunnen ontstaan. Het is te overwegen om daarvoor financiële ruimte in het subsidiebeleid te creëren door het ophogen van het subsidieplafond of een aparte subsidieregeling in te richten. Gemeenten hebben ook extra middelen gehad voor de lokale culturele infrastructuur. 8.

Vooralsnog geen algemene bijdrage aan culturele verenigingen beschikbaar stellen omdat er geen signalen van inkomstenderving zijn. Als die signalen er wel komen, kijken we naar de mogelijkheden. 9. Daar waar dit binnen het bestaande subsidiebeleid niet mogelijk is, de herstart van activiteiten na corona een extra impuls te geven door bijvoorbeeld het verhogen van het subsidieplafond of een aanvullende subsidieregeling. Hierbij zijn de extra middelen die ontvangen zijn voor lokale culturele infrastructuur taakstellend. Hoe om te gaan met activiteitensubsidies? Vanaf maart 2020 zijn veel activiteiten niet doorgegaan vanwege (RIVM maatregelen in het kader van) corona. Voor veel activiteiten is subsidie verleend. Deze subsidie is specifiek bedoeld voor de betreffende activiteit, niet om reserves mee te vormen. Wanneer de activiteiten niet zijn doorgegaan, moet de subsidie in principe worden terugbetaald. Wanneer subsidie is ontvangen voor een activiteit, dan hebben subsidieontvangers de verplichting om het te melden als de activiteit niet door gaat. Een aantal subsidieontvangers heeft dit ook gedaan. Van een groter aantal subsidieontvangers hebben we echter geen bericht ontvangen.

Omdat het aannemelijk is dat er meer activiteiten niet door zijn gegaan, we het vastgestelde beleid willen uitvoeren en subsidieontvangers eerlijk en gelijk willen behandelen, stellen we voor om aan alle subsidieontvangers met een subsidie lager dan € 5.000 een brief te sturen. Daarin wijzen we hen op hun verantwoordelijkheid om het te melden wanneer een activiteit niet is door gegaan en vragen we hen aan ons te laten weten in hoeverre dat op hen van toepassing is geweest in 2020. Subsidieontvangers die meer dan € 5.000 subsidie ontvangen hebben de verplichting om de besteding van hun subsidie over 2020 uiterlijk 1 mei 2021 te verantwoorden in een verzoek tot vaststelling van de subsidie. Het komt voor dat organisaties en verenigingen wel kosten hebben gemaakt voor activiteiten, terwijl die activiteit uiteindelijk niet door is gegaan. We stellen voor om hier rekening mee te houden in onze subsidievaststelling. Concreet willen we de subsidieaanvragers de subsidie laten behouden voor zover daar ook kosten tegenover staan. Het meerdere moet worden terugbetaald aan de gemeente.

6

Samenvattend hanteren we de volgende uitgangspunten: 10. We informeren alle ontvangers van activiteitensubsidie onder de € 5.000 over de geldende regels. 11. Bij de vaststelling van subsidies nemen we de gemaakte de kosten voor activiteiten die niet zijn doorgegaan mee in de subsidievaststelling. Gemeentelijke belastingen en heffingen Voor de gemeentelijke belastingen en heffingen is er in april 2020 een gedragslijn opgesteld, met een update in juli 2020. Deze gedragslijn heeft de strekking dat we coulance tonen in invordering (uitstel, betalingsregelingen) en dat belastingen worden verminderd over de periode dat geen gebruik gemaakt kan worden van de markt. Ook in de komende periode zijn deze uitgangspunten gerechtvaardigd. In onderstaande tabel zijn deze per soort uitgesplitst. 12. We besluiten tot de volgende concrete gedragslijnen voor belastingen, heffingen en terrassen in 2021.

Invordering

OZB

Bestaande gedragslijn 2020 • we bieden de mogelijkheid tot uitstel van betaling of een betalingsregeling. •

Voorlopig tot 1 september 2020 geen invorderingsmaatregelen treffen.

•

Tot 1 oktober geen aanslagen opleggen

Update gedragslijn 2021 • Gedragslijn handhaven. We bieden ruimte voor deze mogelijkheden aan en volgen hierbij het landelijk beleid.1 • Ook voor de invordering sluiten we aan bij het landelijk beleid. (uitgangspunt is invorderen waar dat verantwoord is) n.b. gedragslijn geldt voor alle onderstaande belastingsoorten, met uitzondering van leges. • Voor ondernemers waarvan het vermoeden bestaat dat ze fors getroffen zijn door de crisis, de beschikkingen (waardebepaling) blokkeren tot minstens 1 juni. Ook omdat nog niet in te schatten is wat er bijvoorbeeld met de waarde van horeca- of winkelpanden gebeurt. Dit voorkomt ook bezwaarschriften en de daarmee gepaard gaande kosten en administratieve lasten.

1

https://www.rijksoverheid.nl/onderwerpen/coronavirus-financiele-regelingen/overzicht-financieleregelingen/belastingmaatregelen

7

Marktgelden

Toeristenbelasting

Bestaande gedragslijn 2020 • Marktgelden voor non-food kramen niet heffen voor de periode dat de coronamaatregelen gelden.

• •

De definitieve aanslagen 2019 opleggen vanaf 31 augustus 2020 De voorlopige aanslagen 2020 voor 50% opleggen vanaf 30 september 2020.

Afvalstoffenheffing, • Rioolbelasting en hondenbelasting

Geen maatregelen 2020 van toepassing

•

Geen maatregelen 2020 van toepassing

•

Geen facturatie voor uitbreiding terrassen i.v.m. coronamaatregelen

Leges voor gemeentelijke diensten Terrassen (privaatrechtelijke overeenkomsten)

Update gedragslijn 2021 • Gedragslijn handhaven. (De markt is weer volledig open) • De belasting is verschuldigd bij het innemen van een marktplaats. Betaling van deze belasting kan per week, maand, kwartaal of per jaar. De keuze hiervoor ligt bij de ondernemer. Als er geen gebruik gemaakt kan worden van de markt kan de ondernemer er zelf dus voor zorgen dat er ook geen belasting verschuldigd is. Echter, indien er weer op korte termijn een verbod op non-foodverkoop op markten wordt ingesteld, vallen we terug op de gedragslijn 2020. • De aanslagen over 2020 in augustus 2021 te verzenden na verwerking alle aangiftes. • Vanaf 2021 werken we niet meer met voorlopige aanslagen maar leggen we enkel nog een definitieve aanslag op als de belastingschuld is vastgesteld. Indien een ondernemer dat wenst, kan wel een voorlopige aanslag aangevraagd worden. • Geen maatregelen in 2021. Het reguliere kwijtscheldingsbeleid en bijbehorende criteria zijn van toepassing. • Geen maatregelen in 2021 van toepassing • Geen facturatie voor uitbreiding terrassen i.v.m. coronamaatregelen. • Geen facturatie over periode van verplichte sluiting

-0-0-0-0-0-

8