ap 6 beantwoording technische vragen fracties

Antwoorden op de technische vragen voor de raadscommissie Middelen d.d. 25-01-2021 inzake agendapunt 6: initiatiefvoorstel D66 tot vaststellen van de Verordening op de burgeragendering en het burgerinitiatief Gilze en Rijen 2021 Kern'75 1. Waarom is niet de verordening van gemeente Alphen-Chaam gebruikt van 17 september 2020, maar 2019? Antwoord: De verordening van 17 sept. 2020 is wel degelijk gebruikt. In het raadsvoorstel staat onder het kopje 7. (relatie met ABG-organisatie) echter abusievelijk 2019 i.p.v.2020. 2. Moet een dergelijk voorstel niet afkomstig zijn van een raadslid en niet van een politieke partij zoals nu is beschreven bovenaan de verordening? Antwoord: Dit initiatiefvoorstel komt (conform art. 30 RvO) van een raadslid af. Deze heeft dan ook ondertekend. Er zijn geen vormvoorschriften t.a.v. dergelijke “gezien”- passages bij de preambule van een verordening. 3. Waarom is bij artikel 4.1.b niet 'gemeentelijke procedures' opgenomen, zoals bij de verordening van de gemeente Alphen-Chaam? Antwoord: Om daarmee inwoners ook de gelegenheid te geven hierover een voorstel te doen. Gemeentelijke procedures kunnen inwoners direct in de dienstverlening raken. En zijn daarmee belangrijk genoeg om inwoners de mogelijkheid te geven dit te agenderen. Dit is de enige inhoudelijke aanpassing vergeleken met de verordening van Alphen-Chaam. 4.

Artikel 7.12: Komen we niet in de knel met deze verordening in de periode rondom het kerstreces? Antwoord: Nee, dat is niet waarschijnlijk. De periode van 12 weken lijkt lang genoeg bij dit tweeweekse reces. 5. Hoe vaak is gebruikgemaakt van de verordening in de gemeente Alphen-Chaam vanaf 2005? 6. Hoe vaak heeft de raad van de gemeente Alphen-Chaam vanaf 2005 een voorstel omarmd? 7. Hoe vaak heeft de raad van de gemeente Alphen-Chaam vanaf 2005 een voorstel verworpen? 8. Welke onderwerpen omtrent deze verordening heeft de raad van Alphen-Chaam besproken? Antwoord op vragen 5 t/m 8: Naar wij hebben begrepen is er in Alphen-Chaam tot op heden nog geen gebruik van gemaakt. Alphen-Chaam heeft daarom de oude verordening, die men slecht leesbaar vond, verbeterd. Ook de informatie over de verordening op de website was verouderd. Die gaat men actualiseren. 9. Hoeveel gemeenten in Nederland hebben een soortgelijke verordening? Antwoord: Dat is niet precies bekend, want dat wordt niet systematisch bijgehouden. Bovendien wijken de verordeningen onderling iets van elkaar af. Onderzoek door ProDemos (uit 2018) wijst uit dat ruim 60% van de Nederlandse gemeenten een verordening burgerinitiatief heeft.

1

VVD 1. Welke titel moet meegegeven worden aan de verordening, de initiatiefnemer (raadslid) of de politieke partij? Antwoord: De titel staat in art. 8, tweede lid: "Verordening op de burgeragendering en het burgerinitiatief gemeente Gilze en Rijen 2021". 2. Is bij wet vastgesteld een ondergrens bepaald? Antwoord: Het is niet duidelijk waar deze vraag naar de “ondergrens” betrekking op heeft. 3.

Leidt het aantal van 25 ondersteuningshandtekeningen voor burgeragendering en 50 handtekeningen voor een burgerinitiatief niet tot een wildgroei van de raadsagenda? Antwoord: Nee, daar zijn geen aanwijzingen voor. Zie ook antwoord bij Kern'75 – vragen 5 t/m 8. 4. Hoe vaak is in de ABG-gemeenten al gebruikgemaakt van deze verordening? 5. Wat zijn de ervaringscijfers van de gemeente Alphen-Chaam? Antwoord (op vragen 4 en 5): Zie antwoord bij Kern'75 – vragen 5 t/m 8 6. Wat zijn de ervaringscijfers van de gemeenten in Nederland? Antwoord: Dat is niet precies bekend, want dat wordt niet systematisch bijgehouden. Bovendien wijken de verordeningen onderling iets van elkaar af. Onderzoek door ProDemos (uit 2018) wijst uit dat in ruim 31% van de gemeenten die een verordening burgerinitiatief hebben, minimaal één keer in bijna 2 jaar ervan gebruikgemaakt is (tot een max. van 9 keer per jaar). Een aardig voorbeeld is Breda: daar wordt het instrument burgeragendering toegepast binnen hun BOB-model. Het heet daar ‘burgersessie’. Vanwege het BOB-model zijn de spelregels iets anders. Sinds 2018 wordt het daar toegepast, tussen de 12 en 15 keer per jaar. Volgens de griffie van Breda kan gesteld worden dat het “iets toevoegt aan de instrumenten voor inwoners om invloed uit te oefenen op het beleid”. 7.

Zijn er voorbeelden bekend van nieuwe vormen ter verbetering van burgerparticipatie? Antwoord: Ja, die zijn er legio. Er zijn inmiddels veel boeken, onderzoeksrapporten en artikelen over verschenen. Deze zijn – via google - gemakkelijk te vinden. Enkele belangrijke sites/ rapporten: - Rijk: https://www.rijksoverheid.nl/onderwerpen/burgerschap/burgerparticipatie en https://vng.nl/files/vng/vng/Documenten/Extranet/Burgerzaken/bestanden_burgerparticipatie/De_r aad_en_burgerparticipatie.pdf - Programma lokale democratie: https://lokale-democratie.nl/ - VNG: https://vng.nl/files/vng/vng/Documenten/Extranet/Burgerzaken/bestanden_burgerparticipatie/Naar _buiten.pdf - ProDemos: https://prodemos.nl/samenwerking/gemeenten/burgerparticipatie/ en https://prodemos.nl/wp-content/uploads/2018/05/ProDemos-Monitor-Burgerparticipatie-2018.pdf - Movisie: https://www.movisie.nl/burgerparticipatie Een ‘beginners-setje’ voor de VVD met concrete voorbeelden kan zijn: - https://servicepuntduurzameenergie.nl/event/ontwerpsessie-wijkaanpak-voor-dummies/ - https://www.dorpswerknh.nl/2020/01/Jongerenparticipatie-voor-dummies...-vijf-tips 2

- https://www.binnenlandsbestuur.nl/juridisch/achtergrond/achtergrond/begroten-met-betrokkendummies.9452024.lynkx 8. Welke afwijkingen zijn er t.o.v. de modelverordening van de VNG? Kan de indiener zorgen voor een was-wordt versie? Antwoord: Een vergelijking met het VNG-model heeft weinig zin. Omdat in die handreiking het ‘burgerinitiatief’ (in engere zin) en ‘burgeragendering’ door elkaar heen lopen. Vandaar dat veel gemeenten ertoe over zijn gegaan om beide instrumenten te ontkoppelen en een aparte plaats te geven. Dat heeft ook Alphen-Chaam gedaan, in navolging van Utrecht. Het VNG-model is overigens als bijlage toegevoegd. 9.

Welke afwijkingen zijn er t.o.v. de verordening in Alphen-Chaam? Kan de indiener zorgen voor een was-wordt versie? Antwoord: In art. 4, eerste lid, onder b, is in Alphen-Chaam ook “gemeentelijke procedures” toegevoegd. Dat is niet overgenomen in onze verordening. En in onze verordening is een evaluatiebepaling toegevoegd (art. 8, derde lid). 10. Welk probleem lost deze verordening op? Antwoord: De verordening is bedoeld om twee instrumenten aan te reiken die het voor inwoners mogelijk maken om invloed uit te oefenen op de politieke agenda. In die zin kan de kloof tussen kiezer/bewoner en gekozene/raad verkleind worden. Tevens kan daardoor het gemeentebestuur beter gebruikmaken van signalen, kennis en inzichten van burgers om problemen aan te pakken. Dit lijken ons evidente voordelen van burgerparticipatie. 11. Waarom is gekozen voor de leeftijd van 12 jaar? Is het de bedoeling dat daarmee enkele gezinnen reeds voldoende handtekeningen kunnen ophalen door ook de kinderen mee te laten ondertekenen met voorstellen van ouders? Antwoord: Wij zien niet in waarom de in de vorige vraag bedoelde voordelen beperkt zouden moeten worden volwassenen. En geen reden om een andere leeftijd te nemen dan in Alphen-Chaam (en veel andere gemeenten) is gedaan. Uiteraard kunnen gezinsleden ook het voorstel ondersteunen. 12.

Wordt in artikel 4 lid 1 in plaats van het gemeentebestuur niet de gemeenteraad bedoeld, omdat de raad wel bevoegd moet zijn om over een voorstel te besluiten? Zo nee, waarom niet? Antwoord: Nee. Er wordt wel degelijk gemeentebestuur bedoeld. Indien het een kwestie betreft die niet de bevoegdheid van de raad betreft, maar die van het college of burgemeester, zal het burgerinitiatief door de raad, vergezeld van zijn advies, worden doorgezonden naar één van beide organen. 13. Wordt in artikel 4, lid 1 onder b, ook de ABG-organisatie bedoeld als gemeentelijke organisatie? Zo nee, waarom niet? Antwoord: Ja. 14. Waarom zijn in artikel 4 de volgende zaken niet uitgesloten? Graag een reactie per onderdeel: a. Voorstellen waarop zienswijzen ingediend konden worden. b. Het vaststellen van bestemmingsplannen. c. Het verlenen van vergunningen. d. Het verrichten van privaatrechtelijke rechtshandelingen zoals de verkoop van grond etc. e. Het verlenen van subsidie. 3

f.

Voorstellen die in strijd zijn met een wettelijke regeling, zoals een wettelijke regeling of een provinciale verordening. g. De werkwijze van de gemeenteraad. h. Onderwerpen ter uitvoering van een besluit van een hoger bestuursorgaan of de wetgever waaromtrent de raad geen beleidsvrijheid heeft, dus de medewetgevende taken van de gemeente. i. Onderwerpen die onderwerp zijn van een gerechtelijke procedure niet bedoeld in artikel 4 lid 1 onder d, zoals een strafrechtelijke of civielrechtelijke procedure. Antwoord: We kiezen er voor – in navolging van Alphen-Chaam – om niet op voorhand teveel uitzonderingen te maken. Bij de evaluatie kan bezien worden of dat dat een goede keuze is geweest. 15. Op welke wijze wordt de representativiteit van de aanvragers beoordeeld? Antwoord: Die hoeft niet te worden beoordeeld. Het gaat om het belang van het geagendeerde onderwerp c.q. de kracht van het ingediende voorstel. 16. Indien bestemmingsplannen niet worden uitgesloten, hoe wordt dan het kostenverhaal verzekerd? Antwoord: Het gebruik van het burgerinitiatief betekent niet dat de reguliere c.q. voorgeschreven procedures niet behoeven te worden doorlopen. 17.

Indien subsidies niet worden uitgesloten, hoe worden deze kosten dan gedekt? Antwoord: Simpel: indien de raad zou besluiten tot subsidieverstrekking (maar normaliter is dat: college), dan zal in dat besluit ook de dekking geregeld moeten zijn. 18. Doelt artikel 4 lid 2 ook op het behandelen van een motie over dit onderwerp in een raadsvergadering? Zo nee, waarom niet? Antwoord: Ja. 19. In artikel 5 lid 3 en artikel 6 lid 3 is gekozen voor schriftelijke indiening. Waarom wordt anno 2021 niet voor digitale indiening gekozen? Antwoord: De handtekeningenlijst kan eventueel ook digitaal ingediend worden. De bepalingen sluiten dat niet uit. 20. Op welke wijze vindt de controle van de persoonsgegevens plaats? Antwoord: Dat zou op verschillende manieren kunnen. Bijvoorbeeld steekproefsgewijs. Dit ware aan de griffie over te laten. 21. In de formulieren wordt geen toestemming gegeven voor het publiceren van de persoonsgegevens. Dit is volgens de AVG wel verplicht. Op welke wijze wordt dan de transparantie gegarandeerd en tegelijkertijd de persoonsgegevens beschermd? Antwoord: Wellicht is dat simpel op te lossen door dat toe te voegen aan de formulieren. Daar gaan we aan de AVG-deskundige binnen de ABG-organisatie advies over vragen.

4

22. Waarom moet een burgerinitiatief aldus artikel 6 lid 2 niet het voorstel bevatten dat bedoeld wordt in artikel 1 lid 2 waarover de raad een besluit moet nemen? Antwoord: De punten 2.a en 2.b van art. 6 zijn het voorstel als bedoeld in art. 1, tweede lid. 23. Is het de bedoeling dat tegen een besluit tot niet-ontvankelijkheid conform artikel 7 lid 1 bezwaar en beroep openstaat? Antwoord: Nee, maar we laten dit nog juridisch binnen de ABG-organisatie checken. 24. Is het de bedoeling dat tegen een besluit tot niet-ontvankelijkheid conform artikel 7 lid 1 de raad een afwijkend besluit kan nemen? Antwoord: Nee. Maar de raad kan altijd beslissen – ook al is dat dan niet in het kader van het niet-ontvankelijke burgerinitiatiefvoorstel – om een voorstel op de agenda te zetten. 25. Waarom stelt artikel 7 lid 2 niet voor om een voorstel zoals bedoeld in artikel 1 lid 2 eerst voor te bereiden in een commissievergadering zoals gebruikelijk is? Antwoord: Er is sprake van een getrapte procedure bij een burgerinitiatief. In de eerste raadsvergadering mag de initiatiefnemer het voorstel kort toelichten, en neemt de raad het voorstel vervolgens in procedure. Dat betekent dat de reguliere behandeling kan worden gevolgd: advies college en behandeling in de commissie. Vervolgens komt het opnieuw in de raad ter besluitvorming. 26.

Wat is de rol van het presidium conform artikel 7 lid 4? Is het mogelijk dat het presidium besluit om het voorstel niet te agenderen? Zo nee, wat is dan de rol van het presidium in de afweging? Antwoord: De rol van het presidium is louter procedureel: het tijdig agenderen. Maar het kan zijn dat de commissiebehandeling c.q. het advies van het college aanleiding geven om het burgerinitiatief niet meteen maar bijv. een cyclus later te agenderen. De verordening laat dit toe. Niet agenderen laat de verordening niet toe. 27. Op welke wijze trekt de raad conclusies conform artikel 7 lid 7? Antwoord: Dat kan op verschillende wijzen, zowel inhoudelijk als procedureel – dat is aan de raad. 28. In artikel 7 lid 10 wordt gesteld dat bezwaar en beroep mogelijk is tegen een besluit om het voorstel van het burgerinitiatief af te wijzen. U wijkt hierbij af van de definitie van besluit conform de Algemene Wet Bestuursrecht. Artikel 1:3 lid 1 luidt immers: Onder besluit wordt verstaan: een schriftelijke beslissing van een bestuursorgaan, inhoudende een publiekrechtelijke rechtshandeling. Niet elk voorstel uit een burgerinitiatief zal immers leiden tot publiekrechtelijke rechtshandeling. Wijkt u bewust van deze definitie af? Zo ja, welke rechtszekerheid biedt u de initiatiefnemer dat de rechter artikel 1:3 lid 1 van de Awb anders zal uitleggen.

Antwoord: Normaliter zal een burgerinitiatief gericht zijn op een publiekrechtelijke handeling. En daarmee is bezwaar en beroep mogelijk. Maar zoals bij alle rechtsgedingen valt er vooraf geen zekerheid te krijgen hoe een rechter daar op zal reageren. We denken dat dit een hypothetisch vraagstuk betreft.

5

CDA

1. Kunt u een overzicht geven van alle burgerinitiatieven en burgeragenderingen die sinds 2005 in Alphen-Chaam zijn ingediend? Antwoord: Zie antwoord bij Kern'75 – vragen 5 t/m 8

2. In de verordening art. 5 staat dat het verzoek wordt ingediend bij voorzitter van de raad. In artikel 7 staat dat de voorzitter besluit of het voorstel voldoet en plaatst dit bij goedkeuring op de agenda . Op de formulieren staat echter dat bij inlevering, daarna beoordeling en goedkeuring agendering plaatsvindt bij en door de griffie. Waar is de rol van de voorzitter? Antwoord: Het feitelijke (voor-)werk wordt door de griffie gedaan. Die kijkt of het “klopt”. Maar de voorzitter neemt het formele besluit. De toelichting bij de beide formulieren is in ‘gewone-mensen-taal’.

Gemeentebelang 1. Wat is de rol van de commissies? Die kan ik namelijk nergens terug vinden. Antwoord: Klopt dat die niet beschreven is. Maar die rol is er wel, namelijk voorafgaande aan de inhoudelijke behandeling van het burgerinitiatief door de raad. Zie ook antwoord bij VVD – vraag 25. 2. Daarnaast het verzoek om het origineel modelverordening burgerinitiatief van de VNG te sturen ter vergelijking. Antwoord: Er is weinig relevantie om deze verordening te vergelijken met het ‘oude’ VNG-model. Zie antwoord bij VVD – vraag 8. De model VNG-verordening (2008) is als bijlage toegevoegd.

Frits van Vugt/ 20 jan. 2021

6