ap 4 perspectiefnota 2022
Tekst van het document
8 juni 2021 Green Valley zaaknummer: GV 346467 Gemeente Gilze en Rijen Postbus 73 5120 AB Rijen Bezoekadres: Raadhuisplein 1 5121 JX Rijen Telefoonnummer 14 0161 Email: info@gilzerijen.nl website: www.gilzerijen.nl
Inhoudsopgave Inleiding ....................................................................................................................................... 5 Leeswijzer .................................................................................................................................... 9 Financieel Perspectief..................................................................................................................10 Financieel Perspectief toelichting.................................................................................................17 Investeringsplan/krediet .............................................................................................................21
Inleiding Veelzijdig. Dynamisch. Gilze en Rijen. Gilze, Rijen, Hulten en Molenschot en de mensen die er wonen, maken onze gemeente tot een dynamische en veelzijdige gemeente. Onze vier dorpen hebben ieder een eigen karakter en we hebben uitstekende voorzieningen. Samen met inwoners, ondernemers, scholen, verenigingen en andere partners werken we dag in dag uit aan de uitdaging om het leven in onze dorpen nog mooier, beter of veiliger te maken. Alles wat we doen, komt samen in de begroting. De perspectiefnota 2022 is de eerste stap die we zetten in de voorbereiding op de meerjarenbegroting 2022-2025. Deze meerjarenbegroting stelt uw gemeenteraad in het najaar van 2021 vast. Gelukkig lijkt de coronapandemie in ons land over zijn hoogtepunt heen te zijn. We richten ons meer en meer op een heropening en herstel van de samenleving. In deze perspectiefnota geven we de grote opgaven voor de komende jaren weer. Enkele opgaven lichten we hieronder graag toe. Extra impuls: meer woningen bouwen Op basis van de woonvisie ‘Wonen in Gilze en Rijen, doorstromend, duurzaam en divers’ uit 2019 zijn we een inhaalslag gestart om nieuwe woningen te bouwen. Landelijk en dus ook in onze gemeente neemt de druk op de woningbouwopgave steeds verder toe.
Dit wordt mede ingegeven door de demografische ontwikkelingen: vergrijzing, mensen die tot op hoge leeftijd zelfstandig blijven wonen, globalisering en meer eenpersoonshuishoudens. Daarom stellen we voor om hier in ABG-verband extra capaciteit op in te zetten en maken we als Gilze en Rijen middelen vrij om meer te bouwen. Meer focus op onze duurzame opgave De wettelijke taak van gemeenten in het behalen van de doelstellingen van het Klimaatakkoord van Parijs wordt steeds pregnanter. Veel moet lokaal bepaald en geregeld worden, samen met inwoners, bedrijven en maatschappelijke partners. Dat doen we omdat ook volgende generaties nieuwe kansen en mogelijkheden verdienen. De Regionale Energie en Klimaat Strategie en het Koersdocument Duurzaam Gilze en Rijen zijn daarbij leidend. Vanaf 2022 vraagt dit van het kernteam duurzaamheid extra inzet op activiteiten rondom energie, circulair, klimaat en biodiversiteit, uitvoering geven aan de vertaling van nationale subsidies richting lokale initiatieven. Investeren in een nieuwe skatebaan in Rijen De skatebaan in Rijen is een van de vele voorzieningen die we als gemeente bieden. Jongeren waarderen deze voorziening. De skatebaan aan de Monseigneur Ariënsstraat moeten we vanwege de herontwikkeling van dit gebied verplaatsen. Daarbij is de skatebaan toe aan vernieuwing.
De huidige voldoet niet meer aan de veiligheidseisen voor speelvoorzieningen. Een werkgroep met daarin het jongerenwerk, de coördinator van de Cultuurplaats en enkele jongeren is aan de slag gegaan met plannen voor een nieuwe skatebaan in Rijen. Om de plannen verder uit te werken en de skatebaan te realiseren, nemen we deze als wens in de Perspectiefnota 2022. De Omgevingswet komt eraan Met de Omgevingswet wil de overheid de regels voor ruimtelijke ontwikkeling vereenvoudigen en samenvoegen. Zodat het straks bijvoorbeeld makkelijker is om bouwprojecten te starten. Naar
Perspectiefnota 2022 Gilze en Rijen
5
verwachting treedt de Omgevingswet op 1 januari 2022 in werking. In de jaren vanaf 2022 hebben gemeente dan de opdracht om stap voor stap aan de nieuwe wetgeving te gaan voldoen. Als gevolg van de nieuwe Omgevingswet worden de kleinere bouwwerken vergunningsvrij. Dit leidt tot minder inkomsten voor omgevingsvergunningen. Daarnaast leidt dit ook tot minder kosten, aangezien we sommige toetsen uitbesteden. Het betreft een inschatting op dit moment. De effecten zijn verwerkt in deze nota. Kostendekkende leges omgevingsvergunningen In de perspectiefnota 2021 is besloten om de legestarieven die nog niet kostendekkend zijn, zoveel als mogelijk kostendekkend te maken. Dit is een vervolg op een onderzoek naar de tarieven bij regiogemeenten. We hebben een meeropbrengst opgenomen in de begroting. De inschatting nu is, dat het realistisch is om dit bedrag op te hogen. We werken dit nader uit en rapporteren hierover bij het vaststellen van de legesverordening 2022. Gilze en Rijen kiest: gemeenteraadsverkiezingen in 2022 In maart 2022 zijn er gemeenteraadsverkiezingen. Voor activiteiten ten behoeve van opkomstbevordering, een uitslagenavond in het gemeentehuis en afscheid nemen van raads- en collegeleden, nemen we een bedrag van € 10.000 op. Hiervan dekken we de helft vanuit het reguliere budget voor representatie. We beginnen dit jaar met de activiteiten.
De Wet inburgering komt eraan Per 1 januari 2022 worden gemeenten verantwoordelijk voor de nieuwe Wet inburgering. In deze wet staat het zo snel mogelijk integreren en participeren in de samenleving, het liefst via betaald werk, centraal. De gemeente bereidt voor op de nieuwe wet. Daarvoor heeft de gemeenteraad onlangs het beleidskader inburgering vastgesteld. Beschermd Wonen en Maatschappelijke Opvang komt eraan Landelijk is afgesproken om de verantwoordelijkheid voor Beschermd Wonen en Maatschappelijke Opvang te decentraliseren naar alle gemeenten van Nederland. Voor Gilze en Rijen betekent dit dat de centrumgemeentetaak bij de gemeente Tilburg afgebouwd wordt en dat we hiervoor zelf verantwoordelijk worden. In de regio is een plan van aanpak opgesteld, waarin is uitgewerkt hoe we toe gaan werken naar de nieuwe invoeringsdatum 1 januari 2022. Er wordt uitvoering gegeven aan de in het regionale plan van aanpak benoemde acties. Meer geld voor jeugdzorg Een groot deel van onze inkomsten komt van de landelijke overheid en gebruiken we om wettelijke taken uit te voeren. Het aantal wettelijk taken neemt toe en de lokale beleidsvrijheid neemt af. Tegelijkertijd krijgen we steeds minder geld via het gemeentefonds om deze taken uit te voeren. Dit leidt er mede toe dat onze begroting onder druk komt te staan.
De VNG had over de financiering van de jeugdzorg een bindende arbitragezaak aangespannen. Eind mei concludeerde de arbitragecommissie dat er de komende jaren extra geld naar de gemeenten moet. Als college onderschrijven wij de uitkomsten van deze arbitragezaak, ook al zitten er zaken in waar we als gemeente minder blij mee zijn. Het is nu aan het huidige kabinet om de uitkomst van deze arbitragezaak onvoorwaardelijk en meerjarig over te nemen. De extra middelen voor de jeugdzorg voor 2022 en volgende jaren hebben we om die reden nog niet ingeboekt, wat leidt tot een tekort op de gemeentebegroting. Financieel beleid We zijn en blijven een gemeente met een hoog voorzieningenniveau. Dit wordt ook zeer gewaardeerd door onze inwoners, zo blijkt uit de burgerpeiling. Of het nu gaat om de perspectiefnota, de begroting of de tussentijdse rapportages, steeds vragen we ons als college af: moeten we meer reserveren of kunnen we meer investeren? Wij blijven steeds oog houden voor het Perspectiefnota 2022 Gilze en Rijen
6
evenwicht tussen een structureel en reëel sluitende meerjarenbegroting en een gezond weerstandsvermogen volgens de uitgangspunten die in de nieuwe nota weerstandsvermogen en risicobeheersing 2021 zijn vastgelegd. Lage gemeentelijke lasten voor onze inwoners blijven daarbij het uitgangspunt. Een onzekere factor is en blijft helaas de herverdeling van het gemeentefonds en de hierboven genoemde tekorten voor het sociaal domein. In de lobby richting het Rijk werken we goed samen met de gemeenten in Hart van Brabant om een krachtig signaal aan Den Haag te geven. Het college is ervan overtuigd dat we door deze keuzes samen met onze inwoners, ondernemers, scholen, verenigingen en andere partners kunnen blijven werken aan de uitdaging om het leven in onze dorpen en hun groene omgeving nog mooier, beter of veiliger te maken. Op maandag 21 juni 2021 is er een carrousel. Deze carrousel biedt u de gelegenheid om technische vragen te stellen over de perspectiefnota aan de betrokken medewerkers van de ABG-organisatie. De behandeling van deze perspectiefnota en het debat in de gemeenteraad is voorzien op maandag 12 juli 2021. Het College van Burgemeester en Wethouders Gilze en Rijen, 8 juni 2021
Perspectiefnota 2022 Gilze en Rijen
7
Leeswijzer Voor u ligt de perspectiefnota 2022. Evenals vorig jaar hebben wij 1ste tussentijdse rapportage en de perspectiefnota gescheiden tot twee afzonderlijke documenten. Dit om de leesbaarheid te vergroten. De opzet van deze rapportage is in lijn met de perspectiefnota 2021 die vorig jaar is opgesteld. Het startpunt voor het financieel perspectief van deze nota is het eindpunt van de 1ste tussentijdse rapportage 2021 en de saldi van de meerjarenraming 2021-2025 zoals deze hier genoemd staan (onderdeel A). Vervolgens gaan we in op de wensen en oplossingsrichtingen (onderdeel B) om te komen tot een sluitend financieel meerjarenperspectief. Daarnaast schetsen we ontwikkelingen op langere termijn die verder kijken dan de huidige 4-jarige begrotingscyclus en geven we aandacht aan de doorkijk van het weerstandsvermogen. Verderop in deze nota, bij het onderdeel financieel perspectief toelichting, lichten wij de wensen en oplossingsrichtingen (onderdeel B) kort toe per item. Ten slotte gaan we in op het geactualiseerde investeringsplan en het nieuw te voteren krediet.
Perspectiefnota 2022 Gilze en Rijen
9
Financieel Perspectief Het startpunt voor het financieel perspectief van deze nota is het eindpunt van de 1ste tussentijdse rapportage 2021 en de saldi van de meerjarenraming 2021-2025 zoals deze hier genoemd staan. Vervolgens gaan we in op de wensen en oplossingsrichtingen om te komen tot een geactualiseerd financieel meerjarenperspectief. Verderop in deze nota lichten wij deze wensen en oplossingsrichtingen kort toe per item. De onderdelen technische begrotingswijzigingen, weerstandsvermogen en stelpost indexeringen noemen we niet in deze nota. Deze onderdelen staan benoemd in de 1ste tussentijdse rapportage 2021. Bedragen x € 1.000/- = nadelig Onderdeel 2021 2022 2023 2024 2025 A. Saldo 1ste tussentijdse rapportage 2021
-27
-236
-855 -1.459
-767
B. Effecten wensen en oplossingsrichtingen
243
247
443
500
493
216
11
-412
-959
-274
MEERJARENRAMING 2021-2025
A. Saldo 1ste tussentijdse rapportage 2021 Dit betreft het saldo van de meerjarenbegroting 2021-2025, zoals is vastgesteld in de 1ste tussentijdse rapportage 2021. Voor meer details verwijzen we u graag naar deze nota. B. Effecten wensen en oplossingsrichtingen In onderstaande tabel zijn wensen en oplossingsrichtingen opgenomen die nog niet voorzien waren in de begroting 2021. In het vervolg van deze nota worden de posten uitgebreid toegelicht.
Nr. Prog. Omschrijving
2021
Bedragen x € 1.000/- = nadelig 2022 2023 2024 2025
1.
0
Opkomstbevordering raadsverkiezingen 2022 Dekking budget representatie
-10 5
0 0
0 0
0 0
0 0
2.
4
Dekking bestaande kosten door OAB gelden
PM
PM
PM
PM
PM
3.
5
Kunst Tussen de Leijen Dekking grondexploitatie Tussen de Leijen
0 0
0 0
0 0
0 0
-100 100
4.
5
Ambities vanuit bomenbeleidsplan Dekking ruimte voor ruimte gelden
0 0
-30 30
-30 30
-30 30
0 0
5.
5
Krediet skatebaan Rijen (€ 220.000)
0
0
-22
-22
-22
6.
6
Inclusieagenda
0
-10
0
0
0
7.
6
Re-integratie - participatie
30
30
30
30
30
8.
7
Lokaal preventieakkoord Dekking Rijksmiddelen
-20 20
-10 10
-10 10
0 0
0 0
9.
7
Uitbreiding personele capaciteit duurzaamheid
0
PM
PM
PM
PM
Capaciteit RO wonen Capaciteit RO grondzaken - ruimtel. ontw. Dekking algemene reserve grondexploitatie
0 0
-28 -90
-28 -90
-28 -90
0 0
0
118
118
118
0
11. 8
Extra uitgaven Omgevingswet
0
-10
-10
-10
-10
12. 8
Vervolg gebiedsvisie Rimpelaar Bijdrage ondernemers
0
-30
0
0
0
0
PM
0
0
0
10. 8
Perspectiefnota 2022 Gilze en Rijen
10
Nr. Prog. Omschrijving 13. 8
Vrijval stelpost ruimtelijke plannen
14. 8
Aankoop gedeeltelijk perceel spoorzone
15. 8
2021
Bedragen x € 1.000/- = nadelig 2022 2023 2024 2025
0
122
160
132
0
-132
0
0
0
0
Kostendekkendheid omgevingsvergunningen
0
60
60
60
60
Minder legesinkomsten a.g.v. Omgevingswet Minder kosten a.g.v. Omgevingswet 17. 9A Niet afschaffen hondenbelasting 18. 9E Minder versterken algemene reserve tlv exploitatie TOTAAL
0
-155
-155
-155
-155
0 0
40 0
40 0
40 0
40 0
350 243
200 247
340 443
425 500
550 493
16. 8
Bovenstaande voorstellen leiden tot het volgende saldo: Onderdeel Saldo meerjarenbegroting 2021-2025
Perspectiefnota 2022 Gilze en Rijen
2021 224
Bedragen x € 1.000/- = nadelig 2022 2023 2024 2025 11
-412
-959
-274
11
Ontwikkelingen op de lange termijn In dit hoofdstuk duiden we één of meerdere ontwikkelingen die op langere termijn spelen, maar in deze perspectiefnota nog niet financieel vertaald worden. Op deze manier worden ook ontwikkelingen buiten de vierjarige horizon van de begrotingscyclus geduid. Demografische impact op ontwikkeling Wmo-kosten Demografische factoren hebben de komende decennia een grote impact op de WMO-kosten. De vergrijzing zorgt ervoor dat het aantal ouderen in 2050 bijna verdubbeld zal zijn ten opzichte van nu. Het aantal 80-plussers zal de komende 30 jaar zelfs meer dan verdubbelen, maar ook de komende 10 jaar al met ruim 40% toenemen. Het is juist deze categorie die veel gebruik maakt van Wmovoorzieningen, en dan met name hulp bij het huishouden. Uiteraard zal het rijk via de algemene uitkering een deel van deze stijging compenseren. Maar het laat onverlet dat deze stijging ook zorgt voor uitdagingen in onze begrotingen. In onderstaande grafieken geven we u een inzicht in wat dit, bij gelijkblijvende Wmo wet- en regelgeving, zou kunnen betekenen voor de ontwikkeling van aantal voorzieningen en kosten op de langere termijn:
Ontwikkeling van het weerstandsvermogen
Perspectiefnota 2022 Gilze en Rijen
12
Doorkijk weerstandsvermogen Stand oud (jaarstukken 2020) Bij de jaarrekening 2020 liet het weerstandsvermogen onderstaand verloop zien:
Jaarstukken 2020 Beschikbare weerstandscapaciteit Risico's Weerstandsvermogen (absoluut) Weerstandsvermogen (relatief)
2020 7,5 5,6 1,9 1,35
2021 8,2 5,5 2,7 1,49
2022 10,2 5,4 4,9 1,91
Bedragen x € 1 mln. 2023 2024 2025 10,4 10,4 10,2 5,3 5,2 5,1 5,2 5,2 5,1 1,98 2,01 2,01
De conclusies bij de jaarstukken 2020 waren:
Het relatieve weerstandsvermogen is alle jaren boven de 100% / factor 1,00; De "harde buffer" van het weerstandsvermogen is in alle jaren positief. We zijn dus niet afhankelijk van de “zachte buffer”, waarvan we weten dat deze moeilijk te gelden te maken is; Volgens de richtlijnen van de Provincie is voor 2020 is sprake van de classificatie “voldoende”. De jaren erna verbetert de situatie naar de classificatie “ruim voldoende” en gaat zelfs richting de classificatie “uitstekend”; Ondanks dat de situatie van de algemene reserve is verbeterd blijft de ontwikkeling van deze reserve punt van aandacht. Deze moet op termijn (2025) nog steeds worden aangevuld vanuit de algemene reserve grondexploitatie om niet negatief uit te komen (€ 300.000).
Stand nieuw (perspectiefnota 2022) In februari 2021 is de nieuwe beleidsnota weerstandsvermogen en risicobeheersing 2021 vastgesteld. De perspectiefnota 2022 is het eerste P&C product waarin de uitgangspunten uit deze nota worden gehanteerd. Zo zijn de risico's opnieuw gewaardeerd op basis van de nieuwe
Perspectiefnota 2022 Gilze en Rijen
13
risicoklassen en zijn deze opnieuw afgezet tegen de weerstandscapaciteit. Dit leidt tot de volgende ontwikkeling van ons weerstandsvermogen: Bedragen x € 1 mln. Perspectiefnota 2022 Beschikbare weerstandscapaciteit Risico's
2020 7,5 5,6
2021 7,9 6,0
2022 10,0 5,9
2023 10,0 5,8
2024 9,4 5,7
2025 9,6 5,6
2026 10,0 5,5
Weerstandsvermogen (absoluut) Weerstandsvermogen (relatief)
1,9 1,35
1,9 1,32
4,1 1,69
4,2 1,73
3,8 1,66
4,0 1,72
4,6 1,83
De absolute weerstandscapaciteit in het laatste jaar is verslechterd ten opzichte van de situatie bij de jaarstukken 2020. Het verschil is ca. -/- € 600.000. Op hoofdlijnen wordt dit veroorzaakt door de volgende zaken:
In de perspectiefnota 2021 (punt B40) is besloten om het effect herverdeling gemeentefonds te reserveren in de begroting. Voor 50% was dit verwerkt in de reguliere exploitatie. De andere 50% was meegenomen in de doorkijk van het weerstandsvermogen. Zoals u heeft kunnen lezen in de 1e turap 2021 (punt E26) is het voorlopige herverdeeleffect minder nadelig dan waar we rekening mee hadden gehouden. Dit effect is enerzijds meegenomen in de 1e turap 2021 (punt E26). Anderzijds kan het bedrag dat gereserveerd was in de doorkijk weerstandsvermogen komen te vervallen, hetgeen leidt tot een voordeel in het weerstandsvermogen (ca. + € 3.300.000); Conform de perspectiefnota 2022 hebben wij de post versterken algemene reserve afgebouwd (ca. -/- € 1.900.000); De risico's zijn opnieuw gewaardeerd op basis van de nieuwe risicoklassen, genoemd in de nieuwe nota “Weerstandsvermogen en risicobeheersing 2021” (ca. -/- € 400.000); Het exploitatiesaldo genoemd in deze perspectiefnota 2022 voor de jaren 2021 t/m 2025 hebben wij verwerkt in de doorkijk weerstandsvermogen (ca. -/- € 1.400.000); Overige verschillen (ca. -/- € 200.000).
Perspectiefnota 2022 Gilze en Rijen
14
De conclusies bij deze perspectiefnota 2022 zijn:
In de nieuwe nota weerstandsvermogen en risicobeheersing 2021 is aangegeven om te streven naar minimaal waarderingscijfer C (1.0 < 1.4), maar bij voorkeur naar B (1.4 < 2.0) als het gaat om het totale weerstandsvermogen. We voldoen hieraan voor alle jaren; In de nieuwe nota weerstandsvermogen en risicobeheersing 2021 is aangegeven om te streven naar minimaal waarderingscijfer C (1.0 < 1.4) als het gaat om de "harde buffer" van het weerstandsvermogen. Voor het jaar 2021 voldoen we hier niet aan. Voor de jaren 2022-2026 wel; Op termijn (2024) moet de algemene reserve worden aangevuld vanuit de algemene reserve grondexploitatie om niet negatief uit te komen (€ 1.400.000). Dit wordt met name veroorzaakt door de geprognotiseerde negatieve exploitatieresultaten in de jaren 2023 t/m 2025. Een sluitende exploitatiebegroting en hiermee indirect de ontwikkeling van de algemene reserve blijven hiermee een punt van aandacht.
Wij blijven steeds oog houden voor het evenwicht tussen een structureel en reëel sluitende meerjarenbegroting en een gezond weerstandsvermogen volgens de uitgangspunten die in de nieuwe nota weerstandsvermogen en risicobeheersing 2021 zijn vastgelegd.
Perspectiefnota 2022 Gilze en Rijen
15
Financieel Perspectief toelichting Op de hierna volgende pagina’s lichten wij de punten 1 t/m 18 toe genoemd bij onderdeel B van deze nota “Effecten wensen en oplossingsrichtingen”. 1. Opkomstbevordering raadsverkiezingen 2022 Voor activiteiten ten behoeve van opkomstbevordering, een uitslagenavond in het gemeentehuis en afscheid nemen van gemeentebestuurders nemen we een bedrag van € 10.000 op in 2022. Hiervan dekken we de helft vanuit het reguliere budget voor representatie. 2. Dekking bestaande kosten door OAB gelden Jaarlijks krijgen wij Rijksgelden in het kader van het onderwijsachterstandenbeleid (OAB). Hiervan bekostigen wij het peuterspeelzaalwerk, maar de middelen zijn breder inzetbaar. Zoals u in de 1e tussentijdse rapportage 2021 heeft kunnen lezen, gaan we hier ook de uitgaven uit dekken voor de "Impuls participatie onderwijsdeelname" (punt E10) en voor de sociaal medische indicaties kinderopvang (punt E17). Op dit moment onderzoeken wij of, en zo ja, welke andere uitgaven ten laste van deze Rijksmiddelen mogen worden gebracht. Hierbij denken we aan (een deel van) de kosten voor het voorleesproject, Theek5, schoolmaatschappelijk werk, de jongerenconsulent en buurtsportcoaches. Wij werken dit nader uit en komen hierop terug bij de 2e tussentijdse rapportage 2021 - begroting 2022. 3.
Kunst Tussen de Leijen Binnen het project Tussen de Leijen willen wij ook kunst een plaats geven. Qua bedrag hebben wij aansluiting gezocht bij de kunstuiting in het centrumplan Gilze. We dekken de uitgaven vanuit de algemene reserve grondexploitatie. 4. Ambities vanuit bomenbeleidsplan Door klimaatverandering neemt hittestress, langdurig droogte en wateroverlast toe. Bomen zorgen voor verkoeling door hun schaduw maar vooral ook door verdamping. Ook in Gilze en Rijen is hittestress een probleem, dat blijkt uit de stresstest klimaatadaptatie. Om dit aan te pakken willen we een analyse maken van waar hittestress het meeste problematisch is en waar er nog ruimte voor bomen is. Prioriteit hierin krijgen locaties waar mensen langer buiten verblijven en waar weinig tot geen schaduw is. Om de hittestress op deze locaties te verminderen planten we in 2022, 2023 en 2024 30 bomen per jaar. De kosten dekken we uit de ruimte voor ruimte gelden die we ontvangen van de Provincie. 5. Krediet skatebaan Rijen De skatebaan aan de Mgr. Ariënstraat moet in verband met woningbouw uiterlijk in het voorjaar 2022 verdwijnen. Verplaatsen van de skatebaan is niet mogelijk, wel een nieuwe realiseren op een andere locatie. We nemen hiervoor een investering op die gebaseerd is op de realisatie van een vergelijkbare voorziening. 6.
Inclusieagenda In 2021 zijn we gestart met het uitvoeren van de inclusie agenda. Het uitgangspunt is dat gemaakte kosten drukken op het budget van bijbehorend beleidsterrein. We ontdekken dat niet al de beleidsterreinen op de inclusieagenda hier tijdig rekening mee hebben kunnen houden. Naarmate het interne bewustzijn op inclusie groeit, zal dit onderwerp mee worden genomen in begrotingen door de gehele organisatie. Hierdoor is er de noodzaak voor een overgangsbudget om de onderwerpen van de inclusie agenda goed uit te voeren. Daarnaast hebben we te maken met Perspectiefnota 2022 Gilze en Rijen
17
opstartkosten en eenmalige kosten om het bewustzijn te vergroten. Daarom stellen we voor om voor het jaar 2022 eenmalig € 10.000 op te nemen voor de inclusieagenda. 7. Re-integratie - participatie We verlagen het budget voor re-integratieactiviteiten vanaf 2022 met € 30.000. De ervaring van het afgelopen jaar laat zien dat we met de dan resterende middelen nog steeds goed invulling kunnen geven aan onze re-integratiedoelen. 8. Lokaal preventieakkoord Het college heeft de ambitie om een lokaal preventieakkoord af te sluiten met als doel om roken, overgewicht en problematisch alcoholgebruik aan te pakken. Voor de totstandkoming van het preventieakkoord nemen we in 2021 een incidenteel bedrag van € 9.600 op voor procesbegeleiding. Voor de uitvoering van het preventieakkoord nemen we over de jaren 2021, 2022 en 2023 een jaarlijks bedrag op van € 10.000. Deze kosten worden volledig vergoed door het Rijk op basis van een speciale uitkering (SPUK). 9. Uitbreiding personele capaciteit duurzaamheid Om de doelstellingen van het Koersdocument Duurzaam Gilze en Rijen (vastgesteld door de Raad in 2019) te behalen en daarmee het uitvoeringsprogramma te kunnen uitvoeren blijkt dat er voor het kernteam duurzaamheid meer capaciteit nodig is dan de (voor de gehele ABG ) vastgestelde formatie van 2,5 fte.
Er is 5 fte nodig om alle projecten en werkzaamheden goed en zorgvuldig uit te kunnen voeren. Het bedrag van € 237.000 dat alle gemeenten in 2019 eenmalig hebben ontvangen (voor het opstellen van een transitievisie warmte, het inrichten van een energieloket en het opstellen van een plan van aanpak ten behoeve van een wijkgerichte aanpak) is teruggevloeid naar de algemene reserve. Daarnaast is het nog onbekend in welke mate de gemeenten gecompenseerd worden voor de uitvoering van de taken gerelateerd aan de REKS, WTV en DPRA. Wij hopen hier de komende tijd meer zicht op te krijgen zodat een exact bedrag meegenomen kan worden bij het opstellen van de begroting 2022. Vooralsnog nemen we deze effecten daarom als PM post mee in deze nota. 10. Capaciteit Ruimtelijke ontwikkeling Landelijk gezien neemt de druk op de woningbouwopgave steeds verder toe. Dit wordt mede ingegeven door de demografische ontwikkelingen: vergrijzing, extramuralisering, globalisering, meer eenpersoonshuishoudens. Maar ook door de vele doelgroepen die er inmiddels zijn en waar steeds kritischer naar wordt gekeken qua huisvesting: arbeidsmigranten, starters, spoedzoekers, (mantel)zorg, woonwagenbewoners e.d. Daarnaast willen we bouwen om onze eigen inwoners de kans te geven in hun dorp te blijven wonen.
Om dit alles goed op te kunnen pakken en uit te kunnen voeren, hebben we extra capaciteit nodig op het gebied van wonen, ruimtelijke ordening en grondzaken. Het gaat ABG-breed om 2 fte extra in totaal. Deze 2 fte bestaat uit 0,5 fte (schaal 10) voor Wonen en 1,5 fte (schaal 10) Ruimtelijke Ordening/Grondzaken. De extra capaciteit voor Wonen betekent voor Gilze en Rijen een extra bedrag van € 28.000. We stellen voor dit mee te nemen voor een periode van 3 jaar. Gelet op o.a. grote opgave voor extra woningen in Gilze en Rijen hebben we van de 1,5 fte capaciteit Ruimtelijke Ordening/Grondzaken 1,0 fte nodig voor Gilze en Rijen. We nemen dan ook 1,0 fte schaal 10 op (€ 90.000) voor een periode van 3 jaar. De totale uitgaven worden gedekt vanuit de algemene reserve grondexploitatie.
Perspectiefnota 2022 Gilze en Rijen
18
11. Extra uitgaven Omgevingswet De Omgevingswet beoogt een actueel, integraal, dynamisch, gebiedsgericht en samenhangend stelsel van kerninstrumenten, zoals de Omgevingsvisie, programma’s en omgevingsplan. Om dit te bereiken gaan we ons structureel anders organiseren na 2021. In plaats van een jaarlijkse reservering voor het actualiseren van bestemmingsplannen gaan we een jaarlijkse reservering doen voor het actualiseren van de Omgevingsvisie, Omgevingsbeleid, programma’s en omgevingsplan. Vanaf 2022 wordt hiervoor per jaar een bedrag van € 10.000 gereserveerd. De gemeenteraad is wettelijk verplicht voor 2024 een omgevingsvisie te hebben vastgesteld. In 2021 stellen we een plan van aanpak 'Omgevingsvisie en Programma’s' op. Vanaf 2022 stellen we een omgevingsvisie en programma’s op. Ook dient er voor 2030 een omgevingsplan te worden opgesteld. Omdat op dit moment nog incidentele financiële middelen beschikbaar zijn, worden nu niets extra gevraagd. Bij de begroting 2022 maken wij deze inschatting opnieuw. Mocht hier aanleiding voor zijn dan komen wij hier op terug bij de begroting 2022. 12. Vervolg gebiedsvisie Rimpelaar Gezien de vele initiatieven van ondernemers in het gebied Rimpelaar is het wenselijk een gebiedsvisie op te stellen voor dit gebied. We zetten de gesprekken met de initiatiefnemers, provincie en andere partijen in 2021 voort.
In 2022 verwachten we te starten met het opstellen van de daadwerkelijke gebiedsvisie. Hiervoor hebben we € 30.000 nodig. We verwachten dat ondernemers in het gebied een financiële bijdrage gaan leveren aan deze gebiedsvisie. 13. Vrijval stelpost ruimtelijke plannen Bij de perspectiefnota 2019 (punt F32) hebben wij een stelpost ruimtelijke plannen opgenomen. Deze stelpost diende als reservering in de begroting voor ruimtelijke plannen. Gedurende afgelopen jaren hebben wij deze stelpost aangesproken voor de projecten nieuwbouw De Wildschut, spoorzone, aanleg kunstgrasvelden sportpark Vijf Eiken en herinrichting Wilhelminaplein centrumplan Rijen. Ná deze aanspraken resteert er voor de jaren 2022 t/m 2024 nog een bedrag op deze stelpost. Dit bedrag laten we nu vrijvallen. 14. Aankoop gedeeltelijk perceel spoorzone De aankoop van een gedeelte van de achtertuin van Stationsstraat 7 is voor het project Spoorzone Rijen van grote waarde. Op deze grond kunnen we 12 extra parkeerplaatsen aanleggen. Hiermee worden de parkeerplaatsen die in de Stationsstraat door de aanleg van de onderdoorgang verloren gaan ruimschoots gecompenseerd. De verwerving van deze grond maakt het tevens mogelijk om enkele panden aan de Stationsstraat tijdens en na de bouw ook achterlangs te ontsluiten.
Aan de voorzijde zal in de toekomstige situatie een parallelweg worden aangelegd naast de onderdoorgang, om de panden bereikbaar te houden. De mogelijkheid van een extra ontsluiting komt tegemoet aan zorgen van de bewoners over hun toekomstige bereikbaarheid. Door deze aankoop kan bovendien de omlegging van de riolering in de Stationsstraat een flink stuk worden ingekort, hetgeen tot een besparing op de rioleringskosten leidt tijdens de uitvoeringsfase. Daarnaast betreft het een strategische aankoop. Bij toekomstige ontwikkelingen van de locatie Koolaspad, zoals die in de gebiedsvisie zijn aangegeven, speelt de ontsluiting een belangrijke rol. Deze aankoop biedt daarvoor een extra ontsluitingsmogelijkheid hetgeen gunstig is voor de onderhandelingspositie van de gemeente. Doordat deze verwerving niet opgenomen was in het oorspronkelijke krediet "Aankoop gronden/panden spoorzone", vragen we via deze nota goedkeuring voor deze aankoop. 15. Kostendekkendheid omgevingsvergunningen In de perspectiefnota 2021 (punt B38) is besloten om de legestarieven die nog niet kostendekkend zijn, zoveel als mogelijk kostendekkend te maken. Dit na onderzoek van de tarieven bij regiogemeenten. Destijds hebben wij op basis hiervan een meeropbrengst opgenomen in de begroting van € 140.000. De inschatting nu is, dat het realistisch is om dit bedrag op te hogen met Perspectiefnota 2022 Gilze en Rijen
19
€ 60.000. We werken dit nader uit en komen hier bij u op terug eind 2021, wanneer de verordeningen moeten worden vastgesteld. 16. Minder legesinkomsten en minder kosten a.g.v. Omgevingswet Als gevolg van de nieuwe Omgevingswet worden de kleinere bouwwerken vergunningsvrij. Dit leidt tot minder inkomsten voor omgevingsvergunningen. Daarnaast leidt dit ook tot minder kosten, aangezien we sommige toetsen uitbesteden. Het betreft een inschatting op dit moment. De effecten zijn verwerkt in deze nota. 17. Niet afschaffen hondenbelasting Bij de behandeling van de begroting 2020 is een motie aangenomen om de hondenbelasting binnen 4 jaar of sneller afbouwen naar € 0, ingaande 2021. Bij de perspectiefnota 2021 heeft het college aangegeven deze wens te onderschrijven, maar gelet op de financiële situatie destijds niets te doen en dit onderwerp door te schuiven en bij de perspectiefnota 2022 opnieuw te bekijken wat de mogelijkheden zijn. In deze perspectiefnota hebben opnieuw kritisch naar de mogelijkheden gekeken. Het afschaffen zou leiden tot minder inkomsten ad. € 116.000 in 2021 oplopend (vanwege indexering) naar € 125.000 in 2025. Gezien de tekorten die het financieel perspectief laat zien, achten wij het nu niet realistisch om een dergelijke wens te effectueren. 18.
Minder versterken algemene reserve ten laste van de exploitatie In de perspectiefnota 2020 (punt F34) hebben wij de post "versterken algemene reserve" opgenomen. De gedachte hierachter was om de algemene reserve te versterken vanuit de reguliere exploitatie en zo het weerstandsvermogen te verbeteren. Dit mede naar aanleiding van opmerkingen van de Provincie Noord-Brabant in het kader van het financieel toezicht. In de perspectiefnota 2021 (punt B42), 1e tussentijdse rapportage 2020 (punt E30) en begroting 2021 (punt 16) hebben wij de bedragen bijgesteld. Dit doen we nu opnieuw in deze nota. Ook na deze bijstelling blijven wij voldoen aan de afspraken met betrekking tot het weerstandsvermogen, zoals vastgelegd in de nieuwe nota Weerstandsvermogen en Risicobeheersing 2021 die in februari is vastgesteld in de gemeenteraad. Voor meer informatie verwijzen we u ook naar het onderdeel "Ontwikkeling van het weerstandsvermogen "genoemd bij het hoofdstuk "Financieel perspectief" van deze nota.
Perspectiefnota 2022 Gilze en Rijen
20
Investeringsplan/kredieten Investeringsplan In de begroting 2021 hebben wij een investeringsplan opgenomen. Dit investeringsplan hebben wij geactualiseerd. Hierin zijn de effecten uit de 1e tussentijdse rapportage 2021 en de perspectiefnota 2022 verwerkt. Hieronder treft u het geactualiseerde plan aan:
Perspectiefnota 2022 Gilze en Rijen
21
Nieuwe kredieten In deze perspectiefnota 2022 stellen we voor om onderstaand krediet te voteren: 1. Krediet skatebaan Rijen
(€ 220.000 zie punt B5 van deze nota).
Perspectiefnota 2022 Gilze en Rijen
22