ap 15b - bijlage masterplan afkoppelen Gilze
Tekst van het document
Documentnummer: 2020086-002
Masterplan afkoppelen Gilze
Status: Concept
Revisie: 1.0
Project:
Masterplan afkoppelen gemeente Gilze en Rijen
Projectnummer:
2020086
Opdrachtgever:
Gemeente Gilze en Rijen
Datum:
2 juni 2021
Opsteller: Rik Peters
Kwaliteitscontroleur: -
Projectleider: Rik Peters
Akertech Adviseurs BV Vestiging ‘s-Hertogenbosch Bruistensingel 120 5232 AC ‘s-Hertogenbosch T. 013 522 99 00
Vestiging Duiven Scheefkelk 2 6922 HH Duiven T. 0316 280034 KVK: 578 12 918 BTW: 8527.47.093.B.01
Lid KIVI-NIRIA www.akertech.nl info@akertech.nl
SAMENVATTING De gemeente Gilze en Rijen heeft aan Akertech gevraagd om een afkoppelplan op te stellen voor de kernen Rijen, Gilze en Molenschot. Het voorliggende document betreft het Masterplan afkoppelen van de kern Gilze. De kern Gilze bestaat uit gemengde en voor een groot deel ook uit gescheiden riolering. De gemengde riolering bestaat uit twee bemalingsgebieden waarvan het vuilwater via een gemaal ten noorden van Gilze wordt verpompt richting RWZI Rijen. Wanneer het aanbod groter is dan de pompcapaciteit dan kan het (afval)water overstorten richting oppervlaktewater. Dit gebeurt grotendeels in het oosten richting de A-watergang naast de N260. Op deze watergang wordt tevens het hemelwater van bedrijventerrein Broekakkers geloosd. Door de vele lozingen in relatie tot een hoog stuwpeil in de A-watergang ten opzichte van het maaiveld op het bedrijventerrein is het bedrijventerrein kwetsbaar voor wateroverlast. Dit wordt in de praktijk ook herkend. Doel van het Masterplan afkoppelen Gilze is het in beeld hebben van de afkoppelmogelijkheden. Voor
het
opstellen
van
het
Masterplan
afkoppelen
Gilze
zijn
de
relevante
beschikbare
gebiedskenmerken verzameld en geanalyseerd. Uit deze analyse blijkt dat het maaiveldverloop van Gilze van zuid naar noordoost loopt waarbij het noordoosten het laagst is gelegen. Om ervoor te zorgen dat het water door dit hoogteverschil niet te snel naar het laagste punt stroomt is Gilze verdeeld
in
verschillende
afstromingsgebieden.
Het
doel
hiervan
is
om
het
water
per
afstromingsgebied vast te houden om te voorkomen dat het op het laagste punt tot overlast leidt. Op basis van de verzamelde gebiedskenmerken zijn ook de bergingsmogelijkheden beoordeeld. De bovengrondse bergingsmogelijkheden zijn bepaald op basis van de aanwezige onverharde gebieden, de aanwezige bomen en het eigendom van de terreinen. De mogelijkheden voor ondergrondse zijn buiten beschouwing gelaten. De best geschikte locaties voor ondergrondse berging worden reeds uitgewerkt en is verder lastig in beeld te brengen, omdat er te veel onbekend is over de reeds afgekoppelde locaties in Gilze. Daarnaast is de grondwaterstand in het afstromingsgebied waarop de hiervoor genoemde argumenten niet van toepassing zijn ongunstig voor ondergrondse waterberging. Bij het bepalen van de afkoppelmogelijkheden is per afstromingsgebied gekeken naar de beschikbare berging per gebied. Uitgangspunt is het bergen van 60 mm ten opzichte van de verharding die in de huidige situatie op de gemengde riolering is aangesloten. Voor heel Gilze zijn de afkoppelmogelijkheden in beeld gebracht op een overzichtskaart. Op de overzichtskaart is de verdeling in afstromingsgebieden, locaties bovengrondse waterberging en afvoerrichting weergegeven. Voor de uitwerking van de afkoppelmaatregelen zijn de afkoppelmogelijkheden beoordeeld op basis van verschillend factoren voor een uitwerking in verschillende fases.
Dit resulteert in een uitwerking afkoppelmaatregelen in drie fases.
Pagina 1
•
Fase 1 betreft het inzichtelijk maken van de huidige situatie en het hydraulisch functioneren.
•
Fase 2 betreft het realiseren van de bovengrondse waterberging in afstromingsgebied 3
•
Fase 3 betreft het realiseren van een hemelwaterafvoer voor afstromingsgebied 3.
Voor het realiseren van de afkoppelmaatregelen is een globale kostenraming opgesteld met de aanlegkosten per fase. In de onderstaande tabel is een opsomming van de kosten per fase weergegeven. Tabel 1: Kosten per fase
HWA-riool (m) 400 mm 600 mm
Fase Fase 2 Fase 3 Totaal
1500
1000
Berging (m³) 1.309 470 1.779
Kosten € € €
163.625,00 705.000,00 868.625,00
Na het opstellen van het Masterplan afkoppelen Gilze zijn er nog een aantal aandachtspunten waar rekening mee gehouden dient te worden bij het maken van keuzes voor verdere uitwerking van de afkoppelmaatregelen. Hieronder zijn deze aandachtspunten opgesomd: •
De huidige situatie betreffende de reeds afgekoppelde gebieden is onvoldoende in beeld evenals het hydraulisch functioneren van de huidige situatie. Aanbevolen wordt om voorafgaand aan de verdere uitwerking de huidige situatie in beeld te brengen en dit hydraulisch te toetsen. Hiermee kan beoordeeld worden wat het effect is van de reeds afgekoppelde gebieden en kunnen de meest doelmatige en strategische vervolgstappen bepaald worden.
•
Benodigde diameters voor de hemelwaterafvoeren zijn niet bepaald. Er wordt geadviseerd om de diameters van de hoofdafvoeren vooraf te bepalen, rekening houdend met toekomstige aansluitingen.
•
Met de voorgestelde bergingsmogelijkheden kan geen 60 mm geborgen worden. Aanvullende berging kan o.a. gerealiseerd worden in waterbergende wegfundatie. Voor de noodzaak hiernaar wordt aanbevolen om voorafgaand de kwetsbaarheid op wateroverlast in beeld te brengen.
Pagina 2
INHOUDSOPGAVE Samenvatting
1
Inleiding
4
1.
2.
3.
4.
1.1
Aanleiding
4
1.2
Doel
4
1.3
Aanpak
4
Gebiedskenmerken 2.1
Hoogteverloop (AHN3)
5
2.2
Grondwaterstand
5
2.3
Bodemgesteldheid
6
2.4
Waterlopen
7
2.5
Riolering
8
2.6
Leeftijd riolering
9
2.7
Verhard oppervlak
10
Uitgangspunten en randvoorwaarden
12
3.1
Beleid gemeente Gilze en Rijen
12
3.2
Beleid waterschap Brabantse Delta
12
3.3
Uitgangspunten
12
Afkoppelmaatregelen
13
4.1
Afstromingsgebieden
13
4.2
Afvoerrichting
14
4.3
Waterberging
15
4.3.1
Bergingsopgave
15
4.3.2
Bovengrondse berging
15
5.
Fasering afkoppelmaatregelen
17
6.
Kostenraming
19
7.
Aandachtspunten
20
Bijlagen Bijlage I: Overzichtskaart afkoppelmaatregelen Gilze
Pagina 3
5
1. INLEIDING De gemeente Gilze en Rijen heeft aan Akertech de opdracht gegeven om een afkoppelplan op te stellen. Daarnaast is ook aangegeven dat er behoefte is om het hydraulisch functioneren van het stedelijk watersysteem, voor en na uitvoering van de afkoppelmaatregelen, te toetsen. Het voorliggend document betreft het Masterplan afkoppelen voor de kern Gilze. Voor de kernen Rijen en Molenschot worden afzonderlijke afkoppelplannen opgesteld.
AANLEIDING
1.1
De aanleiding voor het opstellen van het afkoppelplan voor de kern Gilze is de Motie van de Raad om versneld te gaan afkoppelen in de gemeente Gilze en Rijen naar aanleiding van wateroverlast in de praktijk bij een hevige neerslaggebeurtenis in juni 2020.
DOEL
1.2
Het doel voor het opstellen van het afkoppelplan voor de kern Gilze is meerledig: -
Voorkomen en beperken van wateroverlast bij hevige en extreme neerslaggebeurtenissen;
-
In beeld brengen van doelmatige afkoppelmogelijkheden;
-
De afkoppelmaatregelen in beeld te krijgen zodat er snel kan worden meegelift met andere werkzaamheden in de openbare ruimte;
-
1.3
Een prioritering voor uitvoering van de afkoppelmaatregelen. AANPAK
Voor het opstellen van het Masterplan is gestart met het verzamelen, inventariseren en analyseren van de beschikbare gegevens. Over de verzamelde gegevens heeft afstemming plaatsgevonden betreffende de correctheid van deze informatie. Op basis van de verzamelde gegevens zijn de uitgangspunten
beschreven
welke
van
toepassing
zijn
voor
het
bepalen
van
de
afkoppelmogelijkheden in de kern Gilze. Deze afkoppelmogelijkheden zijn op een overzichtskaart verwerkt samen met de belangrijkste uitgangspunten. Verder is Gilze opgedeeld in verschillende afstromingsgebieden,
gebaseerd
op
het
aanwezige
hoogteverschil.
De
verdeling
in
afstromingsgebieden dient ervoor om hemelwater zo hoog mogelijk vast te houden alvorens het af kan stromen richting lagergelegen gebieden. Om altijd een afvoermogelijkheid te behouden is hiervoor ook een routing op de afstromingskaart weergegeven. Op basis van de beschreven afkoppelmogelijkheden is per afstromingsgebied een indicatie gegeven hoeveel hemelwater er binnen het afstromingsgebied geborgen kan worden wanneer de afkoppelmogelijkheden nader worden uitgewerkt. Tot slot is er een prioritering voor uitvoering van afkoppelmaatregelen beschreven. Voor de uitvoering van deze afkoppelmaatregelen is tevens een globale kostenraming opgesteld.
Pagina 4
2. GEBIEDSKENMERKEN 2.1
HOOGTEVERLOOP (AHN3)
Het hoogteverloop is een belangrijke factor voor het maken van strategische keuzes voor het verwerken van hemelwater. Met deze informatie kunnen doelmatige keuzes gemaakt worden voor afstromings-/afvoerrichtingen en bergingslocaties. Het zuidelijke deel is het hoogstgelegen op ca. 18 m +NAP en het noordoostelijke deel het laagst gelegen op ca. 11 m +NAP.
Figuur 1: Hoogteverloop Gilze (AHN3)
2.2
GRONDWATERSTAND
Voor de mogelijkheden van infiltratie en ondergrondse waterberging is het van belang om te kijken naar de grondwaterstand in relatie tot de maaiveldhoogte. Voor het bepalen van de grondwaterstand zijn de meetgegevens uit het grondwatermeetnet van de gemeente Gilze en Rijen aangeleverd door de gemeente. De data van de gemeten grondwaterstanden hebben betrekking op de periode van 2016 t/m 2021. In figuur 2 zijn de locaties van de peilbuizen uit het grondwatermeetnet weergegeven met de hoogst gemeten grondwaterstand. Om na te gaan hoeveel ruimte er is voor eventuele ondergrondse berging is gekeken naar het verschil tussen de maaiveldhoogte en de hoogst gemeten grondwaterstand. Uit de figuur valt te concluderen dat met name in het noordwesten een groter verschil is tussen het maaiveld en de hoogst gemeten grondwaterstand. Hoe verder richting het oosten des te kleiner wordt het verschil tussen het maaiveld en de grondwaterstand. Dit verschil is het kleinst naast de N260, waar de ondergrond het minst geschikt is voor infiltratie en ondergrondse waterberging.
Pagina 5
Figuur 2: Grondwaterstanden in Gilze (HG = Hoogste grondwaterstand)
2.3
BODEMGESTELDHEID
Voor het bepalen van de bodemdoorlatendheid is de beschikbare bodeminformatie op Dinoloket geraadpleegd. In de kern Gilze zijn in totaal 30 booronderzoeken te vinden op Dinoloket. In figuur 3 zijn de locaties van deze booronderzoeken weergegeven. De bodemonderzoeken in het noorden van de kern tonen uitsluitend zand ondergronden. Zand ondergronden zijn geschikt voor infiltratie door de goede bodemdoorlatendheid, bij zand is dit ongeveer 1-5 m/dag. In het zuiden van de kern bestaat de ondergrond ook voornamelijk uit zand, echter zijn er veel boringen waar een leem, klei of veen laag is aangetroffen. Deze grondsoorten hebben een mindere bodemdoorlatendheid, ongeveer 0,05 m/dag. De geschiktheid van infiltratie in het zuiden is per locatie afhankelijk op basis van de aanwezigheid van scheidende lagen.
Pagina 6
Figuur 3: Locaties boringen Gilze
2.4
WATERLOPEN
Voor het afkoppelen van hemelwater speelt de ligging van watergangen een belangrijke rol. De watergangen zorgen voor de verdere afvoer van water weg uit het stedelijk gebied, met name wanneer het niet lokaal kan infiltreren of geborgen kan worden heeft deze afvoer een belangrijke functie. Daarnaast worden watergangen ingezet voor de vertraagde leegloop van het stedelijk watersysteem. Figuur 4 toont de watergangen rondom de kern Gilze. Te zien is dat er veel watergangen aanwezig zijn. In het oosten en zuidwesten van de kern zijn veel A- en B-watergangen te vinden. In het noorden zijn nauwelijks A- en B-watergangen aanwezig. In het noorden zijn de vijvers “Water aan de Warande” en “Klein Zwitserland” te vinden.
Pagina 7
Figuur 4: Watergangen rondom Gilze
2.5
RIOLERING
In Gilze is voor een deel gemengde riolering aanwezig. Het industrieterrein De Broekakkers en het westen van Gilze zijn gescheiden gerioleerd. Daarnaast zijn er door de kern heen nog verschillende locaties van een kleinere omvang waar gescheiden riolering of infiltratieriolering aanwezig is. Voor deze reeds afgekoppelde locaties is nog onvoldoende in beeld welke oppervlakken zijn afgekoppeld en wat het effect hiervan is op het functioneren van het watersysteem van Gilze. In figuur 5 is de vrij verval riolering van Gilze weergegeven.
Pagina 8
Figuur 5: Riolering Gilze
2.6
LEEFTIJD RIOLERING
Riolering heeft een geschatte levensduur van ca. 60 jaar. Als het deze leeftijd bereikt zou het theoretisch gezien aan vervanging toe zijn. Deze vervanging kan dan nog uitgesteld worden door reparaties of renovaties aan en van de riolering. Daarnaast wordt op basis van inspecties beoordeeld wanneer riolering vervangen dient te worden of dat reparaties voldoende zijn. Op basis van de leeftijd van de riolering kan een inschatting gemaakt worden waar de riolering als eerste vervangen dient te worden. In figuur 6 is de leeftijd van de riolering weergegeven. In het noorden en midden van de kern is riolering aanwezig van voor 1960. De riolering in het zuidoosten van de kern heeft een leeftijd van 50 tot 60 jaar.
Pagina 9
Figuur 6: Leeftijd riolering in Gilze
2.7
VERHARD OPPERVLAK
Als basis is voor de inventarisatie van de afstromende verharding, welke is aangesloten op de gemengde riolering, de informatie van het BRP uit 2015 gebruikt. De hoeveelheid van deze verharding in de kern Gilze bedraagt volgens het BRP 39,4 hectare. Ten behoeve van het opstellen van dit Masterplan is er op basis van de gegevens uit 2015 een nieuwe inventarisatie uitgevoerd en is de verhardingskaart aangepast op basis van de beschikbare verharding en rioolgegevens van 2020. De hoeveelheid afstromende verharding aangesloten op de gemengde rioleringen in de kern Gilze bedraagt ca. 44,1 hectare. In figuur 7 is de afstromende verharding welke is aangesloten op de gemengde riolering weergegeven. Daarbij is onderscheid gemaakt in wegen en panden. De bepaling van de hoeveelheid verharding die is aangesloten op de gemengde riolering is in dit geval nog niet erg nauwkeuring. Hiervoor ontbreken nog revisies en aanvullende informatie over het afgekoppelde oppervlak op locaties waar recent infiltratieriolering en gescheiden riolering is aangelegd. Dit heeft verder een beperkte invloed op de uitwerking van het Masterplan afkoppelen, omdat de reeds afgekoppelde gebieden buiten beschouwing worden gelaten voor het opstellen van afkoppelmaatregelen.
Pagina 10
Figuur 7: Aangesloten verharding op de gemengde riolering in Gilze
Pagina 11
3. UITGANGSPUNTEN EN RANDVOORWAARDEN 3.1
BELEID GEMEENTE GILZE EN RIJEN
In het beleid van de gemeente en Gilze en Rijen is ten aanzien van het hydraulisch functioneren van het stedelijk watersysteem als uitgangspunt opgenomen dat er geen water op straat mag worden berekend bij bui 08 uit de Kennisbank Stedelijk Water. De gemeente kent geen eisen voor een waterbergingsverplichting.
3.2
BELEID WATERSCHAP BRABANTSE DELTA
In het beleid van Waterschap Brabantse Delta is als uitgangspunt opgenomen dat er 60 mm water geborgen wordt voor afstromend hemelwater voordat er geloosd wordt op het watersysteem van het Waterschap.
3.3
UITGANGSPUNTEN
In tabel 2 zijn de uitgangspunten die van toepassing zijn op de uitwerking van het afkoppelplan, opgenomen. Tabel 2: Uitgangspunten Onderwerp Maaiveldhoogte Hoogst gemeten grondwaterstand Bodemdoorlatendheid (k-waarde)
Uitgangspunt Van 18,3 m + NAP in het zuiden naar 11,2 m + NAP in het noordoosten. Van 3,65 m-mv in het westen naar 0,17 m-mv in het oosten. 1 – 5 m/dag met veel scheidende lagen in het zuiden die de doorlatendheid sterk kunnen beïnvloeden.
Verharding op gemengde riolering
44,3 ha
Te realiseren berging
60 mm
Leeftijd Riolering
Ongeveer 60 jaar in het noorden en midden, ongeveer 50 jaar in het zuidoosten.
Aanvullend op bovenstaande uitgangspunten is ervoor gekozen om de locaties waar reeds infiltratieriolering of hemelwaterriolering aanwezig is, buiten beschouwing te laten. Hetzelfde geldt voor locaties waar dergelijke plannen in voorbereiding of uitvoering zijn.
Pagina 12
4. AFKOPPELMAATREGELEN In de navolgende paragrafen is Gilze opgedeeld in verschillende afstromingsgebieden met een uitwerking
van
de
afvoerrichting
voor
deze
gebieden.
Aanvullend
zijn
per
gebied
de
bergingsmogelijkheden in beeld gebracht. De afkoppelmaatregelen zijn tevens verwerkt op een overzichtskaart. De overzichtskaart met de afkoppelmaatregelen voor Gilze is opgenomen in bijlage I.
4.1
AFSTROMINGSGEBIEDEN
Gilze is opgedeeld in vijf afstromingsgebieden. De afstromingsgebieden zijn bepaald op basis van het hoogteverloop en de afwateringsmogelijkheden. Gebied 3 is het grootste en hoogstgelegen gebied. Afstromingsgebied
5
is
het
kleinste
afstromingsgebied
en
wordt
gescheiden
door
de
Nerhovensestraat welke is voorzien van een infiltratieriool met uitleggers richting het noorden en zuiden. Voor deze uitleggers is waarschijnlijk een aansluiting vanuit afstromingsgebied 5 is voorzien. Grote delen van de kern worden buiten beschouwing gelaten, omdat in deze gebieden al is afgekoppeld of plannen hiervoor in voorbereiding of uitvoering zijn.
Figuur 8: Afstromingsgebieden
Pagina 13
4.2
AFVOERRICHTING
Figuur 9 geeft de afvoerrichtingen weer die zijn voorzien voor de afvoer van hemelwater vanuit de afstromingsgebieden. Afstromingsgebied 1 wordt in het noorden aangesloten op de A-watergang ten zuidwesten van de onderdoorgang van de N260 onder de A58 door. Voor aansluiting van de hemelafvoer op de A-watergang is het realiseren van berging in het stedelijk watersysteem, een goede afstemming met het Waterschap en een hydraulische toetsing van het integrale stedelijke en landelijke afvoersysteem erg belangrijk gezien de water hinder en overlast in het industrieterrein. Afstromingsgebied 2 en 3 voeren af richting het oosten richting dezelfde A-watergang als afstromingsgebied 1, alleen lozen deze verder bovenstrooms ter hoogte van de Tilburgsebaan. Hiervoor gelden dezelfde aandachtspunten. Afstromingsgebied 4 wordt aangesloten op het bestaande infiltratieriool in de Kerkstraat, indien dit niet mogelijk blijkt, is er een tweede optie om het af te voeren richting de A-watergang in het zuidwesten. Afstromingsgebied 5 voert af op het bestaande IT-riool in de Nerhovensestraat.
Figuur 9: Afvoerrichting hemelwater
Pagina 14
WATERBERGING
4.3 4.3.1
Bergingsopgave
In het beleid van Waterschap Brabantse Delta is als uitgangspunt opgenomen dat er 60 mm hemelwater geborgen dient te worden voordat er geloosd mag worden op het oppervlaktewater van het Waterschap. Per afstromingsgebied is de bergingsopgave op basis van de hoeveelheid afstromende verharding in beeld gebracht. In tabel 3 is de hoeveelheid afstromend verhard oppervlak per afstromingsgebied weergegeven. Hierin is tevens onderscheid gemaakt in het type oppervlak. Daarnaast is ook de bergingsopgave per afstromingsgebied op basis van 60 mm in de tabel weergegeven. Hiervoor is voor de wegen uitgegaan van 100% en voor de daken 50% af te koppelen oppervlak. Tabel 3: Bergingsopgave per afstromingsgebied
Gebied
Verharding weg
Verharding dak
Verharding totaal
Bergingsopgave
[ha]
[ha]
[ha]
[m3]
1
2,98
1,16
4,14
2.486
2
2,92
7,13
10,05
6.032
3
2,96
7,79
10,75
6.451
4
0,47
0,93
1,40
840
5
0,09
0,41
0,50
301
4.3.2
Bovengrondse berging
Het realiseren van bovengrondse berging bestaat voornamelijk uit het realiseren van wadi’s en gedeeltelijk uit het realiseren van watergangen/greppels. Er zijn beperkt geschikte groengebieden aanwezig om in te richten als wadi. De meeste geschikte locaties zijn te vinden in afstromingsgebied 3. Figuur 10 toont de locaties die geschikt zijn voor bovengrondse waterberging. Bij het bepalen van deze locaties is (in enige mate) rekening gehouden met de functie van het huidige groengebied en de aanwezigheid van eventuele bomen. In meerdere gevallen zijn er wel bomen aanwezig op de aangewezen groenlocaties. Het realiseren van waterberging hoeft op deze locaties niet altijd ten koste te gaan van de aanwezige bomen. In sommige gevallen zal het wel ten koste gaan van de bomen of valt er meer berging te realiseren wanneer er bomen gekapt worden. Op deze locaties is het in bijna alle gevallen mogelijk om nieuwe bomen te plaatsen op deze bergingslocaties. Dit kan goed samengaan en levert vaak zelfs een mooier straatbeeld op. In bijlage 1 is de algemene overzichtskaart van het afkoppelplan opgenomen, op deze kaart zijn ook de locaties van de bomen zichtbaar.
Pagina 15
Figuur 10: Potentiële locaties bovengrondse waterberging
In de kern Gilze is in totaal ca. 1.828 m3 aan bovengrondse berging te realiseren als de aangewezen locaties
worden
ingericht
als
waterberging.
Tabel
4
toont
de
beschikbare
berging
per
afstromingsgebied voor de potentiële bovengrondse bergingslocaties op basis van een bergingsdiepte van 0,3 meter. Tabel 4: Potentiële bovengrondse waterberging
Gebied 1
Pagina 16
Bergingsvolume (m3)
Berging in mm
292
7
2
227
2
3
1.309
12
4
0
0
5
0
0
5. FASERING AFKOPPELMAATREGELEN Voor de uitvoering, van de in het voorliggende document beschreven afkoppelmaatregelen, is een fasering opgesteld. Bij het opstellen van de fasering is een prioritering gehanteerd om de doelmatigheid voor het uitvoeren van maatregelen te waarborgen. Voor het opstellen van de prioritering zijn de onderstaande vraagstellingen beantwoord. 1. Welk riool heeft de hoogste leeftijd? De riolering is het oudst in delen in het midden en noorden van Gilze met een leeftijd ouder dan 60 jaar. Daarna is het hele zuidoostelijke gebied het oudst (50-60 jaar). 2. Waar is de meeste berging mogelijk? De meeste berging is mogelijk in afstromingsgebied 3. 3. Waarmee wordt de gevoeligheid voor wateroverlast in het laagst gelegen deel van Gilze het meest beperkt? Het laagstgelegen deel van Gilze betreft industrieterrein Broekakkers, dit deel van Gilze is het gevoeligst voor het optreden van wateroverlast. Het optreden van wateroverlast wordt hier mede veroorzaakt door een beperkte afwatering van de A-watergang naast de en de ingestelde stuwpeilen. Hierover vinden gesprekken met het Waterschap plaats en zijn reeds oplossingen uitgewerkt. Onder andere het stuwpeil wordt verlaagd. Aanvullende verbeteringen voor een betere afvoer van de watergang betreffen het zo min mogelijk lozen van water op de A-watergang en dus zoveel mogelijk bovenstrooms bergen van hemelwater.
Daarnaast is onduidelijk of het gescheiden stelsel van industrieterrein Broekakkers over voldoende berging en afvoercapaciteit beschikt voor het verwerken van extreme neerslag. 4. Zijn er geplande herinrichtingslocaties en hoe wordt hier met afwatering omgegaan? Voor de Burgemeester van Poppelstraat
zijn plannen uitgewerkt voor de realisatie van
infiltratieriolering voor de afvoer van hemelwater richting de vijver “Water aan de Warande” en onder het Bisschop de Vetplein worden infiltratievoorzieningen gerealiseerd voor de berging en infiltratie van hemelwater. Beide projecten zijn buiten beschouwing gelaten in het voorliggend document. Gezien de vele afgekoppelde locaties in Gilze samen met deze twee projecten, heeft het uitvoeren van een hydraulische toetsing voor de kern Gilze prioriteit.
Op basis van de toelichting op de bovenstaande vier vragen is in samenspraak tussen de gemeente en Akertech bepaald dat de prioriteit ligt bij het afkoppelen van gebied 3 en vervolgens bij het realiseren van een (hemelwater)afvoersysteem. Ingeschat is dat hiervoor ca. 1000 meter aan hoofdafvoer benodigd is. De gemiddelde diameter van de hoofdafvoer wordt ingeschat op 600 mm. In deze hemelwaterafvoer kan ca. 280 m³ geborgen worden, wat overeenkomt met 2,6 mm ten opzichte van de verharding van gebied 3. Voor de inzameling van hemelwater is ingeschat dat hiervoor 1500 meter hemelwaterriool benodigd is met een gemiddelde diameter van 400 mm. Hierin kan ca. 190 m³ geborgen worden, wat overeenkomst met 1,8 mm ten opzichte van de verharding van gebied 3.
Pagina 17
Naast de prioritering voor uit te voeren afkoppelmaatregelen heeft het uitvoeren van een hydraulische toetsing op het functioneren van het watersysteem de prioriteit. Met behulp van deze toetsing kunnen doelmatigere keuzes gemaakt worden alvorens er maatregelen verder uitgewerkt worden. Hieronder is de fasering voor de verdere uitwerking voor Gilze in voorkeursvolgorde beschreven. 1. Toetsen hydraulisch functioneren watersysteem Gilze. 2. Realiseren bovengrondse berging afstromingsgebied 3. 3. Realiseren hemelwaterafvoer afstromingsgebied 3.
Pagina 18
6. KOSTENRAMING Voor de voorgestelde afkoppelmaatregelen met de meeste prioriteit, zijn de globale kosten in beeld gebracht. Voor de uitwerking van de kostenraming zijn de onderstaande kosten per m³ waterberging gehanteerd. Dit betreft een indicatie van de kosten gebaseerd op ervaring en de beschikbare kostenkengetallen.
De
genoemde
prijzen
betreffen
de
aanlegkosten,
deze
zijn
inclusief
werkzaamheden aan verhardingen en staartkosten en exclusief BTW en VAT-kosten. Tabel 5: Aanlegkosten per m3 berging
Type
Aanlegkosten per m³ berging
Wadi
€
125,00
Voor de uitwerking van de kostenraming zijn de onderstaande kosten per meter HWA-riool gehanteerd. Dit betreft een indicatie van de kosten gebaseerd op de kostenkengetallen uit de Kennisbank Stedelijk Water. De genoemde prijzen betreffen de aanlegkosten, deze zijn exclusief de engineeringskosten. Tabel 6: Aanlegkosten riolering per meter
Diameter HWA-riool (mm)
Aanlegkosten per m1
400 600
€ €
250,00 330,00
Met de bovengenoemde kostenkengetallen is op basis van de bepaalde hoeveelheden voor de uitwerking van de verschillende fases de onderstaande kostenraming opgesteld. De globale kosten voor de uitvoering van de werkzaamheden zijn per fase vermeld. Deze prijzen zijn exclusief de engineeringskosten. Tabel 7: Kostenraming per fase
Fase Fase 2 Fase 3 Totaal
Pagina 19
HWA-riool (m) 400 mm 600 mm 1500
1000
Berging (m³) 1.309 470 1.779
Kosten € € €
163.625,00 705.000,00 868.625,00
7. AANDACHTSPUNTEN Na het opstellen van het Masterplan afkoppelen Gilze zijn er nog een aantal aandachtspunten waar rekening mee gehouden dient te worden bij het maken van keuzes voor verdere uitwerking van de afkoppelmaatregelen. Hieronder zijn deze aandachtspunten opgesomd: •
De huidige situatie betreffende de reeds afgekoppelde gebieden is onvoldoende in beeld evenals het hydraulisch functioneren van de huidige situatie. Aanbevolen wordt om voorafgaand aan de verdere uitwerking de huidige situatie in beeld te brengen en dit hydraulisch te toetsen. Hiermee kan beoordeeld worden wat het effect is van de reeds afgekoppelde gebieden en kunnen de meest doelmatige en strategische vervolgstappen bepaald worden.
•
Benodigde diameters voor de hemelwaterafvoeren zijn niet bepaald. Er wordt geadviseerd om de diameters van de hoofdafvoeren vooraf te bepalen, rekening houdend met toekomstige aansluitingen.
•
Met de voorgestelde bergingsmogelijkheden kan geen 60 mm geborgen worden. Aanvullende berging kan o.a. gerealiseerd worden in waterbergende wegfundatie. Voor de noodzaak hiernaar wordt aanbevolen om voorafgaand de kwetsbaarheid op wateroverlast in beeld te brengen.
Pagina 20
BIJLAGEN
Bijlage(n) behorende bij 2020086-002 Masterplan afkoppelen Gilze v1.0 RP 02-06-2021
Bijlage I Overzichtskaart afkoppelmaatregelen Gilze
Bijlage(n) behorende bij 2020086-002 Masterplan afkoppelen Gilze v1.0 RP 02-06-2021