ap 13a memo inzake rioolheffing en ontkoppelen hemelwaterafvoer

MEMO -------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------Aan

raadscommissie Middelen

Van

college van B&W

Onderwerp

onderzoek mogelijkheden financiële tegemoetkoming bij afsluiten hemelwaterafvoer

Datum

7 mei 2021

Zaak Green Valley

343559

-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------In de raadsvergadering van 17 december 2020 is bij de behandeling van de belastingverordeningen een vraag gesteld die betrekking heeft op de (on)mogelijkheden voor het realiseren van een financiële prikkel in de rioolheffing. Kern van de vraag was of het mogelijk is om korting op de rioolheffing te geven aan inwoners en bedrijven die maatregelen nemen voor het afsluiten van woningen en bedrijven van de hemelwaterafvoer. Deze memo gaat in op deze vraag. Hieronder treft u de overwegingen naar aanleiding van deze vraag en onze conclusie aan. Overwegingen Subsidieregeling Klimaatbestendig Gilze en Rijen Op 17 februari 2020 heeft de gemeenteraad een motie aangenomen waarbij onder andere opgeroepen werd om: Onderzoek te doen naar de mogelijkheden om te komen tot een subsidieregeling voor klimaatbestendige maatregelen voor onze inwoners en bedrijven waar mogelijk binnen bestaande budgetten. Deze motie is uitgevoerd en op basis hiervan is de Subsidieregeling Klimaatbestendig Gilze en Rijen door de raad vastgesteld. Deze subsidieregeling zet in op het vergroenen van tuinen en daken en biedt subsidiemogelijkheden voor een vijftal maatregelen: 1. Tegel eruit, groen erin 2. Het plaatsen van een regenwatervijver 3. Waterdoorlatende verharding 4.

Het plaatsen van een groen dak 5. Het plaatsen van een regenton Met deze subsidieregeling worden inwoners gestimuleerd om minder regenwater te lozen op het riool. Rioolheffing Deze belasting heeft een retributief karakter waarbij de opbrengst wordt beperkt tot de kosten die de gemeente maakt. In de kosten zijn ook de kosten voor afvoer van hemelwater opgenomen. Als de doelstelling van 100% kostendekking de doelstelling blijft, dan kan dat niet bij de huidige wijze van heffing.

Bij rioolheffing is een rioolafvoerrecht en een rioolaansluitrecht of een combinatie van deze twee mogelijk. Bij een rioolaansluitrecht is de eigenaar de belastingplichtige en bij het afvoerrecht de gebruiker. Dit moet ook terug komen in de heffingsgrondslag. Bij het aansluitrecht is het hebben van een aansluiting op de riolering belastingplichtig. Bij het afvoerrecht ontstaat de belastingplicht door het gebruik van de riolering. De gemeente Gilze en Rijen heeft op dit moment een rioolafvoerrecht waarbij de gebruiker belastingplichtig is op grond van de hoeveelheid afgevoerd water. Dit laatste is gebaseerd op de hoeveelheid aangevoerd water door Brabant Water. Brabant Water voert ook de heffing namens de gemeente uit. Het vrijstellen van rioolheffing bij het afsluiten van de hemelwaterafvoer is op dit moment niet mogelijk aangezien het hemelwater geen onderdeel uitmaakt van de grondslag. Om een dergelijke vrijstelling te realiseren is dus eerst de invoering van een tarief rioolaansluitrecht noodzakelijk. Dit moet opgelegd worden aan de eigenaar, omdat deze de bevoegdheid heeft om het hemelwater af te sluiten. Voorbeelden van gemeenten die dit hebben zijn Son en Breugel en Venray. Deze heffen een vast bedrag per jaar op basis van het eigendom op 1 januari van het belastingjaar. De VNG heeft onlangs een nieuwe modelverordening rioolheffing opgesteld.

Hierin zijn drie varianten opgenomen waarbij de zogenaamde brede rioolheffing tot zijn recht komt. Hiermee wordt bedoeld dat de aansluiting op de riolering geen noodzaak meer is voor het heffen van rioolheffing. Gelet op de verantwoording voor grondwater en hemelwater naast het vuilwater zijn er nieuwe heffingsmogelijkheden die in deze verordening tot zijn recht komen. Deze drie varianten zijn: Variant 1: vast tarief eigenaren en gebruikers met differentiatie voor percelen met of zonder drinkwateraansluiting Variant 2: waarde in het economische verkeer (WOZ en BRWBR) en differentiatie woningen/niet-woningen of waardeklassen gebaseerd op een percentage of vast bedrag Variant 3: waterverbruik/-toevoer voor het gebruik, vast bedrag voor eigenaren (zie eerste variant) Als uw Raad zou besluiten tot invoering van een heffing bij de eigenaar moet onderzocht worden of we voor dit deel nog gebruik kunnen maken van de nota van Brabant Water voor het opleggen van de aanslagen. Omdat de belastingplichtige de eigenaar wordt en niet de gebruiker, is het door Brabant Water gebruikte bestand in dat geval niet meer bruikbaar. De overeenkomst met Brabant Water voor de heffing loopt echter tot in ieder geval 2026 door. Naast deze praktische complicatie is er ook geen goede manier om te bepalen welke objecten zijn afgesloten.

Ook het indirect lozen op de riolering via bijvoorbeeld een sloot ontslaat de belastingplichtige namelijk niet van betalen. Daarnaast gaat het hier om toezicht op de ondergrondse infrastructuur. Dit maakt een eventuele controle in het kader van de belastingheffing, waarbij het immers om alle adressen in de gemeente gaat, intensief. Hiervoor zijn geen middelen geraamd en dekking zal gezocht moeten worden binnen het gesloten circuit van de rioolheffing. Dit leidt tot hogere kosten voor alle belastingplichtigen. Omdat de rioolheffing een gesloten circuit betreft, betekent verlaging voor een bepaalde groep gebruikers tegelijkertijd een verhoging voor de overige gebruikers. Daarbij dient ook rekening gehouden te worden met vaste jurisprudentie waaruit blijkt dat differentiatie naar gebruiksdoel doorgaans niet toegestaan is door de rechter. Zo is het de gemeente Sliedrecht onlangs verboden om (voor het eigenaarsdeel) een aparte regeling voor kerken te maken.

Ten slotte wordt opgemerkt dat de systematiek van rioolheffing in alle drie de ABG-gemeenten is gebaseerd op verbruik. De tarieven en de hoeveelheid water waarover een tarief gerekend wordt verschillen, maar de wijze van heffing etc. zijn gelijk. Dit komt de efficiëntie van de ABG-organisatie ten goede. Veranderingen die leiden tot minder harmonisatie zijn uit dat oogpunt onwenselijk. Bredere discussie De problematiek voor het middels de belastingheffing stimuleren van verduurzaming zoals het aanbrengen van zonnepanelen, vergroenen van daken, aanbrengen warmtewisselaars, isolatie van gebouwen maar ook het afsluiten van de hemelwaterafvoer is ook bij de landelijke politiek aan de orde. Bij de behandeling van het Belastingplan 2019 is de regering bij motie (Lodders / Van Weyenberg) verzocht een voorstel te ontwikkelen waarmee zonnepanelen standaard buiten de OZB gehouden worden (vrijstelling). Daarbij werd gevraagd te onderzoeken hoe vormen van verduurzaming in de toekomst niet ontmoedigd worden door hogere lokale lasten. Minister Ollongren van Binnenlandse Zaken heeft in een brief van 14 januari 2021 aan de Tweede Kamer aangegeven dat een wettelijke belastingvrijstelling via de OZB of de WOZ de nodige uitvoeringsproblemen kent. Een subsidie of ‘groene’ heffingskorting is volgens haar een beter oplossing.

Zo’n groene heffingskorting kan worden vormgegeven door een vermindering van de verschuldigde belasting nadat het verschuldigde belastingbedrag (bijvoorbeeld voor OZB, Leges en rioolheffing) is berekend. Een eventuele verplichte groene heffingskorting vraagt wel om een wetswijziging. De minister wil met de VNG in gesprek over hoe op lokaal niveau verduurzaming door huiseigenaren bevorderd kan worden en of een (verplichte) groene heffingskorting daar aan kan bijdragen. Momenteel is de uitvoering van deze groene heffingskorting dus nog niet mogelijk. Conclusie De vraag om inwoners die hemelwater afkoppelen van het rioolstelsel korting te geven op de rioolheffing is bij de huidige heffingsmethodiek niet uitvoerbaar. Inwoners worden momenteel met een subsidieregeling gestimuleerd om af te koppelen. Deze regeling is ook gunstiger voor de inwoners, omdat ze de investering (kort na aanschaf) deels terugkrijgen via de beschikbare subsidie indien aan de voorwaarden wordt voldaan en ze deze aanvragen. Tevens voorkomt deze manier van werken grote uitvoeringslasten, extra personele inzet vanwege controles, het verschuiven van de lasten tussen huishoudens en het afwijken van geharmoniseerd beleid binnen de ABG-gemeenten.

Mocht het overleg van minister Ollongren van Binnenlandse Zaken met de VNG leiden tot een veranderingen in het lokaal belastingstelsel met het oog op verduurzaming, dan zullen we uiteraard bekijken of en hoe dit in Gilze en Rijen toe te passen is, bij voorkeur geharmoniseerd met de andere ABG-gemeenten. Overigens dient het lokaal belastinggebied volgens het college dan ook in een breder verband herzien te worden, waarbij ook de omvang en de stabiliteit van het gemeentefonds een belangrijke rol spelen.

-0-0-0-0-0-