ap 12 raadsvoorstel inzake jaarstukken 2020 en ontwerpbegroting 2022 GGD Hart voor Brabant

RAADSVOORSTEL Raadsvergadering: Behandelend medewerker: Cluster: Afdeling

17 juni 2021 Harrie Mayen

Agendapunt: Portefeuillehouder:

Sociaal Beleid Sociaal Beleid

Programma:

12 wethouder Zwarts

Voorstel tot kennisnemen van de jaarrekening 2020 en het niet indienen van een zienswijze tegen de begroting 2022 van de GGD Hart voor Brabant

1. Samenvatting Aanleiding: De GGD Hart voor Brabant (GGD HvB) is een gemeenschappelijke regeling (GR) van 20 (in 2022) gemeenten in Midden-Brabant en Brabant-Noordoost. De GGD voert voor ruim 1 miljoen inwoners in zijn werkgebied taken uit op het gebied van de publieke gezondheidszorg in opdracht van de gemeente(n). Dit gebeurt op basis van de Wet publieke gezondheid (Wpg) in de vorm van een basispakket. De inhoud van een groot deel van de taken uit de Wpg is wettelijk bepaald. Denk hierbij aan infectieziektebestrijding, technische hygiënezorg en de uitvoering van de basistaken door de jeugdgezondheidszorg. Het pakket geldt voor alle gemeenten en wordt betaald uit een bijdrage per inwoner. De activiteiten die de GGD uitvoert voor alle gemeenten, zitten in het uniform deel van het basispakket. De GGD stuurt elk jaar de ontwerpbegroting van het volgende jaar naar alle gemeenten (bijlage 2). De ontwerpbegroting is een concrete uitwerking van de Kadernota 2022, waarvan uw raad eerder dit jaar heeft kennisgenomen en de beleidsvisie 2019 - 2023 van de GGD Hart voor Brabant. Op grond van artikel 35 lid 3 van de Wet gemeenschappelijke regelingen kunnen de raden van de deelnemende gemeenten hun zienswijze op de ontwerpbegroting naar voren brengen, vóórdat het algemeen bestuur (AB) de begroting vaststelt. De begrotingsvergadering van het AB is dit jaar op 8 juli 2021.

Tevens kunnen de gemeenteraden kennis nemen van de jaarrekening en het jaarverslag van het voorgaande jaar (bijlage 3), hiervoor gelden geen wettelijke bepalingen over het geven van een zienswijze. Gevraagde beslissing: 1. Ten aanzien van de ontwerpbegroting 2022 van de GGD Hart voor Brabant en de daarin voorgestelde gemeentelijke bijdrage van € 34,90 per inwoner geen zienswijze in te dienen. 2. Kennisnemen van de jaarstukken (inclusief de jaarrekening) 2020 van de GGD Hart voor Brabant. Beoogd effect: De GGD HvB bewaakt, beschermt en bevordert de gezondheid van alle burgers, met speciale aandacht voor kwetsbare inwoners en de jeugd. Met deze ontwerpbegroting wil de GGD bijdragen aan een gezonde basis voor iedereen, zodat al onze inwoners kunnen participeren. RS21.00056 RS21.00056 Zaaknummer: 341336

Dit draagt bij aan de impact die wij willen bereiken namelijk een inclusieve samenleving waarin iedereen naar eigen vermogen kan meedoen. 2. Onderbouwing, aanpak, uitvoering 1.1. De inhoudelijke koers zoals die in de ontwerpbegroting 2022 wordt beschreven is een concrete uitwerking van de ambities zoals geformuleerd in de Beleidsvisie 2019-2023 en de kadernota 2022 van de GGD Hart voor Brabant. De kadernota 2022 bouwt beleidsmatig voort op de beleidsvisie 2019 - 2023 van de GGD HvB. De ontwerpbegroting 2022 is een concrete uitwerking van deze stukken. Op 29 maart jl. heeft de gemeenteraad besloten geen bezwaar te hebben op de inhoudelijk koers van de Kadernota 2022. Corona Door de corona crisis staan de ontwikkelambities van de GGD HvB, zoals geformuleerd in de beleidsvisie 2019-2023, onder druk. De crisis heeft impact op de stand van de publieke gezondheid van onze inwoners. COVID-19 is voor veel mensen een vervelende ziekte, met een lange nasleep en in sommige gevallen zelfs overlijden of blijvende gezondheidsschade tot gevolg. Maar ook de overheidsmaatregelen die werden ingesteld om het virus te beteugelen, hebben effect op de gezondheid van onze inwoners. Dit vraagt om een heroverweging van eerder geformuleerde inhoudelijke beleidsdoelstellingen, en een accentverschuiving naar gezond leven met Corona. Een voorbeeld hiervan is de actualisatie van het basispakket.

Dit is nu tijdelijk opgeschort. Naar verwachting wordt dit medio 2021 weer opgestart en worden de effecten van de corona crisis op de gezondheid meegenomen in de uitwerking. Inhoud Ontwerpbegroting In de beleidsvisie 2019 - 2023 van de GGD Hart voor Brabant zijn 3 speerpunten benoemd waar de GGD zich de komende jaren op richt: de klant centraal, verbinden met het veld en vernieuwen. De speerpunten worden in deze ontwerpbegroting in concrete activiteiten vertaald. In de ontwerpbegroting geeft de GGD per taak aan wat de ambities zijn, wat ze daarvoor gaan doen en hoe ze dat gaan meten. Voor het eerst benoemt de GGD dit jaar ook streefwaarden. Op deze manier beoogt de GGD de sturing en verantwoordelijkheid op de bedrijfsvoering te vergroten. De komende jaren werkt de GGD deze streefwaarden verder uit op basis van voor gemeenten betekenisvolle indicatoren. De taken van de GGD zijn: jeugdgezondheid; gezondheidsbescherming; gezondheidsbevordering en leefstijl; monitoren, signaleren en advies; toezicht houden; publieke gezondheid bij rampen en crises; openbare geestelijke gezondheidszorg (OGGZ). Het programma beheersing en bestrijding van het coronavirus is hieraan toegevoegd. 1.2. De inwonersbijdrage wordt vastgesteld volgens de vooraf afgesproken methodiek. In de kadernota 2022 was een prognose opgenomen voor de gemeentelijke bijdrage per inwoner, te weten € 34,61.

Hierin waren ook twee PM posten opgenomen. Prenataal huisbezoek kwetsbare zwangeren en MenACWY-vaccinatie. Beiden zijn nu niet opgenomen in de inwonersbijdrage voor 2022. Dit doordat de invoering hiervoor is uitgesteld en onduidelijk is hoeveel middelen er in het gemeentefonds gestort zullen worden om deze programma’s uit te kunnen voeren. Later dit jaar zal de GGD hiervoor met een separaat voorstel komen. Het zal gaan om een begrotingswijziging 2021 die ook effect heeft op de inwonersbijdrage van 2022.

2

Indexering inwonersbijdrage 2022 Deze prognose is gebaseerd op: a. de bijdrage voor het basispakket in 2021 b. de voorlopige indexering door de gemeente Tilburg Indexering van de inwonerbijdrage gebeurt conform vaste afspraak op basis van het systeem van de gemeente Tilburg. Jaarlijks voorspelt de gemeente Tilburg de loon- en prijsstijgingen, met cijfers van het Centraal Planbureau. Ze corrigeert dan ook voor de werkelijke ontwikkelingen in het vorige jaar. Op de lange termijn sluit de index daardoor precies aan op de werkelijke ontwikkelingen. De eerste raming van Tilburg resulteerde in een voorlopige indexering van 1,54% zoals opgenomen in de Kadernota 2022. In maart volgde een bijstelling van het voorlopige indexeringscijfers naar 2,39%. De kosten die de GGD heeft gemaakt door COVID-19 hebben geen effect op de inwonersbijdrage. Alle kosten declareert de GGD direct bij het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS). Met het vaststellen van de huisvestingsvisie in november 2017 en de herhuisvestingsoperatie die daaruit volgt, wil het bestuur van de GGD een structurele besparing bewerkstelligen. Naar de huidige inzichten verwacht de GGD structureel ongeveer €450.000 per jaar te besparen. Pas na realisatie van alle vijf de locaties kan een definitieve (besparings-)rekening worden opgemaakt.

Ook dan kan een besluit worden gemaakt over de aanwending van deze besparing. Er wordt verwacht dat deze besluitvorming in 2022 plaats kan vinden, waarna de structurele inzet van deze vrijgekomen middelen in de begroting van 2023 kan worden verwerkt. 1.3. De GGD presenteert een sluitende ontwerpbegroting 2022 De ontwerpbegroting is sluitend met een algemene reserve van € 2,3 miljoen die toereikend is voor het opvangen van de risico's. De meerjarenbegroting geeft een stabiel beeld. De kengetallen laten zien dat de GGD een gezonde financiële positie heeft. 2.1. Volgens de Wet gemeenschappelijke regelingen krijgen gemeenteraden het jaarverslag ter kennisname toegestuurd. In het jaarverslag 2020 doet de GGD HvB verslag van zijn taken binnen het programma Publieke Gezondheid: Samen sterk voor gezondheid. Het jaar 2020 stond voor de GGD HvB voor een belangrijk deel in het teken van de beheersing en bestrijding van het coronavirus. Het werkgebied van de GGD HvB werd het eerst het hardst getroffen, met grote gevolgen voor onze inwoners, voor de GGD HvB als organisatie en de dienstverlening. In het jaarverslag geeft de GGD aan welke activiteiten zijn uitgevoerd en wat het effect van corona is geweest. Corona De gemaakte kosten voor de coronabestrijding zijn volledig ten laste gekomen aan het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport.

In het jaarverslag schetst de GGD een beeld van de impact die de corona heeft gehad in de uitvoering van de normale dienstverlening en ontwikkelambities in 2020. De inzet van de GGD HvB voor de bestrijding van het coronavirus is groot maar het risico van directe nadelige financiële gevolgen voor de organisatie is nihil als gevolg van de meerkostenregeling die de GGD op 20 juli 2020 met het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport overeenkwam. Het gaat hier om een bedrag van € 17 miljoen dat wordt gecompenseerd door het Ministerie van VWS in het kader van de Corona meerkostenregeling, en bijna € 16 miljoen bij RIVM ten laste van het OGZ-diagnostiek budget voor de kosten van de laboratoriumtesten.

3

Jaarrekening 2020 De jaarrekening 2020 van de GGD geeft een positief resultaat van€ 247.394,00. Conform bestaand beleid wordt het resultaat toegevoegd aan de algemene reserve, zolang deze reserve niet boven of beneden de afgesproken bandbreedte komt. De algemene reserve bedraagt per 31 december 2020 € 1,9 miljoen, de ondergrens van de algemene reserve is € 1,5 miljoen. Om voldoende financiële buffer te behouden voor plotselinge en niet voorzienbare financiële tegenvallers vloeit het resultaat daarom terug naar de algemene reserves. De accountant heeft over 2020 een goedkeurende verklaring op getrouwheid en rechtmatigheid afgegeven. 3. Alternatieven Er zijn geen realistische alternatieven. 4. Lasten, baten en dekking De gemeentelijke bijdrage voor het basistakenpakket en lokale accenten 2022 komt uit op 26.742 inwoners maal € 34,90 = € 933.296. Daarnaast is sprake van de jaarlijkse teruggave van compensabele BTW (-/- € 15.463), de afname van extra plustaken (+ € 7.333) en de afspraken m.b.t. het consultatiebureau in Gilze (+ € 30.000). Deze laatste drie bedragen zijn gebaseerd op de werkelijkheid 2020 en zijn inschattingen. De totale bijdrage aan de GGD komt hiermee naar schatting uit op € 955.566. voor 2022 (€ 933.296 -/- € 15.463 + € 7.733 + € 30.000). Afgezet tegen de begroting 2022 van € 926.105 ontstaat een verschil van - € 29.461. De indexering ad.

€ 32.024 halen we uit de stelpost indexeringen. Hierna resteert er voor de jaren 2021-2025 een voordeel van jaarlijks ca. € 2.563. Dit voordeel wordt veroorzaakt door een lagere bijdrage aan plustaken en hebben we verwerkt in de 1e tussentijdse rapportage 2021. Er ontstaat dan onderstaand financieel overzicht:

5. Duurzaamheid Niet van toepassing. 6. Commissiebehandeling De commissiebehandeling heeft niet tot aanpassing van dit voorstel geleid.

4

7. Relatie ABG-organisatie Binnen ABG verband wordt deelgenomen in twee verschillende gemeenschappelijke regelingen voor wat betreft de GGD. Dit is een gevolg van de regio indeling. Dat is de reden dat er geen ABG-brede harmonisatie van het beleid plaatsvindt. 8. Risico’s Op het moment van schrijven van deze notitie is de corona crisis nog niet voorbij. De crisis vraagt op dit moment nog altijd een grote inzet van de GGD HvB en haar medewerkers. De GGD heeft landelijke taken gekregen rondom het vaccineren, testen en bron- en contactonderzoek. Dit zorgt ervoor dat de GGD HvB veel extra mensen in dienst heeft moeten nemen om deze taken uit te kunnen voeren. De GGD HvB is voor haar reguliere dienstverlening afhankelijk van de golven van de landelijke corona maatregelen. Hierdoor staan ook de ontwikkelambities van de GGD HvB onder druk. Denk hierbij bijvoorbeeld aan het actualiseren van het basispakket. Hoelang deze crisis nog voortduurt en welke impact dit heeft op de inzet van de GGD HvB, is op dit moment nog onduidelijk. Het is nog onzeker wát na de coronacrisis de effecten zijn op publieke gezondheid, maar dát ze er in meer of minder mate zullen zijn staat vast. Mogelijk vraagt dit ook om een structurele aanpassing van een aantal van de taken op het vlak van gezondheidsbescherming en -bevordering waarmee dit wel financiële gevolgen heeft voor de exploitatie. 9.

Vervolg Planning: Het Algemeen Bestuur stelt tijdens de vergadering van 8 juli 2021 de jaarstukken 2020 en de begroting 2022 vast. Communicatie: De portefeuillehouder Volksgezondheid meldt een eventueel door uw raad geformuleerde zienswijze in de vergadering van het Algemeen Bestuur van de GGD op 8 juli 2021.

BURGEMEESTER EN WETHOUDERS VAN GILZE EN RIJEN

R.M. (René) Wiersema secretaris Bijlage(n):

1. 2. 3. 4.

D.A. (Derk) Alssema burgemeester

Brief jaarstukken 2020 en begroting 2022 Samen gezond vooruit begroting 2022 Gezondheid in tijden van crisis jaarstukken 2020 Accountantsverslag 2020

5

Agendapunt 12. Vergadering d.d. 17 juni 2021. DE RAAD VAN DE GEMEENTE GILZE EN RIJEN;

gezien het voorstel, genummerd RS21.00056, van het college van burgemeester en wethouders; gelet op het bepaalde in de gemeenschappelijke regeling GGD Hart voor Brabant; besluit: 1. 2.

kennis te nemen van de jaarstukken 2020 van de GGD Hart voor Brabant; kennis te nemen van de ontwerpbegroting 2022 van de GGD Hart voor Brabant en de daarin opgenomen bijdrage van € 34,90 per inwoner en geen zienswijze in te dienen.

Aldus vastgesteld in de openbare vergadering van 17 juni 2021. DE RAAD VOORNOEMD, de griffier,

de voorzitter,

S. van Dijk

D.A. Alssema