ap 12 memo inzake participatie transitievisie warmte
Tekst van het document
MEMO -------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------Aan
raadscommissie Ruimte
Van
college van burgemeesters en wethouders
Onderwerp
participatie in de Transitievisie Warmte
Datum
8 juni 2021
Zaak Green Valley
346449
-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------Inleiding Tijdens de raadsvergadering van 29 maart 2021 is het plan van aanpak voor de Transitievisie Warmte (TVW) vastgesteld. Op dit moment werken we toe naar de TVW, die eind 2021 moet zijn vastgesteld door de gemeenteraad. Bij de vaststelling van het plan van aanpak is echter aangegeven, dat de gemeenteraad graag de mogelijkheid van een burgerforum wil onderzoeken. Op een burgerforum kunnen inwoners op de langere termijn hun input leveren, bijvoorbeeld over de TVW. Om de mogelijkheid van een burgerforum te onderzoeken, hebben we verschillende ervaringsdeskundigen en experts gesproken. In onze verkenning heeft de focus gelegen op het goed kunnen betrekken van inwoners bij de TVW, maar ook in het traject erna. De warmtetransitie is namelijk een proces dat de komende 30 jaar zal duren. In deze memo zetten we uiteen op welke manieren we inwoners kunnen betrekken bij het opstellen van de TVW. Bij elke mogelijkheid wordt de toepasbaarheid toegelicht. Mogelijkheden voor participatie We onderzochten drie verschillende manieren waarop we inwoners kunnen betrekken in het participatieproces: •
Optie 1: webinar/informatieavond en een enquête uitgebreid met meedenksessies Inhoud Met het organiseren van een webinar/informatiebijeenkomst en het verspreiden van een enquête volgen we het traject, zoals dit staat omschreven in het plan van aanpak voor de TVW. Tijdens het webinar delen we het proces in de aanloop naar de TVW, dragen we onze gemeentelijke ambities uit en schetsen we de randvoorwaarden. Ook nodigen we inwoners uit om na het webinar mee te denken in de meedenksessies. Daarnaast maken we een interactieve website. Op deze website plaatsen we informatie over de TVW, verwijzen we naar de enquête en halen we input bij inwoners op door middel van een kansenkaart. De kansenkaart is een digitale landkaart waarop inwoners kunnen aangeven waar volgens hen kansen voor de TVW liggen. Tenslotte organiseren we meedenksessies. Tijdens deze sessies kunnen geïnteresseerde inwoners zich uitspreken over een aantal thema’s.
De input die we ophalen uit de enquête, kansenkaart en de meedenksessies nemen we mee in het opstellen van de TVW. Deze meedenksessies kunnen daarnaast ook later in het traject, bij de uitvoering van de TVW en het opstellen van de wijkuitvoeringsplannen worden georganiseerd. Deze kosten voor deze methode zullen ongeveer € 7.500,- bedragen. Proces Wanneer we participatie vormgeven met een webinar en een enquête blijven we binnen het tijdsproces wat is geschetst in het plan van aanpak. Collegevergadering 12 oktober 2021
•
Commissie Ruimte 2 november 2021
Raadsvergadering 22 november 2021
Optie 2: Participatie Waarde Evaluatie (PWE) TU Delft en Populytics zijn bekende partijen wanneer het gaat om burgerfora. Het organiseren van een burgerforum raden zij echter af, ze geven aan dat er voor de TVW niet voldoende tijd in het proces is om zorgvuldig een burgerforum vorm te geven. Als alternatief bieden zij PWE, Participatieve Waarde Evaluatie: een vorm van burgerraadpleging. Inwoners kunnen bij een PWE op een laagdrempelige manier advies geven over een keuzevraagstuk. In een online omgeving zien zij de keuze die een bestuurder moet maken. Inwoners krijgen een overzicht van de voor- en nadelen en de effecten van de keuzes, maar zien ook de beperkingen die er zijn (een budget, of een verplichtend doel). Aan inwoners wordt vervolgens gevraagd wat zij de bestuurders zouden adviseren. Zij lichten hun keuzes toe, wat zorgt voor een duidelijk beeld van de voorkeuren en overwegingen van inwoners. Deze methode is eerder ingezet voor de TVW in gemeente Utrecht. Omdat dit door TU Delft eerder is gedaan, kent een PWE voor onze gemeente relatief weinig voorbereidingstijd. Deze methode kan naar verwachting voor de zomer worden opgezet en begin september worden afgerond. De kosten hiervan zullen tussen € 15.000,- en € 30.000,- liggen. Het participatieproces waarbij we gebruikmaken van PWE past binnen het tijdsproces. Collegevergadering 12 oktober 2021
•
Commissie Ruimte 2 november 2021
Raadsvergadering 22 november 2021
Optie 3: burgerberaad/burgerforum G1000 en Squarewise hebben een voorstel gedaan om gezamenlijk een burgerberaad (de term die zij gebruiken voor een burgerforum) te organiseren. Waar G1000 de gemeente zal ondersteunen in het opzetten van het burgerberaad, zal Squarewise de procesbegeleiding op zich nemen. Er wordt een proces voorgesteld, waarbij we in verschillende stappen komen tot een advies van inwoners dat kan worden aangeboden aan de gemeenteraad. Dit proces doorloopt de volgende stappen: - G1000 café GilzeRijen: een informatiebijeenkomst waaraan iedereen die meer wil weten over het burgerberaad kan deelnemen. - G1000 Burgertop GilzeRijen: tijdens deze bijeenkomst wordt in groepen gewerkt aan verschillende agendapunten. Deelnemers komen met een voorstel en presenteren dit voorstel aan de andere groepen.
-
-
Er wordt vervolgens gestemd, waardoor een voorstel naar voren zal komen, dat door het merendeel als ‘meest belangrijk’ wordt aangemerkt. Aanwezigen bij de Burgertop kunnen zich opgeven voor het burgerforum. Burgerforum GilzeRijen: de voorstellen uit G1000 worden tijdens het Burgerforum uitgewerkt. Dit gebeurt in verschillende werkgroepen gedurende 3 à 4 werkateliers. Burgerakkoord GilzeRijen: de voorstellen uit de werkgroepen worden gepresenteerd. Hier wordt vervolgens over gestemd. Voorstellen met een meerderheid worden opgenomen in het Burgerakkoord GilzeRijen. Dit Burgerakkoord zal worden aangeboden aan de gemeenteraad.
De kosten voor het organiseren van het burgerberaad door G1000 en Squarewise komen in totaal neer op ongeveer € 50.000,-. Proces Het bovenstaande proces vraagt coördinatie van G1000 en Squarewise en kost daarmee relatief veel tijd. Het traject is intensief. De doorlooptijd voor het proces komt neer op minimaal 6 maanden; 3 maanden voorbereidingstijd en 3 maanden voor de uitvoering. Een goede voorbereiding is belangrijk, want een burgerberaad is een nieuw instrument dat nog niet eerder is ingezet in onze gemeente en vraagt om een andere houding van inwoners, het college en de raad. Met dit voorbereidingsproces wordt de toewijding van het bestuur en de politiek vormgegeven. Een burgerberaad of burgerforum leidt ertoe dat we de TVW niet in 2021 kunnen vaststellen, maar dat we deze pas in 2022 ter besluitvorming aanbieden. Daarmee voldoen we niet aan de opdracht uit het Klimaatakkoord. Welke consequenties dat heeft, is nog onduidelijk. Collegevergadering December 2021/Januari 2022
Commissie Ruimte Januari 2022
Raadsvergadering Februari 2022
Conclusie We hebben de inzet van een burgerforum in het proces van de TVW besproken met ervaringsdeskundigen en experts op het gebied van burgerfora. Hieruit blijkt dat het organiseren van een burgerforum binnen het huidige tijdsbestek en de planning niet realistisch is. Een burgerforum is een intensieve manier om inwoners te betrekken, dat vergt goede voorbereiding. Gezien de opdracht van het Rijk om in 2021 een TVW vast te stellen, kunnen we in dit proces hiervoor niet voldoende tijd vrij maken. Een burgerforum vraagt van onze inwoners een behoorlijke investering, dat vinden we niet gepast als wij zelf niet voldoende tijd kunnen besteden aan een degelijke voorbereiding. Dit neemt niet weg dat een burgerforum een interessante optie is voor toekomstige participatie in de gemeente. Op dit moment zijn we gemeentebreed aan het onderzoeken hoe we burgerparticipatie het beste vorm kunnen geven. Een burgerforum, of een vereenvoudigde versie daarvan, kan interessant zijn verschillende trajecten binnen onze organisatie en zal in dit onderzoek dan ook worden meegenomen. Optie 2, PWE, is ook niet de meest geschikte vorm voor dit proces. PWE geeft inwoners de gelegenheid om hun input te leveren over één specifiek vraagstuk en is daarmee niet gericht op participatie op de langere termijn.
Om onze inwoners zoveel mogelijk ruimte te bieden om met ons mee te denken en te praten, stellen we voor om het participatieproces vorm te geven volgens optie 1: ‘webinar/informatieavond en enquête uitgebreid met meedenksessies’. Bij deze meedenksessies leggen we geïnteresseerde inwoners keuzes voor en vragen we hen om vanuit het perspectief van de inwoner mee te denken. De uitkomsten van deze meedenksessies nemen we als aanbevelingen mee in de TVW en in het vervolg. De meedenksessies kunnen daarnaast ook na het vaststellen van de TVW worden georganiseerd, bijvoorbeeld bij het opstellen van de wijkuitvoeringsplannen. Zo kunnen inwoners op meerdere momenten in het traject naar een aardgasvrije gemeente participeren en kunnen we ze op de langere termijn meenemen in het proces.
-0-0-0-0-0-
Virtuele cases bij Concept Handreiking zonne-energie Gemeente Gilze en Rijen Aanleiding In navolging van de bespreking van een eerdere conceptversie van de handreiking Zonne-energie in de commissie Ruimte van 13 april, heeft adviesbureau LOS Stadomland een aantal virtuele cases uitgewerkt. Deze virtuele cases zijn gebaseerd op plannen die bij ons of naburige gemeenten zijn aangemeld, maar die nog geen enkele status hebben. Initiatiefnemers van deze plannen wachten tot de vaststelling van beleid om hun plannen verder uit te werken. De virtuele cases zijn bedoeld om de spelregels uit de conceptversie van de handreiking te verduidelijken. In de bijgevoegde schema’s zijn de virtuele cases (beargumenteerd) getoetst aan alle spelregels van de handreiking. Virtuele case 1: zonneveld langs de A58 Virtuele case 1 is een zonneveld van <10 hectare langs de A58. Het plangebied betreft agrarische gronden die momenteel vooral voor het telen van maïs worden gebruikt. Het valt in de landschappelijke karakterisering van jonge ontginningen. In de buurt van of direct aan het plangebied liggen geen beschermde natuurwaarden of cultuurhistorische waarden. Indien er in een plan langs de A58 kan worden aangehaakt bij een verzorgingsplaats is dit een duidelijke koppelkans en meerwaarde.
Conclusie: Op dit moment is het plan onvoldoende uitgewerkt en scoort het niet alle benodigde punten. Naar verwachting zal dit plan kunnen worden aangepast om wel binnen de spelregels van de handreiking te passen. Virtuele case 2: zonneveld op VAB-locatie Virtuele case 2 betreft een zonne-ontwikkeling op een VAB-locatie. In deze theoretische case beëindigt een initiatiefnemer zijn intensieve varkenshouderij. Het beoogde zonneveld voorziet na beëindiging van het bedrijf in de inkomsten. Het plangebied heeft een agrarische bestemming en past binnen de landschappelijke karakterisering van oude ontginningen. Het beoogde zonneveld is <2 hectare. In of direct aan het plangebied liggen geen beschermde natuur- of cultuurhistorische waarden. Het stoppen van de intensieve veehouderij is een goede koppelkans. Conclusie: Op dit moment past het plan niet binnen de spelregels van de handreiking zonne-energie, omdat het gaat om een initiatief in de trede nee, tenzij. Indien de trede nee, tenzij na 2023 (beperkt) opengesteld zou worden voor initiatieven, zal het plan na enkele aanpassingen en verdere uitwerking naar waarschijnlijk wel passen binnen het beleid. Virtuele case 3: Zonneveld langs provinciale weg, ecologische verbindingszone en waardevolle natuur (NNB) Virtuele case 3 betreft een zonneveld langs een provinciale weg van <5 hectare.
Het plangebied grenst aan een ecologische verbindingszone en waardevolle natuur en ligt nabij cultuurhistorische waarden. Het plangebied ligt in de jonge ontginningen, maar grenst aan de oude ontginningen. Er zijn voldoende koppelkansen zoals wandel- en fietspaden, recreatieve koppelkansen etc. benoemd. Conclusie: Op dit moment past het plan niet binnen de spelregels van de handreiking zonne-energie, omdat het gaat om een initiatief in de trede nee, tenzij. Indien de trede nee, tenzij na 2023 (beperkt) opengesteld zou worden voor initiatieven, zal het plan op enkele punten grondig moeten worden aangepast (landschappelijke inpassing, water, bodemleven, procesparticipatie).
Virtuele case 1: Zonneveld langs de A58 Doel is 10 punten halen: 6 punten bij voldoen aan harde regels en 4 punten uit de keuze-opties Nummer Regel Voldoet
Voldoet niet
Opmerkingen en argumenten
Harde regels 1 Omgevingsdialoog met buurt 500 m rondom initiatief
x
2
Zonnepark is tijdelijk (25 jaar) en landschappelijke inpassing permanent
x
3
De inpassing sluit aan bij het landschapstype en lokale kwaliteiten
x
4 5
De bodem van het zonneveld is minimaal 25% onbedekt. Naast 25% onbedekte bodem is er ook 25% landschappelijke inpassing.
6 7 8 9 10 11
Aannemelijk maken dat bodemleven minstens in stand wordt gehouden. Breedte randen afhankelijk van landschapstype. Jonge ontginningen: 25% Zonnepanelen zijn maximaal 1,5 meter hoog Historische kavelpatronen en landschapsrichtingen zijn uitgangspunt Inrichting van ondersteunende voorzieningen Minimale afstand tussen meerdere zonnevelden
De initiatiefnemer vindt het belangrijk dat direct omwonenden als eerste en persoonlijk ingelicht worden over de plannen d.m.v. keukentafelgesprekken. De omgevingsdialoog gaat serieus opgepakt worden, maar heeft nog niet plaatsgevonden. Voldoet aan de exploitatieperiode van maximaal 25 jaar. De landschappelijke inpassing betreft echter tijdelijke natuur en dat past niet binnen de spelregels. De initiatiefnemer wil een professionele landschapsarchitect het inpassings- en inrichtingsplan laten maken. Er wordt dan gelet op historische gebiedsontwikkelingen, de bestaande landschapsstructuren en lokaal aanwezige flora en fauna. Voldoet op dit moment niet. Het zonnepark is circa 8 ha. groot. Het totaal aan landschappelijke inpassing is 2,1 ha. en bestaat uit: 5 meter brede struweelranden rondom het zonneveld, een natuurlijke oever en 1,5 ha. natuurontwikkeling. Hier zit de aanname in dat de 5 meter brede struweelrand rondom het hele zonneveld ligt. Voldoet op dit moment niet. Zie opmerkingen bij regel 5. De initiatiefnemer geeft aan dat de bouwhoogte van de installatie maximaal 2,5 meter is. Het plan houdt geen rekening met historische kavelpatronen en landschapsrichtingen, behalve de begrenzing van het plangebied. Voldoet op dit moment niet. Er is hier geen sprake van meerdere zonnevelden. Niet van toepassing.
12 13
Zonnevelden liggen niet binnen 50 meter van een woonbestemming. Aanleg landschappelijke inpassing in principe via een aanbesteding. Hiervoor budget reserveren van minimaal €5,- per m2. Maat van inpassing is afhankelijk van het aanwezige landschapsbeeld. Minimum is landschappelijke haag van 1,5 meter breed. Bij voorkeur bijdragen aan toegankelijkheid. Minimum is bestaande paden handhaven. Beheervoorstel bodem zonneveld, gericht op natuur Waterbergende functie van het terrein minimaal handhaven.
14 15 16 17 18
x x
x x x x x x x x x
Het initiatief gaat uit van een 5 meter brede struweelrand
x
Er bevinden zich in de huidige situatie geen paden in het plangebied. Direct ten zuiden van het plangebied ligt een weg, behouden blijft. x x
De lokale samenleving kan participeren en mee-investeren in het zonneveld.
x
Punten
6/18
Keuze-opties I Zuinig ruimtegebruik: de zonneladder
2
II III IV V Punten
Meer dan 25% onbedekte grond binnen het zonneveld Het borgen van de landschappelijke investering, biodiversiteit (omgevingsplan) Dubbelgebruik Bijdrage aan andere opgaven in de fysieke omgeving
Zonneveld ligt niet binnen 50 meter van een woonbestemming. Voldoet op dit moment niet.
x x x 2 4/4
Voldoet op dit moment niet. Het plangebied heeft nu een infiltrerende werking. De regel m.b.t. 25% onbedekt grond in het zonneveld heeft hier direct invloed op. De te beantwoorden vraag is waar gaat het water dat op de zonnepanelen valt heen? Medeondertekenaar van de gedragscode Zon op Land. Hier staat in dat gestreefd wordt naar 50% lokaal eigendom. De initiatiefnemer heeft o.a. ervaring met obligaties en mede-eigenaarschap in coöperaties. De initiatiefnemer wil samen met de omwonenden en gemeente bepalen welke vorm van financiële participatie gekozen wordt. Totaal harde regels voldoet niet. (18/18 nodig om de benodigde 6 punten te krijgen)
Het plangebied ligt langs de A58 en bijbehorende voorzieningen en het zonneveld heeft interactie met het snelweg/voorzieningen. Daarmee valt het initiatief in de trede ‘ja, mits’. Voldoet op dit moment niet. Voldoet op dit moment niet. Er is geen sprake van dubbelgebruik. De koppelkans met parkeren en het opladen van elektrische voertuigen wordt goed benut. Totaal keuze-opties voldoet (hier minimaal 4 punten halen)
Conclusie: Op dit moment is het plan onvoldoende uitgewerkt en scoort het niet alle benodigde punten. Naar verwachting zal dit plan kunnen worden aangepast om wel binnen de spelregels van de handreiking te passen.
Virtuele case 2: zonneveld bij een VAB-locatie Doel is 10 punten halen: 6 punten bij voldoen aan harde regels en 4 punten uit de keuze-opties Nummer Regel Voldoet
Voldoet niet
Opmerkingen en argumenten
Harde regels 1 Omgevingsdialoog met buurt 500 m rondom initiatief 2 Zonnepark is tijdelijk (25 jaar) en landschappelijke inpassing permanent 3 De inpassing sluit aan bij het landschapstype en lokale kwaliteiten
x x x
4 5
De bodem van het zonneveld is minimaal 25% onbedekt. Naast 25% onbedekte bodem is er ook 25% landschappelijke inpassing.
x x
6 7
Aannemelijk maken dat bodemleven minstens in stand wordt gehouden. Breedte randen afhankelijk van landschapstype. Oude ontginningen (1-2 ha. zonneveld): 35% Zonnepanelen zijn maximaal 1,5 meter hoog Historische kavelpatronen en landschapsrichtingen zijn uitgangspunt Inrichting van ondersteunende voorzieningen Minimale afstand tussen meerdere zonnevelden Zonnevelden liggen niet binnen 50 meter van een woonbestemming. Aanleg landschappelijke inpassing in principe via een aanbesteding. Hiervoor budget reserveren van minimaal €5,- per m2. Maat van inpassing is afhankelijk van het aanwezige landschapsbeeld. Minimum is landschappelijke haag van 1,5 meter breed. Bij voorkeur bijdragen aan toegankelijkheid. Minimum is bestaande paden handhaven. Beheervoorstel bodem zonneveld, gericht op natuur Waterbergende functie van het terrein minimaal handhaven.
x x
x x
Niets vermeld over contact met de omgeving/omwonenden. Er staan wel woningen binnen 500 m van het beoogde zonnepark. Voldoet op dit moment niet. Het betreft een kleinschalige zonneweide (circa 1,1 ha.). De landschappelijke inpassing betreft vooral de randen rondom de zonneweide en het bouwvlak. De initiatiefnemer meldt dat een erfbeplantingsplan inclusief nadere uitwerking van de landschappelijke inpassing opgesteld wordt in het kader van een bestemmingsplanherziening. Deze informatie is nodig om deze regel goed te kunnen beoordelen. Het plan voldoet op dit moment niet, maar naar aanpassing is het waarschijnlijk dat deze eis wordt behaald. De totale zonneweide is circa 1,1 ha. Er is geen maatvoering bekend van de bredere rand met hogere beplanting en de smallere rand met lagere beplanting. 25% van 1.100 m2 is 25 x 11 = 275 m2 landschappelijke inpassing te zijn. Voldoet op dit moment niet. Het initiatief bevindt zich in de oude ontginningen. Voor zonnevelden tussen de 1 en 2 ha. staat een landschappelijke inpassing van 35%. Van de 1.100 m2 (1,1 ha.) dient 35 x 11 = 385 m2 landschappelijke inpassing te zijn. Op dit moment voldoet het plan hier niet aan. Op dit moment voldoet het plan hier niet aan. De zonnepanelen worden met het kavel mee geplaatst. Voldoet op dit moment niet. Er is hier geen sprake van meerdere zonnevelden. Niet van toepassing.
Zonneveld ligt binnen 50 meter van een woonbestemming Voldoet op dit moment niet en behoeft verdere uitwerking.
x
Voldoet op dit moment niet.
8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18
x x x x
x x x
De lokale samenleving kan participeren en mee-investeren in het zonneveld.
Punten
De bestaande wegen blijven behouden.
x 3/18
Totaal harde regels voldoet niet. (18/18 nodig om de benodigde 6 punten te krijgen)
Keuze-opties I Zuinig ruimtegebruik: de zonneladder
x
II III
x x
IV V
Meer dan 25% onbedekte grond binnen het zonneveld Het borgen van de landschappelijke investering, biodiversiteit (omgevingsplan) Dubbelgebruik Bijdrage aan andere opgaven in de fysieke omgeving
Voldoet op dit moment niet. Het plangebied heeft nu een infiltrerende werking. De regel m.b.t. 25% onbedekt grond in het zonneveld heeft hier direct invloed op. De te beantwoorden vraag is waar gaat het water dat op de zonnepanelen valt heen? De lokale samenleving kan niet participeren en mee-investeren in het zonneveld.
x
Het project valt onder de trede ‘Nee, tenzij’ bij het onderdeel ‘bij agrarische bedrijven en VAB’s. Dit betekent 0 punten. In navolging van de REKS is er een stop op initiatieven in de trede nee, tenzij aangekondigd, voor zowel grotere als kleinere initiatieven. Voldoet op dit moment niet. Voldoet op dit moment niet.
Er is geen sprake van dubbelgebruik. 2 De koppelkans van het stoppen van een intensieve veehouderij (varkenshouderij) gekoppeld aan alternatieve verdienmogelijkheden waaronder een zonneveld wordt goed benut. Gekeken naar de in te trekken varkensrechten, in te trekken vergunde dieraantallen en de gezamenlijke oppervlakte van de te slopen varkensstallen heeft het beëindigen van de intensieve varkenshouderij een aanmerkelijke vermindering van de emissies geur, ammoniak en fijnstof tot gevolg. Dit is positief voor de kwaliteit van het woon- en leefklimaat. Dit is 2 punten waard. Punten 2/4 Totaal keuze-opties voldoet niet (hier minimaal 4 punten halen) Conclusie: Op dit moment past het plan niet binnen de spelregels van de handreiking zonne-energie, omdat het gaat om een initiatief in de trede nee, tenzij. Indien de trede nee, tenzij na 2023 (beperkt) opengesteld zou worden voor initiatieven, zal het plan na enkele aanpassingen en verdere uitwerking naar waarschijnlijk wel passen binnen het beleid.
Virtuele case 3: Zonneveld langs provinciale weg, ecologische verbindingszone en waardevolle natuur (NNB) Doel is 10 punten halen: 6 punten bij voldoen aan harde regels en 4 punten uit de keuze-opties Nummer Regel Voldoet Voldoet Opmerkingen en argumenten niet Harde regels 1 Omgevingsdialoog met buurt 500 m rondom initiatief x Initiatiefnemer zet zich in voor het doorlopen van een participatief proces waarbij wordt gekomen tot een gedragen project. Door gebruik te maken van lokale kennis en aan te sluiten bij lokale initiatieven verbetert de kwaliteit van het project. De Gedragscode Zon op Land is uitgangspunt. Hierbij hoort het betrekken van de omwonenden zowel in het proces als financieel. De omgevingsdialoog heeft nog niet plaatsgevonden. Initiatiefnemer is dit wel van plan wat feitelijk een aankondiging is van hoe zij het aan willen pakken en een uitnodiging tot dialoog met de gemeente is. Binnen 500 meter van het plangebied liggen diverse woningen. Hiermee dient de minimale omgevingsdialoog plaats te vinden. 2 Zonnepark is tijdelijk (25 jaar) en landschappelijke inpassing permanent x Er is rekening gehouden met een tijdelijke bestemmingswijziging van maximaal 25 jaar. Daarmee is het aannemelijk dat het zonnepark voldoet aan de maximale periode van 25 jaar. Er staat niet in de tekst vermeld of de landschappelijke inpassing tijdelijk of permanent is.
3 De inpassing sluit aan bij het landschapstype en lokale kwaliteiten x De landschappelijke inpassing sluit aan bij bestaande ruimtelijke structuren, zoals de natte ecologische zone aan de westzijde van het plangebied. Aan de noord- en oostzijde wordt m.b.t. de inpassing gebruik gemaakt van de bestaande bosgebiedjes. Aan deze zijden is voorzien in stroken kruiden- en faunarijk grasland. 4 De bodem van het zonneveld is minimaal 25% onbedekt. x De zonnepanelenrijen zijn zuidgeoriënteerd. Dit is gunstig voor het areaal onbedekte bodem. In het plan is het percentage onbedekte bodem van het zonneveld niet opgenomen. 5 Naast 25% onbedekte bodem is er ook 25% landschappelijke inpassing. x Het zonneveld is circa 3,66 ha. groot. Voor landschappelijke inpassing én ecologische en maatschappelijke meerwaarde is rekening gehouden met 0,66 ha. Dit is minder dan 25%. 6 Aannemelijk maken dat bodemleven minstens in stand wordt gehouden. x De initiatiefnemer geeft aan dat uit verschillende onderzoeken is gebleken dat het plaatsen van zonneparken een positieve invloed heeft op de bodemkwaliteit. Ze gebruiken geen pesticiden en laten de natuur haar gang gaan. Het gras wordt gemaaid en er worden geen verdelgingsmiddelen gebruikt. De initiatiefnemer heeft aandacht voor een gezonde bodem. De grond wordt opgeleverd in de oorspronkelijk staat. Dit betekent weer netjes voor agrarisch gebruik.
Dit wordt voorafgegaan door bodemonderzoek en afhankelijk van de uitkomsten wordt de bodem eventueel verrijkt of verbeterd. 7 Breedte randen afhankelijk van landschapstype. Jonge ontginningen: 25% x Zie opmerkingen bij regel 5. 8 Zonnepanelen zijn maximaal 1,5 meter hoog x De maximale bouwhoogte is 2 meter. 9 Historische kavelpatronen en landschapsrichtingen zijn uitgangspunt x Er is geen/weinig rekening gehouden met historische kavelpatronen en landschapsrichtingen. 10 Inrichting van ondersteunende voorzieningen x De ondersteunende bebouwing wordt zoveel mogelijk opgenomen in het patroon van de zonnepanelen. Zowel panelen als bebouwing worden op afstand van de kavelgrenzen en het hekwerk geplaatst, zodat rondom een onderhoudsstrook en mogelijkheden voor natuurlijke begroeiing aanwezig zijn. Het hekwerk wat wordt geplaatst laat ruimte voor kleine dieren om te kunnen passeren. 11 Minimale afstand tussen meerdere zonnevelden x Er is hier geen sprake van meerdere zonnevelden. Niet van toepassing. 12 Zonnevelden liggen niet binnen 50 meter van een woonbestemming. x Zonneveld ligt niet binnen 50 meter van een woonbestemming 13 Aanleg landschappelijke inpassing in principe via een aanbesteding. x Voldoet op dit moment niet. Hiervoor budget reserveren van minimaal €5,- per m2. 14 Maat van inpassing is afhankelijk van het aanwezige landschapsbeeld.
x In de tekst staat de breedte van de randen niet benoemd. Het gaat om de natte, ecologische zone in het westen en de stroken kruidenMinimum is landschappelijke haag van 1,5 meter breed. en faunarijk grasland in het noorden en oosten. 15 Bij voorkeur bijdragen aan toegankelijkheid. Minimum is bestaande x Er is ruimte voor de aanleg van wandel-/fietspaden, kinderspeelplaats en rustplekken. Ook de hobbytuinen en de oplaadpunten voor paden handhaven. elektrische voertuigen vergroten de toegankelijkheid. Dit zijn nu participatiemogelijkheden en kosteloze bijdragen aan de gemeenschap. Voor de toegankelijkheid moet hieruit wel iets gerealiseerd worden. 16 Beheervoorstel bodem zonneveld, gericht op natuur x De initiatiefnemer heeft geen informatie gegeven over de inrichting van de bodem en het beheer daarvan. 17 Waterbergende functie van het terrein minimaal handhaven. x Hier liggen kansen voor waterberging in relatie met de natte ecologische zone die aan de beek de Grote Lei is gekoppeld. De initiatiefnemer ziet deze kansen en wil samen met de het waterschap, Brabant Water en de omgeving deze meerwaarde creëren. Dit dient nog nader uitgewerkt te worden. Het beoogde zonneveld is infiltratiegebied. Belangrijkste vraag die beantwoord dient te worden is: wat gebeurt er met het hemelwater dat op de zonnepanelen valt? Dit antwoord hangt ook samen met het percentage onbedekte bodem.
De verwachting is dat dit initiatief gaat voldoen aan deze regel. Er is nu nog wel een noodzaak dit verder uit te werken. 18 De lokale samenleving kan participeren en mee-investeren in het x De gedragscode Zon op Land is uitgangspunt. Dit betekent o.a. dat gestreefd wordt naar 50% lokaal eigendom. De initiatiefnemer werkt zonneveld. met een Participatie Menukaart. Hier wordt onderscheid gemaakt tussen Financieel en Sociaal maatschappelijk. Voor de financiële participatie zijn directe mogelijkheden (aandelen, obligaties en mede-eigenaarschap via een coöperatie) en indirecte mogelijkheden (Energie afnemen, Omgevingsfonds, omwonenden regeling, compensatieregeling). De initiatiefnemer wil samen met de omwonenden en gemeente gedurende het participatieproces bepalen welke vorm(en) van financiële participatie gekozen wordt. Punten 7/18 Totaal harde regels voldoet niet. (18/18 nodig om de benodigde 6 punten te krijgen)
Keuze-opties I Zuinig ruimtegebruik: de zonneladder
x
Het betreft agrarische gronden, grenzend aan natuurgronden en een ecologische verbindingszone. Daarmee behoort het initiatief tot trede ‘Nee, tenzij’. Het initiatief ligt ook langs een provinciale weg, maar heeft hier geen enkele interactie mee. De gemeenteraad van Gilze en Rijen besloten om een pas op de plaats te maken tot 2023 met betrekking tot zonne-initiatieven uit de trede ‘Nee, tenzij’. Dit in navolging van de REKS Hart van Brabant. II Meer dan 25% onbedekte grond binnen het zonneveld x Niets opgenomen over het % onbedekte grond in het zonneveld. III Het borgen van de landschappelijke investering, biodiversiteit 1 x Er is opgenomen dat de grond teruggebracht wordt in de oorspronkelijk staat t.b.v. het landbouwkundig gebruik. Dit staat ook in de drie (omgevingsplan) principes van de gedragscode Zon op Land: Het oorspronkelijke gebruik van de grond moet na de levensduur van de zonnepanelen weer mogelijk worden. In dit geval is dat dus landbouwkundig gebruik. Ons streven is dat minimaal de landschappelijke inpassing een permanente groen- of natuurfunctie krijgt in het omgevingsplan, daar voldoet dit plan nog niet aan. Maximaal 1 punt wordt toegekend. Meer punten zijn te verdienen als het zonneveld zelf na afloop ook een groen- of natuurbestemming krijgt. IV Dubbelgebruik 1 Schapen mogen onder de zonnepanelen grazen. Dit is een vorm van dubbelgebruik.
Dit kan betiteld worden als behoud van de landbouw. Dit is 1 punt. V Bijdrage aan andere opgaven in de fysieke omgeving 2 Omgevingsfonds: totaal €443.750,-. Brede participatiemogelijkheden en kosteloze bijdragen aan de gemeenschap. Dit omgevingsfonds levert geen punten op. De initiatiefnemer heeft ook fysieke, maatschappelijke bijdragen aan de omgeving: hobbytuinen, kinderspeelplaats, rustplaatsen, 4 oplaadpunten voor elektrische voertuigen (gratis) en de mogelijkheid voor een kinderdagverblijf of kinderboerderij. Dit levert 2 punten op. Punten 4/4 Totaal keuze-opties voldoet (hier minimaal 4 punten halen) Conclusie: Op dit moment past het plan niet binnen de spelregels van de handreiking zonne-energie, omdat het gaat om een initiatief in de trede nee, tenzij. Indien de trede nee, tenzij na 2023 (beperkt) opengesteld zou worden voor initiatieven, zal het plan op enkele punten grondig moeten worden aangepast (landschappelijke inpassing, water, bodemleven, procesparticipatie).