ap 11c ontwerp-bestemmingsplan N631

Bestemmingsplan

N631 onderdoorgang spoor Rijen

Bestemmingsplan N631 onderdoorgang spoor Rijen

Projectnummer 420651 Revisie 06 Datum 25-02-2021

Auteur(s) T. Peelen G. Leeuw

Opdrachtgever Provincie Noord-Brabant Postbus 90151 5200 MC 's-Hertogenbosch

datum vrijgave beschrijving revisie 25-02-2021 ontwerp

goedkeuring M. Winkel

vrijgave F. Leijs

Copyright © Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd en/of openbaar worden gemaakt door middel van druk, fotokopie, elektronisch of op welke wijze dan ook, zonder schriftelijke toestemming van de auteurs.

ontwerp bestemmingsplan N631 onderdoorgang spoor Rijen Gemeente Gilze en Rijen Projectnummer 420651

Inhoudsopgave

blad 3 van 104

Hoofdstuk 1 1.1 1.2 1.3 1.4

Inleiding Aanleiding en doel Ligging en begrenzing plangebied Vigerend bestemmingsplan Inhoud van de toelichting

5 5 6 6 7

Hoofdstuk 2 2.1 2.2

Planbeschrijving Ligging plangebied Beschrijving ontwikkeling

9 9 13

Hoofdstuk 3 3.1 3.2 3.3

Vigerend beleid Rijksbeleid Provinciaal en regionaal beleid Gemeentelijk beleid

25 25 30 48

Hoofdstuk 4 4.1 4.2 4.3 4.4 4.5 4.6 4.7 4.8 4.9 4.10 4.11 4.12 4.13 4.14 4.15 4.16 4.17

Planologisch relevante aspecten Besluit milieueffectrapportage Verkeer Geluid Luchtkwaliteit Externe veiligheid Waterhuishouding Ecologie Cultuurhistorie Archeologie Bodem Boom Effect Analyse Kabels en leidingen Niet Gesprongen Explosieven Vliegbasis Gilze-Rijen Trillingen Bedrijven en milieuzonering Geurhinder

53 53 54 57 61 62 66 69 73 76 80 81 82 83 86 87 89 90

Hoofdstuk 5 5.1 5.2 5.3

Juridische aspecten Algemene opzet Toelichting op de verbeelding Toelichting op de bestemmingsplanregels

93 93 93 93

Hoofdstuk 6 6.1 6.2 6.3

Economische uitvoerbaarheid Inleiding Toepassing Wet ruimtelijke ordening, hoofdstuk 6 Economische uitvoerbaarheid

101 101 101 101

Hoofdstuk 7 7.1 7.2 7.3 7.4

Overleg en inspraak Vooroverleg Inspraak Tervisielegging Herbegrenzing werkingsgebied NNB

103 103 103 104 104

Ruimte - Antea Nederland B.V.

ontwerp bestemmingsplan N631 onderdoorgang spoor Rijen Gemeente Gilze en Rijen Projectnummer 420651

Toelichting

blad 4 van 104

Ruimte - Antea Nederland B.V.

ontwerp bestemmingsplan N631 onderdoorgang spoor Rijen Gemeente Gilze en Rijen Projectnummer 420651

Hoofdstuk 1

1.1

Inleiding

Aanleiding en doel De provincie Noord-Brabant is, in het kader van het verbeteren van de doorstroming en verkeersveiligheid, voornemens de gelijkvloerse spoorkruising op de N631 ter hoogte van Rijen te reconstrueren tot ongelijkvloerse kruising en de geregelde kruising met de Nassaulaan te reconstrueren tot rotonde. Beide locaties veroorzaken in de huidige situatie verkeersopstoppingen en worden aangemerkt als verkeersonveilig. Daarnaast wenst de gemeente Gilze en Rijen het langzaam verkeer ongelijkvloers de N631 te laten kruisen tussen de kern Rijen en de weg Vijf Eiken. Hiervoor wordt een fietsbrug toegevoegd aan de noordzijde van het spoor. Dit draagt eveneens bij aan de veiligheid en doorstroming op de N631. Tevens dient door de realisatie van de nieuwe spoorwegonderdoorgang de bestaande aansluiting van de Broodbaan op de N631 verplaatst te worden. Ten slotte is een gedeelte van de beoogde snelfietsroute tussen Tilburg en Breda in het plangebied gelegen. Het juridisch-planologisch mogelijk maken van deze snelfietsroute is de laatste aanleiding voor het opstellen van dit bestemmingsplan. De reconstructies passen niet binnen het huidige bestemmingsplan. Om de ontwikkeling planologisch-juridisch mogelijk te maken, dient een nieuw bestemmingsplan te worden opgesteld. Voorliggend plan voorziet hierin.

Bestemmingsplan met verbrede reikwijdte Ten tijde van de realisatie van de nieuwe spoorwegonderdoorgang, wordt het doorgaande verkeer over een tijdelijke weg geleid en wordt tevens een tijdelijk werkterrein ingericht. De tijdelijke weg en het tijdelijk werkterrein dienen ook in dit bestemmingsplan planologisch mogelijk gemaakt te worden door middel van een voorlopige bestemming. Onder de Wet ruimtelijke ordening (Wro) is het mogelijk om in het bestemmingsplan een voorlopige bestemming op te nemen. Deze voorlopige bestemming verandert automatisch in de definitieve bestemming na het verstrijken van de looptijd. Onder de Wro is de maximale looptijd 5 jaar. Artikel 7c van het Besluit uitvoering Crisis- en herstelwet (Bu Chw) bevat een aantal instrumenten om te experimenteren met de mogelijkheden van het in voorbereiding zijnde Omgevingswet. Op grond van dit artikel kunnen bestemmingsplannen worden opgesteld met een 'verbrede reikwijdte'. De reguliere bestemmingsplansystematiek kan op onderdelen worden aangevuld met nieuwe instrumenten en een bredere toepassing. Op grond van artikel 7c, lid 3 van het Bu Chw is het mogelijk een looptijd van een voorlopige bestemming te verlengen tot maximaal 10 jaar. Dit betekent dat gedurende een langere tijd gebruik kan worden gemaakt van een voorlopige bestemming.

Voor de realisatie van de nieuwe spoorwegonderdoorgang is het wenselijk een langere looptijd dan 5 jaar voor de voorlopige bestemmingen te hanteren. Het onderhavig bestemmingsplan betreft een bestemmingsplan met verbrede reikwijdte om de looptijd van een voorlopige bestemming te verlengen naar 7 jaar.

blad 5 van 104

Ruimte - Antea Nederland B.V.

ontwerp bestemmingsplan N631 onderdoorgang spoor Rijen Gemeente Gilze en Rijen Projectnummer 420651

1.2

Ligging en begrenzing plangebied Het plangebied ligt ten westen van de kern Rijen en bestaat uit een gedeelte van de provinciale weg N631 en de daaraan grenzende gronden. Op afbeelding 1.1 is de ligging en begrenzing van het plangebied weergegeven.

Figuur 1.1 Ligging en begrenzing plangebied (gele lijn)

1.3

Vigerend bestemmingsplan Ter plaatse van het plangebied gelden de volgende bestemmingsplannen: Buitengebied, vastgesteld op 1 juli 2013 Woongebied Rijen, vastgesteld op 4 februari 2013 De bestemmingsplannen zijn door de gemeenteraad van Gilze en Rijen vastgesteld. Binnen de bestemmingsplannen hebben de betreffende gronden grotendeels de bestemming 'Verkeer'. Daarnaast is een klein deel van de gronden bestemd als 'Verkeer - Railverkeer', 'Wonen', 'Sport', 'Natuur', 'Groen', 'Horeca', 'Maatschappelijk - Defensieterrein 1' of 'Maatschappelijk - Defensieterrein 2'. De beoogde reconstructies zijn niet geheel passend binnen de bestemmingsomschrijving van de vigerende bestemmingen. Binnen de bestemmingen 'Verkeer' en 'Verkeer-railverkeer' is het niet mogelijk verdiepte liggingen of tunnels aan te leggen. Binnen de bestemmingen 'Groen', 'Wonen' en 'Maatschappelijk - Defensieterrein 2' is het realiseren van (auto)wegen, fietspaden en voetpaden niet mogelijk. Ten slotte zijn binnen de bestemmingen 'Sport', 'Horeca' en 'Natuur' alleen tot de bestemming behorende (ontsluitings)wegen mogelijk.

blad 6 van 104

Ruimte - Antea Nederland B.V.

ontwerp bestemmingsplan N631 onderdoorgang spoor Rijen Gemeente Gilze en Rijen Projectnummer 420651

1.4

Inhoud van de toelichting De toelichting is opgebouwd uit zeven hoofdstukken. Na dit inleidende hoofdstuk wordt in hoofdstuk 2 de huidige en toekomstige situatie van het plangebied beschreven. In hoofdstuk 3 worden de relevante beleidskaders beschreven. De milieu- en gebiedsaspecten zijn in hoofdstuk 4 opgenomen. In hoofdstuk 5 wordt ingegaan op de juridische planbeschrijving. In de hoofdstukken 6 en 7 komen achtereenvolgens de economische en maatschappelijke uitvoerbaarheid en het overleg en inspraak van het plan aanbod.

blad 7 van 104

Ruimte - Antea Nederland B.V.

ontwerp bestemmingsplan N631 onderdoorgang spoor Rijen Gemeente Gilze en Rijen Projectnummer 420651

blad 8 van 104

Ruimte - Antea Nederland B.V.

ontwerp bestemmingsplan N631 onderdoorgang spoor Rijen Gemeente Gilze en Rijen Projectnummer 420651

Hoofdstuk 2

Planbeschrijving In dit hoofdstuk wordt de huidige en toekomstige situatie van het plangebied toegelicht.

2.1

Ligging plangebied De gemeente Gilze en Rijen is gelegen tussen Breda en Tilburg. De snelweg A58 doorkruist het grondgebied van de gemeente. De gemeente bestaat uit de kernen Gilze, Hulten, Molenschot en Rijen. Op onderstaande figuur is de ligging van de vier kernen weergegeven. Tevens is met een grijze streeplijn de N631 aangeduid. Ten zuiden van de N631 sluit de N631 aan op de N282. Het grondgebied tussen de kernen behoort eveneens tot de gemeente Gilze en Rijen. Dit is het buitengebied. De N631 is momenteel in het buitengebied gelegen.

Figuur 2.1 Vier kernen gemeente Gilze en Rijen

2.1.1

Rijen De kern Rijen is van oudsher een agrarisch lintdorp. De kern is ontstaan aan een weg (lint) tussen Gilze en Dongen. Een gedeelte van deze weg is in de huidige situatie niet meer aanwezig, omdat op deze plaats nu de Vliegbasis Gilze-Rijen gelegen is. Het overige gedeelte, de route die nu bekend is als Julianastraat, Stationsstraat, Hoofdstraat en Dongenseweg, is nog steeds aanwezig. Aan weerszijden van deze weg zijn de verschillende uitbreidingswijken ontstaan. Allereerst ontstonden er woonwijken aan de westzijde van de centrale route, op de hogere zandgronden. De latere wijken ontstonden aan de oostzijde van de route. Veel oude verbindingen en straten zijn nog steeds terug te zien in het huidige stratenpatroon. Tussen de verschillende wijken liggen verbindingsroutes tussen de oude, centrale route en het buitengebied. In het zuiden van de kern loopt de spoorlijn Tilburg-Breda dwars door deze structuur, terwijl het rechthoekige patroon nagenoeg niet verstoord wordt.

blad 9 van 104

Ruimte - Antea Nederland B.V.

ontwerp bestemmingsplan N631 onderdoorgang spoor Rijen Gemeente Gilze en Rijen Projectnummer 420651

De kern Rijen wordt in de huidige situatie ontsloten door de N631 en de N282. De wegen verbinden Rijen met Oosterhout, Tilburg en Breda. De N631 en de N282 sluiten aan op de snelweg A27. In het zuiden van Rijen is het treinstation Gilze-Rijen gelegen.

2.1.2

Omgeving N631 De N631 loopt van het noordwesten naar het zuidoosten, in zijn geheel ten westen van de kern Rijen. In de directe nabijheid van het plangebied zijn verschillende voorzieningen gelegen. Deze verschillende voorzieningen zijn weergegeven op Figuur 2.2. Voor zowel de inwoners van Rijen, bezoekers van het bosgebied en de bezoekers van de verschillende voorzieningen is de N631 de belangrijkste ontsluitingsroute. Het creëren van een veilige overweg die het toenemende verkeer in de toekomst kan verwerken, is voor alle partijen van belang.

Figuur 2.2 Omgeving N631: voorzieningen

2.1.3

Huidige situatie plangebied Plangebied Aan de westzijde van de kern Rijen ligt de provinciale weg N631. De N631 maakt ten noorden van de kern Rijen de verbinding met Oosterhout en ten zuiden van de kern Rijen de verbinding met de N282. Er bevinden zich, in de huidige situatie, twee verkeersknelpunten op de N631 ter plaatse van Rijen, namelijk: Kruising N631 - Nassaulaan Spoorkruising Beide knelpunten vormen een barrière in de doorstroming van het verkeer. Daarnaast is er sprake van verkeersonveiligheid. Onderstaand is de huidige situatie van beide knelpunten beschreven. Daarnaast wordt ook ingegaan op de verplaatsing van de aansluiting op de Broodbaan. In de volgende paragraaf is de voorgenomen ontwikkeling beschreven. Kruising Nassaulaan De Nassaulaan is de enige ontsluitingsroute aan de westzijde van de kern Rijen. Bij het kruispunt met de N631 eindigt de bebouwde kom van Rijen. De N631 is dus buiten de bebouwde kom gelegen en heeft daardoor een snelheidsregime van 80 km/uur. Het kruispunt

blad 10 van 104

Ruimte - Antea Nederland B.V.

ontwerp bestemmingsplan N631 onderdoorgang spoor Rijen Gemeente Gilze en Rijen Projectnummer 420651

is daarbij het belangrijkste uitwisselpunt van fietsverkeer tussen de oost en westzijde van de N631. Door de hoge rijsnelheid van het gemotoriseerd verkeer, is er sprake van een (gevoelsmatig) onveilige situatie voor het overstekend langzaam verkeer. Op het kruispunt Nassaulaan sluiten via de weg Vijf Eiken onder anderen ook eetcafé De Vijf Eiken, de manege, de atletiekbaan en de andere bedrijven aan op de N631. Het verkeer op het kruispunt wordt geregeld middels een (verkeersregelinstallatie). Dit heeft een negatief effect op de doorstroming van zowel het gemotoriseerd- als langzaam verkeer. Er is regelmatig sprake van verkeersopstoppingen ter plaatse van de verkeersregelinstallatie. Dit is met name zichtbaar tijdens spitsuren, waarbij gemotoriseerd verkeer regelmatig twee keer achter elkaar moet wachten en verkeer van de Nassaulaan lastig kan invoegen bij het verkeer op de Oosterhoutseweg/N631. De verkeersopstoppingen hebben invloed op de verkeersveiligheid op de spoorkruising (Arcadis, Landelijk Verbeterprogramma Overwegen, Rijen - Oosterhoutseweg/N631, 11 december 2018). . De fietsintensiteiten zijn niet dusdanig hoog dat deze tot doorstromingsproblemen leiden. Wel valt op dat een relatief groot aantal fietsers, met name op het oostelijke fietspad, tegen het verkeer in fietst.

Dit geldt met name op beide fietspaden langs de Oosterhoutseweg/N631 nabij en op de spoorwegovergang en op het zuidelijke fietspad langs de Nassaulaan (Arcadis, Landelijk Verbeterprogramma Overwegen, Rijen - Oosterhoutseweg/N631, 11 december 2018). Dit is geen wenselijke situatie en dit leidt tot verkeersveiligheidsrisico’s op de fietspaden en op de overweg mede omdat de fietspaden als smal ervaren worden

Figuur 2.3 Huidige situatie kruising N631 - Nassaulaan Spoorkruising De overweg ligt in een provinciale weg buiten de bebouwde kom. Er geldt een maximum snelheid van 80 km/uur. De weg heeft een gebiedsontsluitende functie in zowel het regionale wegennet (verbindingsweg tussen de kernen) als ook het lokale wegennet (één van de drie noord-zuid kruisingen met het spoor in de kern Rijen). Deze dubbelfunctie is ook zichtbaar met de Nassaulaan die direct ten noorden van de overweg is gelegen. Deze weg ontsluit het centrum van Rijen naar het westen. De kruising tussen de provinciale weg en het spoor vormt een obstakel voor een vloeiende doorstroming van het verkeer. Door een verminderde doorstroming komt het voor dat er ter plaatse van de overweg voertuigen tot stilstand zijn gekomen. (Arcadis, Landelijk Verbeterprogramma Overwegen, Rijen - Oosterhoutseweg/N631, 11 december 2018) In de huidige situatie kruisen er circa 16 treinen per uur de spoorwegovergang. De slagbomen gaan circa 10 keer per uur dicht. In het kader van het Programma Hoogfrequent blad 11 van 104

Ruimte - Antea Nederland B.V.

ontwerp bestemmingsplan N631 onderdoorgang spoor Rijen Gemeente Gilze en Rijen Projectnummer 420651

Spoorvervoer is een toename zichtbaar van de treinfrequentie naar een totaal van 22 treinen per uur. Het aantal overwegsluitingen en daarmee de dichtligtijd per uur kan hierdoor ook verder toenemen (Arcadis, Landelijk Verbeterprogramma Overwegen, Rijen Oosterhoutseweg/N631, 11 december 2018).

Figuur 2.4. Huidige situatie kruising N631 - spoorweg Aansluiting Broodbaan Ongeveer 70 meter ten zuiden van de gelijkvloerse kruising bevindt zich een zijstraat. Deze zijstraat is de Broodbaan. Hier bevindt zich een ingang van het militair oefenterrein. Na deze ingang gaat de Broodbaan over als onverhard pad in westelijke richting. Het gaat om een kruising die momenteel niet veel gebruikt wordt. Vanaf de Broodbaan dient voorrang verleend te worden aan het verkeer op de N631 en het fietsverkeer op het parallel gelegen fietspad.

Figuur 2.5. Huidige situatie aansluiting Broodbaan

blad 12 van 104

Ruimte - Antea Nederland B.V.

ontwerp bestemmingsplan N631 onderdoorgang spoor Rijen Gemeente Gilze en Rijen Projectnummer 420651

2.2

Beschrijving ontwikkeling

2.2.1

Toekomstige situatie De N631 tussen Oosterhout en Rijen is een tweestrooks 80 km/u weg met aan weerszijde een vrijliggend fietspad. De weg heeft diverse kruispunten met andere wegen en een spoorweg. Alle kruisingen, inclusief de kruising met de spoorweg, zijn gelijkvloerse kruisingen. Op deze kruispunten ontstaan regelmatig verkeersonveilige situaties door de wijze waarop fietsers oversteken, de drukte van de kruispunten en de hoeveelheid treinverkeer op de spoorweg. De infrastructuur is daarnaast verouderd en vraagt daarom om grootschalig onderhoud. In 2018 is een planstudie uitgevoerd door de provincie Noord-Brabant om naast het grootschalig onderhoud ook de doorstroming en verkeersveiligheid op de weg te verbeteren. Op basis van de variantenstudie is door de provincie per kruispunt een voorkeursvariant bepaald. Rondom de kruising met de spoorweg is een voorkeursvariant gekozen met grote wijzigingen ten opzichte van de huidige situatie. De initiatiefnemer, Provincie Noord-Brabant, heeft ingestemd met de variant waarbij rondom de spoorkruising de maximale snelheid gereduceerd wordt tot 50 km/uur en er geen verschuiving van de kruising met de Nassaulaan plaats hoeft te vinden, maar wel een rotonde wordt aangelegd. Door het verlagen van de maximumsnelheid zal de komgrens aangepast worden.

De voorgenomen ontwikkeling bestaat uit zes hoofdonderdelen, namelijk: Spoorwegonderdoorgang; Rotonde Nassaulaan; Aansluiting Broodbaan; Fietsstructuur; Snelfietsroute Breda - Tilburg Aanpassing komgrens. Een ontwerp van de toekomstige situatie is opgenomen als Bijlage 1 bij de toelichting. Onderstaand wordt de ontwikkeling per hoofdonderdeel beschreven. Spoorwegonderdoorgang Ter plaatse van de kruising met het spoor, wordt een spoorwegonderdoorgang gerealiseerd. In de Structuurvisie Stedelijk Gebied is de ambitie uitgesproken om het zwaartepunt van het verkeer buiten de kernen te leggen. Er is daarom gekozen om de ondertunneling van het spoor ter plaatse van de N631 te realiseren. De verkeersbewegingen vinden daarmee vooral buitenom plaats, zodat het zwaartepunt van het verkeer buiten de kern ligt. De N631 krijgt door de ondertunneling van het spoor een verdiepte ligging. Het verkeer op de N631 kan hierdoor zonder belemmeringen het spoor kruisen. De doorstroming en de verkeersveiligheid worden, door de realisatie van de spoorwegonderdoorgang, aanzienlijk verbeterd. Doordat de kruising met het spoor en de rotonde Nassaulaan op de oorspronkelijke locatie gerealiseerd zullen worden, is het niet mogelijk om de optimale hellingshoeken en draaihoek te implementeren ter plaatse van de onderdoorgang. Voor gemotoriseerd verkeer bedraagt de hellingshoek 7% met boogstralen van r=300.

Voor langzaam verkeer bedragen de hellingspercentages tussen de 4,0 % en 4,2%. Onder het kopje Fietsstructuur wordt nader ingegaan op de fietsstructuur.

blad 13 van 104

Ruimte - Antea Nederland B.V.

ontwerp bestemmingsplan N631 onderdoorgang spoor Rijen Gemeente Gilze en Rijen Projectnummer 420651

Figuur 2.6 toekomstige situatie ter plaatse van spoorwegonderdoorgang Rotonde Nassaulaan De kruising N631 - Nassaulaan wordt in de toekomstige situatie gereconstrueerd tot een rotonde. De aanleg van de rotonde en de verwijdering van de huidige verkeersregelinstallatie zorgt voor een verbetering in de doorstroming op de N631 en een soepele afwikkeling van het verkeer op de Nassaulaan. Het is alleen mogelijk de spoorwegonderdoorgang te realiseren als de kruising Nassaulaan wordt gereconstrueerd tot een rotonde met een snelheidsregime van 50 km/uur. Om voldoende ruimte te creëren om een viertaks rotonde te realiseren, zijn door de provincie Noord-Brabant gronden aangekocht ten westen van de N631. in Figuur 2.7 is het ontwerp van de nieuwe rotonde opgenomen. Er wordt een nieuwe aansluiting op de weg Vijf Eiken gerealiseerd. In het noorden van de rotonde wordt een voetgangersovergang gerealiseerd. Tevens krijgt de rotonde vanaf de zuidzijde een extra rechtsafstrook richting de Naussaulaan. De rotonde wordt alleen gebruikt door het gemotoriseerd verkeer. Er worden twee fietsoversteken bij de rotonde gerealiseerd. Eén ten westen van de rotonde, waar de fietsers de aansluiting op de Vijf Eiken kunnen kruisen. De andere fietsoversteek wordt ten oosten van de rotonde gerealiseerd. Hier kunnen fietsers de Nassaulaan oversteken.

Vanwege de extra rechtsafstrook ter plaatse en de verkeersveiligheid, is de oversteek verder van de rotonde af gelegen. Gemotoriseerd verkeer heeft bij beide oversteken voorrang op de fietsers, zoals dat ook op de rest van de N631 het geval is. Vanwege veiligheidsoverwegingen en doorstroming is het niet wenselijk fietser voorrang te geven op gemotoriseerd verkeer.

blad 14 van 104

Ruimte - Antea Nederland B.V.

ontwerp bestemmingsplan N631 onderdoorgang spoor Rijen Gemeente Gilze en Rijen Projectnummer 420651

Figuur 2.7 toekomstige situatie ter plaatse van rotonde Nassaulaan Horeca Horecagelegenheid ligt ten westen van de Oosterhoutseweg en ontsluit op de weg vijf Eiken. Het perceel grenst aan de straat `Vijf Eiken` die voorheen fungeerde als een uitloper van een dorpslint van Rijen. De wegen Vijf Eiken en Pastoor Gillisstraat hebben echter sinds de doorbreking van de N631 geen fysieke en visuele connectie meer. Dit is versterkt door bosschages aan de oostzijde van de N631. Het bouwvlak van de bestaande horecagelegenheid heeft een oppervlakte van circa 1.650 m2 , hiervan mag 870 m² worden bebouwd. Een deel van het horecapand, het voorste deel, is monumentaal. Tevens staat er naast het pand ook een monumentale lindeboom. Om de weg de Vijf Eiken aan te kunnen sluiten op de rotonde is het verleggen van een deel van deze weg noodzakelijk. De nieuwe weg Vijf Eiken komt te liggen ter plaatse van de zalencentrum, behorend bij eetcafé de Vijf Eiken. Het betreft het huidige achterste gedeelte van het horecabedrijf. Het voorste monumentale gedeelte van het pand blijft behouden. Na de realisatie van de onderdoorgang en de rotonde, wordt het gesloopte deel van de horecagelegenheid herbouwd. Door de nieuwe aansluiting kan dit niet op de oude locatie plaatsvinden. Gezocht is naar een alternatief rondom het deel van het horecapand welke behouden blijft.

Om dit mogelijk te maken, is een vormverandering en verplaatsing van het bouwvlak van deze horecabestemming noodzakelijk. In figuur 2.8 is het beoogde bouwvlak opgenomen. Het bouwvlak heeft een oppervlakte van circa 1.227 m². Hiermee wordt de oppervlakte van het bouwvlak kleiner dan het bestaande bouwvlak. De bestaande bouwmogelijkheden worden overgenomen. Hierdoor mag 870 m² van het bouwvlak worden bebouwd. Het overige deel van het bouwvlak, dat niet wordt bebouwd en het deel buiten het bouwvlak wordt benut voor parkeren.

blad 15 van 104

Ruimte - Antea Nederland B.V.

ontwerp bestemmingsplan N631 onderdoorgang spoor Rijen Gemeente Gilze en Rijen Projectnummer 420651

figuur 2.8 nieuwe situatie horeca De Vijf Eiken CroonenBuro5 heeft de toekomstige situatie getoetst op basis van stedenbouwkundige aanvaardbaarheid. De toetsing is opgenomen in de rapportage 'N631 - Aanpassing horeca bestemming' d.d. 17 februari 2021. De rapportage is als Bijlage 2 bijgevoegd bij de toelichting. Uit de toetsing komen stedenbouwkundige randvoorwaarden voor de toekomstige ontwikkeling van het horecapand. Dit heeft tot gevolg dat het bouwvlak van het toekomstige pand niet op het gehele bestemmingsvlak komt te liggen maar op een logische manier op de kavel wordt gesitueerd. Onderstaand worden deze stedenbouwkundige randvoorwaarden opgesomd. De gebouwen bestaan uit complementaire bebouwingstypen. Het gehele programma bevindt zich binnen één volume of één ensemble; De bebouwing heeft een heldere plattegrond. De voorgevel(bouwlijn) overschrijdt niet de bouwlijn van het monumentale pand; Het is niet toegestaan om voor de voorgevel van het monumentale gebouw permanente constructies te voorzien. Dit is geborgd door het bouwvlak van de bestemming Horeca en de bestemming verkeer; de monumentale en beschermde linde wordt behouden.

Het is verboden om constructies te voorzien binnen een radius van 7 meter; aanbouwen zijn toegestaan als deze worden doorgezet in hetzelfde basismateriaal als het hoofdgebouw en dezelfde hoogte wordt gehanteerd; Parkeren dient binnen het vlak verkeer of de horecabestemming te worden opgelost; Een fietsenstalling, nuts of trafo zijn ook mogelijk binnen de bestemming verkeer. technische installaties worden op het terrein of inpandig opgelost. Bij uitzondering is het mogelijk om deze te plaatsen op het dak (mits de beeldkwaliteit niet wordt geschaad); de goothoogte bedraagt 5 meter en de nokhoogte maximaal 11 meter. blad 16 van 104

Ruimte - Antea Nederland B.V.

ontwerp bestemmingsplan N631 onderdoorgang spoor Rijen Gemeente Gilze en Rijen Projectnummer 420651

Manege Ten westen van de N631 is manege De Vijf Eiken gelegen. Deze manege ontsluit haar terrein op dit moment op de weg de vijf Eiken en heeft aan de voorzijde een groot parkeerterrein liggen. Om de aanpassing van de weg Vijf Eiken en de aansluiting op de rotonde mogelijk te maken is een deel van de gronden van de manege aangekocht. Het gaat hierbij om gronden die op dit moment als entree en als parkeerplaats worden gebruikt. Ook is het noodzakelijk om een deel van de gronden van de manege tijdelijk tijdens de bouw van de onderdoorgang te gebruiken als fietspad. Deze gronden gaan na de bouw van de onderdoorgang terug naar de manege. Het terrein krijgt hierdoor een nieuwe entree die iets verder van de N631 af is gelegen om hier ook een verkeersveilige situatie te krijgen. Op deze gronden is voldoende ruimte om de nieuwe entree te situeren en voldoende ruimte om de parkeerplaatsen die worden verwijderd terug te brengen, waardoor de manege over voldoende parkeerruimte blijft beschikken. Aansluiting Broodbaan Door de realisatie van de spoorwegonderdoorgang moet de aansluiting van de Broodbaan op de N631 verplaatst worden. In overeenstemming met defensie is besloten de kruising te verplaatsen in zuidoostelijke richting. De goede afwikkeling van het verkeer vanuit het militaire Genie Basis Depot en het militaire oefenterrein is gewaarborgd in de toekomstige situatie.

De nieuwe aansluiting maakt het mogelijk dat een boxer pantser VNG zich kan verplaatsen. Dit militaire voertuig heeft een ruimere draaicirkel dan normale voertuigen. De toegang wordt zowel tijdens de werkzaamheden als in de definitieve situatie gewaarborgd. In de oksel van deze aansluiting komt ook de waterretentie van de tunnelbak te liggen. Ten opzichte van het voorontwerp is de inhoud van de waterretentie door zwaardere eisen in het ontwerp van de provincie vergroot. Ook is de hoofdroute van de snelfietsroute leidend geworden in het ontwerp. Dit heeft tot gevolg dat fietsers komend vanaf het zuiden of rijdend naar het zuiden een stukje de Broodbaan in moeten rijden om op dit fietspad uit te komen.

Figuur 2.9 toekomstige situatie ter plaatse van aansluiting Broodbaan Fietspadenstructuur blad 17 van 104

Ruimte - Antea Nederland B.V.

ontwerp bestemmingsplan N631 onderdoorgang spoor Rijen Gemeente Gilze en Rijen Projectnummer 420651

Om de veiligheid van fietsers in de toekomstige situatie te waarborgen, wordt een vernieuwde fietsstructuur gerealiseerd. De bestaande fietspaden worden verbreed van 2,0 naar 2,5 m breedte, deze verbreding is aan de buitenzijde van het fietspad voorzien. Tussen fietspad en rijbaan is daarvoor deels te weinig ruimte vanwege de aanwezige bomen. Fietspaden binnen de bebouwde kom worden in rood asfalt uitgevoerd, Vanaf de Statenlaan komt er aan de oostzijde van de N631 een 2-richtingen fietspad van 3,50 m richting de N282. Dit 2-richtingenfietspad kan in gebruik worden genomen nadat de spooronderdoorgang is gerealiseerd. Ter hoogte van rotonde Nassaulaan komen er 2 fietsoversteken, namelijk een fietsoversteek bij de Nassaulaan en één bij Eetcafé de Vijf Eiken (beiden noord-zuid verbindingen). Er komt geen fietsoversteek over de N631 bij de rotonde, fietsverkeer vanuit Oosterhout richting Rijen of vanuit Rijen richting de N282 fietst over de tunnelbak naar de andere zijde van de N631. Op deze manier wordt kruisend verkeer op de N631 vermeden, wat de doorstroming en veiligheid ten goede komt. Snelfietsroute Breda - Tilburg Om de doorstroming en verkeersveiligheid van het langzaam verkeer te verbeteren worden er voorzieningen getroffen om de N631 tussen de kern Rijen en de weg Vijf Eiken ongelijkvloers te kruisen.

Aan de noordzijde van het spoordek wordt een fietspad gerealiseerd dat de N631 ongelijkvloers kruist. Dit fietspad wordt uitgevoerd in twee richtingen. Op Figuur 2.11 is route in de omgeving van het plangebied van de snelfietsroute Breda Tilburg weergegeven. De route volgt vanaf Breda de provinciale weg N282 tot en met de Broodbaan ter plaatse van de kern Rijen. Na de Broodbaan is de snelfietsroute parallel aan de spoorlijn gelegen richting Tilburg. Aan een SFR worden andere eisen gesteld dan aan een standaard fietspad. Een SFR dient 4,50 m breed te zijn en de bochten in de route dienen minimaal R=18m te zijn. Aan deze eisen kan de SFR in het ontwerp voor de N631 niet voldoen. De fysieke ruimte ontbreekt hiervoor. Er is daarom bewust gekozen af te wijken van de eisen. De breedte van de SFR in het ontwerp is 3,50 m. Het fietspad binnen het plangebied is dus ontwerptechnisch niet aan te merken als snelfietsroute.

Figuur 2.10 Snelfietsroute Breda - Tilburg De snelfietsroute sluit ter hoogte van de Broodbaan aan op de N631. Het fietsverkeer wordt onder het spoor doorgeleid en kan via de ongelijkvloerse kruising die aan de noordzijde wordt aangelegd haar weg vervolgen aan de noordzijde parallel aan het spoor. Het snelfietspad verhoogt de fietsbereikbaarheid van de kern Rijen. blad 18 van 104

Ruimte - Antea Nederland B.V.

ontwerp bestemmingsplan N631 onderdoorgang spoor Rijen Gemeente Gilze en Rijen Projectnummer 420651

Op onderstaande figuur staan de fietsroutes aangegeven in en rondom de tunnelbak.

Figuur 2.11 fietsstructuur toekomstige situatie ten noorden van spoor Hieronder wordt ingegaan op de verschillende routes: Route rood (Snelfietsroute) Het ontwerp voor de spooronderdoorgang is in eerste aanleg ontworpen met twee fietsbruggen parallel aan het spoor. De fietsbrug ten zuiden van het spoor was voor de snelfietsroute bestemd. De fietsbrug aan de noordzijde van het spoor was voor overige fietsers en voetgangers bestemd. Op verzoek van provincie en gemeente Gilze en Rijen is er begin 2020 voor gekozen om de snelfietsroute vanaf de Broodbaan aan de westzijde door de spooronderdoorgang te laten lopen en daarna over de fietsbrug aan de noordzijde van het spoor de N631 te laten kruisen. Dit tracé van de snelfietsroute heeft als groot voordeel dat de snelfietsroute niet langer de gelijkvloerse spoorkruising van de Vincent van Goghlaan gebruikt. De fietsbrug aan de zuidzijde van het spoor is daarmee komen te vervallen en het westelijk gelegen éénrichtingsfietspad in de onderdoorgang is omgevormd tot 2-richtingen fietspad. In de onderdoorgang is het door ruimtegebrek niet mogelijk om de standaardbreedte van 4 m van de snelfietsroute te realiseren, de snelfietsroute wordt hier (ruim) 3,5 m breed. Dit geldt ook voor de fietsbrug over de N631. Verbreding van de fietsbrug vermindert het doorzicht in de tunnel en is daardoor niet mogelijk.

Door de provincie en de gemeente Gilze en Rijen is er voor gekozen om aan de noordzijde met een bocht on eetcafé De Vijf Eiken aan te sluiten op de fietsbrug. Aan de zuidzijde is gekozen om de fietshelling af te buigen richting de Broodbaan. De afbuiging vindt plaats buiten het waterdichte deel van de onderdoorgang. De doorgaande fietsverbinding van noord naar zuid moet hierdoor afbuigen en via een klein deel van de Broodbaan terugdraaien naar de N631. Vanwege het te verwachten grote aantal fietsers op de snelfietsroute wordt de snelfietsroute als doorgaande route aangemerkt en niet de verbinding richting N282. In het voorontwerp en het ontwerp dat daarbij hoorde was het nog mogelijk om direct terug te draaien aan de noordzijde van de tunnel. Door een verbreding van de tunnel in het nieuwe ontwerp en de aanwezigheid van het monumentale gedeelte van eetcafé Vijf Eiken is daar geen ruimte meer voor. Het gedeelte van de snelfietsroute binnen de projectgrenzen van dit werk worden niet aangemerkt als zijnde snelfietsroute, maar als regulier fietspad. Deze route maakt gebruik van de westzijde van de tunnel. De noordelijke helling van dit deel van het fietspad heeft een hellingspercentage van 4.2%, de zuidelijke helling is 4,1%. Route Paars (Rijen - N282) Deze route is de 2-richtingen fietspad (3,50 m breed) vanuit Rijen richting de N282.

Dit fietspad zal samen met de verdiepte N631 onder het spoor in een tunnelbak liggen. Vanwege blad 19 van 104

Ruimte - Antea Nederland B.V.

ontwerp bestemmingsplan N631 onderdoorgang spoor Rijen Gemeente Gilze en Rijen Projectnummer 420651

de verdiepte ligging en omdat het een 2-richtingen fietspad is, is er aan beide zijden een opgaande helling. Deze route maakt gebruik van de oostzijde van de tunnel. De noordelijke helling van dit deel van het fietspad heeft een hellingspercentage van 4.2%, de zuidelijke helling is 4,0%. Route Blauw (oversteek N631 RIjen - Vijf Eiken) Deze route is een 2-richtingen fietspad (3,50 m breed) vanuit Rijen richting manege de Vijf Eiken, de Broodbaan (snelfietsroute naar Breda) en de snelfietsroute naar Tilburg. In plaats van een oversteekvoorziening voor fietsers bij de rotonde is ervoor gekozen om de fietsers vanuit Rijen over de spoortunnel van de N631 richting de Vijf Eiken te laten fietsen. Vanwege de verdiepte ligging van de N631 zal dit qua hoogteligging ongeveer 0,5 m onder het huidige maaiveld liggen. Route Oranje (Vijf Eiken - N282) Deze route is de 2-richtingen fietspad (3,50 m breed) vanuit Oosterhout richting de N282. Deze route ligt net als de paarse route in een verdiepte ligging met de N631. Deze route volgt de snelfietsroute voor een deel richting de Broodbaan. Dit is gedaan omdat de snelfietsroute de hoofdfietsroute wordt. Voetpaden Oorspronkelijk bestond het ontwerp niet uit aparte voet- en fietspaden. In de regel is medegebruik binnen voetgangersgebieden, eventueel met kleine voorzieningen, goed mogelijk tot een intensiteit van 200 voetgangers per uur.

Naar verwachting is het aantal voetgangers beperkt en is medegebruik goed mogelijk. Naar aanleiding van inspraakreacties op het voorontwerp is een voetgangersoversteek over de N631 aan het ontwerp toegevoegd (zie figuur 2.7) aan de noordzijde van de rotonde, om te voorzien in de behoefte om te voet direct over te kunnen steken. Hier kan in in twee stappen de provinciale weg worden overgestoken. Daarnaast wordt tussen de Pastoor Gillesstraat en de Nassaulaan en tussen de Pastoor Gillesstraat en de snelfietsroute een voetpad aangelegd. Op de plaatsen waar dit mogelijk is, bijvoorbeeld bij het fietspad rondom het horecabedrijf, wordt naast het fietspad een voetpad aangelegd. Daarnaast wordt het Kleine Vospad verlegd en blijft als voetpad behouden. Aanpassing komgrens Als gevolg van de aanleg van de spoorwegonderdoorgang zal het snelheidsregime van 80 km/uur verlaagd worden naar 50 km/uur op een gedeelte van de N631 (ter plaatse van de kern Rijen). Een snelheidsregime van 50 km/uur is uitsluitend mogelijk binnen de bebouwde kom. Derhalve zal de komgrens van de bebouwde kom van Rijen aangepast worden. De komgrens bij de weg de Vijf Eiken wordt verplaatst naar de locatie van de fietspadaansluiting op de weg de Vijf Eiken: de gehele fietsroute en het horecapand komen hiermee binnen de bebouwde kom te liggen.

Bij de Broodbaan ten westen van de fietsaansluiting wordt een nieuwe komgrens aangebracht: de gehele fietsroute die binnen het plangebied wordt meegenomen komt hierdoor binnen de bebouwde kom te liggen. In 2.12 is de globale ligging van de nieuwe komgrenzen weergegeven. De gemeente is voornemens om, gelijktijdig met de vaststelling van het bestemmingsplan, een besluit te nemen over het wijzigen van de grens van de bebouwde kom. De gemeenteraad, is op basis van artikel 20a van de Wegenverkeerswet 1994 en artikel 48 van het Besluit administratieve bepalingen inzake het wegverkeer, bevoegd om het besluit omtrent de grenzen van de bebouwde kom te wijzigen.

blad 20 van 104

Ruimte - Antea Nederland B.V.

ontwerp bestemmingsplan N631 onderdoorgang spoor Rijen Gemeente Gilze en Rijen Projectnummer 420651

Figuur 2.12 Globale ligging nieuwe komgrenzen (witte lijnen).

2.2.2

Tijdelijke situatie N631 Ten tijde van de bouw van de spoorwegonderdoorgang en de aanleg van de weg in de tunnel, wordt het doorgaande verkeer over een tijdelijke weg/bypass geleid. Deze weg komt ten westen van de huidige weg te liggen. De tijdelijke weg wordt tevens planologisch mogelijk gemaakt middels voorliggend bestemmingsplan. Voor de tijdelijke weg is gekozen voor een bypass achter Eetcafé De Vijf Eiken langs die aansluit op de nieuw te realiseren rotonde N631 met de Nassaulaan, zoals weergegeven in Figuur 2.13.

Figuur 2.13 Verkeerssituatie tijdelijke situatie In de tijdelijke situatie wordt de N631, vanaf de kruising met de Nassaulaan tot en met de Broodbaan, ten westen van de huidige N631 aangelegd. In deze tijdelijke situatie is er, net als in de huidige situatie, sprake van 2 x 1 rijstrook. Er wordt tevens een tijdelijk fietspad in twee richtingen gerealiseerd. Om de veiligheid van de fietser te waarborgen, wordt een blad 21 van 104

Ruimte - Antea Nederland B.V.

ontwerp bestemmingsplan N631 onderdoorgang spoor Rijen Gemeente Gilze en Rijen Projectnummer 420651

barrière tussen de autoweg en het fietspad geplaatst. Zie Figuur 2.14

Figuur 2.14 Doorsnede wegprofiel tijdelijke situatie Voornamelijk ter plaatse van het kruispunt N631 - Nassaulaan, wijzigt de verkeerssituatie voor zowel het gemotoriseerd als langzaam verkeer. Onderstaand is de tijdelijke route van het gemotoriseerd- en fietsverkeer beschreven per rijrichting. Verkeer vanuit het zuiden (N282 richting Oosterhout) Het verkeer vanuit het zuiden wordt ten noorden van de Broodbaan de tijdelijke N631 op geleid. De Broodbaan blijft bereikbaar vanaf de huidige N631. Er wordt een tijdelijke kruising met het spoor gerealiseerd. De weg Vijf Eiken is te bereiken via een tijdelijke afslag op de bypass ter hoogte van het eetcafé De Vijf Eiken. De bypass leidt het verkeer richting de nieuwe rotonde Nassaulaan, die dan reeds is aangelegd, om het eetcafé De Vijf Eiken heen (zie Figuur 2.15). Het verkeer dat richting Oosterhout rijdt, wordt via de rotonde op de huidige N631 geleid. Om de doorstroming te bevorderen is een extra rijbaan over de rotonde naar Rijen gerealiseerd om opstopping op de spoorkruising te voorkomen.

blad 22 van 104

Ruimte - Antea Nederland B.V.

ontwerp bestemmingsplan N631 onderdoorgang spoor Rijen Gemeente Gilze en Rijen Projectnummer 420651

Figuur 2.15 Tijdelijke aansluiting Rotonde Nassaulaan Voor het fietsverkeer wordt eveneens een tijdelijk fietspad gerealiseerd. Zoals weergegeven op Figuur 2.15 komt het fietspad ten westen te liggen van de tijdelijke N631/bypass. Het tijdelijke fietspad wordt gedeeltelijk gerealiseerd op de gronden van de manege. Ter plaatse van de spoorkruising wordt, voor zowel het gemotoriseerd verkeer als het fietsverkeer, een veilige oversteek gerealiseerd. Op Figuur 2.16 is een doorsnede weergegeven. De spoorwegovergang wordt onder andere voorzien van spoorbomen en waarschuwingslichten. Het tijdelijke fietspad eindigt aan de noordzijde van de nieuwe rotonde Nassaulaan.

Figuur 2.16 Doorsnede tijdelijke situatie ter plaatse van spoorwegovergang Verkeer vanuit het noorden (Oosterhout richting N282) Het gemotoriseerd verkeer dat vanuit het noorden richting de N282 rijdt, krijgt ter plaatse blad 23 van 104

Ruimte - Antea Nederland B.V.

ontwerp bestemmingsplan N631 onderdoorgang spoor Rijen Gemeente Gilze en Rijen Projectnummer 420651

van de nieuwe rotonde te maken met de tijdelijke situatie. Zowel het afslaand verkeer richting de Vijf Eiken en het doorgaand verkeer op de N631, nemen de eerste afslag op de rotonde richting de Vijf Eiken. Ter hoogte van het eetcafé De Vijf Eiken wordt een tijdelijke afslag gerealiseerd naar de Vijf Eiken (zoals weergegeven op Figuur 2.15). Het doorgaand verkeer vervolgt de bypass over de tijdelijke spoorwegovergang. Voor de afslag met de Broodbaan, wordt het verkeer de huidige N631 op geleid. Het fietsverkeer vanuit het noorden krijgt ook ter plaatse van de nieuwe rotonde Nassaulaan te maken met de tijdelijke situatie. Naast van de tijdelijke N631 wordt aan de een tijdelijk fietspad aangelegd. Nadat het autoverkeer, ten zuiden van de tijdelijke spoorwegovergang weer op de huidige N631 wordt geleid, wordt het fietsverkeer naar het fietspad aan de oostzijde van de N631 geleid. Tijdelijk werkterrein Een tijdelijk werkterrein ten behoeve van opslag van bouwmaterialen en de bouwwerkzaamheden voor de aanleg van de spoorwegonderdoorgang is noodzakelijk. In figuur 2.17 is de locatie van dit werkterrein zichtbaar gemaakt. Om het doorgaand verkeer op de tijdelijke weg zo min mogelijk te hinderen en zo veilig en snel mogelijk te werken, is gezocht naar een locatie die zo dicht mogelijk bij de nieuw te bouwen tunnel ligt.

De locatie van het tijdelijke werkterrein is in de bestaande situatie aangeplant met bomen en is tevens gelegen binnen het Natuur Netwerk Brabant. Voor het gebruik als tijdelijk werkterrein is het kappen van bomen noodzakelijk. Hierdoor gaan de huidige wezenlijke kenmerken en waarden van het gebied verloren. Compensatie is benodigd. In paragraaf 4.7 wordt hier verder op ingegaan. Om het werkverkeer zo min mogelijk hinder op de bypass te laten veroorzaken en vanwege de fysieke barrière van het spoor, wordt aan de overzijde (ten noorden) van het spoor ook een tijdelijk werkterrein aangelegd. Dit betreft een klein werkterrein.

Figuur 2.17 Locatie tijdelijk werkterrein ProRail

blad 24 van 104

Ruimte - Antea Nederland B.V.

ontwerp bestemmingsplan N631 onderdoorgang spoor Rijen Gemeente Gilze en Rijen Projectnummer 420651

Hoofdstuk 3

Vigerend beleid In dit hoofdstuk is het geldende beleidskader voor het plangebied opgenomen.

3.1

Rijksbeleid Deze paragraaf vat het rijksbeleid samen dat van toepassing is op de reconstructie van de N631 in Rijen. In deze paragraaf worden onderstaande beleidsdocumenten behandeld: Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte; Besluit algemene regels ruimtelijke ordening; Besluit ruimtelijke ordening.

3.1.1

Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte Op 13 maart 2012 is door de minister van Infrastructuur en Milieu de Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte (SVIR) vastgesteld. De SVIR is de overkoepelende rijksstructuurvisie voor de ruimtelijke ontwikkeling van Nederland tot 2028, met een doorkijk naar 2040. In de Structuurvisie staan de plannen voor ruimte en mobiliteit. Zo wordt beschreven in welke infrastructuurprojecten het Rijk de komende tijd wil investeren en op welke wijze de bestaande infrastructuur beter benut kan worden. Het Rijk streeft ernaar om Nederland concurrerend, bereikbaar, leefbaar en veilig te maken. Gestreefd wordt naar een krachtige aanpak die ruimte geeft aan regionaal maatwerk, de gebruiker voorop zet, investeringen prioriteert en ruimtelijke ontwikkelingen en infrastructuur met elkaar verbindt. Dit doet het Rijk samen met andere overheden en met een Europese en mondiale blik. Bij deze aanpak hanteert het Rijk een filosofie die uitgaat van vertrouwen, heldere verantwoordelijkheden, eenvoudige regels en een selectieve rijksbetrokkenheid. De SVIR verstevigt het motto 'decentraal wat kan, centraal wat moet'. De verantwoordelijkheid om te sturen in de ruimtelijke ordening wordt door de SVIR nog meer bij de provincies en gemeenten gelegd. Afspraken over verstedelijking, groene ruimte en landschap laat het Rijk daarom over aan de provincies en gemeenten.

Dit houdt in dat de betekenis van de nationale structuurvisie voor het onderhavige bestemmingsplan zodoende beperkt blijft. Wel zijn in de SVIR nationale belangen gedefinieerd. Op de locatie van de onderdoorgang van de N631 zijn drie nationale belangen van toepassing: Nationaal belang 11: Natuurnetwerk Nederland (voorheen EHS) Nationaal belang 12: Militaire activiteiten Nationaal belang 13: Goed systeem ruimtelijke ordening Nationaal belang 11: NNN Het Rijk streeft naar het behouden en vergroten van de biodiversiteit in Nederland. Soorten dienen zich tussen natuurgebieden te kunnen verplaatsen. Er wordt ingezet op een robuuste groenblauwe dooradering van het landschap. De uitvoering hiervan is de verantwoordelijkheid van de provincies. Om de natuur te beschermen wordt een nee- tenzij principe gehanteerd. Projecten met een significant negatief effect op de natuur kunnen alleen gerealiseerd worden wanneer sprake is van een groot openbaar belang en het ontbreken van reële alternatieven. Er is sprake van flexibiliteit in begrenzing. Middels onder andere herbegrenzing of compensatie van de natuur, zijn ontwikkeling toch mogelijk. Dit nationale belang is decentraal geborgd in de Interim omgevingsverordening van de provincie Noord- Brabant. De voorgenomen ontwikkeling zorgt voor ruimtebeslag op

blad 25 van 104

Ruimte - Antea Nederland B.V.

ontwerp bestemmingsplan N631 onderdoorgang spoor Rijen Gemeente Gilze en Rijen Projectnummer 420651

gronden die aangewezen zijn als NNN. In de provincie Noord-Brabant wordt de NNN aangeduid als NNB: Natuur Netwerk Brabant. Er is sprake van een groot openbaar belang, doordat de verkeersveiligheid binnen het plangebied door de autonome groei van het verkeer in het geding komt. Er is tevens geen sprake van een reëel alternatief. De N631 bestaat reeds, er wordt enkel ingezet op een verbetering van de verkeersveiligheid en doorstroming. Het Natuurnetwerk Brabant zal waar nodig herbegrensd en gecompenseerd worden. Hiervoor is een natuurtoets en natuurcompensatieplan opgesteld. In de paragraaf 'Interim Omgevingsverordening' (3.2.3) wordt de compensatie van het Natuurnetwerk Brabant nader toegelicht. Nationaal belang 12: Militaire activiteiten Het Rijk zet in op het bieden van ruimte voor militaire terreinen en activiteiten. Rondom sommige locaties zijn beperkingenzones aangewezen, zoals externe veiligheidscontouren, geluidscontouren en bouwhoogtebeperkingen. Defensie heeft momenteel negen radarstations, waar radarverstoringsgebieden voor gelden. Het plangebied ligt niet binnen een radarverstoringsgebied. Wel is er sprake van een bouwhoogtebeperking voor winturbines van maximaal 90 meter. Binnen het plangebied worden geen windturbines mogelijk gemaakt. Het plangebied is wel in de luchtvaartverkeerszone van de militaire vliegbasis Gilze - Rijen gelegen.

Derhalve wordt de reeds geldende aanduiding 'Luchtvaartverkeerszone - 9' overgenomen in de regels van dit bestemmingsplan. Hiermee is een maximale bouwhoogte van 30,6 meter geborgd. In dit plangebied worden geen gebouwen of bouwwerken, geen gebouwen zijnde, toegestaan met een bouwhoogte hoger dan 12 meter. Er wordt dus ruimschoots voldaan aan de bouwhoogtebeperkingen. Een deel van de tijdelijke weg wordt mogelijk gemaakt op gronden die zijn aangewezen als militair terrein. Deze gronden worden na realisatie van de onderdoorgang weer heringericht en kunnen daarna weer gebruikt worden als militair terrein. Door de realisatie van de onderdoorgang wordt de aansluiting van de Broodbaan naar het zuiden verplaatst. Hierdoor krijgt een deel van de gronden die noodzakelijk zijn om de aansluiting mogelijk te maken in de toekomst de bestemming verkeer. Het ruimtebeslag hiervan is dusdanig gering, dat de voorgenomen ontwikkeling geen beperkingen in de gebruiksmogelijkheden van het militaire terrein veroorzaken. Nationaal belang 13: Goed systeem ruimtelijke ordening Het Rijk is verantwoordelijk voor een goed systeem van ruimtelijke ordening inclusief zorgvuldige, transparante ruimtelijke en infrastructurele besluiten. Bij nieuwe ontwikkelingen, aanleg en herstructurering moet in elk geval aandacht zijn voor de gevolgen voor de waterhuishouding, het milieu en het cultureel erfgoed.

Ook dient de ruimte zorgvuldige te worden benut en overprogrammering te worden voorkomen. Om beide te bereiken is de ladder van duurzame verstedelijking opgenomen in het Besluit ruimtelijke ordening (Bro). In het kader van dit bestemmingsplan zijn alle relevante milieuaspecten onderzocht. In hoofdstuk 4 worden deze onderzoeken nader toegelicht. In paragraaf 3.1.3 wordt nader ingegaan op het Besluit ruimtelijke ordening, waar de ladder van duurzame verstedelijking wordt toegelicht. Conclusie Het beleid zoals vastgelegd in de Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte vormt geen beperking voor de uitvoerbaarheid van de voorgenomen ontwikkeling. De nationale belangen zijn voldoende geborgd in dit bestemmingsplan.

blad 26 van 104

Ruimte - Antea Nederland B.V.

ontwerp bestemmingsplan N631 onderdoorgang spoor Rijen Gemeente Gilze en Rijen Projectnummer 420651

3.1.2

Besluit algemene regels ruimtelijke ordening (Barro) Het Besluit algemene regels ruimtelijke ordening (Barro) geeft richtlijnen voor de inhoud van bestemmingsplannen voor zover het gaat om ruimtelijke ontwikkelingen van nationaal belang. Deze vorm van normstelling sluit aan op de vroegere pkb's met concrete beleidsbeslissingen en beslissingen van wezenlijk belang die ook van betekenis waren voor de lagere overheden. Het besluit (eerste tranche) is vastgesteld op 22 augustus 2011 en is op 30 december 2011 in werking getreden. Op 1 oktober 2012 zijn enkele wijzigingen in werking getreden. In de SVIR is vastgesteld dat voor een beperkt aantal onderwerpen de bevoegdheid om algemene regels te stellen zou moeten worden ingezet door de Rijksoverheid. Het gaat onder meer om de volgende nationale belangen: Rijksvaarwegen, Project Mainportontwikkeling Rotterdam, Kustfundament, Grote Rivieren, Waddenzee en waddengebied, Defensie, Ecologische Hoofdstructuur, Erfgoederen van uitzonderlijke universele waarde, Hoofdwegen en hoofdspoorwegen, elektriciteitsvoorziening, Buisleidingen van nationaal belang voor vervoer van gevaarlijke stoffen, Primaire waterkeringen buiten het kustfundament en IJsselmeergebied.

In het SVIR wordt bepaald welke kaderstellende uitspraken zodanig zijn geformuleerd dat deze bedoeld zijn om beperkingen te stellen aan de ruimtelijke besluitvormingsmogelijkheden op lokaal niveau. Het Barro bevestigt in juridische zin die kaderstellende uitspraken. De normering uit het Barro werkt zoveel mogelijk direct door op het niveau van de lokale besluitvorming. Bij besluitvorming over bestemmingsplannen moeten de regels worden gerespecteerd. Het merendeel van de regels legt beperkingen op, daarin is een gradatie te onderkennen. Deze zijn geformuleerd als een 'ja-mits', een 'ja, voor zover', een 'nee tenzij', een 'nee-als' of een stringente 'nee' bepaling. Relevante regels uit het Barro betreffen de regels omtrent nationaal belang 12 (militaire gebieden). Onderhavig bestemmingsplan is gelegen in de obstakelbeheerzone als weergegeven in figuur 3.1 en voor een gedeelte gelegen in een militaire zone als weergegeven in figuur 3.2. Deze aanduidingen hebben verschillende betekenissen. De ligging in een obstakelbeheerzone betekent dat het plangebied belemmeringen kent ten aanzien van opgaande bebouwing of begroeiing. Het voornemen betreft echter het ondertunnelen van een reeds aanwezige weg. Enkel de lantaarnpalen (eveneens reeds aanwezig) hebben een hoogte van enkele meters. Voor wat betreft de obstakelbeheerzone zijn er geen belemmeringen te verwachten.

blad 27 van 104

Ruimte - Antea Nederland B.V.

ontwerp bestemmingsplan N631 onderdoorgang spoor Rijen Gemeente Gilze en Rijen Projectnummer 420651

Figuur 3.1 Obstakelbeheergebied als benoemd in Rarro Artikel 2.6.3 van het Barro schrijft voor gronden gelegen in een militair gebied voor dat "bij de eerstvolgende herziening van een bestemmingsplan dat betrekking heeft op een militair terrein voor die gronden de bestemming 'Maatschappelijk – militair terrein' wordt opgenomen en er geen bestemmingen worden opgenomen die een belemmering kunnen vormen voor de functionele bruikbaarheid van dat terrein". Er zullen enkele gronden van het huidige defensieterrein nodig zijn voor het realiseren van de snelfietsroute en de vernieuwde aansluiting van de Broodbaan op de N631. Hiervoor worden de benodigde gronden van Defensie gekocht. Deze gronden worden bestemd worden als 'Verkeer'. Op één locatie zijn de gronden met de bestemming Maatschappelijk - Defensieterrein benodigd voor de realisatie van de tijdelijke weg. Voor deze gronden is een voorlopige bestemming opgenomen. Dit houdt in dat de gronden gedurende 7 jaar na het vaststelling van dit bestemmingsplan gebruikt mogen worden voor een tijdelijke weg. Na 7 jaar worden de gronden hersteld conform het huidige gebruik. Over deze situatie is eveneens afstemming met Defensie geweest. Het ruimtebeslag is dusdanig gering, dat de voorgenomen ontwikkeling geen beperkingen in blad 28 van 104

Ruimte - Antea Nederland B.V.

ontwerp bestemmingsplan N631 onderdoorgang spoor Rijen Gemeente Gilze en Rijen Projectnummer 420651

de gebruiksmogelijkheden van het militaire terrein veroorzaken. De toegankelijkheid van het terrein is tevens geborgd middels een tijdelijke en een vernieuwde aansluiting van de Broodbaan op de N631, welke geschikt is voor zware militaire voertuigen. Omdat, in overleg met Defensie, het gebruik en de toegankelijkheid van het terrein gehandhaafd blijft, levert het Barro wat dit punt betreft geen belemmeringen voor de uitvoerbaarheid van het bestemmingsplan op. Het Rarro (Regeling algemene regels ruimtelijke ordening) is een ministeriële regeling waarin onder andere de militaire terreinen zijn opgenomen. Een uitsnede hiervan is opgenomen in Figuur 3.2. Hierin is te zien dat de aanpassing die noodzakelijk is om de Broodbaan aan te laten sluiten op de nieuwe N631 buiten de gebieden valt die als militair terrein zijn aangewezen. Dit betreft de gronden die permanent gewijzigd worden naar de bestemming 'Verkeer'.

Figuur 3.2 Militair terrein als benoemd in Rarro Conclusie Het Barro levert geen belemmeringen voor de uitvoerbaarheid van het bestemmingsplan op. Het ruimtebeslag op terrein van Defensie is dusdanig gering dat er geen sprake is van een beperking in de gebruiksmogelijkheden en toegankelijkheid. Er heeft tevens voldoende blad 29 van 104

Ruimte - Antea Nederland B.V.

ontwerp bestemmingsplan N631 onderdoorgang spoor Rijen Gemeente Gilze en Rijen Projectnummer 420651

afstemming met Defensie plaatsgevonden.

3.1.3

Besluit ruimtelijke ordening De 'ladder voor duurzame verstedelijking' is in de Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte (SVIR) geïntroduceerd en vastgelegd als procesvereiste in het Besluit ruimtelijke ordening (Bro). Het Besluit ruimtelijke ordening bepaalt dat voor onder meer bestemmingsplannen de treden van de ladder moet worden doorlopen. Doel van de ladder voor duurzame verstedelijking is een goede ruimtelijke ordening in de vorm van een optimale benutting van de ruimte in stedelijke gebieden. Met de ladder voor duurzame verstedelijking wordt een zorgvuldige afweging en transparante besluitvorming bij alle ruimtelijke en infrastructurele besluiten nagestreefd. Per 1 juli 2017 is de nieuwe Ladder voor duurzame verstedelijking in werking getreden. Deze is geregeld in artikel 3.1.6 lid 2 en luidt: De toelichting bij een bestemmingsplan dat een nieuwe stedelijke ontwikkeling mogelijk maakt, bevat een beschrijving van de behoefte aan die ontwikkeling, en, indien het bestemmingsplan die ontwikkeling mogelijk maakt buiten het bestaand stedelijk gebied, een motivering waarom niet binnen het bestaand stedelijk gebied in die behoefte kan worden voorzien. De begrippen “bestaand stedelijk gebied” en “nieuwe stedelijke ontwikkeling“, opgenomen in artikel 1.1.1 lid 1 aanhef en onder h en i Bro, blijven ongewijzigd.

Conclusie De aanleg of reconstructie van infrastructuur valt volgens de jurisprudentie over dit onderwerp niet onder de categorie "nieuwe stedelijke ontwikkeling". Tevens worden in voorliggend bestemmingsplan niet meer bebouwingsmogelijkheden of andere gebruiksmogelijkheden voor de bestaande horecafunctie geboden. Van een nieuwe stedelijke ontwikkeling is geen sprake. De voorgenomen ontwikkeling hoeft niet getoetst te worden aan de ladder voor duurzame verstedelijking.

3.2

Provinciaal en regionaal beleid Onderstaande paragrafen gaan in op het provinciaal beleid dat van toepassing is. Achtereenvolgens komen de volgende beleidsdocumenten aan de orde: Structuurvisie ruimtelijke ordening; Omgevingsvisie Noord-Brabant; Interim omgevingsverordening; Provinciaal Waterplan; Beleid Waterschap Brabantse Delta.

3.2.1

Structuurvisie Ruimtelijke Ordening Noord-Brabant Op 19 maart 2014 is de Structuurvisie Ruimtelijke Ordening (SRO) inwerking getreden. De structuurvisie is een actualisatie van de visie die in 2010 werd vastgesteld. De provincie Noord-Brabant geeft in de structuurvisie de hoofdlijnen van het ruimtelijk beleid tot 2025 (met een doorkijk naar 2040). De visie is bindend voor het handelen van de provincie Noord-Brabant in de ruimtelijke ordening. De structuurvisie gaat in op de ruimtelijke kwaliteiten van de provincie Noord-Brabant. Mens, markt en milieu zijn binnen de provincie in evenwicht. Daarom kiest de provincie in haar ruimtelijk beleid tot 2025 voor de verdere ontwikkeling van gevarieerde en aantrekkelijke woon-, werk-, en leefmilieus en voor een kennisinnovatieve economie met als basis een klimaatbestendig en duurzaam Brabant. Het principe van behoud en ontwikkeling van het landschap is in de structuurvisie de 'rode' draad die de ruimtelijke ontwikkelingen stuurt. De provincie wil het contrastrijke Brabantse landschap herkenbaar houden en verder versterken. Daarom wordt ingezet op de ontwikkeling van robuuste landschappen,

blad 30 van 104

Ruimte - Antea Nederland B.V.

ontwerp bestemmingsplan N631 onderdoorgang spoor Rijen Gemeente Gilze en Rijen Projectnummer 420651

een beleefbaar landschap vanaf het hoofdwegennet en behoud en versterking van aanwezige landschapskwaliteiten. De structuurvisie benoemt en beschrijft ambities voor vier ruimtelijke structuren: infrastructuur, landelijk gebied, groenblauwe mantel en stedelijke structuur. Conclusie Onderhavig plan betreft de reconstructie van een provinciale weg. Er vindt geen grootschalige transformatie van het landschap en de ruimtelijke structuren plaats.

3.2.2

Omgevingsvisie Noord-Brabant Net als het Rijk beschikt de provincie Noord-Brabant vooruitlopend op de inwerkingtreding van de Omgevingswet over een omgevingsvisie: de Brabantse Omgevingsvisie. Deze visie is in december 2018 vastgesteld door provinciale staten van Noord-Brabant. De Brabantse Omgevingsvisie bevat de ambities van de provincie Noord-Brabant voor de ontwikkeling van de fysieke leefomgeving in de periode tot 2050. De omgevingsvisie bevat geen sectorale beleidsdoelen, die doelen zijn nog steeds opgenomen in bijvoorbeeld de SVRO. Bij een eventuele strijdigheid tussen de SVRO en de omgevingsvisie is de omgevingsvisie leidend. De Brabantse Omgevingsvisie zet in op behouden en verdere ontwikkeling van een veilige, gezonde en duurzame fysieke leefomgeving. De provincie richt zich met de Brabantse Omgevingsvisie op vier hoofdopgaven: 1. De energietransitie. 2. Ontwikkeling van een Noord-Brabant dat om kan gaan met klimaatverandering. 3. Noord-Brabant als slimme netwerkstad. 4. Behouden en verder ontwikkelen van een concurrerende en duurzame economie. Net als het Rijk streeft de provincie met de Brabantse Omgevingsvisie naar een manier van het benaderen van initiatieven in de fysieke leefomgeving die uitgaat van vertrouwen en het gezamenlijk met publieke en private partijen zoeken naar mogelijkheden om een initiatief te realiseren.

Daarbij moeten initiatieven een bijdrage leveren aan de kwaliteit van de fysieke leefomgeving. Eén van de doelen van de hoofdopgave 'Noord- Brabant als slimme netwerkstad' is het creëren van duurzame mobiliteitsinfrastructuur. Het realiseren van snelfietspaden tussen grote steden in de provincie is benoemd in de Omgevingsvisie als een ontwikkeling die hier aan bijdraagt. Ook de ondertunneling van de N631 draagt bij aan een duurzame mobiliteitsinfrastructuur. Conclusie De voorgenomen ontwikkeling is in lijn met de Brabantse Omgevingsvisie. Het realiseren van een gedeelte van het snelfietspad tussen Tilburg en Breda draagt bij aan de derde hoofdopgave van de Omgevingsvisie: Noord- Brabant als slimme netwerkstad.

3.2.3

Interim omgevingsverordening De Interim omgevingsverordening is op 5 november 2019 in werking getreden. De omgevingsverordening bevat regelgeving die ook anticipeert op de komst van de Omgevingswet en kan gezien worden als een uitwerking van de ambities uit de Brabantse Omgevingsvisie in regels (net als dat de Verordening ruimte Noord-Brabant een uitwerking is van de SVRO). De omgevingsverordening integreert regels uit zes provinciale verordeningen (waaronder de Verordening ruimte Noord-Brabant). De omgevingsverordening heeft een beleidsneutraal karakter. Dat houdt in dat de omgevingsverordening geen nieuwe beleidswijzigingen doorvoert tenzij dit nieuwe beleid reeds opgenomen is in vastgestelde beleidsdocumenten. De omgevingsverordening is een interimdocument en daarmee een tussenstap naar een definitieve provinciale omgevingsverordening. De Interim omgevingsverordening vormt het toetsingskader voor