Algemene beschouwing D66

Bijdrage Frits van Vugt in debat Perspectiefnota 2022 – 12 juli 2021

Mdv, beste collega’s, leden van het college en allen die die dit debat digitaal volgen. In nog steeds onzekere tijden behandelen we vandaag de PN 2022: de vooruitblik op volgend jaar Het is nog heel onzeker voor onze inwoners vanwege het nog steeds niet getemde Coronavirus – al is er door het hoge tempo van vaccinaties wel meer uitzicht op iets normaler leven. Maar veel leed is er al geleden, zowel in termen van ziekte en verlies van mensen, maar ook door de ervaren eenzaamheid van sommigen, achterstand die leerlingen hebben opgelopen en terugval in komsten bij sommige bedrijven, de horeca. Overigens zijn we blij dat we als gemeente gestart zijn met een coronaherstelplan dat we dit najaar gaan bespreken. Het is dus nog steeds een onzekere situatie voor onze inwoners. En daarom moeten we het vooral onze inwoners en maatschappelijke organisaties niet moeilijker maken dan nodig is. Daarom vonden we bijv. vorig jaar de 5% verhogen van de OZB die inwoners treft, geen goed signaal is, zeker niet nu ze de afgelopen 3 jaar al 34% OZB verhoging voor de kiezen hebben gekregen. En een forse verhoging van de afvalstoffenheffing van 66 euro in 2020. Wij vinden dat het wel een tandje minder kan en dienen een amendement in om de OZB voor woningen van huiseigenaren met 4% te verlagen en (net als vorig jaar) de afvalstoffenheffing met 20 euro per huishouden te verminderen.

Dekking vinden we door een bezuinigingstaakstelling op te leggen aan de ABG-organisatie, zoals ik onlangs al uitvoerig bij de zienswijze op de ABG-begroting heb toegelicht. En dan kom ik meteen op mijn tweede amendement dat ook tot lagere lasten leidt - in dit geval van hondeigenaren. Eerder is door een meerderheid van de raad al uitgesproken dat de hondenbelasting een achterhaalde belasting is, die nog stamt uit de tijd van de hondenkar toen de hond als productief dier werd gezien. Het wordt nu eindelijk tijd om deze discriminerende belasting op te doeken. Tot op heden lukte het raadsmeerderheden noch het college om met een dekking te komen voor de afschaffing. Per saldo gaat het om ongeveer een ton ’s jaars. Wij stellen voor om per ingang van volgend jaar met deze belasting te stoppen. Dekking hebben we gezocht in de 4 e wethouder. Vanaf de verkiezingen volgend jaar gaan we het gewoon weer met drie wethouders doen, althans dat vinden wij en we hopen dat u dat steunt. Sprekend over onzekere tijden: dat zien we ook aan de nog steeds oplopende kosten in het sociaal domein, vooral bij de jeugdzorg. Enerzijds omdat we de kosten nog steeds niet goed beteugelen, deels omdat er onvoldoende compensatie van het Rijk komt, al is de uitkomst van de arbitragecommissie een gunstig teken. Hopelijk leidt die tot structurele compensatie door het Rijk.

In dit verband maken wij ons ernstig zorgen over de toenemende wachtlijsten in de jeugdzorg, zeker bij de jeugdbescherming. Wij vragen aan de portefeuillehouder of het grote aantal professionals dat de jeugdzorg de rug toekeert – mede door de zware werkomstandigheden – alleen het probleem van JB Brabant is of op meer plaatsen speelt? Terug naar de PN. Daar staan niet veel nieuwe wensen in, behalve waar het gaat om het ophogen van formatie, vooral bij Ruimtelijke ontwikkeling. Nou begrijpen wij best dat er de druk is op de woningbouwopgave. Er moet idd meer gebouwd worden. Maar elke jaar krijgen we wel een lijstje bij

de PN met het verzoek om extra personeel, en nooit wordt dat helder onderbouwd. Tegenover nieuwe projecten zijn er andere die aflopen. Wij hebben bij de carrousel gevraagd om daar meer inzicht in te krijgen, speciaal bij Ruimtelijke ontwikkeling, maar die kregen we niet. Nog los van de vraag of het verstandig is om allerlei voorschotten te nemen op toekomstige opbrengsten uit de Grondexploitatie (GREX), willen we dit najaar meer inzicht krijgen in de relatie taakopgave – formatie. Pas dan kunnen wij met ambtelijke uitbreidingen instemmen. Volgens het rapport Berenschot zitten wij met de ABG qua personeelskosten bij Ruimtelijke ordening 34% hoger dan vergelijkbare ambtelijke samenwerkingsorganisaties. Dat zou ik dan graag van het college uitgelegd willen zien. Het valt overigens op dat de voorstellen voor nieuw beleid door eerder geplande stortingen vanuit de algemene middelen grotendeels teruggedraaid worden. Onze reservepositie wordt daar niet beter door. Op termijn moet de algemene reserve weer worden aangevuld vanuit de reserve GREX om niet negatief uit te komen (1,4 mio). Dat vanwege de verwachte exploitatietekorten over de jaren 20232025. Dus ook hier nemen we feitelijk een voorschot op nog niet gemaakte winsten bij de GREX. En dan wil de VVD ook een fors hap hieruit t.b.v. strategische grondaankopen.

De GREX wordt van alle kanten leeggegeten terwijl ie nog gevuld moet worden. Graag de mening van het college hierover. Dan valt op dat we niet extra investeren in een duurzamer Gilze en Rijen. Zoals u weet heeft D66 ambitieuzere plannen met de energietransitie, klimaatadaptatie het verduurzamen van gebouwen en het ondersteunen van inwoners daarbij. Eerdere moties van ons mbt ‘asbest eraf, zon erop’ en een voorstel om het isoleren en verduurzamen van woningen te ondersteunen, hebben het niet gehaald in eerder debatten. Maar die noodzaak blijft nodig. We bespraken vorige week de forse inspanningen die we nog moeten gaan plegen ihkv de warmtetransitie. En hoe we dat gaan aanpakken. Isoleren is ‘no regret’ zo vernamen we, en beaamden we allemaal, maar hoe gaan we de inwoners daarbij helpen – waar nodig ook financieel? We denken dat we daar echt wel substantiële bedragen voor nodig hebben. We willen daar richting de begroting op terug komen. En waar we ons ook zorgen over maken is of we wel voldoende doen aan het onderhoud van de openbare ruimte. We horen daar veel klachten over, en ook uit de Burgerpeiling bleek dat dit het topissue is waar burgers over klagen. Twee jaar gelden is er geld bijgeplust om de grootste knelpunten aan t knelpunten in het onderhoud aan te pakken, maar we halen de door de raad gestelde onderhoudsniveaus niet.

Wat wordt het beleid van het college terzake? Tot slot vragen wij in een tiental moties aan het college om bepaalde zaken uit te zoeken, voorafgaand aan de begrotingsbehandeling. Zodat we de financiële consequenties in beeld hebben en er mogelijk bij de begroting een besluit over kunnen nemen. Dat betreft in de sfeer van duurzaamheid, klimaatadaptatie en groenbeheer de volgende 6 moties: 1. Het in kaart brengen of we volgend jaar met buurgemeenten een derby tegelwippen kunnen organiseren 2. Te onderzoeken of we inwoners kunnen ondersteunen bij de asbestsanering en bij het vervangen ervan deze te voorzien van zonnepanelen; 3. Te onderzoeken of we bij het aanleggen van nieuw parkeerplaatsen (of bij reconstructie ervan) dit voortaan waterdoorlatende parkeerplaatsen kunnen worden; en op welke locaties in 2022 daar al een begin mee kan worden gemaakt;

4. In kaart te brengen welke bomen momenteel een groeiplaats verbetering nodig hebben, welke de afgelopen 3 jaar niet zijn gesnoeid en wat het kost om jaarlijks de straten wortelopdrukvrij te houden; 5. Acties en kosten in beeld brengen die gemoeid zijn om de invasieve exoten (zoals de Japanse duizendknoop, maar bv ook de reuzenberenklauw) structureel aan te pakken 6. Het beleid voor het bestrijden van de eikenprocessierups aan te passen, zodanig dat het middel Xentari per direct niet meer wordt gebruikt; en indien nodig de begroting 2022 op te plussen tbv het preventief en reactief bestrijden op een acceptabel niveau. Dan nog vier moties op uiteenlopende terreinen: 7. Een voorstel te doen incl. de benodigde middelen tbv het structureel meten van de luchtkwaliteit in onze gemeente en de meetgegevens uit te wisselen met het kennisportaal “samen meten” 8. Te zoeken naar mogelijkheden van een app om flexibel afspraken te maken met de milieustraat, in kaart te brengen op welke wijze de milieustraat meer uren per week geopend kan zijn, vooral ook ’s middags, en de mogelijkheid van avondopenstelling. 9.

Met alle stakeholders van de Lavrije te bezien hoe we het winkelcentrum vitaal kunnen houden; en daarbij te bezien hoe leegstaande winkelpanden makkelijker om te zetten zijn naar een nieuwe functie en te onderzoeken hoe maatschappelijke partners zoals een EGR winkelpanden kunnen huren en gebruiken voor het informeren van burgers 10. Verzoek aan het college om op korte termijn in overleg te treden met sportverenigingen, basisscholen en andere betrokkenen over hun ev. wensen bij het sportbeleidsplan c.q. het actieplan sport. En een voorstel te doen mbt het uitbreiden van het team sportcoaches, de oprichting van een sportloket en het toevoegen van Sports Cool aan de gesubsidieerde basisvoorzieningen. Wij hopen op uw aller steun hiervoor.