25-070 Woningmarktonderzoeken en te nemen vervolgstappen GR

RAADSINFORMATIEBRIEF -------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------Aan

Gemeenteraad

Van

College van burgemeester en wethouders

Portefeuillehouder

Wethouder Machielsen

Onderwerp

Woningmarktonderzoeken en te nemen vervolgstappen

Datum collegevergadering

16 december 2025

Zaaknummer

1117001

RIB-Nummer

25-070

-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------1. Inleiding Politiek en maatschappelijk stellen we vast dat er uiteenlopende wensen zijn om meer regie te voeren op huisvesting. Sinds 1 januari 2024 is via een aanpassing van de Huisvestingswet meer ruimte gekomen om dit te regelen. Dat geldt voor alle (sociale) huur- en koopwoningen. Daarvoor moet een gemeente wel schaarste aantonen via een onderzoek dat nut en noodzaak van regulering moet aantonen. Waarbij het er nadrukkelijk om gaat of regulering in verhouding staat tot het doel dat we willen bereiken. Deze onderzoeken zijn medio 2025 door RIGO in opdracht van de Stedelijke regio Breda Tilburg (SRBT) uitgevoerd. In deze raadsinformatiebrief nemen we u mee in de resultaten van de onderzoeken over lokale binding en vitale beroepsgroepen. Waar u als raad ook om gevraagd heeft in motie 2024-19. We staan in deze RIB ook stil bij de manier waarop het college om wil gaan met een huisvestingsverordening. Ook in relatie tot de Wet versterking regie volkshuisvesting. 2. Inhoudelijk Hierna informeren we u op hoofdlijnen over de uitkomsten van twee onderzoeken. Voor meer achtergrond en uitgebreide resultaten verwijzen we naar de onderzoeksrapporten, die voor u bij deze brief zijn gevoegd. 1.

Lokale binding Hiervoor heeft RIGO de herkomst van vestigers in de SRBT-gemeenten onderzocht 1. Dat is in beeld gebracht aan de hand van verhuisbewegingen (verhuisde personen) binnen en naar de gemeenten, de herkomst van nieuwe huurders in de corporatiesector en woningkopers van een koopwoning. Hieruit blijkt voor Gilze en Rijen dat 38% van de verhuisbewegingen inwoners zijn binnen de eigen gemeente. Tellen we de verhuizingen binnen de hele regio mee dan gaat het om zo’n 88% (Pagina 15). Deze getallen zijn vergelijkbaar met vergelijkbare niet-stedelijke gemeenten in de regio. Inwoners die de gemeente verlaten vestigen zich voornamelijk in stedelijk gebied of in omliggende dorpen. 2. Vitale beroepsgroepen 1

Zie Bijlage 1 voor bijbehorend onderzoek: Lokale binding van vestigers in de SRBT

In deze memo2 is gekeken naar de sectoren onderwijs, zorg, openbaar bestuur en veiligheid. Er is hierbij een koppeling gelegd tussen de arbeidsmarkt en de schaarste aan woningen. Daarnaast is een indicatie gehanteerd voor het (fulltime) bruto maandsalaris van een startende en een ervaren professional in de geselecteerde beroepsgroepen. Hoeveel kunnen deze vitale beroepsgroepen betalen voor een woning? Op basis hiervan is door RIGO ingeschat of zij in aanmerking komen voor een sociale huurwoning, een particuliere huurwoning potentieel betaalbaar is en/of een koopwoning financieel bereikbaar is. Uit het onderzoek blijkt dat binnen de arbeidsmarktregio een tekort op de arbeidsmarkt zichtbaar is voor sommige beroepsgroepen. Er is duidelijk sprake van schaarste in het onderwijs en in de zorg en dan met name voor (gespecialiseerde) verpleegkundigen, gehandicaptenzorg en medisch praktijkassistenten. Ook docenten voor de algemene vakken in het secundair onderwijs en basisschoolleraren zijn schaars én er is een tekort aan personeel in de kinderopvang. Uit de analyse van de arbeidsmarkt komt naar voren dat er weinig beroepen zijn die niet krap of zeer krap zijn in de arbeidsmarktregio. Dit betekent dat de schaarste aan vitale beroepen hoogstwaarschijnlijk goed onderbouwd kan worden, en dit geen relatie heeft tot de woningmarkt.

Alternatieven Corporaties hebben aan de SRBT-woontafel aangegeven dat zij graag samen met gemeenten nadenken over een goede verdeling van de schaarste op de woningmarkt en het verlenen van voorrang aan bepaalde (aandachts)groepen binnen de geldende wet- en regelgeving. In de regel maken gemeenten en corporaties hier lokaal (maatwerk)afspraken over. Gemeenten maken ook afspraken met bouwers en ontwikkelaars. Met name over de wijze van toewijzing van koopwoningen dergelijke afspraken. Deze gemeenten gebruiken doelgroepenverordeningen als basis voor deze afspraken. Lokale afweging Het college gaat aan de slag met een huisvestingsverordening en geeft hiermee invulling aan de opgave die voortkomt uit de Wet versterking regie volkhuisvesting, die naar alle verwachting op 1 juli 2026 in werking treedt. Het is een lokale afweging hoe om te gaan met (wettelijke) mogelijkheden voor lokale regulering te koppelen aan het daadwerkelijke moment van uitvoering huisvestingsverordening (na vaststelling wet versterking regie op de volkshuisvesting). 3. Procedureel Zoals in het programma wonen omschreven maak het college werk van een huisvestingsverordening. In de verdere uitwerking hiervan worden de uitkomsten van de bovengenoemde onderzoeken meegenomen.

Met de inwerkingtreding van de Wet Versterking Regie Volkshuisvesting in het vooruitzicht, geven we in het najaar van 2026 graag invulling aan deze opgave. Voor deze uitwerking is capaciteit gereserveerd in diezelfde periode. Mocht de Wet Versterking Regie Volkshuisvesting na de zomer van 2026 nog steeds niet van kracht zijn, gaan we vooruitlopend hierop een huisvestingsverordening opstellen. Deze huisvestingsverordening zal regionaal moeten worden afgestemd. Hiermee wordt invulling gegeven aan motie 2024-19. Bijlage(n): 1. Lokale binding van vestigers in de SRBT 2. Memo schaarste aan (woningen voor) vitale beroepsgroepen Hart van Brabant

2

Zie Bijlage 2 voor bijbehorend onderzoek: Memo schaarste aan (woningen voor) vitale beroepsgroepen HvB