25-043 Samenwerkingsafspraken Stedelijke Regio Breda Tilburg -SRBT

RAADSINFORMATIEBRIEF -------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------Aan

Gemeenteraad

Van

College van burgemeester en wethouders

Portefeuillehouder

Wethouder Machielsen

Onderwerp

Samenwerkingsafspraken SRBT

Datum collegevergadering

2 september 2025

Zaaknummer

1118715

RIB-Nummer

25-043

-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------1. Inleiding Sinds 2019 werken negentien gemeenten, vier waterschappen en de provincie* samen aan opgaven binnen het ruimtelijk domein in de Stedelijke Regio Breda Tilburg (SRBT), volgens de uitgangspunten van verlengd lokaal bestuur. In deze raadsinformatiebrief informeren wij u over de aard van deze samenwerking en hoe u binnen deze samenwerking uw rol kunt pakken als raadslid. Het is een jonge en lichte netwerksamenwerking die veel beleidsthema’s behelst. Om helderheid te verschaffen over rollen en informatiestromen zijn samenwerkingsafspraken opgesteld. Ook daarover informeren wij u middels deze brief. * De gemeenten die de SRBT vormen, zijn: Alphen-Chaam, Baarle-Nassau, Breda, Dongen, Drimmelen, EttenLeur, Geertruidenberg, Gilze en Rijen, Goirle, Heusden, Hilvarenbeek, Loon op Zand, Moerdijk, Oisterwijk, Oosterhout, Tilburg, Waalwijk en Zundert. Zij werken samen vanuit de GR Regio Hart van Brabant en in de in oprichting zijnde samenwerking Baronie. De betrokken waterschappen zijn Brabantse Delta, De Dommel, Aa en Maas en Rivierenland. Aa en Maas is agenda lid en laat zich vertegenwoordigen door de andere waterschappen. Rivierenland is agenda lid en laat zich verder niet vertegenwoordigen.

2. Inhoudelijk Ontwikkelstrategie als grondlegger voor de samenwerking Als grondlegger voor de samenwerking hebben de samenwerkende partijen in 2023 de ontwikkelstrategie ‘Bouwen aan het goede nest’ opgesteld, die door alle colleges is besproken en voor zienswijzen met de gemeenteraden is gedeeld. Met de Ontwikkelstrategie ligt er een gezamenlijk en gedragen perspectief op de ontwikkeling van de SRBT. Hierin zijn de belangrijkste opgaven geduid, zijn richtingen voor de oplossingen opgeschreven en is de bandbreedte van de samenwerking binnen SRBT vastgelegd. De ontwikkelstrategie beschrijft de opgaven en de ontwikkel-principes en biedt gemeenten handvatten om vanuit hun lokale bevoegdheden een bijdrage te leveren aan gemeentegrens overstijgende opgaven. Deelnemende gemeenten, waterschappen en provincie beschouwen deze ontwikkelstrategie als leidraad voor lokale én regionale ambities en opgaven. De daadwerkelijke uitvoering van de regionale opgaven wordt vastgelegd in een uitvoeringsagenda. Deelnemende partijen houden bij de ontwikkeling van

gemeentelijk, provinciaal en waterschapsbeleid rekening met afspraken zoals binnen SRBT-verband gemaakt. Samenwerking op het schaalniveau van SRBT De afgelopen jaren stapelen de opgaven in de fysieke leefomgeving steeds verder op. De urgente maatschappelijke opgaven, zoals het woningtekort, de kwaliteit van de natuur en de leefomgeving, waarbij bodem en water steeds meer sturend zijn, de transitie van de landbouw, ruimte voor circulaire economie, de verduurzaming van de energievoorziening en ruimte voor defensie hebben allemaal grote ruimtelijke impact. Deze opgaven kennen ook een nationaal belang. De provincie heeft van het Rijk een belangrijke rol gekregen in het invullen van de nationale opgaven, waarbij ze een belangrijke schakel is tussen de centrale en de decentrale overheden. Er heeft afgelopen tijd een verschuiving plaatsgevonden waarin Rijk en provincie in het ruimtelijk economisch domein het niveau van stedelijke regio’s meer als passend schaalniveau zien om inhoudelijke en financiële afspraken mee te maken. De SRBT-woondeal en het Meerjarig Multimodaal Mobiliteitspakket SRBT getuigen van de samenwerking tussen Rijk, provincie en SRBT. Dat heeft tot gevolg dat het wenselijk is om op dit schaalniveau een antwoord te hebben op de ruimtelijke opgaven en dat vraagt om samenwerkingsafspraken.

Noodzaak tot opstellen samenwerkingsafspraken Met het verder ontwikkelen van de samenwerking op het schaalniveau van de SRBT neemt de noodzaak toe om duidelijke afspraken te maken over hoe we die samenwerking invullen. Denk daarbij aan wie welke rol heeft, hoe gewaarborgd wordt dat alle deelnemers goed geïnformeerd worden en ook inbreng kunnen leveren en dat duidelijk is welke inhoud op welke tafel wordt besproken. Het is belangrijk op bestuurlijk en ambtelijk niveau goed te duiden waar inhoud ter tafel komt en hoe de kracht van het collectief benut kan worden op tot snellere of betere oplossingen te komen en dit in een goede afspraken te vervatten die de basis vormen voor hoe we samenwerken. Die basis wordt gevonden in de bijgevoegde samenwerkingsafspraken. Daarin staan de bestuurlijke tafels, de ambtelijke tafels en de rollen binnen de samenwerking beschreven. De SRBT blijft een lichte, inhoud-gedreven netwerksamenwerking, zonder formele governance. De samenwerkingsafspraken bevatten geen overheveling van taken en bevoegdheden naar dit regionale schaalniveau. De SRBT maakt gebruik van de bestaande structuren binnen Hart van Brabant (Gemeenschappelijke Regeling, hierna GR) en Baronie (GR i.o.), omdat op het schaalniveau van SRBT democratische legitimatie en een financieel arrangement niet zijn vormgegeven.

Er vindt geen besluitvorming plaats op het schaalniveau van SRBT, net zo min als op het schaalniveau van RHvB/Baronie, dit vindt plaats in de colleges. Zij leggen verantwoording af aan de raden. Wat betekent deze samenwerking voor u als raadslid? Samenwerken in SRBT-verband, past binnen de activiteiten uit de kernagenda van Hart van Brabant. Het verkennen van en daarmee ook bijdragen aan de ontwikkeling van stedelijke regio's staat hierin genoemd. Hart van Brabant levert via de begroting van het fysieke domein een bijdrage aan de ontwikkeling van de SRBT (begroting 2025 en 2026) en in het jaarrapport 2024 zijn de resultaten hiervan terug te lezen. De samenwerking op het schaalniveau van de SRBT biedt een beter, agenderings- en lobbyplatform richting de provincie en het Rijk. Het Bestuurlijk Overleg-Leefomgeving (BO-Leefomgeving) en het

Bestuurlijk Overleg- Meerjarenprogramma Infrastructuur, Ruimte en Transport (BO-MIRT) zijn hier voorbeelden van. Relevante samenwerkingspartners als Rijk en provincie participeren op dit platform. Het biedt de mogelijkheid om afspraken te maken met deze partners over ondersteuning bij de grote gemeentegrens overstijgende opgaven. Tevens biedt het de mogelijkheid om grote opgaven met maatwerk-oplossingen lokaal vorm te geven. Dit vraagt om een goede afstemming tussen u als raadslid en uw bestuurder/bestuurders die zitting heeft/hebben aan de tafels van de SRBT. 3. Procedureel Het vormgeven van deze beweging tussen u als raadslid en de deelnemende bestuurders vindt plaats vanuit het uitgangspunt van verlengd lokaal bestuur. Daarbij is het aan u om invulling te geven aan de verbinding vanuit uw raad met uw betrokken bestuurder en is er vanuit het collectief nagedacht over hoe uw raad de benodigde informatie ontvangt om dit ook daadwerkelijk goed vorm te kúnnen geven. Dit betekent dat de eerste verantwoordelijkheid voor het betrekken van gemeenteraden ligt bij het college van Burgemeester en wethouders. Gebaseerd op dit basisprincipe zijn in het document de volgende afspraken vastgelegd: 1. Gemeenteraden krijgen met enige regelmaat schriftelijke informatie over de stand van zaken binnen de SRBT-samenwerking.

Dit wordt zoveel als mogelijk gekoppeld aan de momenten waarop raden geïnformeerd worden over/door Hart van Brabant en Baronie. 2. Aan het begin van de gemeentelijke bestuursperiode wordt een regiobrede bijeenkomst belegd om met de leden van de gemeenteraden, de AB’s van de waterschappen en PS om van gedachten te wisselen over de koers van de SRBT voor de komende vier jaar en de rol die gemeenteraden, respectievelijk AB’s en PS daarin willen hebben. 3. Gemeenteraden worden geconsulteerd ten aanzien van grote beleidsvraagstukken en (deel)strategieën die voortvloeien uit de ontwikkelstrategie door de gemeenteraden wensen en bedenkingen kenbaar te laten maken richting colleges. Over het te doorlopen proces worden afspraken gemaakt met (een delegatie van) de griffies in SRBT-verband. 4. De uitvoeringsagenda van de SRBT wordt opgedeeld in jaarprogramma’s die vanuit de colleges ter informatie met gemeenteraden worden gedeeld. Op basis daarvan kunnen zij in gesprek gaan met de eigen vertegenwoordigers in de SRBT-samenwerking. Bijlage(n): Bijlage_1 Presentatie ‘Hoe bouwen we samen aan het goede nest’ Bijlage_2 Samenwerkingsafspraken Stedelijke Regio Breda-Tilburg