25-008 Schone Lucht Akkoord

RAADSINFORMATIEBRIEF -------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------Aan

Gemeenteraad

Van

College van burgemeester en wethouders

Portefeuillehouder

Wethouder C. Machielsen

Onderwerp

Deelname Schone Lucht Akkoord

Datum collegevergadering

11 maart 2025

Zaaknummer

1100833

RIB-Nummer

25-008

-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------1. Inleiding De gemeente Gilze en Rijen heeft zich aangesloten bij het Schone Lucht Akkoord (SLA). Met deze deelname zetten we ons actief in voor schonere lucht en een gezondere leefomgeving. Het SLA is een samenwerking tussen het ministerie, provincies en gemeenten, waarbij we gezamenlijk werken aan een betere luchtkwaliteit. In samenwerking met de Provincie Noord-Brabant en andere gemeenten hebben we hard gewerkt aan een pilotverkenning voor het SLA. We hebben inmiddels fase 1, 2 en 3 succesvol afgerond en waardevolle inzichten opgedaan over samenwerkingspartners, benodigde capaciteit en de investering die deelname met zich meebrengt. Met deze solide basis heeft het college besloten deel te nemen aan het Schone Lucht Akkoord en zich in te zetten op alle relevante onderdelen. We zijn blij om bij te dragen aan een schonere en gezondere toekomst. 2. Inhoudelijk De luchtkwaliteit in Nederland is de afgelopen jaren verbeterd, maar veroorzaakt nog steeds veel schade aan de gezondheid en vroegtijdige sterfte. Om landelijk meer inzet te plegen op bescherming van deze nadelige effecten op de leefomgeving is het SLA opgericht. Het SLA heeft als doel om in 2030 50% gezondheidswinst te behalen ten opzichte van het jaar 2016.

Concreet gaat het SLA over vermindering van de uitstoot van fijnstof en stikstofdioxide door wegverkeer, mobiele werktuigen, landbouw, scheepvaart, industrie en huishoudens. In het raadsvoorstel ‘Deelname Schone Lucht Akkoord’ van 2 november 2020 (RS20.00185) is aangegeven om in te gaan zetten op 3 van de 8 onderdelen (participatie, houtstook, vermindering/beëindiging van (oude) mobiele diesel werktuigen). Inmiddels vraagt deelname aan het SLA inspanningsverplichting, op de van toepassing zijnde onderdelen waar sprake is binnen de gemeente. Gezien de uitstoot afkomstig is van meerdere bronnen binnen de gemeente is de insteek om op alle thema’s van het SLA inzet te plegen. Dit gebeurt stapsgewijs de komende jaren.

Voor een aantal onderdelen voeren wij al maatregelen uit. Zoals houtstook, we geven voorlichting via mediakanalen over de gezondheidseffecten en we gaan inzetten op het uitvoeren van controles door de BOA’s. Voor mobiliteit en mobiele werktuigen is het vrij eenvoudig om de maatregelen door te voeren. Voor de algemene bepalingen (gevoelige groepen) wordt uitvoering van deze maatregelen automatisch meegenomen in het proces van vaststellen van het omgevingsplan. Veel inzet is nodig op de onderdelen landbouw, industrie (beide door OMWB) en citizen science (participatie en voorlichting). Het behalen van de doelstellingen van de SLA wordt gemonitord op basis van de jaarlijkse uitvoeringsplannen. Het Rijk rapporteert één keer per jaar over de voortgang van de maatregelen. Eéns per 2 jaar voert RIVM de monitoring uit op de gezondheidseffecten van het SLA. 3. Financiën Voor de inzet aan het Schone Lucht Akkoord is aan capaciteit voor gemeente Gilze en Rijen 137 uur op jaarbasis, 11 uur per maand nodig. De capaciteit valt onder de reguliere ambtelijke kosten. Hier is geen extra budget voor nodig. De onderdelen industrie en landbouw vragen extra inzet op het gebied van toezicht en vergunningverlening, welke is uitbesteed aan de Omgevingsdienst Midden- en West-Brabant (OMWB). De jaarlijkse kosten voor Gilze en Rijen worden geschat op €4.000,-.

Dekking van deze kosten nemen we op in de 1e Tussenrapportage 2025, als onderdeel van (de bijstelling van) de bijdrage aan de Omgevingsdienst voor 2026 en verder. 4. Procedureel Er kan op elk moment worden toegetreden tot het SLA. Het college verstuurd een aanmeldingsbrief naar de stuurgroep van het SLA. Hiermee worden we automatisch lid van het SLA. Hierna zullen we het jaarlijks uitvoeringsplan opstellen, waarin we de status van de maatregelen opnemen. Als de gemeente in het eerste kwartaal van 2025 toetreedt, dient het decentrale uitvoeringsplan in maart 2027 te worden ingediend. Op het moment dat maatregelen eerder uitgevoerd kunnen worden dan worden deze getroffen, zoals de bewustwordingscampagne over houtstook.