24-068 Afkoppelen regenwaterafvoer

RAADSINFORMATIEBRIEF -------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------Aan

Gemeenteraad

Van

College van burgemeester en wethouders

Portefeuillehouder

Wethouder Machielsen

Onderwerp

Afkoppelen regenwaterafvoer van gemengd stelsel/stand van zaken blauwe ader

Datum collegevergadering

17 december 2024

Zaaknummer

1096740

RIB-Nummer

24-068

-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------1. Inleiding Op 6 juli 2020 heeft de raad unaniem een motie aangenomen voor het afkoppelen regenwaterafvoer van gemengd riool. Hierin werd het college verzocht de mogelijkheden hiervoor in beeld te brengen. Op 22 november 2021 heeft uw raad ingestemd met het voorstel om te komen tot een masterplan afkoppelen voor de kern Rijen. Hierin is onder andere besloten om het afkoppelen mee te nemen bij reconstructiewerkzaamheden, in te stemmen met het starten van het ontwerpen van een zogenaamde blauwe ader en de resultaten van een nog op te stellen afwegingsnotitie af te wachten. Vooruitlopend hierop heeft er op 23 januari 2023 een raadsinformatieavond plaats gevonden. Hierin zijn de mogelijke scenario’s afkoppelen hemelwater van gemengd riool besproken, de afwegingen, de financiële consequenties en de planning. Hierbij is de voorkeur uitgesproken bij de verdere uitwerking uit te gaan van scenario 3: bui 9 + 10% (ten opzichte van het huidige beleid geen water op straat bij bui 8). Intussen vinden er binnen het vakgebied riolering diverse ontwikkelingen plaats. Het BasisRioleringsplan (voorheen BRP) wordt vervangen door een Systeemoverzicht Stedelijk Water (SSW).

Het Verbreed Gemeentelijke Rioleringsplan (vGRP) wordt vervangen door een Water en Riolerings Programma (WRP). De afwegingen voor het afkoppelen en de blauwe ader maken onderdeel uit van het SSW en het WRP. In deze raadsinformatiebrief informeren wij u over de huidige stand van zaken. 2. Inhoudelijk Proces De planning die we voor ogen hadden, hebben we helaas niet waar kunnen maken door de arbeidsmarktomstandigheden. Op de raadsinformatieavond van 23 januari 2023 is dit ook benoemd. Sinds dit jaar is de formatie op het gebied van riolering op orde. Intussen is inzicht verkregen wat er

nodig is om tot een gedegen afweging te komen om te komen tot een ontwerp voor de blauwe ader. Een stedelijk watersysteem met de juiste hoeveelheid berging (60 mm bij nieuwbouw én 7 mm bij herinrichting) vergt forse investeringen en dient degelijk onderbouwd te zijn. Hiervoor is het noodzakelijk om de huidige verouderde data eerst te actualiseren omdat de huidige gegevens niet meer actueel zijn en gebaseerd zijn op een rioleringsmodel uit 2015. Inmiddels zijn de berekeningsmethodieken voor rioleringsmodellen sterk verbeterd en kan ook de oppervlakkige afstroming worden gemodelleerd. Dit is belangrijk voor de afstroming van het hemelwater. Zo baseren we de technische en hydraulische berekeningen, onderzoeken en analyses op de juiste data en rioleringsmodel. In 2024 zijn we hiermee gestart. Bij het op orde krijgen van de data is de uitkomst van de reiniging en inspecties van groot belang. Naar verwachting beschikken we voor de zomer 2025 over de geactualiseerde data. Hierna kunnen we de berekeningen opstarten. Dit maakt onderdeel uit van het Systeemoverzicht Stedelijke Water (SSW). Systeemoverzicht Stedelijk water (SSW) Voor het ontwerp van de blauwe ader is het SSW noodzakelijk. Dit is het geheel van onderzoeken, berekeningen en analyses van onze rioolstelsels. Het SSW vervangt het BRP (basisrioleringsplan).

Het SSW beschrijft het stedelijk watersysteem (afvalwaterketen & watersysteem) en de onderdelen daarvan tot in detail. Ook geeft het SSW informatie over het functioneren van het stedelijk watersysteem. Dit geeft overzicht en inzicht voor investeringen, het beheer en te treffen maatregelen aan het systeem. Het SSW is ook de basis voor het in een later stadium nog op te stellen water- en rioleringsprogramma (WRP). De informatie die het SSW geeft, voedt de afwegingen die op bestuurlijk niveau worden gemaakt m.b.t. de ambities en doelen (en daarvoor benodigde financiële middelen) die in het nieuwe Water – en Rioleringsprogramma worden beschreven. Deze voeding vanuit het SSW is noodzakelijk, het is immers lastig om bestuurlijke keuzes te maken als de (financiële) consequenties van een na te streven bescherming -of ambitieniveau nog niet bekend zijn. Met deze aanpak spreiden we de kosten voor de vormgeving en aanleg van de blauwe ader over de toekomstige water- en rioleringsprogramma voor toekomstige planperiodes. In een nieuw systeemoverzicht stedelijk water (SSW) herijken we de uitgangspunten voor de berekening, o.a. aangesloten verhard oppervlak op de riolering, meenemen van oppervlakkige afstroming en afvoer vanuit andere rioleringsgebieden. Potentiële wateroverlastlocaties brengen we beter in beeld en dat kan leiden tot gerichtere maatregelen en investeringen.

Door het benutten van kansen in de openbare ruimte kunnen toekomstige investeringen en maatregelen gerichter uitgevoerd worden. In het SSW rekenen we ook diverse neerslagbuien door (bui 9 +10% en bui 10) om de mate van wateroverlast voor nu en in de toekomst beter in beeld te krijgen als ook de locaties hiervan. Bij diverse klimaatbuien bepalen we de omvang en kans van water op straat bijv. een bui eenmaal in de 10, 50 en 100 jaar. Voor de overlastlocaties analyseren we de oorzaken van deze overlast en brengen we mogelijke maatregelen in beeld. Hierbij kijken we door een integrale, klimaat adaptieve en duurzame bril. Water en Rioleringsprogramma (WRP) Het WRP is een programma onder de omgevingsvisie zoals dat in de Omgevingswet is ingericht. Het opstellen van het WRP heeft een doorlooptijd van 9-12 maanden. Uiteindelijk zal het WRP voor een planperiode van 5 jaar een zeer scherp beeld geven van de te nemen maatregelen en de kosten hiervan. De uiteindelijk kostendekkingsberekening loopt, net zoals in het huidige vGRP, vele

tientallen jaren vooruit. En zal duidelijkheid verschaffen over de rioolheffing en de inzet daarvan, ook wat betreft de kosten voor het afkoppelplan de komende jaren. Uw rol In de Omgevingswet is de rol en werkwijze van het bevoegd gezag als volgt beschreven: De gemeenteraad stelt kaders vast in de omgevingsvisie. Het college werkt die uit in programma’s, zoals het WRP inclusief de kostendekkingsberekening voor de rioolheffing (zie ook bijlage). Het college is bevoegd om het Water en Riolering Programma vast te stellen, inclusief de kostendekkingsberekening voor de rioolheffing. U krijgt als raad de mogelijkheid om wensen en bedenkingen op het conceptprogramma aan ons mee te geven. Daarna stellen wij het definitieve programma vast. Uitgangspunten voor de verdere uitwerking blauwe ader Bij de verdere uitwerking hanteren we de uitgangspunten zoals deze ook benoemd zijn tijdens de raadsinformatieavond op 23 januari 2023:  Wateroverlast in panden door afstromend regenwater is niet acceptabel.  Bij een regenbui zwaarder dan eenmaal in de vijf jaar (bui 9 + 10% volgens de Kennisbank Riolering van Stichting Rioned) is tijdelijk water op straat acceptabel in openbaar gebied als het water tussen de trottoirbanden blijft staan of tot aan de erfgrens (bijv. woonerven, winkelgebied, etc.).

 Waar mogelijk wordt gebruik gemaakt van laagten in het maaiveld en groenvoorzieningen om hemelwater naar toe af te leidden en tijdelijk te bergen.  Bij toekomstige rioolvervangingen wordt het gemengde rioolstelsel vervangen door een gescheiden rioolstelsel (vuilwaterriool en infiltratieriolen voor afvoer en infiltratie van hemelwater. Kosten Kosten voor een nieuwe SSW zijn geraamd op € 40.000, --, dit bedrag is al meegenomen in de begroting voor 2025. In dit bedrag zijn de kosten voor het maken van het rekenmodel, uitvoeren van de berekeningen, inwinnen van aanvullende gegevens en het verwerken van ervaring van o.a. inwoners opgenomen. Herinrichting Rijen Noord Oost Ook dit jaar zijn we doorgegaan met het herinrichten van Rijen Noord Oost. Bij de aanleg van de riolering in Rijen Noord Oost is geanticipeerd op de dimensionering van de Blauwe Ader. Onlangs heeft Enexis de gemeente laten weten ook werkzaamheden te willen verrichten in Rijen Noord Oost in de fasen Breebroek en Wouwerbroek. Enexis heeft een voorbereidingstijd nodig van 60 weken. Hierdoor lopen onze werkzaamheden voor Rijen Noord Oost een jaar vertraging op. We begrijpen dat dit voor de bewoners niet prettig is. We hebben de bewoners hierover geïnformeerd. In Q1 2025 informeren we de bewoners opnieuw over de verdere ontwikkelingen. 3. Procedureel Het reinigen en inspecteren is voor de zomer van 2025 gereed.

In de 2e helft van 2025 verwerken we deze data. De 2e helft van 2025 gebruiken we ook om de overige data verder op orde te krijgen. Dit omvat data over gemalen, persleidingen, mechanische riolering, overstorten, bergbezinkbassins, etc. Voor de zomer 2025 starten we met het opstellen van het SSW. De doorlooptijd hiervan is 9-12 maanden. We verwachten dat het SSW in de eerste helft van 2026 gereed is.

Eind 2025 starten we met het Water- en Rioleringsprogramma (WRP). We gaan ervan uit dat we eind 2026 het WRP kunnen vaststellen. Bijlage: Systeemoverzicht Stedelijk Water en het Water- en rioleringsprogramma