24-029 Tweede prognose regionale jeugdhulpkosten 2023

RAADSINFORMATIEBRIEF -------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------Aan

Gemeenteraad

Van

College van burgemeester en wethouders

Portefeuillehouder

Wethouder Doremalen

Onderwerp

Tweede prognose regionale jeugdhulpkosten 2023

Datum collegevergadering

14 mei 2024

Zaaknummer

1077003

RIB-Nummer

24-029

-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------1. Inleiding Deze raadsinformatiebrief heeft als doel u te informeren over de recente prognose van de jeugdhulpkosten voor 2023 binnen de gemeente Gilze en Rijen, als onderdeel van de regio Hart van Brabant. Het gaat om een tweede prognose over de kosten van jeugdhulp waardoor het nog niet definitief is. Het zijn voorlopige schattingen en het is niet zeker of de verwachte tekorten echt zullen optreden. Pas halverwege 2024, als de jaarrekening van de regio Hart van Brabant kan worden vastgesteld, zullen we een definitief beeld hebben van de uiteindelijke situatie. In november 2023 heeft u de raadsinformatiebrief ontvangen over de eerste prognose van de regionale jeugdhulpkosten 2023 (24-010). Normaal gesproken worden er drie prognoses per jaar uitgebracht, maar in 2023 is er in de bestuurscommissie jeugd besloten om slechts twee prognoses uit te brengen. De reden hiervoor is dat per 1 januari 2023 de nieuwe inkoop is gestart. Per januari 2023 zijn de nieuwe contracten gestart met de zorgaanbieders. Deze nieuwe contracten zijn verdeeld over 5 segmenten (de ‘nieuwe’ inkoop). Door deze nieuwe inkoop is er op dit moment nog maar een beperkte dataset beschikbaar.

Daarnaast hebben we ook nog te maken met zorg die in 2023 doorloopt op basis van de inkoop van voor 2023, de ‘oude inkoop’. 'Oude' en 'nieuwe' inkoop lopen dit jaar naast elkaar; we hebben dus te maken met twee verschillende systematieken. De tweede prognose is gebaseerd op het gehele jaar 2023 en omvat zowel de 'oude' als de 'nieuwe' inkoopsystematiek.

2. Inhoudelijk Gilze en Rijen

€ € € € € € € € € € € € € € €

nvt 1.419.734 € 714.968 € 2.514.133 € 407.607 € 93.236 € 1.435.282 € 58.783 € 494.496 € 97.444 € 26.330 € 35.685 € 61.159 € 193.765 € 131.110 € 48.868 €

Verschil tov de vorige prognose (€) nvt nvt 1.513.138 € -93.404 696.902 € 18.066 2.233.487 € 280.645 352.346 € 55.261 97.361 € -4.125 1.295.042 € 140.241 59.732 € -949 445.676 € 48.820 81.116 € 16.327 35.076 € -8.746 32.760 € 2.925 78.838 € -17.679 171.966 € 21.799 158.833 € -27.723 99.917 € -51.049

7.073.000 €

7.732.601 €

7.352.192 €

Begroting 2023 (totaalniveau)

Landelijke inkoop Arrangementen Overige zorgproducten Segment 1 Segment 2 Segment 3 Segment 4 Segment 5 Gecertificeerde instellingen EED ADHD BSO+ ZIO Overige kosten en subsidies Uitvoeringskosten Innovatie Totaal

€

2e prognose 2023 (december)

1e prognose 2023 (augustus)

380.409

Verschil tov Verschil tov Verschil tov de vorige begroting begroting prognose (%) (totaalniveau) (€) (totaalniveau) (%) nvt -6,2% 2,6% 12,6% 15,7% -4,2% 10,8% -1,6% 11,0% 20,1% -24,9% 8,9% -22,4% 12,7% -17,5% -51,1% 5,2% €

659.601

9,3%

Zie bijlage 2. Terminologie begroting

De tweede prognose toont een afwijking van +9,3% ten opzichte van de regionaal opgestelde begroting. Deze afwijking omvat directe (cliëntgerelateerde kosten jeugdhulp) en indirecte zorgkosten (o.a. innovatie en projectkosten). We zien een stijging in het aantal jeugdigen dat gebruik maakt van jeugdhulp (ten opzichte van 2021 en 2022). In 2023 is de nieuwe inkoopsystematiek gestart. Omdat het een overgangsjaar betreft, zijn er nog jeugdigen die zorg hebben vanuit de oude inkoopsystematiek. Voor de gemeente Gilze en Rijen zijn er enkele opvallende punten.  In segment 1 (hoogspecialistische jeugdhulp) is het verwachte aandeel van cliënten hoger. Doordat het aandeel in de totale kosten segment 1 is toegenomen van 6,5% naar 7,2% in de huidige prognose, stijgen de verwachte kosten ten opzichte van de eerste prognose met € 280.000 naar een totaal van € 2,5 miljoen. Binnen segment 1 valt onder andere dagbehandeling, multi systeem therapie en behandelingsvormen waarbij sprake is van meervoudige problematiek (bijvoorbeeld verstandelijke beperking in combinatie met gedragsproblemen) maar ook jeugdzorg+ (gesloten jeugdzorg) valt onder segment 1.  We zien een verschuiving van de aantallen in segment 2 (wonen). In de eerste prognose is uitgegaan van 16 actieve toewijzingen met betrekking tot pleegzorg en 2 actieve toewijzingen met betrekking tot gezins-en fasehuizen.

Dit gaat om kinderen die (gedeeltelijk) niet meer thuis kunnen wonen waarbij we zo thuis als mogelijk proberen te realiseren. We verwachten richting het einde van het jaar 13 toewijzingen met betrekking tot pleegzorg en 3 toewijzingen met betrekking tot gezins- en fasehuizen. Dit resulteert in een stijging van de verwachte kosten in segment 2 van € 55.000 naar een totaal van € 407.000.  We zien een toename van de kosten in segment 4 (veelvoorkomende jeugdhulp) van € 140.000 als gevolg van hogere aantallen, waardoor de verwachte kosten uitkomen op € 1,4 miljoen. Dit wordt veroorzaakt door een te lage inschatting van de aantallen in de eerste prognose. In de eerste prognose zijn we uitgegaan van 320 toewijzingen. We verwachten in deze prognose dat richting het einde van het jaar het aantal toewijzingen uitkomt op 364. Binnen segment 4 valt kortdurende begeleiding of behandeling en bijvoorbeeld vaktherapie.  Bij de gecertificeerde instellingen (jeugdbescherming en jeugdreclassering) zien een toename in de kosten van € 48.000 en wordt het totaal geraamd op € 495.000. Dit verschil wordt veroorzaakt door het feit dat we de kosten toerekenen op basis van het aantal toewijzingen.

Ondanks de toenemende complexiteit en vraag naar jeugdhulp vanuit het asielzoekerscentrum in Gilze, neemt de toegekende bijdrage vanuit het Rijk af. Dit verklaart deels de budgetoverschrijding in de jeugdhulp. We werken nauw samen met partners bij het AZC, inclusief onderwijsinstellingen en zorgverleners, om onze middelen zo doelmatig mogelijk in te zetten en voeren lobby met andere GLO-locaties richting het Rijk. In de regio Hart van Brabant is in 2022 de begroting voor specialistische jeugdhulp 2023 vastgesteld. Voor de gemeente Gilze en Rijen is er binnen deze regionale begroting een bedrag gereserveerd van € 7.073.000,-. De gemeente heeft echter lokaal besloten om ruimer te begroten op de post specialistische jeugdhulp. Dit extra geld is opgenomen in onze eigen begroting, bovenop wat de regio heeft begroot. Concreet betekent dit dat Gilze en Rijen meer geld heeft uitgetrokken voor deze regionale jeugdhulp dan initieel door de regio was gepland. De lokale begroting voorziet € 7.401.061,- voor de kosten van de specialistische jeugdhulp. Dit is inclusief de kosten voor de persoonsgebonden budgetten (PGB) Hierdoor komt het tekort net wat lager uit. We verwachten inclusief PGBs uit te komen op een uitgave van € 7.960.131,-. Het tekort komt daarmee op een bedrag van € 559.052,-. Er is in de jeugdhulp altijd een grote mate van onzekerheid voor wat betreft de kosten.

Daarom is het te vroeg om nu al te spreken van een definitief nadeel op de begroting. Een enkel traject meer of minder binnen de hoogspecialistische of gesloten jeugdzorg kan zorgen voor een enorme stijging of daling van kosten. Deze gevolgen kunnen daarom erg groot zijn. 3. Procedureel Halverwege 2024 zal de jaarrekening Hart van Brabant worden vastgesteld waarvan de regionale jeugdhulpkosten onderdeel uitmaken. Hiermee krijgen we het definitieve beeld inclusief afrekening. Hiervan wordt de gemeenteraad ook op de hoogte gesteld. In de komende periode zullen wij de manier waarop we raadsinformatiebrieven versturen geleidelijk integreren met de lokale P&C-structuur. Dit zal niet alleen zorgen voor een verbeterde afstemming met de P&C-cyclus, maar ook de duidelijkheid en tijdigheid van rapportages over de prognoses van de regionale jeugdhulp verbeteren. Hierdoor willen we eventuele verwarring en onduidelijkheid in de toekomst voorkomen. Bijlage 1. Achtergrondinformatie prognoses regio Hart van Brabant. Bijlage 2. Terminologie begroting

Bijlage 1. ACHTERGRONDINFORMATIE PROGNOSES REGIO HART VAN BRABANT

Waarom worden er prognoses gemaakt? De kosten voor jeugdzorg van de gemeenten bestaan voor een groot deel uit kosten die zorgverleners op basis van declaraties door de Regio Hart van Brabant betaald krijgen. Declareren kan alleen als er een beschikking voor zorg is afgegeven. Een deel van die beschikkingen komt via de gemeentelijke Toegang; andere beschikkingen komen via het medisch domein (bijvoorbeeld de huisarts), Gecertificeerde Instellingen of een rechterlijke uitspraak. Voor het betalen van de declaraties van zorgverleners ontvangt de Regio geld van de deelnemende gemeenten. Voor gemeenten die de zorg uiteindelijk financieren, is van groot belang om te weten hoe deze kosten zich ontwikkelen. Hiermee moet immers in de gemeentelijke begrotingen rekening worden gehouden. Maar ook de Regio zelf moet een goed beeld van de kosten hebben: is dat niet het geval en worden er te lage bijdragen van de gemeenten gevraagd, dan kan het gebeuren dat er te weinig geld in kas zit om de declaraties van te voldoen. Daarom wordt er door middel van prognoses regelmatig vooruitgekeken naar de totale verwachte zorgkosten voor een bepaald jaar.

Hoe komen een prognose tot stand? Een prognose wordt gebaseerd op beschikbare data over toewijzingen en declaraties. Die data is vervolgens verrijkt op basis van historische trends over terugwerkende kracht, instroom, uitstroom en uitnuttingspercentages. Door de vele aannames is een prognose richtinggevend, maar geen harde waarheid. De toekomst gedraagt zich niet altijd als de historie. Het risico op afwijkingen is bij kleinere gemeenten groter, omdat een enkele dure cliënt daar relatief meer invloed heeft.

Wat gaat er met deze prognosecijfers gebeuren? Aanvullend op deze informatienota ontvangt u in de loop van volgende week een Raadsinformatiebrief waarmee u uw gemeenteraad kunt informeren over de financiële ontwikkelingen binnen de Jeugdhulp en de nieuwe inkoop.

Bijlage 2. Terminologie begroting Arrangementen

Overige zorgproducten

Segment 1 Segment 2 Segment 3 Segment 4 Segment 5 Gecertificeerde instellingen EED ADHD

BSO+ ZIO Overige kosten en subsidies Uitvoeringskosten

Innovatie

Arrangementen die in 2023 nog lopen volgens de oude inkoopsystematiek. We zien dat hier een duidelijke afname zichtbaar is. Trajecten die nog doorliepen vanuit de oude inkoopsystematiek (dus gestart voor 1 januari 2023). Oa verblijf, ADHD en EED. Hoogspecialistische zorg. Wonen. Dagbegeleiding & respijtzorg. Veelvoorkomende zorg. Crisiszorg. Jeugdbescherming en jeugdreclassering. Ernstige enkelvoudige dyslexie. ADHD zorg uitgevoerd door huisartsen in samenwerking met het ziekenhuis (oa medicatiecontrole). Buitenschoolse opvang voor kinderen op het speciaal onderwijs. Zorg in onderwijstijd. Beschikbare middelen voor aanvullende subsidies en indexatie (oa subsidie Veilig Thuis). Kosten voor centrumgemeente Tilburg voor uitvoering van onder andere contractmanagement, backoffice en dataonderzoek. Budget voor projecten en innovatieve initiatieven.