24-008 Bewustwordings- en participatietraject uitd. vergr

RAADSINFORMATIEBRIEF -------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------Aan

Gemeenteraad

Van

College van burgemeester en wethouders

Portefeuillehouder

Wethouder Doremalen

Onderwerp

Stand van zaken bewustwordings- en participatietraject uitdagingen vergrijzing

Datum collegevergadering

5 maart 2024

Zaaknummer

1063588

RIB-Nummer

24-008

-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------1. Inleiding In de begroting 2023 is opgenomen dat we met het seniorenplatform in gesprek gaan over de uitdagingen die de vergrijzing met zich meebrengt en hoe we daarmee kunnen omgaan. Naar aanleiding van de begroting 2023 heeft uw raad in de vergadering van 10 november 2022 de motie “Gilze en Rijen zijn we samen” aangenomen (M2022-42). De motie verzoekt het college om alle inwoners de gelegenheid te bieden om in gesprek te gaan over de uitdagingen die de vergrijzing met zich meebrengt. Aan het voornemen uit de begroting en aan de motie wordt inmiddels uitvoering gegeven. In deze raadsinformatiebrief leest u wat wij hebben gedaan. 2. Inhoudelijk Maatschappelijke ontwikkelingen reden voor bewustwordings- en participatietraject voor (toekomstige) ouderen Door een sterke vergrijzing zijn er flinke uitdagingen voor de ouderen van nu maar zeker ook voor de ouderen van de toekomst. De druk op het sociaal en zorgdomein is niet houdbaar. De vraag naar zorg en ondersteuning stijgt sneller dan het aanbod. Er zijn personeelstekorten en te weinig middelen. Gevolg daarvan is dat mensen langer thuis moeten blijven wonen en meer vanuit samenredzaamheid zullen moeten oplossen. Daarentegen neemt het aantal mantelzorgers af.

Er is een toenemende druk op de woningmarkt. De woningvoorraad sluit onvoldoende aan op de demografische ontwikkelingen en de behoeften van ouderen. Als overheid zullen we meer dan ooit moeten inzetten op preventie en bevorderen van gezondheid. Vanuit deze urgentie zijn ook de landelijke programma’s “Integraal Zorgakkoord” en het “Gezond en Actief Leven Akkoord” in 2023 in werking getreden en heeft de regio Hart van Brabant een regionale woonzorgvisie gemaakt en wordt er in Gilze en Rijen gewerkt aan een Woonvisie.

Als overheid kunnen we niet alles oplossen voor de (toekomstige) ouderen. Vooral de inwoners zelf zullen zich bewust moeten zijn van de mogelijkheden en onmogelijkheden bij het ouder worden en daarop als samenleving moeten anticiperen. Als overheid denken we wel mee hoe hieraan vorm gegeven kan worden. Om deze reden is door ons een bewustwordings- en participatietraject opgepakt. Dit sluit aan bij enkele bewustwordingsthemabijeenkomsten die eerder in 2023 door de seniorenverenigingen in onze gemeente zijn georganiseerd. Met het bewustwordingstraject willen we meerdere doelen bereiken De volgende doelen zijn voor het bewustwordingstraject benoemd:  Bewustwording bij (toekomstige) ouderen over de uitdagingen van de vergrijzing en wat hun eigen rol hierin kan zijn.  Participatie van (toekomstige) ouderen door met en door hen het gesprek te voeren over wat zij belangrijk vinden op het gebied van vitaal ouder worden en wat hun eigen rol hierin kan zijn.  Integraliteit in beleid doordat input/aanbevelingen vanuit (toekomstige) ouderen is verwerkt in beleid zoals de (regionale) woonvisie, IZA en GALA.  Borging van het bewustwordings- en participatietraject m.b.t. vitaal ouder worden.  Rolduidelijkheid over rollen en verantwoordelijkheden van gemeenten, ouderenorganisaties, sociale adviesraden, en overige partners zoals bijv. zorgorganisaties.

Inwoners zijn in gesprek gegaan over de uitdagingen die de vergrijzing met zich meebrengt Op 10 januari 2024 is in Cultureel Centrum de Schakel in Gilze de interactieve en educatieve theatervoorstelling “Praten over morgen” door Helder theater gehouden. De voorstelling gaat over een ouder echtpaar dat met verschillende uitdagingen te maken krijgt. Via verschillende kanalen zijn alle inwoners van de ABG gemeenten uitgenodigd. Daarnaast hebben we alle seniorenverenigingen gevraagd om de voorstelling kenbaar te maken bij hun leden. Ca. 150 inwoners van de 3 gemeenten waren aanwezig. Het merendeel behoorde tot de categorie senioren. Vóór de theatervoorstelling heeft op ons verzoek de voorzitter van KBO Brabant een inspirerend betoog gehouden over de uitdagingen van de vergrijzing en hoe je hierop als (toekomstige) oudere kunt inspelen. Tijdens de theatervoorstelling hebben de aanwezigen zowel mondeling als via de telefoon (mentimeter) gereageerd op vragen van het theatergezelschap. De vragen zijn samen met ons voorbereid. De avond is afgesloten met een borrel en hapjes. Daar waren medewerkers van het Dorpsteam en gemeente aanwezig om eventuele vragen van bezoekers te beantwoorden. Ter voorbereiding op de voorstelling zijn we op 21 november 2023 in gesprek gegaan met alle bestuursleden van de seniorenverenigingen in de gemeente Gilze en Rijen.

We hebben met elkaar gesproken over de uitdagingen van de vergrijzing, hoe we een bewustwordingstraject zouden kunnen borgen en input opgehaald voor de Woonvisie. De rode draad wordt meegenomen in te ontwikkelen beleid Er zijn veel verschillende antwoorden gegeven op de vragen uit de mentimeter. Hieronder een korte opsomming van de antwoorden die het meest zijn gegeven en daarmee een rode draad weergeven. Deze rode draad wordt meegenomen in te ontwikkelen beleid zoals o.a. de uitvoering van het regioplan Integraal Zorgakkoord, de uitvoering van de regionale woonzorgvisie, het lokale werkplan 2024 Gezond en Actief Leven Akkoord en het lokale uitvoeringsplan vanuit de Woonvisie.

Rode draad uit resultaten mentimeter:  Het allerbelangrijkste bij gelukkig en gezond oud worden is een goede gezondheid en het hebben van sociale contacten.  Er wordt veel gefietst, gewandeld en op kleinkinderen gepast om lekker bezig te blijven.  Veel aanwezigen verwachten te kunnen leunen op de partner, kinderen en/of buren als zorg of hulp nodig is. Als men zelf mantelzorg levert of verwacht te leveren dan is dat aan de partner, broers/zussen en/of de buren.  Sociale contacten onderhouden wordt gedaan om een netwerk te kunnen behouden.  Meer dan de helft van de aanwezigen wil in hun eigen huis blijven wonen.  Openbaar vervoer, winkels en natuur worden als meest noodzakelijk gezien in de nabije omgeving bij het ouder worden.  De meesten aanwezigen vragen niet makkelijk om hulp.  Van de gemeente verwacht men met name dat er geluisterd wordt naar inwoners, actie komt en dat er meer woningen voor ouderen gebouwd worden. We gaan in april 2024 met samenwerkingspartners in gesprek over borging en rolduidelijkheid We zien het bewustwordingstraject niet als een eenmalig aanpak. Om gedragsverandering te bereiken bij (toekomstige) ouderen zul je als gemeente het gesprek moeten blijven voeren met inwoners. Ook onze samenwerkingspartners die een belang voelen bij vitaal ouder worden en langer thuis wonen willen we daarin meenemen.

We hebben dan ook ABG breed het initiatief genomen tot een brainstormbijeenkomst “Vitaal ouder worden”. Thebe, Thebe Extra, Dorpsteams, Vip Voor elkaar, seniorenverenigingen en gemeente komen op 18 april 2024 bij elkaar om te brainstormen over borging van het bewustwordingstraject, maar ook over gewenste samenwerking op thema’s. Uitgangspunt is dat we hiervoor zoveel mogelijk bestaande structuren inzetten. Thebe is door ons gevraagd vanwege hun projecten “Zorg voor morgen” en “Langer actief thuis”. Binnen “Zorg voor morgen” voert Thebe het preventieve gesprek met inwoners over de uitdagingen van de vergrijzing en willen zij graag hierin samenwerken met onder andere het Dorpsteam en ons. “Langer actief thuis” is een project van verschillende ouderenzorgorganisaties in Midden-Brabant. Nieuwe thuiszorgcliënten kunnen hieraan meedoen en worden binnen 12 weken door verschillende professionals begeleid naar maximale zelfstandigheid zodat minder thuiszorg nodig is. De brainstormbijeenkomst betreft een 1 e verkenning. Van daaruit worden mogelijke vervolgafspraken gemaakt, eventueel andere partners betrokken en rollen en verantwoordelijkheden benoemd. In deze samenwerking zorgen wij voor een link met de opgaves uit het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA), het Integraal Zorgakkoord (IZA), de regionale woonzorgvisie en de lokale Woonvisie. 3.

Procedureel De Adviesraad Sociaal Domein is tijdens één van haar vergaderingen geïnformeerd over het bewustwordingstraject en de initiatieven. Ook over het vervolg hiervan zullen zij geïnformeerd worden en waar gewenst een advies geven.