230426 RIB Asielketen en AZC Gilze

RAADSINFORMATIEBRIEF -------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------Aan

Gemeenteraad

Van

College van burgemeester en wethouders

Portefeuillehouder

Burgemeester Alssema

Onderwerp

Asielketen

Datum collegevergadering

18 april 2023

Zaaknummer RIB-Nummer

-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------1. Inleiding De opvang en huisvesting van bijzondere doelgroepen zoals vluchtelingen, statushouders en asielzoekers is al lange tijd een belangrijk thema. Samen met de gemeenten in de regio Hart van Brabant werkt het college aan de invulling van deze maatschappelijke opgaven. Recent zijn in regionaal verband afspraken gemaakt over dit onderwerp, met als insteek om van een crisisstructuur naar een regiestructuur te gaan. U heeft voor het laatst in juni 2022 informatie over dit onderwerp ontvangen. De ontwikkelingen hebben niet stilgelegen, zoals onder andere de overgang van crisisnoodopvang (CNO) naar provinciale (PRT) en regionale regietafels (RRT). Daarom willen wij u met deze RIB bij de laatste ontwikkelingen betrekken. Ook in de toekomst zullen we u hierover regelmatig informeren. 2. Flexibilisering De oorlog in de Oekraïne en (burger-)oorlogen, onderdrukking en armoede in andere delen van de wereld hebben grote vluchtelingen- en migratiestromen op gang gebracht naar Europa en daarmee ook naar Nederland. De asielketen in ons land stagneert. Er zijn onvoldoende opvanglocaties voor asielzoekers en te weinig woningen voor statushouders.

Het kabinet verwacht van elke gemeente in ons land dat zij haar bijdrage levert in de opvang van deze vluchtelingen. Om dit af te dwingen komt de regering met een spoedwet. Tot die wet er is, werken gemeenten aan deze opgave op basis van de afspraken in de Uitvoeringsagenda Flexibilisering Asielketen. Ondanks de grote bijdrage van de gemeente Gilze en Rijen als gastheer van het COA in Gilze, zijn er bredere opgaven in de hele asielketen. 3. Regionale opgave en aanpak De uitwerking van de afspraken over de flexibele opvangstrategie en regionale opvanglocaties is regionaal belegd. In de regio’s stellen de betrokken gemeenten en het COA gezamenlijk plannen op voor flexibele opvangcapaciteit en ontwikkelen zij de regionale opvanglocaties. Met deze samenwerking wordt de slagkracht vergroot. De gemeente Gilze en Rijen werkt hierin samen in de Regionale Regietafel (RRT) Hart van Brabant.

De regio Hart van Brabant heeft vanuit het Rijk een opdracht gekregen als het gaat om de huisvesting van doelgroepen. De opdracht1 ziet er op dit moment als volgt uit: - Realiseren van 1.607 opvangplekken voor asielzoekers per 1-1-2024. - Opvangen van 1.728 Oekraïense vluchtelingen in 2023. 4. Wat hebben we tot nu toe gedaan? Naast de opvang van asielzoekers in ons AZC in Gilze hebben we in 2022 opvang geboden aan 36 Oekraïense vluchtelingen. Zij zijn opgevangen en op recreatiepark de Wondermolen in Molenschot. Dit is in de periode van 29 maart tot 15 juli 2022 geweest. Na 15 juli zijn zij opgevangen door de gemeente Tilburg (zie raadsinformatiebrief d.d. 31 mei 2022). Daarnaast hebben we het afgelopen jaar vele ambtelijke uren ingezet bij de ondersteuning van opvang in de andere gemeenten binnen de Veiligheidsregio. Zo zijn er enkele ambtenaren ingezet bij de noodopvang in Moerdijk en binnen de crisisorganisatie van de Veiligheidsregio. 5. Welke acties zetten we in gang? We willen als college serieus werk maken van onze verantwoordelijkheid. Dat doen we om zoveel mogelijk zelf regie op dit vraagstuk te houden. De maatschappelijke opgave is groot en dat vraagt om een extra inzet vanuit de ambtelijke organisatie.

Op korte termijn stelt de ABG-organisatie een projectleider aan die die de hele keten kan overzien, de staande organisatie kan aanhaken en fungeert als bestuurlijk aanspreekpunt. En we voorzien hiermee ook in de bestuurlijke afspraak dat iedere gemeente één projectleider/programmamanager aanstelt als aanspreekpunt en die onderdeel is van het adviseursteam van de RRT. Hierover zal het college op korte termijn een formeel besluit nemen. 6. Zorgvuldige communicatie Het hele proces rondom huisvesting van alle genoemde doelgroepen is complex en omvangrijk en er zijn veel actoren betrokken. Zorgvuldige, voortdurende en vooral transparante communicatie met inwoners, andere stakeholders en media is hierbij van belang. We kiezen voor een strategie waarbij de kernboodschap gaat over de totale opgave die op tafel ligt. Alle initiatieven vloeien voort uit deze opgave en brengen we met een eigen boodschap, maar altijd samen met de kernboodschap, naar buiten. In deze strategie is omgevingscommunicatie een belangrijke pijler. 7. AZC Gilze in de media In de afgelopen periode verschenen er verschillende artikelen in de media over het AZC. Het klopt dat een kleine wisselende groep asielzoekers sinds enkele maanden van tijd tot tijd problemen veroorzaakt, getuige ook de verhalen van twee inwoners over gestolen telefoons.

Het overgrote deel van de asielzoekers gedraagt zich wel en heeft ook last van deze kleine groep. Met het Openbaar Ministerie, de politie en het COA hebben we werkafspraken gemaakt om de ongewenste activiteiten van deze kleine groep te beteugelen. Dat heeft effect, de overlast en meldingen namen vervolgens af. Voor de toekomst handhaven we de werkafspraken en houden we korte lijnen met het COA en de politie. Belangrijk hierbij is om, samen met inwoners, van signalen en verhalen zo snel mogelijk tot feiten te komen, zodat we met elkaar bij kunnen sturen. Alle problemen voorkomen is lokaal

niet mogelijk, kort op deze kleine groep overlastgevers zitten en snel ingrijpen waar mogelijk wel. Dat is de reden dat we bij de staatssecretaris aandacht zullen vragen voor deze specifieke groep en 1

Dit is exclusief de reguliere taakstelling voor de huisvesting van statushouders.

hem dringend oproepen om te gaan met deze specifieke hoogte houden van vorderingen op dit gebied.

in het asielbeleid anders om groep. We zullen u op de

8. Bedrijfsvoering AZC Gilze Als gemeente werken we goed samen met de mensen van het COA op AZC Gilze. We spreken elkaar regelmatig en informeren elkaar tussentijds waar nodig. Tijdens de kwartaalbijeenkomsten van de overlegcommissie van het COA informeren wij gezamenlijk over de stand van zaken aan inwoners. Wel heeft het college vragen over de verhalen die we lezen over AZC-personeel dat zich onveilig voelt en bewakers die zijn belaagd. Daarover zijn we in gesprek met het COA want deze mensen verdienen ook in soms moeilijke omstandigheden een veilige werkomgeving. Het is een bewuste keuze van het COA om de potentiële overlastgevers in één gebouw te huisvesten. Zo kan het COA extra maatregelen treffen, zoals extra beveiliging en meer grip hebben op deze kleine groep overlastgevers. De instroom wordt door de strenge voorwaarden ontmoedigd. 9. Overlegcommissie Ieder kwartaal nemen we deel aan de bijeenkomst van de overlegcommissie. Begin maart was de laatste bijeenkomst. In juli is de reguliere volgende bijeenkomst, maar de overlegcommissie heeft gevraagd om een extra overleg. We hebben in de laatste bijeenkomst ook goede afspraken gemaakt over meldingen en de opvolging hiervan. Tijdens deze laatste bijeenkomst zijn er geen signalen aan het AZC, politie of gemeente teruggekoppeld zoals in de krant is bericht.

Deze commissie is er juist voor om informatie te delen, maar ook gevoelens en signalen op te halen. In de komende weken is er een extra overleg van de overlegcommissie om de laatste stand van zaken met elkaar te delen. 10. Bouwactiviteiten AZC Zoals we u reeds in eerdere raadsinformatiebrieven hebben aangegeven is fase 1 van de renovatie en verbouw van diverse rijksmonumenten op het terrein van het AZC gereedgekomen. Inmiddels is deze fase in gebruik. Aan de tweede fase van de renovatie en verbouw (Omgevingsvergunning verleend d.d. 12-04-2022) wordt momenteel gewerkt. De verwachte oplevering is mei 2023. Daarnaast wordt gewerkt aan een woongebouw voor mindervaliden en gezondheidscentrum (Omgevingsvergunning verleend d.d. 1304-2022). De oplevering daarvan is nog niet bekend. Afgelopen najaar heeft uw raad een bezoek gebracht aan het AZC. Daar is ook een toelichting gegeven op de (ver)bouw van diverse gebouwen voor de derde fase. De vergunningaanvraag is inmiddels afgerond en deze ligt momenteel ter inzage. Daarna wordt na behandeling van eventuele zienswijzen een definitief besluit genomen op de aanvraag. De start van de (ver)bouw start daarna zo snel mogelijk. Daarnaast hebben er andere bouwwerkzaamheden plaatsgevonden waarvoor de vergunningen zijn verleend. Het betreft dan bijvoorbeeld de verbouwing van de basisschool Prinsenbosch en het plaatsen van een antenne-installatie.

We gaan er vanuit dat we u hiermee op de hoogte hebben gebracht van de laatste stand van zaken. Ook in de toekomst zullen we u hierover regelmatig informeren.