23-087 Evaluatie afvalinzameling 2021-2022

RAADSINFORMATIEBRIEF -------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------Aan

Gemeenteraad

Van

College van burgemeester en wethouders

Portefeuillehouder

Wethouder Machielsen

Onderwerp

Evaluatie Afvalinzameling 2021-2022

Datum collegevergadering

19 december 2023

Zaaknummer

1048723

RIB-Nummer

23-087

--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

1. Inleiding Met deze raadsinformatiebrief bieden we u ter kennisname het evaluatierapport 2021-2022 aan. Dit rapport gaat over de inzameling van huishoudelijk afval in de gemeente Gilze en Rijen en de resultaten hiervan voor:  De afvalstromen die huis aan huis worden ingezameld met minicontainers. Het betreft hier fijn restafval in de buitengebieden, GFT, PMD en oud papier en karton.  De afvalstromen die met verzamelcontainers in de wijken worden ingezameld. Dan gaat het om fijn restafval van de huishoudens in de kernen, glas, textiel, luiers en klein chemisch afval.  De afvalstromen die naar de milieustraat worden gebracht. In deze evaluatie wordt hier onderscheid gemaakt in grof restafval, grof tuinafval, puin, hout en overige gescheiden aangeboden afvalstromen.

2. Inhoudelijk In dit evaluatierapport worden de inzamelresultaten per afvalstroom in beeld gebracht. Eén van de conclusies is dat de hoeveelheid ingezameld restafval 62 kg per inwoner bedraagt. Op dit moment ligt de landelijke doelstelling hiervoor op 100 kg per inwoner. Hierbij merken we op dat de nadruk van de landelijke doelstellingen meer en meer komt te liggen op recycling en hergebruik. Ten eerste kan hier een positieve bijdrage aan geleverd worden door het nog beter scheiden van restafval. Landelijk is immers gebleken dat het huishoudelijk restafval nog bestaat uit waardevol, recyclebaar materiaal. In de tweede plaats kan de kwaliteit van de overige deelstomen nog verbeteren. Momenteel zit er nog vervuiling in de deelstromen die ertoe leidt dat hergebruik en recycling niet optimaal kan worden toegepast.

3. Conclusies Kostendekkendheid In de jaarrekening 2022 is gemeld dat in 2022 de kosten die worden toegerekend aan de afvaltaken voor 115% kostendekkend waren. De belangrijkste redenen voor dit positieve resultaat zijn:  Meer inkomsten vastrecht afvalstoffenheffing  Minder verwerkingskosten afvalstromen op milieustraat  Voordeel op vergoeding verwerking PMD Voor het lopende jaar 2023 verwachten we overigens dat we uit komen op 100% kostendekkendheid. En belangrijke factor hierbij zijn de inkomsten uit de afvalstoffenheffing. Deze inkomsten worden later pas bekend. Vandaar dat we stellen dat de genoemde 100% slechts een prognose is op basis van de nu bekende cijfers. Milieurendement In het evaluatierapport wordt met de term ‘milieurendement’ ingegaan op de kwaliteit en de mate waarin de verschillende afvalstromen gescheiden worden ingezameld. Algemeen is de conclusie dat de respons van de inwoners om de afvalstromen gescheiden aan te bieden bovengemiddeld is. Dit is in vergelijking tot het landelijk gemiddelde van gemeenten met een vergelijkbare stedelijkheidsklasse. Verbeteren kwaliteit verschillende afvalstromen en bevorderen circulaire economie Binnen de regio Hart van Brabant wordt ingezet op regionale samenwerking op het gebied van circulariteit en grondstoffen.

De komende periode ligt hierbij de focus op:  Visieontwikkeling en bepalen strategie;  Regionale aanpak waarbij regionale bedrijven, kennisinstellingen en overige overheden worden betrokken;  Bieden van kansen voor iedereen door o.a. het bevorderen van duurzame en lokale arbeid. De gemeente Gilze en Rijen is uiteraard partner in deze regionale samenwerking. Daar waar mogelijk zullen we kansen benutten en deze inzetten binnen onze gemeente. Raadplegen inwoners Hoewel het college tevreden is over de resultaten van de huidige wijze van afvalinzameling, vinden we het belangrijk om een beeld te krijgen over hoe de inwoners de afvalinzameling ervaren. Daarom willen we onze inwoners raadplegen in de vorm van een bewoners enquête. Hierbij verstrekken we ook informatie over mogelijkheden om het huishoudelijk (nog beter) te scheiden. Deze informatie ontsluiten we ook via de website en de gebruikelijke social media kanalen We streven er naar om deze enquête in het tweede kwartaal van 2024 af te ronden. Uiteraard brengen we de resultaten hiervan ter kennis van uw raad.

4. Toezegging aan raadscommissie Ruimte Het college heeft aan de raadscommissie Ruimte de toezegging gedaan dat een plan wordt opgesteld voor de verdere reductie van de afvalstromen. Deze toezegging is gedaan op 20 november 2021. Conform de VANG-doelstelling in 2021 was toegezegd dat een plan opgesteld werd om te komen tot 30 kg restafval per inwoner per jaar. In de Raadsinformatiebrief die in de Commissie Ruimte op 6 december 2022 is behandeld was vermeld dat de VANG-doelstellingen zijn aangepast. Met de aanpassing van de VANG-doelstellingen wordt voor een goede afvalscheiding ingezet op meer hoogwaardige recycling. Hierbij hoort het stimuleren van de inwoners om de hoeveelheid afval te beperken. De VANG-doelstellingen zijn dus niet meer specifiek gericht op een reductie van het restafval tot 30 kg per inwoner. Uit de evaluatie is gebleken dat, in vergelijking tot gemeenten van vergelijkbare stedelijkheidsklasse, de respons van onze inwoners om de afvalstromen gescheiden aan te bieden bovengemiddeld is. Wijzigen van de inzamelmethodiek voor gescheiden afvalinzameling zal niet leiden tot nog meer verbetering. Dit betekent echter niet dat er geen ruimte meer is om nog verder te verbeteren. Zo zit in het restafval dat door de inwoners gescheiden wordt ingezameld nog een gedeelte dat via andere afvalstromen kan worden aangeboden.

Uit de steekproeven blijkt dat met name GFT, PMD en luiers worden aangeboden in het restafval. Dit geldt ook (in mindere mate) voor papier en textiel. Daarom willen we onze inwoners attenderen op het nut en noodzaak om (nog beter) afval te scheiden. De belangrijkste impuls hierbij is om de inwoners er op te attenderen dat beter scheiden leidt tot minder restafval. En dit leidt voor de inwoners tot minder kosten omdat het restafval via diftar per lediging bij de inwoners wordt afgerekend en het heeft een positief milieueffect. We zullen hieraan aandacht besteden bij de aanbiedingsbrief van de bewoners enquête. Ook blijkt uit de evaluatie dat 25 % van de huishoudens geen gebruik maakt van de inzamelvoorzieningen voor restafval. Voor deze huishoudens in de kernen betekent dit dat geen gebruik gemaakt wordt van de ondergrondse containers. Deze huishoudens in het buitgebied bieden geen restafval aan via de minicontainers. Los van inkomsten die de gemeente hierdoor mist, is het vooral de vraag hoe deze inwoners hun restafval afvoeren of aanbieden. Conform het advies in het evaluatierapport willen we dit onderdeel laten uitmaken van de enquête die begin 2024 wordt uitgezet. Hierbij wordt de enquête ook verstuurd aan een representatief aantal van de huishoudens, die geen restafval aanbieden.

In de enquête worden hiervoor een aantal vragen opgenomen die specifiek bedoeld zijn voor deze groep. Uiteraard willen we na de bewoners enquête en de informatie die we hierbij verstrekken over het belang van afvalscheiding toetsen of de samenstelling van het restafval verandert. Met andere woorden, neemt het aandeel GFT, PMD en luiers in het restafval af? Hiervoor zullen we in de tweede helft van 2024 een sorteeranalyse uitvoeren. Een sorteeranalyse geeft namelijk een beeld over de samenstelling van het restafval.

5. Procedureel Samenvattend is ons college van mening dat het gelet op deze evaluatie niet nodig is om een plan op te stellen voor verdere reductie van afvalstromen. Komend jaar willen we ons vooral richten op een adequate bewoners enquête. We vertrouwen erop dat dit informatie oplevert om de samenstelling van het restafval verder te verbeteren. Dit draagt bij tot meer hergebruik en recycling.

Bijlage: 1. Rapport Evaluatie 2021-2022 Gilze en Rijen