23-054 kwaliteitsimpuls groen 2023

RAADSINFORMATIEBRIEF -------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------Aan

Gemeenteraad

Van

College van burgemeester en wethouders

Portefeuillehouder

Wethouder Machielsen

Onderwerp

Kwaliteitsimpuls groen 2023

Datum collegevergadering

29 augustus 2023

Zaaknummer

1039735

RIB-Nummer

23-054

-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------1. Inleiding De komende 4 jaar (2023 t/m 2026) is jaarlijks € 200.000,00 beschikbaar om het openbaar groen een kwaliteitsimpuls te geven. Naast een kwaliteitsimpuls moet het beheer van het groen op orde zijn. De aannemer werkt aan een inhaalslag. Deze brief informeert u over de stand van zaken van deze inhaalslag en de wijze waarop we het budget voor de kwaliteitsimpuls in 2023 besteden en over de vervolgstappen voor de periode 2024 tot en met 2026. 2. Inhoudelijk Inhaalslag Waar de kwaliteitsimpuls zich specifiek richt op vervanging, verbetering en nieuwe aanleg van groen is er uiteraard een belangrijke link met het onderhoud. Zowel aanleg als onderhoud bepalen de kwaliteit van het openbaar groen. In 2023 startte een samenwerking met een nieuwe groenaannemer voor het beheer van het groen in de openbare ruimte. Omdat de vorige aannemer eerder stopte dan verwacht, hadden we te maken met achterstallig onderhoud. We maakten afspraken over een inhaalslag. In de afgelopen periode constateerden we dat het huidige onderhoud niet voldoet aan de afgesproken beeldkwaliteit en andere werkafspraken uit het groenbestek. We kregen dit ook terug via meldingen en klachten van bewoners.

Het groeizame weer in combinatie met een onderbezetting door de vakantieperiode maakten dat de achterstand onvoldoende ingehaald werd. Dit geldt met name voor het maaien van de gazons en de onkruidbeheersing. Hoewel de meeste meldingen in Rijen worden ontvangen, gelden de aandachtspunten voor alle dorpskernen. Eind augustus hebben we groenaannemer hierop aangesproken tijdens een escalatieoverleg. Dit leidde tot concrete afspraken en perspectief. De groenaannemer heeft toegezegd om met extra mankracht de achterstand in te halen. Hier zijn ze inmiddels ook mee gestart. Zij richten zich met name op het maaien van de gazons en het verwijderen van onkruid. Hier ontvangen we ook de meeste meldingen over. De opdracht aan de aannemer is dat eind dit jaar het onderhoudsniveau weer op orde moet zijn, waarbij de aannemer de grootste inhaalslag in september hoopt te realiseren. De toezichthouder groen heeft wekelijks overleg met de aannemer over de voortgang van de gemaakte afspraken. Medio september verschijnt een jaarkalender op de gemeentelijke website die laat zien welk onderhoud wanneer gebeurt.

Kwaliteitsimpuls Het verhogen van de kwaliteit van het groen in de kernen van de gemeente doen we op de volgende manieren:  Verhogen van de biodiversiteit door variatie aan te brengen in (inheemse) soorten, het creëren van verschillende hoogtelagen en oog te hebben voor voedsel- en schuilgelegenheid voor dieren. Te denken valt aan het omvormen van gazons tot meer biodiverse beplanting of het aanplanten van solitaire heesters in vakken met bodembedekkers.  Vervangen van versleten beplanting.  Stimuleren en faciliteren van bewonersideeën en -initiatieven in het openbaar groen.  Groeiplaatsen van bestaande bomen een impuls geven, zodat ze beter en langer meegaan. De uitwerking van de kwaliteitsimpuls is voorafgegaan door een inventarisatie van het openbaar groen. Dit had als doel inzichtelijk te maken waar mogelijkheden liggen voor een extra impuls en wat de te verwachten kosten zijn. Deze inventarisatie leverde zoveel input op dat dit een goede bron is voor het nog op te stellen meerjarenprogramma van zowel deze kwaliteitsimpuls als het geprogrammeerd onderhoud. De inventarisatie liet ook zien dat er meer mogelijkheden zijn dan dat er budget is. Dit vraagt om het maken van keuzes, waarbij we voor najaar/winter 2023 de focus leggen op snelheid, zichtbaarheid en kwaliteit.

Besteding kwaliteitsimpuls 2023 Om direct in het plantseizoen van 2023 aan de slag te kunnen, kiezen we voor maatregelen die snel uitvoerbaar zijn, goed zichtbaar zijn en daarmee direct een impuls geven aan kwaliteit en biodiversiteit:  Aanbrengen van bloembollen en/of bloemrijke kruiden in gazons.  Omvormen gazons tot beplantingsvakken of groepen (grote) heesters.  Vervangen van versleten beplanting. Uit de inventarisatie blijkt dat in Rijen naar verhouding de grootste kwaliteitsimpuls te behalen valt. In 2023 ligt de focus op deze kern, maar waarbij we ook in Gilze een start maken met de kwaliteitsimpuls. Om dit najaar te kunnen starten kiezen we voor locaties en maatregelen die niet of in mindere mate afgestemd hoeven worden met bewoners. Komend plantseizoen gaan we op de volgende locaties aan de slag: Rijen:  Omvormen gazons: Mathilde Wibautplein, Kuyperstraat en Rector Buijselstraat.  Vervangen versleten beplanting: Liesbeth Tilanusplein, Marga Klompélaan, Annie Romeinplein, Haya van Somerenstraat, Sjean Vermeulenstraat.  Bloembollen/bloemenmengsels: locaties worden nog uitgewerkt met behulp van de eigen inventarisatie en de ontvangen input van bewoners. Gilze:  Omvormen gazons en/of aanleggen bloembollen in combinatie met planten extra bomen: Inworp en kruising Nieuwstraat/Nerhovensestraat.

 Bloembollen/bloemenmengsels: den Dries  Omvormen gazons: kruising Valenbraak/Geren

De insteek is om het volledige jaarbudget te besteden. Indien bij de uitwerking van bovengenoemde locaties blijkt dat er nog financiële ruimte is, zullen extra locaties worden toegevoegd. Hierbij kijken we met name naar beplanting die vervangen moet worden, zodat dit het groenonderhoud ten goede komt. Dit gebeurt in overleg met de buitendienst. Kwaliteit boven kwantiteit Aangezien de groeiomstandigheden door klimaatveranderingen steeds uitdagender worden voor (nieuwe) beplanting stellen we kwaliteit boven kwantiteit. Dit gaat dan over nazorg, bodemverbetering en het aanbrengen van een mulchlaag om uitdroging tegen te gaan. Participatie Om snel van start te kunnen gaan is er in 2023 minder ruimte voor participatie. Waar mogelijk passen we wel kortlopende participatietrajecten toe. Zo betrekken we voor het aanplanten van bloembollen en bloemenmengsels bewoners die hier al ideeën voor hebben ingebracht. Daarnaast krijgen alle direct omwonenden van de locaties waar we aan de slag gaan een informatiebrief. Dit biedt omwonenden de gelegenheid om te reageren op het voorstel, waardoor er nog kleine wijzigingen doorgevoerd kunnen worden. 3. Procedureel Op dit moment werken we de aan te pakken locaties van de kwaliteitsimpuls verder uit tot een concreet (beplantings)plan en werkvoorbereiding, zodat we dit plantseizoen nog kunnen starten met de uitvoering.

Parallel aan de uitvoering ‘kwaliteitsimpuls 2023’ stellen we ook een meerjarenprogramma kwaliteitsimpuls groen op voor de periode 2024 t/m 2026. Vanaf 2024 zullen we de focus verbreden richting de andere dorpskernen, soorten maatregelen en daarin zeker ook meer ruimte bieden voor participatie en bewonersideeën en -initiatieven. Communicatie Wat betreft de kwaliteitsimpuls werken we een communicatieaanpak uit waarin onder andere de eerder beschreven bewonersbrief is opgenomen. Daarnaast verschijnt na verzending van deze raadsinformatiebrief een persbericht met een reactie op het achterstallig onderhoud en de boodschap dat deze achterstand voor het einde van het jaar wordt ingehaald. Ook zal in dit bericht aandacht zijn voor de kwaliteitsimpuls. In een eerder verschenen bericht is gecommuniceerd over een groenkalender waarin de planning van de onderhoudswerkzaamheden van de groenaannemer staat opgenomen. Deze kalender verschijnt medio september online. Ook over deze kalender zal actief worden gecommuniceerd.