2022-07-21 RIB second opinion spoorzone Rijen

RAADSINFORMATIEBRIEF -------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------Aan

Gemeenteraad

Van

College van burgemeester en wethouders

Portefeuillehouder

Wethouder Scheifes

Onderwerp

Second opinion spoorzone Rijen

Datum collegevergadering

21 juli 2022

Behandelend medewerker

Bart Jan Kouwenhoven

Zaaknummer

407477

RIB-Nummer

-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------1. Inleiding In juni 2022 heeft het college vier stappen vastgesteld om te komen tot een duidelijke opdracht en een vastgesteld bestemmingsplan om de vernieuwing van de stationsomgeving Rijen te vervolgen. Een van de vier stappen betreft afspraken maken met Rijk en provincie over projectinrichting en financiering. Een extern bureau is gevraagd om een second opinion te doen en te onderzoeken of de kostenraming correct is, na te gaan of de projectopdracht goed is beschreven, risico’s in voldoende mate zijn onderkend en voorzien zijn van een financiële risicodekking. De second opinion vormt de basis voor de vervolggesprekken tussen de drie partners. De resultaten van de second opinion zijn bekend en hierover willen we u informeren. 2. Inhoudelijk Op basis van artikel 8.1 van de BOK zijn we reeds met Rijk en provincie in overleg over de financiering en is om die reden gezamenlijk opdracht gegeven voor een onafhankelijke second opinion. De second opinion geeft aan dat de gezamenlijke afspraken in de BOK niet meer actueel en toereikend zijn. Daarom hebben we Rijk en provincie uitgenodigd voor een bestuurlijk overleg hierover. Artikel 9.11 van de BOK voorziet in deze mogelijkheid.

In het najaar van 2021 is door ons gezamenlijke programmateam een analyse gestart met het oog op de kostenontwikkeling van het project onderdoorgang Julianastraat. Daarbij is ook een ontwerpoptimalisatie uitgevoerd, noodzakelijk omdat het voorliggende voorkeursalternatief op punten niet voldeed aan gebruikerseisen. Uit de analyse bleek een fors financieel tekort. Op grond daarvan is een overleg gestart op grond van artikel 8.1 van de BOK. Het overleg had met name tot doel om de weg vrij te houden voor een ongehinderd geplande vaststelling van het aangepaste bestemmingsplan Spoorzone Rijen in maart 2022. Het bestuurlijk overleg op 25 februari 2022 heeft niet tot een oplossing van de problematiek geleid.

Het is derhalve, begin maart 2022, niet gelukt om in gezamenlijkheid, met een kostenraming van € 62 mln. en een voorzien financieel tekort van € 17 mln. het financiële gat te dichten. Als gevolg daarvan is het bestemmingsplan niet vastgesteld door de gemeenteraad en is het grootste deel van het inhoudelijke werk aan het project stilgelegd. Intussen was in het ambtelijk BOK overleg vastgesteld dat eerst een onafhankelijke second opinion noodzakelijk zou zijn om tussen partijen onomstotelijk vast te kunnen stellen vanuit welke feitenbasis wordt gezocht naar een oplossing. De second opinion moest de scope van het project vaststellen, het geraamde financieel tekort bepalen en de randvoorwaarden (zoals risico’s en organisatie) op een juiste wijze in te vullen en de kostentoedeling naar ieder van de deelnemende partijen - via ambities en programma’s – weergeven. Het gezamenlijke onafhankelijk onderzoek is in mei/juni 2022 uitgevoerd. De resultaten zijn op 15 juli 2022 gedeeld met alle BOK-partners. Met de conclusies uit dit rapport constateren wij dat het project op het huidige prijspeil een tekort kent van ca. € 29 mln., uitgaand van een IBOI-geïndexeerd budget van € 45,6 mln.

De BOK stelt in artikel 4.5 en 4.9 dat - op basis van de financiële bijdragen van Rijk, provincie en gemeente - het Rijk voor 14% risicodragend bijdraagt en de rest van het financiële risico bij de gemeente ligt. Toegepast op het huidige tekort betekent dit een risico van € 4,1 mln. voor het Rijk en € 24,9 mln. voor ons. Dit risico is voor onze gemeente niet te dragen. En het is naar redelijkheid en billijkheid niet te verwachten dat Rijk en provincie een dergelijk risico bij de gemeente laten, zoals artikel 8.1 van de BOK aangeeft. Het programmateam studeert ook op mogelijke besparingen. Daarnaast is als ambitie in het coalitieprogramma 2022-2026 opgenomen een vereenvoudiging van het project door de spooronderdoorgang alleen nog maar voor langzaam verkeer te ontwikkelen. Deze mogelijke verandering en ook een efficiënter governance- en projectsturingsmodel moeten naar ons oordeel tot een verlaging van de kosten leiden. 3. Procedureel De second opinion geeft nuttige adviezen op basis waarvan we het overleg met provincie en Rijk kunnen voeren en nieuwe afspraken kunnen maken. Op basis van artikel 9 van de bestuursovereenkomst roepen wij Rijk en provincie op om in overleg met onze gemeente de bestuursovereenkomst te wijzigen. Er dienen duidelijke afspraken gemaakt te worden over de taken, verantwoordelijkheden en risico’s die iedere partij draagt.

Daarover wil de gemeente afspraken maken met Rijk en provincie en deze vastleggen in de aangepaste bestuursovereenkomst. Via de voortgangsrapportages en een raadsinformatiebijeenkomst in september 2022 houden wij u op de hoogte van de voortgang van de overleggen. Bijlage(n): -

Brief aan Rijk en provincie De samenvatting van de second opinion. De second opinion zelf is, onder geheimhouding, in te zien bij de griffie