Stedenbouwkundige visie Haadwei-noord v20231130

STEDENBOUWKUNDIGE VISIE - HAADWEI-NOORD DAMWÂLD

30 november 2023

COLOFON STEDENBOUWKUNDIGE VISIE - HAADWEI-NOORD DAMWÂLD

Stedenbouwkundige visie Haadwei-noord Damwâld

Opdrachtgever

Opgesteld door

Versie: concept Datum: 30 november 2023

Hynsteblom 4 9104 BR Damwâld www.dantumadiel.frl 0519 298888

Zaailand 106 - Offiz C-1 8911 BN Leeuwarden info@roenom.nl www.roenom.nl

Stedenbouwkundige visie Haadwei-noord Damwâld

INLEIDING

concept Gemeente Dantumadiel

Aanleiding Aan de noordzijde van Damwâld spelen een aantal stedenbouwkundige uitdagingen in het gebied rondom het winkelcentrum. Er spelen zowel initiatieven van particuliere partijen, als plannen van de gemeente. Zo wordt het winkelcentrum zelf mogelijk op een aantal plekken aangepast. Daarnaast zijn er recentelijk vergunningen verleend voor twee bedrijfspanden direct ten noorden van het winkelcentrum, maar de ontwikkeling hiervan is nog niet losgekomen. De gemeente gaat de Haadwei aanpakken en is nu begonnen met de uitvoering, waaronder plannen voor het kruispunt bij het winkelcentrum en de inritten van het parkeerterrein. Er gaat dus, naar verwachting, van alles gebeuren rond het winkelcentrum. Daarnaast spelen er een aantal behoeftes in Damwâld. Onder andere de vraag naar betaalbare woningen en nieuwe bedrijfskavels. De gemeente ziet kansen om in het vrije gebied tussen het winkelcentrum, De Moarren en de Achterwei invulling te geven aan een deel van de behoefte en ziet kans om daarbij een aantal verkeerskundige aspecten en de huisvesting van de brandweer te verbeteren.

Plangebied Haadwei-noord Het plangebied bestaat uit de gronden tussen het winkelcentrum en de Achterwei, begrensd door de Haadwei en het fietspad van de Achterwei naar het winkelcentrum. Ten behoeve van een extra ontsluiting van bedrijventerrein De Moarren, worden ook de zuidelijke delen van de percelen tussen dit gebied en De Moarren meegenomen in de planvorming.

Proces In en rond het plangebied zijn verschillende partijen eigenaar van gronden. Zowel deze eigenaren, als ondernemers in het winkelcentrum en De Moarren, hebben belang bij de ontwikkelingen of hebben zelf plannen in (de directe omgeving van) het plangebied. Daarnaast zijn er omwonenden, op wie verandering van hun leefomgeving impact heeft. De gemeente is daarom de afgelopen jaren in gesprek geweest met de verschillende partijen. Om er achter te komen wat de wensen en plannen zijn van de initiatiefnemers. Om af te tasten bij provincie en Wetterskip wat de mogelijkheden zijn. Om omwonenden te informeren dat dit proces gaande is. Om te onderzoeken waar kansen en uitdagingen liggen voor de wensen die de gemeente zelf heeft. Maar ook om na te gaan of partijen bereid zijn om mee te werken en gezamenlijk op te trekken.

Luchtfoto met daarop aangegeven het plangebied

Deze stedenbouwkundige visie is een resultaat van dat proces. Het laat zien hoe de gemeente denkt de verschillende plannen en behoeftes samen te kunnen brengen. Het proces is echter nog niet klaar. De dynamiek van het proces tot nu toe, in combinatie met de onzekerheid over externe factoren zoals bouwkosten, woningmarktontwikkelingen en keuzes van ondernemers, betekent dat nog niet alle aspecten zijn uitgekauwd en dat er rekening moet worden gehouden met veranderende omstandigheden. Deze visie gaat in op die realiteit door mogelijkheden open te houden, door rekening te houden met fasering en door verschillende oplossingen per deelgebied aan te reiken.

30 november 2023

3.

HOOFDSTUK 1 - HET PLANGEBIED

Stedenbouwkundige visie Haadwei-noord Damwâld

HUIDIGE SITUATIE

concept Gemeente Dantumadiel

Huidige situatie plangebied en directe omgeving Het plangebied ligt in een gevarieerde omgeving bestaande uit verschillende functies, met verschillende stedenbouwkundige kenmerken en historische contexten. De oostelijke grens van het plangebied is de Haadwei. Ter hoogte van de zuidoosthoek van het plangebied ligt de komgrens van Damwâld en gaat de Haadwei over van een 30 km-weg naar 60 km/uur. Het deel binnen de kom wordt heringericht, waaronder het kruispunt met de Conradi-Veenlandstrjitte. Bij de noordoosthoek van het plangebied, ter hoogte van de Achterwei, gaat de Haadwei over van 60 km/uur naar 80 km/uur. Dit wordt in de weg gemarkeerd met een middenberm, die hier onder andere ligt ten behoeve van een oversteek voor fietsers. Aan de kant van het plangebied liggen langs de weg een smalle berm en een singel met een watergang.

woonkavel

particulier

Aan de zuidzijde sluit het plangebied aan op het bestaand stedelijk gebied van Damwâld. Hier staat het winkelcentrum met haar parkeerterreinen. Het meest naastgelegen het pand van Boelens. Hier komt waarschijnlijk binnenkort een supermarkt in. Ook bestaat er een kans, dat het gebouw wordt herbouwd en mogelijk daarbij naar achteren wordt verplaatst. Het winkelcentrum is georiënteerd op zowel de Haadwei als de Conradi-Veenlandstrjitte. Het winkelcentrum is in de jaren ‘80 gebouwd in een architectuurstijl passend bij die tijd en de functie.

gemeente

bedrijfskavel bedrijfskavel Wetterskip Fryslân

particulier

gemeente

bedrijfskavel bedrijfskavel

Ten westen van het winkelcentrum ligt bedrijventerrein De Moarren. Dit gebied is ontwikkeld eind jaren ‘90 en de jaren ‘00. Hier zijn bedrijfskavels tot Categorie 3.2 van circa 600 tot 3.000 m2 groot. Een deel van de bedrijven heeft op het kavel een bedrijfswoning. Naast de bedrijven zijn op De Moarren de gemeentewerf en de huidige brandweerkazerne gevestigd.

De westelijke zijde van het plangebied ligt in het woudsingellandschap en bestaat uit opstrekkende verkaveling die loopt vanaf De Moarren naar de Achterwei. Kenmerkend zijn de elzensingels die de opstrekkende verkaveling begeleiden en begrenzen, waardoor verschillende landschappelijke kamers zijn ontstaan.

particulier

woonkavel

woonkavel

Aan de overzijde van de Haadwei staat een voormalige boerderij waarin nu een woonen bedrijfsfunctie zit. In de kom begint de lintbebouwing van Damwâld in de vorm van vrijstaande, traditionele woningen van één laag met een kap.

De Achterwei en de woningen hieraan liggen ten noorden van het plangebied. Het is een historisch bebouwingslint in het landschap. Fietsers en wandelaars kunnen de Haadwei oversteken.Voor auto’s is de aansluiting op de haadwei afgesloten, waardoor de Achterwei een doodlopende weg is geworden waarop alleen bestemmingsverkeer komt. Een breed fietspad verbindt de Achterwei met de achterzijde van het winkelcentrum. Ten westen van dit fietspad ligt een brede strook singelbeplanting langs een vrij diepe woonkavel.

gemeente

woonkavel

Wetterskip Fryslân

gemeente

tankstation

bedrijfskavel

bedrijfskavel

winkelcentrum

particulier winkelcentrum

Eigendomssituatie

Zaailand 106 Offiz C-1 Leeuwarden info@roenom.nl www.roenom.nl ruimtelijke ontwikkeling

energie

omgeving

Masterplan Haadwei-noord Damwâld Eigendomssituatie projectnr: datum:

22021 13 augustus 2023

A3

1:2000

MP

02

Het oostelijke deel van het plangebied is een restant van het woudenlandschap, bestaande uit vier landschapskamers. De twee zuidelijke landschapskamers zijn deels al bebouwd met het winkelcentrum, het pand van Boelens en de parkeerterreinen.

30 november 2023

5.

Stedenbouwkundige visie Haadwei-noord Damwâld

GESCHIEDENIS VAN HET LANDSCHAP

concept Gemeente Dantumadiel

Ontstaan van het landschap Ontstaansgeschiedenis Het landschap van de Noordelijke Friese Wouden is in de basis ontstaan door drie keileemplateau’s met een laag dekzand en de laaggelegen geulen daar tussenin, die het water afvoerden. Tijdens het warmere Holoceen werd in de natte en lage delen veen gevormd. Op dit lege landschap verscheen al snel bewoning. De eerste sporen in de Noordelijke Friese Wouden dateren al van 8300 jaar voor onze jaartelling. Het waren vooral jagers en verzamelaars die geen vaste bewoning kende. Rond 4000 v.Chr. werden deze mensen boeren, die in permanente nederzettingen verbleven. Dit gebeurde eerst vooral op de hoger gelegen keileemruggen. In Damwâld in beginsel op de lijn DoniaweiFoarwei. Vanaf de 10e eeuw trokken de bewoners van de kleikweldergebieden massaal het veen in, ook naar de Noordelijke Friese Wouden. De vraag naar landbouwgrond en de stijging van de temperatuur – waardoor de natte veengebieden per boot toegankelijk werden – waren de oorzaak. Aanvankelijk werd vanuit bestaande nederzettingen steeds meer veen omgezet in cultuurgrond. Door de veenafgraving waren lange, smalle percelen ontstaan. Op de zandgronden boven N.A.P.

werden die niet door in de zomer droogvallende sloten maar door houtsingels van elzen gescheiden.Voor een snelle afwatering waren greppels gegraven, vooral op plekken waar het ondoordringbare keileem aan de oppervlakte kwam. De houtsingels dienden als veekering en voor boerengeriefhout. In deze periode is de huidige verkavelingsstructuur en het singellandschap ontstaan. De huidige singelstructuur in het plangebied is dus al zeer lang aanwezig.

B C A

De singels Op de hogere delen werden de singels gevormd door opgaande bomen, (eik, berk, beuk, esdoorn) met een stevige heesterlaag (meidoorn, lijsterbes, vlier, hazelaar, sleedoorn). In een enkel geval staat deze beplanting iets verhoogd ten opzichte van het naastgelegen kavel. In dat geval is er sprake van een Dykswal.Verder van de hogere delen vinden we een ander type singel die voornamelijk bestaat uit els met daartussen overblijvende soorten als berk, eik of meidoorn. Dit zijn de elzensingels. Elzen zijn goede groeiers en de singels werden dan ook regelmatig “afgezet” om het hout. De singels werden dus om de zeven tot tien jaar teruggerooid, waarbij de elzen even onder kniehoogte werden afgezaagd. Op deze wijze ontstonden ondoordringbare elzensingels.

Grietenijkaart uit 1718 van Schotanus-Halma. Destijds bestond Damwâld nog uit vier kleine, bij elkaar gelegen nederzettingen. Herkenbare lijnen in het landschap zijn dan al: de bewoning op de dekzandrug van Rinsumageast naar Driesum (huidige Doniawei-Foarwei) [A] en de Achterwei [B]. De Haadwei [C] vormde al een belangrijke noord-zuidverbinding van Dokkum naar de nattere gronden van De Broek en De Falom.

30 november 2023

6.

Stedenbouwkundige visie Haadwei-noord Damwâld

GESCHIEDENIS VAN HET LANDSCHAP

concept Gemeente Dantumadiel

De groei van Damwâld Van Dantumawoude, Akkkerwoude en Murmerwoude tot Damwoude Ten zuiden van Dokkum lagen de dorpen Akkerwoude, Murmerwoude en Dantumerwoude tot diep in de 20ste eeuw, als een zandeiland, in een rij op de zandrug. De weg (DoniaweiFoarwei) over het hoge, droge deel van het keileemplateau fungeerde als ontginningsas. Het landschap was van oudsher al ontgonnen vanaf die hoge as. Boerderijen lagen langs de weg en de boeren ontwikkelden een landschap wat bestond uit boomwallen en houtsingels, die in de lagere delen overgingen in elzensingels, die uiteindelijk uitmondde in opstrekkende kavels met sloten waar het water in bleef staan. De dorpen bleven door de eeuwen heen doorgroeien. Op de kaarten hiernaast is te zien hoe het wonen in het landschap stapsgewijs groeit. Tot ver in de 20e eeuw alleen op de zandrug en soms langs de ontginningsassen in zuidelijke en noordelijke richting. Dit verandert vanaf de jaren ‘60, wanneer een eerste grote uitleglocatie wordt gevormd in het gebied ten westen van de Haadwei en ten zuiden van de Foarwei.Vanaf de jaren ‘80 wordt er uitgebreid in alle kwadranten die liggen om het kruispunt van de Haadwei en de Foarwei-Doniawei. Onderdeel van die groei van het dorp is de aanleg van het winkelcentrum. In de jaren ‘90 wordt begonnen aan bedrijventerrein De Moarren, wat in ontwikkeling is geweest tot circa 2008.

Jaren ‘30 van de 20e eeuw

Vandaag de dag zien we dat Damwâld fors gegroeid is en dat daarmee grote delen van het singellandschap zijn verdwenen. Toch zijn er rond het dorp nog verschillende resten van het kenmerkende singellandschap aanwezig. Zo ook in het plangebied, al zijn aan de zuidkant de oorspronkelijke landschappelijke kamers (deels) gevuld met bebouwing zoals het winkelcentrum. De huidige verkavelingsstructuur is grotendeels hetzelfde als twee eeuwen geleden en is misschien nog wel veel ouder.

Jaren ‘70 van de 20e eeuw

Huidige situatie

30 november 2023

Jaren ‘90 van de 20e eeuw

7.

Stedenbouwkundige visie Haadwei-noord Damwâld

TERREINHOOGTE EN OPGAANDE BEPLANTING

concept Gemeente Dantumadiel

0,8 - 1,1 m 0,8 - 1,0 m 0,8 m

0,8 - 0,9 m

0,6

1,0 - 1,3 m

0,8 - 1,0 m

1,0 - 1,3 m

1,0

0,7 m

1,0 - 1,2 m 0,5 - 0,7 m

1,0 - 1,2 m

0,6 - 0,8 m

1,1 - 1,3 m

1,4 - 1,6 m

1,3 m

1,6 - 1,8 m

1,6 - 1,7 m

1,4 m

1,4 m

Bestaande situatie met een indicatie van de terreinhoogte (ten opzichte van N.A.P.) in het plangebied en een overzicht van de opgaande beplanting.

30 november 2023 Zaailand 106

Offiz C-1

Leeuwarden

Masterplan Haadwei-noord Damwâld Bestaande situatie met indicatie terreinhoogte

8.

HOOFDSTUK II - PLANUITGANGSPUNTEN

ER IS BEHOEFTE IN DAMWÂLD

Behoefte aan woningen

Behoefte aan bedrijfskavels

Dantumadiel heeft op 26 januari 2021 de woonvisie voor alle dorpen in de gemeente vastgesteld. De Woningvisie geeft aan, dat er op dat moment geen concreet aanbod van bouwkavels bekend was in Damwâld. Intussen zijn er enkele bouwmogelijkheden beschikbaar gekomen, maar dit is nog zeer beperkt. Enkele plannen voor nieuwe woningen zijn in ontwikkeling, zoals de locaties van de voormalige scholen en locatie Prikkebosk.

De gemeente Dantumadiel krijgt veel verzoeken voor bedrijfskavels binnen. In alle dorpen lijkt behoefte te zijn, maar de vraag is het grootst in de grotere dorpen Feanwâlden, De Westerein en Damwâld. De voorraad beschikbare kavels in Dantuamdiel is op dit moment zeer klein. De gemeente is daarom op zoek naar nieuwe bedrijfslocaties.

Al met al lijkt er behoefte aan een ontwikkellocatie voor het lage- en middensegment met mogelijkheden voor levensloopbestendig/appartementen/senioren/starters. Een doelgroep die kan profiteren van de ligging nabij het winkelcentrum en de mogelijkheid biedt om wat meer levendigheid toe te voegen aan de gebied rondom het winkelcentrum.

30 november 2023

Demografie 2010

2015

2019

Inwoners

5.595

5.665

5.605

- 0 tot 15 jaar

1.010

1.005

Ontwikkeling 2010-2019

925

- geboortesaldo

135

- 15 tot 25 jaar

725

695

695

- migratiesaldo

-125

- 25 tot 45 jaar

1.275

1.240

1.180

1.605

1.615

1.560

- 65 jaar e.o.

985

1.130

1.260

Huishoudens

2.250

2.305

2.315

- 1-persoons

605

645

680

- stel zonder kind

760

760

770

- gezin

885

900

865

- 45 tot 65 jaar

In Damwâld nam het aantal huishoudens licht toe, er is vooral groei in eht aantal eenpersoonshuishoudens. Er zijn minder gezinnen. Het aantal inwoners is nagenoeg stabiel. Alleen het aantal 65plussers nam toe.

Damwâld is een voorzieningenkern

Samenstelling van de bevolking vergeleken met de regio als geheel Leeftijdsopbouw

Huishoudenstypen gezin

0-15

65+

x

45-65

15-25

Inkomensverdeling

1-pers.

hoog

25-45

Fotootje laag

x

x

stel z.k.

midden

Binnenste ring = de situatie in het dorp, buitenste ring = situatie in de regio

Foto: Gouwenaar (Wikimedia Commons)

Woningvoorraad Woningen

M²-waarde

- rij

57

€ 1.348

- 2^1

374

€ 1.521

- vrijstaand

1.051

€ 1.616

- appartement

14

€ 1.105

- patio / bungalow

3

Koop

Samenstelling van de woningvoorraad vergeleken met de regio: 80%

Noordoost-Fryslân

60% 50% 40%

287

€ 1.289

Particuliere huur

Woningen

M²-waarde

- eengezins

77

€ 1.445

- appartement

2

20% 10% 0%

- patio / bungalow Totaal

Bouwjaren llb part huur

- patio / bungalow

30%

llb soc huur

€ 1.254

app part huur

€ 1.407

14

app soc huur

435

- appartement

egz part huur

- eengezins

llb koop

M²-waarde

app koop

Woningen

egz soc huur

Hoewel het rapport alleen prognoses geeft voor de regio als geheel en niet specifiek voor Dantumadiel, bevat het wel data over de gemeente en kunnen enkele gegevens worden geëxtrapoleerd. Globaal ingeschat komt het neer op een behoefte voor Dantumadiel als geheel van 3 tot 5 ha. aan bedrijfskavels tot en met 2025 en 5 tot 9 ha. in 2030. De gemeente probeert op meerdere locaties planologische ruimte te creëren en bedrijfskavels uit te geven, om invulling te geven aan deze behoefte. Voor Damwâld wordt hiervoor gekeken naar Haadwei-noord. Dit in verband met de ligging nabij De Moarren en de goede ontsluitingsmogelijkheden op de Haadwei. Er lijkt voornamelijk behoefte aan kavels van circa 500 m2 tot 1.500 m2 en mogelijk enkele grotere kavels van 2.000 tot 3.000 m2. In totaal wordt gedacht aan 0,5 tot 1,5 ha. aan nieuwe bedrijfskavels binnen het plangebied.

Sociale huur

Duurzaamheid Het gemiddelde verbruik is 4,8 m³ gas per m³ woning. Dat is het gemiddelde van de regio. Hoe recenter de woningen, hoe lager het verbruik. Met name woningen na 2010 zijn zeer zuinig. Sociale huurappartementen verbruiken het meest.

Damwâld

70%

rij koop

De huidige plannen die in voorbereiding zijn in Damwâld lijken in grote mate in overeenstemming met deze behoefte. Dit geldt met name voor het Woningmarktonderzoek: het totaal aantal woningen en de verdeling van de aantallen over de typen woningen zijn min of meer gelijk. Afwijkend is het aanbod aan levensloopbestendige/sociale huur woningen. Zo ziet Thús Wonen ruimte voor 15 tot 25 extra woningen in Damwâld en de locatie Botkesskoale lijkt in een deel van deze behoefte te gaan voorzien. Er lijkt wat overschot te zitten in het beoogde aanbod van twee-onder-één-kap- en vrijstaande woningen, maar gezien de huidige vraag is de verwachting dat dit realistisch is in de huidige markt. De Dorpenatlas geeft een lichte behoefte aan appartementen aan. Dit signaal is ook te horen vanuit de marktpartijen. Hierin wordt echter in geen enkel bekend plan voorzien.

Damwâld

2^1 koop

Om te kunnen bepalen aan wat voor typen woningen behoefte is, kan gekeken worden naar de Dorpenatlas uit 2020 en het Woningmarktonderzoek van 2018. Beide sturen aan op een breed aanbod aan woningtypen. De dorpenatlas gaat uit van een bandbreedte tussen de 35 en 50 woningen en het Woningmarktonderzoek adviseert een bandbreedte tussen de 45 en 65 woningen als standaardbehoefte met daar bovenop een aanvullende (boven)regionale vraag van 20 woningen.

In april 2021 is door Bureau Louter het rapport “Bedrijventerreinen in Fryslân Vraagprognoses tot en met 2035” opgeleverd. Hierin is een prognose gemaakt voor de ontwikkeling van de vraag naar bedrijventerreinen in Fryslân als geheel en per regio. In totaal is in Dantumadiel 50,8 hectare bedrijfskavels aanwezig. Hiervan is 48,3 hectare in gebruik en slechts 2,3 hectare hiervan is nog beschikbaar/onbebouwde reserve. In Dantumadiel is de leegstand een van de laagste in Fryslân met slechts 0,3%. Historisch gezien zijn er in Dantumadiel naar verhouding iets meer kavels tot 5.000 m2 en wat minder grotere kavels, in verhouding met Fryslân als geheel. Dat beeld ziet de gemeente op dit moment ook terug in de verzoeken die de laatste jaren zijn binnengekomen. Want de meeste vraag is naar kleinere en middelgrote bedrijfskavels, van circa 500 m2 tot 2.500 m2.

concept Gemeente Dantumadiel

vrijstaand koop

Stedenbouwkundige visie Haadwei-noord Damwâld

De meeste woningen komen uit de periode 1970-90. Er zijn iets meer woningen van na 1990 (20%) dan voor 1945 (18%).

0 2.314

€ 1.503

Woningkwaliteit

M²-waarden

Marktpositie

Groen = veel woningen met hoge kwaliteit

Groen = veel woningen met hoge m²-waarde

Groen = veel woningen met goede marktpositie

Damwâld in de Dorpenatlas

10.

WENSEN

Stedenbouwkundige visie Haadwei-noord Damwâld

concept Gemeente Dantumadiel

werkplek

3000

4539

3076

1800

(incl. douches + toilet + bin. wand.)

1000

12207

werkplek

8400

2267

garderobe

4976 werkplek 8 m2

5125

kantine 45,1 m2

2691

entree 9,7 m2

4112

omkleden pakken 20,4 m2

portaal 7,63291 m2

2195

5575

mk

5500

7400

1100

toilet 1,5 m2

wastrog

12200

(incl. douches + toilet+ bin.wand)

stalling 117,4 m2

hoofdentree

4500

BEGANE GROND 11100

14300 25400

techniek

brandweerkazerne surhuisterveen

BVO kleine kazerne BVO compacte kazerne

voorraad

kantine

voorraad 5,4 m2

dames 19,2 m2

wk

vide boven stalling

techniek/wk 9,2 m2

3891

heren 31,3 m2

11000

1791

2944

portaal portaal 900x1200 900x1200

opmaak

douche douche 900x1100 900x1100

2421

4000

1000

(eventueel voorzien van zolder)

De Veiligheidsregio bouwt nieuwe kazernes volgens een bouwprincipe dat zij de laatste jaren volgt. Een voorbeeld van de blauwdruk van de kazerne is hiernaast bijgevoegd ter illustratie. Het gaat om een gebouw van 25,4 bij 12,2 meter met één deel stalling voor de voertuigen en één deel kantine en kleedruimtes. Het terrein rondom het gebouw moet aan enkele eisen voldoen. Er dient voldoende ruimte aan de voorzijde te komen om uit te rijden en om tijdelijk een voertuig te stallen. Daarnaast zijn er parkeerplaatsen nodig voor de vrijwilligers en dit dient op een logische wijze te worden gepositioneerd, zodat men snel van parkeren naar de kleedruimtes kan komen in geval van noodsituaties. Ook van belang is ruimte om fietsen te stallen, om rond te kunnen rijden met het blusvoertuig en ruimte aan de achterzijde voor kleinschalige oefeningen.

opslag/magaz. 13,7 m2

6088

3000

portaal portaal portaal 900x1200 900x1200 900x1200

De bestaande brandweerkazerne op De Moarren is aan vervanging toe. De Veiligheidsregio onderzoekt de mogelijkheden op de huidige plek, maar kijkt daarnaast ook naar opties op andere plekken die de bereikbaarheid kunnen verbeteren. Zo snel mogelijk bij incidenten zijn, waarbij het om minuten gaat, is van groot belang. Hierbij spelen twee dingen: dat de vrijwilligers zo snel mogelijk bij de kazerne zijn en dat de gemiddelde tijd van de kazerne naar de mogelijke incidenten in het gehele verzorgingsgebied zo kort mogelijk is. Een goed ontsloten, centrale ligging heeft dus voordelen op twee momenten. Een ligging dichterbij de Haadwei, ten opzichte van de huidige locatie, heeft daarom voordelen voor de veiligheid. Het plangebied biedt hiervoor kansen.

douche douche douche 900x1100 900x1100 900x1100

Brandweer

: 497 m2 : 310 m2 -187 m2

B R A N D W E E R

INDICATIE GEVEL

Beoogde compacte kazerne (JOUS architecten)

23-0609

VRF, ontwerp compacte variant blauwdruk 06 04 2023

35300

parkeren

19250

wrakken

oefenterrein

parkeren

41450

fietsen

2000

1500

5000

1400

5000 6000

5500

kavel lang en smal, optie 1 oppervlak ca 1500 m2

10000

10000

hoofdingang

Voorbeelden23-0609 vanVRF,mogelijke terreinindeling (JOUS architecten) ontwerp compacte variant blauwdruk

Impressie van de bouwstijl

06 04 2023

kavel breed en ondiep oppervlak ca 1400 m2

23-0609

VRF, ontwerp compacte variant blauwdruk 06 04 2023

30 november 2023

11.

Stedenbouwkundige visie Haadwei-noord Damwâld

WENSEN

concept Gemeente Dantumadiel

Aantrekkelijke entree Het plangebied ligt aan één van de belangrijkste toegangsroutes van Damwâld en vormt daarmee de entree van het dorp. De Haadwei is een historisch lint met bebouwing aan de straat. Op dit moment is de eerste bebouwing die men ziet, vanuit het noorden komend, de gebouwen van Boelens en het winkelcentrum die juist wat verder naar achteren staan. Met daarvoor de parkeerterreinen bij de panden. De ontwikkeling van het plangebied biedt de kans om de entree van Damwâld opnieuw vorm te geven. Met gebouwen die aan de Haadwei staan en de weg begeleiden.

Verplaatsing Boelens/Lidl en herinrichting parkeerterrein De Lidl is voornemens om de supermarkt te verplaatsen naar de plek waar nu het pand van Boelens staat. Dit in combinatie met een herinrichting van het westelijke deel van het winkelcentrum. Er wordt daarbij overwogen om het pand her te gebruiken, om nieuw te bouwen op de plek van Boelens of nieuwbouw op een positie meer naar achteren. Ongeacht voor welke uitwerking wordt gekozen, betekent het een verandering van autobedrijf naar supermarkt. Oftewel een vergroting van het winkelgebied. Het biedt de kans om het parkeerterrein voor Boelens her in te richten in de stijl van het parkeerterrein voor het winkelcentrum en van beide parkeerterreinen één geheel te maken. Dit zal de uitstraling van het gebied (en de uitstraling als entree/visitekaartje van Damwâld) ten goede komen.

Een extra ontsluiting van De Moarren Bedrijventerrein De Moarren bestaat uit de straat De Moarrewei en de noordzijde van de Conradi-Veenlandstrjitte. Deze laatste straat is de ontsluitingsroute, waardoor bijna al het werkverkeer via de Conradi-Veenlandstrjitte naar de Haadwei gaat. Dit betekent vrachtwagens, busjes en brandweervoertuigen op het kruispunt bij het winkelcentrum. Een extra ontsluiting via de noordzijde, van De Moarren naar de Haadwei, kan de hoeveelheid zwaar verkeer langs de voorzijden van het winkelcentrum verminderen. Daarnaast ontstaat de mogelijkheid om zowel het parkeerterrein ten noordwesten van het winkelcentrum, als de bevoorrading van de supermarkten, via de nieuwe weg te ontsluiten. Waardoor er minder (vracht)verkeer tussen het pand van TerStal/Kruidvat/Pets&Co Broekema en de rest van het winkelcentrum door hoeft.

Achterontsluiting De Moarrewei 8 De bewoners van De Moarrewei 8 hebben gevraagd of zij een achterontsluiting van hun perceel kunnen krijgen.

30 november 2023

12.

Stedenbouwkundige visie Haadwei-noord Damwâld

RELEVANT BELEID VOOR DE PLANVORMING

Provincie Fryslân

Gemeente Dantumadiel

Er is beleid bij zowel de provincie, als de gemeente en bijvoorbeeld het Wetterskip, dat relevant is voor de planvorming van Haadwei-noord. Het zijn aspecten waar in het ontwerp rekening mee moet worden gehouden. In dit hoofdstuk wordt alleen het meest direct relevante beleid aangehaald.

Vergunde bedrijfskavels De gemeente heeft in 2020 vergunningen verleend voor het creëren van twee bedrijfskavels en -panden direct ten noorden van het winkelcentrum. Deze plannen lijken echter niet concreet te worden en de betrokken partijen hebben aangegeven open te staan voor andere ontwikkelingen op deze gronden.

Verordening Romte - provincie Fryslân In de verordening geeft de provincie aan de ontwikkelingen buiten het Bestaand Stedelijk Gebied te willen beperken. Uitzonderingen zijn mogelijk mits dit voldoende gemotiveerd kan worden. Een belangrijke voorwaarde om uitbreidingen buiten het Bestaand Stedelijk Gebied toe te staan is, dat ontwikkelingen aansluitend aan Bestaand Stedelijk Gebied moeten worden gerealiseerd. Dat is het geval voor het plangebied, omdat De Moarren, Boelens en het winkelcentrum onderdeel zijn van het Bestaand Stedelijk Gebied. Grutsk op ‘e Romte Grutsk op é Romte beschrijft de landschappelijke waardes die de provincie wil behouden of versterken in Fryslân. Het plangebied ligt in het deelgebied de Noordelijke Wouden. Grutsk beschrijft een aantal stedenbouwkundige en landschappelijke uitgangspunten die bepalend zijn voor de herkenbaarheid van het gebied en die daarom moeten worden gerespecteerd in het stedebouwkundig ontwerp. Dit zijn: •

• • • •

Houtsingels in bestemmingsplan Buitengebied In het bestemmingsplan Buitengebied zijn regels opgenomen ter bescherming van de houtsingels. In Bijlage 1 van dat bestemmingsplan is een kaart opgenomen waarop de status van de verschillende singels is aangegeven. Zie onderstaand. De met rood aangeduide singels dienen te worden behouden. Ze staan aangeduid op de verbeelding van het bestemmingsplan en zijn daardoor bestemd. Gevolg is dat deze singels slechts door middel van een zelfstandige bestemmingsplanprocedure gewijzigd/verplaatst kunnen worden. De met groen aangegeven singels kunnen onder, in Bijlage 2 van dat bestemmingsplan aangegeven, voorwaarden worden verplaatst.

concept Gemeente Dantumadiel

Plankaart van de vergunning voor twee bedrijfskavels

De kleinschaligheid van het gebied met hoge dichtheid aan opstrekkende percelen (richting aan het landschap gevend), grensbeplanting van houtwallen en elzensingels (‘in’ de slootrand) en een dicht netwerk van kleinschalige infrastructuur (zandpaden en sloten); De houtwallen bevinden zich op de hogere zandgronden en vormen samen een landschappelijke structuur die van belang is in stand te houden; De samenhang van historische wegen met bebouwingslinten en rijke schakeringen aan wegbeplanting in verschillende vormen: singels, bomen, hagen. De herkenbaarheid en beleefbaarheid van het natuurlijke reliëf in de vorm van de dekzandrug. De verbinding tussen de linten en het landschap versterken door het niet dicht te bouwen van openingen in het lint. Zo blijven de singels en houtwallen ook vanuit het bebouwingslint herkenbaar en beleefbaar. Nieuwe en historische bebouwing wordt op een evenwichtige wijze met elkaar verbonden.

Concreet betekent dit voor het plan, dat er met respect moet worden omgegaan met de bestaande singelstructuren en het patroon van het landschap. Daarnaast heeft de provincie in een eerste verkennend gesprek een aantal zaken aangegeven: • •

Men ziet de noodzaak voor uitbreiding van het Bestaand Stedelijk Gebied gezien bijvoorbeeld de behoefte aan bedrijfskavels. Dit aansluitend doen aan De Moarren en het winkelcentrum lijkt op het eerste gezicht een juiste insteek; De provincie ziet de Achterwei, bezien in historisch perspectief, als een op zichzelf staand, vrijliggend lint in het landschap. Daarom vraagt men hier ruimtelijk respectvol mee om te gaan, door bijvoorbeeld afstand te houden tussen nieuwe bebouwing en de Achterwei, zodat het bebouwingslint Achterwei als zelfstandig te ervaren blijft.

30 november 2023

Uitsnede uit Bijlage 1 ‘Houtsingelkaart’ bij de regels van het bestemmingsplan Buitengebied

13.

Stedenbouwkundige visie Haadwei-noord Damwâld

RELEVANT BELEID VOOR DE PLANVORMING

concept Gemeente Dantumadiel

Wetterskip Fryslân In een vroeg stadium is overlegd met het Wetterskip, om een beeld te krijgen van de uitdagingen, wensen en oplossingen aangaande de waterhuishouding in het gebied. Concreet is gevraagd of een kleine zijsloot aan de zuidzijde van de hoofdwatergang (die langs de noordzijde van De Moarren loopt) gedempt zou mogen worden. Het Wetterskip heeft een aantal zaken aangegeven: • • •

•

Hoofdwatergang Schouwwater

Het dempen van het stukje zijsloot is voorstelbaar onder bepaalde voorwaarden. Het zelfde geldt voor het eventueel aanpassen van andere watergangen in het gebied; Een belangrijke voorwaarde daarbij is, dat de oppervlakte aan oppervlaktewater die wordt verwijderd, wordt gecompenseerd op een andere plek binnen het gebied. Daarnaast dient ook extra oppervlaktewater te worden gecreëerd ter compensatie van het verhard oppervlak dat ontstaat door de planvorming (bebouwing, wegen, verharde terreininrichting, etc.). Extra oppervlaktewater kan bijvoorbeeld worden gemaakt door nieuwe watergangen te maken en/of bestaande watergangen te verbreden; De grootste uitdaging lijkt te zitten in het oostelijke deel van het plangebied, want het water wordt afgevoerd, via de oost-westliggende hoofdwatergang, naar een hoofdwatergang ten westen van het gebied. Die het op zijn beurt in noordelijke richting afvoert. Het is dus van belang om een goede verbinding van de watergangen aan de oostzijde naar deze hoofdwatergang te behouden.

Hoofdwatergangen en schouwwater in het plangebied

Zaailand 106 Offiz C-1 Leeuwarden info@roenom.nl www.roenom.nl ruimtelijke ontwikkeling

30 november 2023

energie

omgeving

Masterplan Haadwei-noord Damwâld Watergangen bestaande situatie projectnr: datum:

22021 28 augustus 2023

A3

1:2000

MP

04

14.

HOOFDSTUK III - PLAN

PLANKAART

Stedenbouwkundige visie Haadwei-noord Damwâld

concept Gemeente Dantumadiel

Plankaart

Kom verplaatsen en verbetering oversteek fietsers

groene

buffer

grondgebonden woningen

traat woons

30

n

g

ergan fdwat

hoo ieuwe

trook groens

appartementengebouw

weg itings

ontslu

bedrijfskavels

brandweer

verkennen aanpassing parkeerterrein

verzoek achterontsluiting

mogelijke verplaatsing Lidl

Boelens/Lidl

parkeerterrein aanpassen

verbinding met De Moarren

16.

30 november 2023 Masterplan Haadwei-noord Damwâld

Stedenbouwkundige visie Haadwei-noord Damwâld

PLANOPZET

Elke functie een plek in de huidige structuur van het landschap

Bijkomende kansen

De verschillende wensen hebben in het plan een plek gekregen, waarbij de verschillende functies in aparte landschapskamers/percelen worden geplaatst. De bestaande singelen waterstructuur wordt zo veel mogelijk behouden en wordt ingezet als functie- en kavelscheiding.

De aanleg van de ontsluitingsweg biedt kansen om een aantal bestaande situaties vanaf de noordzijde te gaan ontsluiten. Om te beginnen de wens voor een noordelijke ontsluiting van De Moarren. Deze is als een voorlopig voorstel opgenomen op de plankaart.

Er is gekozen voor het positioneren van het wonen aan de oostzijde van het plan. Daardoor kunnen grondgebonden woningen en een laag appartementengebouw ingezet worden als aantrekkelijke begeleiding van de Haadwei. Door de appartementen in de zuidoosthoek te plaatsten komt er meer levendigheid aan en zijn er meer ‘ogen gericht op’ het winkelcentrum. Aan de westzijde komen de bedrijfskavels, aansluitend aan bedrijventerrein De Moarren. Een nieuwe ontsluitingsweg ontsluit de functies direct op de Haadwei. Een secundaire woonstraat ontsluit in een lus de grondgebonden woningen. De brandweerkazerne komt direct aan de ontsluitingsweg en vormt de overgang van het plan naar de dichte zijgevel van het pand van Boelens/toekomstige supermarkt.

Landschap

concept Gemeente Dantumadiel

Omdat de weg langs het parkeerterrein in de noordwesthoek van het winkelcentrum loopt, kan dit parkeerterrein ook op de nieuwe weg worden ontsloten. Bijvoorbeeld om de supermarkten via de noordzijde te bevoorraden of om een achteraansluiting van De Moarrewei 8 te maken. Daarbij kan meteen gekeken worden naar een nieuw route om het fietspad te verbinden met het winkelcentrum, misschien zelfs naar de voorzijde van het winkelcentrum. Een en ander is afhankelijk van ontwikkelingen in het winkelcentrum zelf en zal op een later moment worden uitgewerkt.

Haadwei De Haadwei is ook meegenomen als onderdeel van het plangebied. Om te beginnen om de bebouwde kom naar het noorden te verplaatsen. Maar het effect daarvan is, dat de inrichting van de weg moet worden aangepast op het nieuwe snelheidsregime en er is een nieuw kruispunt nodig.

De structuur van het singellandschap wordt zoveel mogelijk gehouden zoals het nu is, op één plek na. Langs de noordzijde van de bedrijfskavels wordt een extra singel toegevoegd aan het landschap ter visuele en functionele afscherming. De woningen worden niet helemaal tot aan het noorden gebouwd, zodat het lint van de Achterwei als landschappelijk element los herkenbaar blijft. Het gebied tussen het wonen en de Achterwei wordt ingericht als een extensief beheerde groenzone.

30 november 2023

17.

Stedenbouwkundige visie Haadwei-noord Damwâld

GRONDGEBONDEN WONINGEN

Woningtypes en positionering

Voortuinen

De twee landschappelijke kamers met grondgebonden woningen worden ontsloten door een woonstraat die een lus maakt door beide kamers. De woonstraat kan midden door de kamer worden gelegd met kavels aan weerszijden, maar een opzet van de straat aan één zijde met diepere kavels is ook mogelijk. Hierdoor kan een mix van grondgebonden woningtypes en bijpassende kaveloppervlaktes worden gerealiseerd. Gedacht wordt aan woningen voor starters tot het middensegment. Oftewel een combinatie van korte rijtjes van woningen (3 tot 5 geschakeld), twee-onder-één-kap en vrijstaand.

Het straatbeeld wordt mede bepaald door de uitstraling van de voor- en zijtuinen. Er wordt gestreefd om deze zo groen en open mogelijk te houden. Bijvoorbeeld door het toepassen van beplanting als erfafscheiding en deze niet te hoog te maken. Hierdoor kunnen de voortuinen vanaf de weg worden ervaren. Dus een lage haag of een laag hekje toepassen van maximaal 1 meter hoog. Ook kan gekozen worden voor geen erfafscheiding aan de voorzijde. Bijvoorbeeld door het grasvlak door te laten lopen tot aan de berm langs de weg. Een solitair struikje, boompje of middelgrote bloeiende plant op de erfgrens kan ook de overgang van publiek naar privé markeren.Vanaf de voorgevel mogen de erfafscheidingen 2 meter hoog worden in verband met privacy op het zij- en achtererf.

In de basis worden alle woningen op de straat gericht met een ruime voortuin waarin wordt geparkeerd. Zie het profiel op pagina 19, waarbij een minimale afstand van 15 meter wordt aangehouden tussen de tegenover elkaar gelegen woningen. Dit profiel is de standaard oplossing voor een ‘gewone’ verkaveling met een standaard straat. Andere invullingen zijn echter ook voorstelbaar, bijvoorbeeld meer als een groen ingericht woonerf waar de auto ondergeschikt is aan het andere verkeer, zoals voorbeeld 3 op pagina 19. Een uitzondering op de regel dat-de-woningen-op-de-straat-zijn-gericht, zijn de woningen die ook aan de Haadwei staan, omdat het beeld langs de Haadwei als het meest belangrijk wordt gezien. De woningen langs de Haadwei dienen met de voorzijde op de Haadwei te worden georiënteerd en worden via de achterzijde ontsloten. Een optie is om de kavels aan de noordzijde op het zuiden te richten met een achtertuin aan de groene buffer. Uiteraard dient de woning op de hoek met de Haadwei met zijn voorzijde op de Haadwei te worden gericht.

Het is wenselijk om de voortuinen groen in te richten en zo min mogelijk te verharden. Bijvoorbeeld een grasvlak met een smalle oprit en wat opgaand groen, zoals een struik, hoge grassen of een boom. Een ander voorbeeld is een grasvlak met alleen opgaand groen langs de zijdelingse erfgrenzen en een enkele eye-catcher op het grasvlak: een kunstwerk, vijvertje, mooie struik, of iets dergelijks.

concept Gemeente Dantumadiel

Impressie beeld standaard woonstraatprofiel

Wanneer het buurtje c.q. de woningen binnen een landschappelijke kamer in sterke samenhang worden vormgegeven, kan dit worden doorgezet in de inrichting van de voortuinen en de openbare ruimte. Door bijvoorbeeld overal lage hagen toe te passen die zowel de weg begeleiden, als de voortuinen van elkaar scheiden, of het plaatsen van dezelfde toegangshekjes bij elke woning.

Beoogd beeld van de woningen Qua bouw- en goothoogte wordt aangesloten op het planologisch kader van de rest van Damwâld. Dat betekent in de basis woningen van één laag met een kap met een maximale goothoogte van 3,5 meter en een maximale nokhoogte van 9 meter. Mits een goed uitgewerkt plan wordt gemaakt, waarin een goede woonsituatie ontstaat met een samenhangend straat- en bebouwingsbeeld, zijn woningen van twee lagen met een kap ook mogelijk. In dat geval zijn de maximale goot- en bouwhoogte respectievelijk 5,5 en 11 meter. Voor het architectuur- en gevelbeeld wordt gedacht aan het toepassen van materialen die gebruikelijk zijn in de omgeving. Metselwerk en/of hout voor de gevels en daken met pannen en/of materialen die dit beeld aanvullen. Van belang is vooral om samenhang in de buurt te creëren met een sterke verwantschap in materiaalgebruik en architectuurstijl. Maar het is ook niet de bedoeling dat alle woningen het zelfde worden, want voldoende variatie in de bebouwing zorgt voor een gezellige aanblik. Een afwisseling in bouwmassa en in de rooilijn zorgt voor een meer dorps karakter van het straatbeeld. Er wordt dus een balans gezocht tussen samenhang en variatie: de verschillende typen woningen zijn familie van elkaar, maar geen clones.

Wanneer meerdere woningen gelijktijdig/seriematig worden ontwikkeld dienen dus verschillen in bijvoorbeeld kleur of dakvorm voor te komen. Naast het toepassen van overeenkomstige materialen en kleuren kunnen in het gevelbeeld andere middelen worden ingezet om de verschillende bouwmassa’s op elkaar af te stemmen. Er kan bijvoorbeeld gekozen voor: • • •

overeenkomstige vlakverdelingen in de gevels; afstemming tussen afmeting en verhouding van de gevelopeningen; afstemming in de architectuurstijl, bijvoorbeeld door overeenkomstige detaillering (zoals van dakgoten, kozijnen, etc.).

30 november 2023

Voorbeeld gebied ingericht met grondgebonden woningen langs het standaard woonstraatprofiel

18.

GRONDGEBONDEN WONINGEN

Stedenbouwkundige visie Haadwei-noord Damwâld

concept Gemeente Dantumadiel

Voorbeeldverkavelingen (schaal 1:2000) Kom verplaatsen en verbetering oversteek fietsers

Kom verplaatsen en verbetering oversteek fietsers

bomenrij watergang

appartementen

3,5 m.

kavel ca. 1450 m2

41 m.

kavel ca. 1450 m2

profiel A-A’

kavel ca. 3000 m2

straat

groenstrook

singel watergang

2 m.

7 m.

9 - 13 m.

3,5 m.

kavel ca. 1550 m2

kavel ca. 1950 m2

kavel ca. 1950 m2

kavel ca. 3000 m2

Voorbeeld A: standaard woonstraat met vrijstaande en twee-onder-één-kapwoningen

ca. 800 m2

berm met k+l

kavel ca. 1450 m2

kavel ca. 1550 m2

2

Voorbeeld B: standaard woonstraat met meer variatie in de woningtypen en kaveloppervlaktes ca. 800 m2

a. 1050 m2

Kom verplaatsen en verbetering oversteek fietsers

Voorbeeld C: groen ingericht woonerf met seniorenwoningen aan de westzijde

ca. 800 m2

ca. 1050 m2

ca. 1050 m2

ca. 800 m2

ca. 800 m2

minimaal 15 m.

fietspad

3 m.

watergang singel

1,1

2,5 m.

kavel

berm met k+l

straat

berm

kavel

singel watergang singel

26 m.

2 m.

5 m.

1

26 m.

3,5 m.

Standaard woonstraatprofiel over de westelijke kamer + het bestaande fietspad (schaal 1:200)

profiel B-B’

Masterplan Haadwei-noord Damwâld hting A Plankaart met voorbeeldverkaveling en -inrichting B 106 Offiz C-130Leeuwarden Zaailand 106 Offiz C-1 november 2023

nom.nl

www.roenom.nl

ontwikkeling

energie

omgeving

projectnr: datum:

22021 30 november 2023

info@roenom.nl

Leeuwarden www.roenom.nl

ruimtelijke ontwikkeling

energie

omgeving

Masterplan Haadwei-noord Damwâld Plankaart met voorbeeldverkaveling en -inrichting C projectnr: datum:

22021 A3 1:2000 30 november 2023

MP

11

A3

1:2000

MP

12

19.

Stedenbouwkundige visie Haadwei-noord Damwâld

Kom verplaatsen en verbetering oversteek fietsers

APPARTEMENTEN

concept Gemeente Dantumadiel

Positionering appartementengebouw Het appartementengebouw komt op een vrij prominente plek naast het winkelcentrum en aan de Haadwei bij de entree van het dorp. Het dient daarom uitstraling te krijgen naar die twee zijden, met gevels met een open karakter aan zowel de Haadwei als het parkeerterrein van het winkelcentrum. Met een voorzijde van het gebouw/herkenbare entree in één van die twee zijdes. Het gebouw bestaat uit maximaal drie bouwlagen. Het aantal appartementen dat kan worden gebouwd is afhankelijk van de gehele terreininrichting, aangezien bergingen, opslag, parkeren, een wandelverbinding en voldoende groen op het terrein allen een plek dienen te krijgen.

Beoogd beeld van het appartementengebouw Het materiaal- en kleurgebruik van het appartementengebouw wordt afgestemd op de grondgebonden woningen. Buitenruimtes zoals balkons of loggia’s worden uitgevoerd in samenhang met de gevel. Bijvoorbeeld in een overeenkomstig gevelmateriaal zoals gemetselde kolommen of door de afstemming van de kleur van de hekwerken op de kleur van de kozijnen.

Terreininrichting De bergingen mogen los op het terrein worden geplaatst, maar de voorkeur heeft om ze onderdeel van het gebouw te maken. Dit mag echter niet leiden tot een té gesloten gevelbeeld van de meest prominente zijdes aan het winkelcentrum en de Haadwei. Parkeren wordt opgelost op eigen terrein. Daarnaast dient een openbare (wandel-) verbinding te worden gemaakt van de woningen naar het winkelcentrum. Dit kan deels over de parkeergelegenheid lopen. Het appartementengebouw, het voorterrein en de parkeergelegenheid vormen één ensemble. Wat vraagt om een samenhangende terreininrichting.

Voorbeeld appartementengebouw en terreininrichting met vrijstaand bijgebouw voor bergingen

Voorbeeld appartementengebouw en terreininrichting (schaal 1:1000)

Voorbeeld appartementengebouw

30 november 2023

20.

Stedenbouwkundige visie Haadwei-noord Damwâld

BRANDWEERKAZERNE

concept Gemeente Dantumadiel

Brandweer

opperv

lak

23-0609

06 04 202

twerp VRF, on 3

compacte

variant

blauwdr

uk

kavel ca. 1550 m2

10000 5000 6000

De kavel is iets groter dan de voorbeeld-indelingen die door de veiligheidsregio zijn verstrekt, dus beschikbare ruimte is er voldoende. De kazerne wordt geplaatst met de voorzijde naar het noorden/de nieuw aan te leggen weg. De diepte van de kavelkavel is groot ca. voor 1950 m2 genoeg voor voldoende ruimte tussen het gebouw en de weg, zodat de voertuigen kavel het gebouw kunnen staan en ruimte achter het gebouw voor kleinschalige oefeningen. 3000 Parkeren kan naast en/of deels achter het gebouw, ca. dichtbij de m2 entrees.

kavel ca. 1450 m2

p ed en ondie kavel breca 1400 m2

Voor de nieuwe kazerne is een locatie aan de zuidzijde van het plangebied voorzien. De positionering van het gebouw zelf zal iets naar achteren op de kavel zijn. Deels vanwege de benodigde opstelruimte voor het gebouw en deels vanwege een zo groot mogelijke afstand tot de woningen. Meer over deze milieuafstanden is te vinden op pagina 25.

De achterzijde van de kavel komt aan de zuidzijde te liggen, bij het huidige pand van Boelens. Mocht de nieuwe supermarkt toch naar achteren worden gepositioneerd, dan kan met een groene afscheiding de achterzijde van de kazerne worden afgeschermd van het parkeerterrein. Bijvoorbeeld door het aanleggen van een singel langs de nieuw te graven watergang, zoals in het hiernaast weergegeven voorbeeld.

5500

ca. 800 m2 ca. 1050 m2

Voorbeeld inrichting brandweerkavel met ter vergelijking één van de voorbeeldverkavelingen van JOUS architecten (schaal 1:1000)

ca. 800 m2

vide bov

en stallin

g kantine voorraad wk werkplek

techniek

Impressie brandweerkazerne

30 november 2023

21.

BEDRIJFSKAVELS

Stedenbouwkundige visie Haadwei-noord Damwâld

concept Gemeente Dantumadiel

Bedrijfskavels De westzijde van het plan bestaat uit bedrijfskavels. Het planologisch kader wordt afgestemd op De Moarren. Dus in ieder geval categorie 2 toestaan en waar mogelijk ook categorie 3.1 en 3.2 en de mogelijkheid voor een bedrijfswoning op de kavel. De bedrijfskavels komen aan weerszijden van de otsluitingsweg, tussen de singels steeds één kavel. De meest westelijke landschapskamer kan één grote of twee à drie kleinere bedrijfskavels bevatten. Aan de zuidzijde wordt een ruimte vrijgehouden voor een eventuele aansluiting van de weg op de Moarrewei. Tot die tijd kan de ruimte worden ingericht op dezelfde wijze als de groenstrook of worden gebruikt als openbare parkeerpocket, als stalling voor vrachtwagens en/of het keren in verband met de doodlopende weg. Kom verplaatsen en verbetering oversteek fietsers

De gebouwen dienen op minimaal vijf meter van voorste erfgrens te worden geplaatst. Met de voorzijde georiënteerd op de weg. Qua bebouwingsbeeld wordt aangesloten op het beeld van De Moarren. Dat betekent een maximale bebouwingshoogte van 9 meter. Voor bedrijfswoningen geldt een maximale oppervlakte van 150 m2. Parkeren dient te worden opgelost op het eigen terrein.

Impressie vogelvlucht bedrijfskavels

kavel ca. 1450 m2 kavel ca. 1550 m2

kavel ca. 3000 m2

kavel ca. 1950 m2

ca. 800 m2 ca. 1050 m2 ca. 800 m2

Voorbeeld inrichting bedrijfskavels met indicatieve kaveloppervlaktes (schaal 1:2000)

30 november 2023

Impressie ontsluitingsweg en bedrijfskavels

22.

INFRASTRUCTUUR

Stedenbouwkundige visie Haadwei-noord Damwâld

concept Gemeente Dantumadiel

Bestrating

te leggen watergangen Water Aan Te verwijderen watergangen

De nieuwe ontsluitingsweg vormt de hoofdontsluiting van de brandweerkazerne en de bedrijfskavels en gaat aansluiten op De Moarren. In verband met een continu beeld en een voldoende stevig wegdek voor het zware verkeer, krijgt hij daarom het zelfde profiel als de Moarrewei: een zeven meter brede weg van betonklinkers in een keperverband in een keiformaat, met aan weerszijden goten in halfsteensverband in een dikformaat.

Ten behoeve vanduiker, deposi�e aanleg van de wegen zullen een Aan te leggen nader te bepalen aantal dammen worden aangelegd en verplaatst. Middenin het plangebied zal tevens een stuk oppervlaktewater verdwijnen. Mocht de verbinding naar de Moarrewei op de op dit moment geplande positie komen, dan zal hier een watergang worden gedempt. Compensatie hiervoor en voor de verharding in het gebied komt in twee vormen: het verbreden van een aantal watergangen aan de zijde waar geen singel staat en het graven van nieuwe watergangen.

Aan te leggen duiker

De standaard woonstraat die in een lus de grondgebonden woningen ontsluit, wordt in het zelfde materiaal uitgevoerd, maar kan smaller worden gemaakt, bijvoorbeeld vijf meter breed. Dit profiel bevat bermen waarin de verlichtingsarmaturen en de kabels en leidingen worden opgenomen. De combinatie van voortuinen-bermen-weg dient te zorgen voor een minimale afstand van circa 15 meter tussen eventueel tegenover elkaar staande woningen bij een standaard oplossing. Parkeren dient zoveel mogelijk op het eigen terrein te worden opgelost, maar dit zal deels afhankelijk zijn van de keuze voor de woningtypes. Parkeren bij vrijstaande en half-vrijstaande woningen kan prima op eigen terrein, voor rijtjeswoningen dient wellicht een andere oplossing langs de weg of in een pocket te worden gevonden.

Aan de noordzijde van de bedrijfskavels vormt een nieuwe (hoofd)watergang een extra verbinding naar de hoofdwatergang die het water afvoert naar het noorden. Deze watergang functioneert meteen als begrenzing van het gebied.

Verplaatsen bebouwde kom en veiliger oversteken

Tussen winkelcentrum, brandweer en appartementen wordt een bestaande greppel verdiept en verbreed tot watergang.

De gemeente werkt op dit moment aan de herinrichting van de Haadwei, inclusief kruispunt Haadwei-Conradi-Veenlandstrjitte tot aan de huidige komgrens. Het plan voor woningen en de verbinding naar De Moarren geeft aanleiding om ook naar het deel Haadwei ten noorden van de huidige komgrens te kijken. Een extra ontsluiting vanaf De Moarren gaat een extra kruispunt betekenen, waarvoor het wenselijk is dat de snelheid omlaag gaat. De inrichting met lintbebouwing langs de Haadwei daarbij opgeteld, geeft aanleiding om de komgrens te verplaatsen naar het noorden, waardoor de nieuwe bebouwing onderdeel wordt van de bebouwde kom van Damwâld. Een logische plek is ter hoogte van de Achterwei. De huidige oversteek-constructie kan dan worden aangepast tot komgrens. Het snelheidsregime ten noorden hiervan zal dan ook wat moeten worden opgeschoven, zodat men met 60 km/uur op de kom komt aanrijden in plaats van 80 km/uur. Bijkomend positief effect is, dat de snelheid van de auto’s lager zal zijn ter hoogte van de oversteek voor de fietsers.

Zaailand 106 Offiz C-1 Leeuwarden info@roenom.nl www.roenom.nl ruimtelijke ontwikkeling

bomenrij watergang

energie

omgeving

Aanpassingen aan de waterstructuur

Masterplan Haadwei-noord Damwâld Aanpassingen aan de waterstructuur projectnr: datum:

22021 11 september 2023

A3

1:2000

MP

21

appartementen

berm met k+l

straat

groenstrook

singel watergang

41 m.

2 m.

7 m.

9 - 13 m.

3,5 m.

3,5 m.

Profiel over de ontsluitingsweg en de groenstrook ter hoogte van de appartementen (schaal 1:200)

profiel A-A’ 30 november 2023

23.

Stedenbouwkundige visie Haadwei-noord Damwâld

BEPLANTING

concept Gemeente Dantumadiel

Singels De singels worden zoveel mogelijk behouden. Op een aantal plekken zullen openingen moeten worden gemaakt, bijvoorbeeld voor de nieuwe wegen. Waar nodig worden uitgedunde singels aangevuld. Singel langs de Haadwei De singel langs de Haadwei is op dit moment flink uitgedund. Het zuidelijke deel is nog redelijk gevuld, maar met name aan de noordzijde is bijna geen singel meer aanwezig. Het is nodig om deze singel aan te pakken. Het voorstel is om met deze singel net wat anders om te gaan dan de gebruikelijke singels. Door de singel meer in te zetten als een soort laanbeplanting, krijgen de woningen en de appartementen contact met de Haadwei en lijken zij hier meer aan te staan. De bomenrij vormt een introductie tot het dorp, zoals de bomenrij aan de Haadwei hetzelfde aan de zuidzijde van Damwâld doet. Een overgangsprofiel van buitengebied naar het smallere profiel met bomen vlak langs de rijbaan middenin het dorp. Dit beplantingsbeeld kan worden doorgezet langs de zuidzijde van de appartementen.

Haadwei 80 km/u zuidzijde Damwâld

Haadwei binnenkomen kom zuidzijde

Haadwei binnen de kom

Voorstel plangebied: bomenrij westzijde

Bermen De bermen worden ingericht als kruidenrijke randen met een extensief beheer. Hier valt ook de bredere berm (groenstrook) tussen de grondgebonden woningen en de appartementen/brandweer onder.

Groene buffer Het beeld van de extensief beheerde bermen, dus in de basis als kruidenrijk grasland, wordt doorgezet in de groene buffer tussen de woningen en de Achterwei. Door hier en daar wat reliëf aan te brengen in de ondergrond, kunnen drogere en nattere delen worden gecreëerd, waardoor er meer variatie in de fauna kan ontstaan. Daarnaast kunnen deze plekken worden ingericht als ‘natuurlijke speelplekken’. Bijvoorbeeld door hier boomstammen, stapstenen en dergelijke in te plaatsen. Een mogelijke partner in de ontwikkeling van het grasland is vereniging Noardlike Fryske Wâlden, die onder andere met het project ‘Kruiden tussen de coulissen’ de toename van kruidenrijk grasland probeert te promoten.

Bomenrij langs de Haadwei aan de zuidzijde van Damwâld

Referentiebeelden voor de groene buffer

30 november 2023

24.

Stedenbouwkundige visie Haadwei-noord Damwâld

AANDACHTSPUNTEN BIJ DE UITWERKING

concept Gemeente Dantumadiel

Milieuafstanden

Bestaande woning - geen bedrijven ca - geen bedrijven ca

Binnen het plangebied zijn de verschillende functies redelijk van elkaar gescheiden, visueel door de singels, maar daardoor ook qua afstand. Wel dient verder te worden uitgezocht of deze afstand voldoende is binnen de milieuwetgeving. Woningen zijn bijvoorbeeld geluidsen geurgevoelige objecten die op voldoende afstand dienen te staan van bedrijven en ook de brandweerkazerne. Er geldt ook een afstand tot detailhandel en supermarkten, maar die is relatief klein en zal geen problemen opleveren.

Bestaande woning - geen bedrijven ca - geen bedrijven ca (geldt ook voor de

Afstanden 10 m van de wonin

30 m van de wonin

Dit geldt overigens niet alleen voor de nieuwe woningen, maar ook voor de bestaande woningen in de omgeving. Grotendeels wordt dit al opgelost door aan de noordzijde, het dichts bij de bestaande woningen aan de Achterwei, de nieuwe woningen te positioneren.

50 m van de wonin

Kleurcodering Hier geen categori

Voor de bedrijfskavels zal tijdens de planologische uitwerking nog worden onderzocht, welke milieucategoriën op welke bedrijfskavels zijn toegestaan. Dit ten opzichte van zowel de nieuwe bedrijfswoningen, als de bestaande bedrijfswoningen op De Moarren en de woningen aan de Achterwei.

Hier geen categori

Verbinding met De Moarren De verbinding tussen de ontsluitingsweg en de Moarrewei zal in overleg met grondeigenaren op De Moarren moeten worden opgelost. De gemeente is al in gesprek met verschillende partijen, maar dit heeft nog niet geleid tot harde afspraken. De realisatie van de verbinding is derhalve nog onzeker. In deze visie is ruimte gereserveerd voor de plek van de verbinding die het meest kansrijk lijkt. In de verdere planvorming dient echter rekening te worden gehouden met veranderende omstandigheden en/of andere verbindingskansen die zich voordoen.

Bestaande woningen - func�e Wonen - geen bedrijven categorie 2 binnen 30 m - geen bedrijven categorie 3.1 binnen 50 m Bestaande woningen - gemengd gebied - geen bedrijven categorie 2 binnen 10 m - geen bedrijven categorie 3.1 binnen 30 m (geldt ook voor de nieuwe bedrijfswoningen)

Parkeerterrein achter het winkelcentrum De ontsluitingsweg biedt de mogelijkheid om het parkeerterrein ten noordwesten van het winkelcentrum vanaf het noorden te ontsluiten. Een aanpassing van dit parkeerterrein is mogelijk nodig om een nieuwe toegang aan te kunnen sluiten. Mocht de Lidl naar achteren worden verplaatst, dan is aanpassing van dit parkeerterrein zeker nodig. Het wordt dan een parkeerterrein voor het personeel en de expeditie van de supermarkten, waardoor de vrachtwagens niet of veel minder het winkelend verkeer kruisen.Voor de herinrichting van zowel dit parkeerterrein, als het grote parkeerterrein aan de voorzijde zullen ontwerpen worden gemaakt, zodra meer duidelijkheid is over de uiteindelijke positionering van de Lidl en de uitvoering van deze visie.

Afstanden 10 m van de woning

Bestaande woningen - func�e Wonen - geen bedrijven categorie 2 binnen 30 m - geen bedrijven categorie 3.1 binnen 50 m

Bestaande woningen - func�e Wonen - geen bedrijven categorie 2 binnen 30 m - geen bedrijven categorie 3.1 binnen 50 m

30 m van de woning 50 m van de woning

Bestaande woningen - gemengd gebied - geen bedrijven categorie 2 binnen 10 m - geen bedrijven categorie 3.1 binnen 30 m (geldt ook voor de nieuwe bedrijfswoningen)

Bestaande woningen - gemengd gebied - geen bedrijven categorie 2 binnen 10 m - geen bedrijven categorie 3.1 binnen 30 m (geldt ook voor de nieuwe bedrijfswoningen)

Kleurcodering Hier geen categorie 2

Afstanden 10 m van de woning

Hier geen categorie 3.1

30 m van de woning

Bestaande woningen - gemengd gebied

bedrijven categorie 2 binnen 10 m Globale- geen indicatie van de milieuafstanden van de bestaandeAfstanden woningen rondom het plangebied - geen bedrijven categorie 3.1 binnen 30 m (geldt ook voor de nieuwe bedrijfswoningen) Afstanden

10 C-1 m vanLeeuwarden de woning Zaailand 106 Offiz info@roenom.nl www.roenom.nl ruimtelijke ontwikkeling 30 menergie van deomgeving woning

50 m van de woning

50 m van de woning

10 m van de woning

30 m van de woning

Masterplan Haadwei-noord Damwâld Milieuafstanden bestaande woningen 50 m van de woning projectnr: datum:

Bestaande woningen - func�e Wonen - geen bedrijven categorie 2 binnen 30 m - geen bedrijven categorie 3.1 binnen 50 m

22021 13 augustus 2023

Kleurcodering Hier geen categorie 2 Hier geen categorie 3.1 A3

Kleurcodering Hier geen categorie 2 Hier geen categorie 3.1

Kleurcodering Hier geen categorie 2 Hier geen categorie 3.1

30 november 2023

25.

Stedenbouwkundige visie Haadwei-noord Damwâld

VERVOLGPROCES

Procespartners

Planologisch kader

Grondeigenaren, gemeente,Veiligheidsregio en ontwikkelende partijen Dit zijn de partijen die verder gaan met de planontwikkeling en daarin gezamenlijk optrekken.

Bestemmingsplan/Omgevingsplan Het huidige bestemmingsplan voorziet niet in de beoogde functies. Het planologisch kader zal (vanaf 1 januari 2024) daarom moeten worden aangepast middels een op te stellen Omgevingsplan voor het plangebied onder de Omgevingswet. De gemeente neemt hierin het initiatief.

Overlegpartners Partijen zoals de provincie en het Wetterskip worden, zoals gebruikelijk, betrokken bij de aanpassing van het planologische kader. Bedrijven nabij het plangebied Een deel van de verdere planvorming is afhankelijk van afstemming met en/of keuzes die de bedrijven in de omgeving maken, zoals de verbinding met De Moarren en de aanpassingen aan de parkeerterreinen bij het winkelcentrum. Met deze bedrijven wordt overleg gevoerd over deze onderwerpen. De overige bedrijven in de omgeving worden geïnformeerd over de uitwerkingsplannen Omwonenden De omwonenden worden op de hoogte gehouden van de plannen.

Uitwerkingsplannen Aan de hand van deze visie kunnen de verschillende planonderdelen verder worden uitgewerkt door de betrokken partijen. Verkaveling woningen en appartementengebouw De grondeigenaren/ontwikkelende partijen maken de verkaveling en ontwerpen voor de grondgebonden woningen en komen met een voorstel voor het appartementengebouw en de daarbij horende terreininrichting. De gemeente beoordeelt de plannen en denkt mee in het ontwerp. Gezamenlijk wordt gekeken naar de wandel- en fietspaden naar het winkelcentrum.

concept Gemeente Dantumadiel

Welstandsbeleid en beeldkwaliteitsplan De gemeente Dantumadiel heeft beperkt welstandsbeleid, maar desondanks toch relevant voor deze planvorming. Het gemeentelijke grondgebied is namelijk welstandsvrij met uitzondering van onder andere bestemmingen, anders dan “wonen”, gelegen in het buitengebied. Zonder wijziging van het beleid betekent dit, dat de welstandsregels van welstandsgebied 4. Buitengebied van toepassing zijn op de bedrijfspanden en de brandweerkazerne in het plan. Deze regels zijn echter meer toegespitst op agrarische erven in het buitengebied. Daarnaast geeft de welstandsnota aan dat er op enkele bijzondere plekken in de gemeente wel welstandsbeleid geldt voor andere functies dan wonen. Eén van die plekken is de Haadwei, vanwege het historisch waardevolle karakter. Hoewel die regels niet specifiek gelden voor de planlocatie, is het wel goed om te onderkennen dat de nieuwe bebouwing aan de Haadwei onderdeel wordt van het historisch waardevolle lint. Al met al redenen om toch een welstandskader voor deze ontwikkeling op te stellen. Het huidige welstandsbeleid geeft hier de ruimte voor in hoofdstuk 6. Grotere(her) ontwikkelingsprojecten. Middels bijvoorbeeld een beeldkwaliteitsplan kan een (tijdelijk) welstandskader worden opgesteld specifiek gericht op de aanleg van dit plan.

Het voorstel is om regels voor het uiterlijk van de bouwwerken (waarvoor al een aanzet is gegeven in deze visie) bij de planologische uitwerking op te nemen in het op te stellen Omgevingsplan.