Memo bestuurlijke lus en reparatie BP Foarstrjitte 49 De Westereen 16-10-2024

25

kwaliteit aansluit bij aard en schaal van de kern. De raad verwijst voor de motivering van dit aspect naar hoofdstuk 2 van de plantoelichting, waaruit kan worden afgeleid dat de met het plan mogelijk gemaakte supermarkt beter aansluit bij de aard en schaal van de kern. De raad stelt dat het plan ervoor zorgt dat de bestaande winkel kan worden opgewaardeerd. Deze aanpassing is volgens hem nodig om te voorkomen dat een supermarkt in een kleine kern aanleiding geeft voor de consument om ergens anders te gaan winkelen. Om mee te kunnen blijven spelen in de sterk concurrerende markt van de levensmiddelen, moet een supermarktvoorziening worden geboden die op alle fronten voldoet aan de wensen en eisen van de hedendaagse consument. Zo is het bijvoorbeeld belangrijk om voldoende ‘verkeersruimte’ in de winkel te kunnen bieden en om in te spelen op de behoefte tot online winkelen. Het plangebied krijgt een eigentijdse uitstraling, passend bij de huidige manier van boodschappen doen en met voldoende parkeergelegenheid, zo stelt de raad. Ook deze redenering kan de ABRvS volgen. Strijd met art. 4.4.1, tweede lid, aanhef en onder b, van de Verordening Romte doet zich niet voor. Ten slotte moet op grond van art.

4.4.1, tweede lid, aanhef en onder c, van de Verordening Romte in de plantoelichting worden gemotiveerd dat vestiging van een supermarkt in het kernwinkelgebied of de centrumrand redelijkerwijs niet mogelijk is. Dit is in de toelichting niet gemotiveerd. Daarom betoogt [appellant] terecht dat het plan is vastgesteld in strijd met 4.4.1, tweede lid, aanhef en onder c, van de Verordening Romte. → Het betoog slaagt.

2.2.3 Toelichting op de verordening m.b.t. het onderdeel detailhandel De artikelsgewijze toelichting van de Verordening Romte Fryslân 2014, geconsolideerde versie 2018 zegt met betrekking tot het onderdeel ‘detailhandel’ dat in het Streekplan beperkingen bestaan voor winkels buiten de kernwinkelgebieden om de kwaliteit en aantrekkelijkheid van bestaande kernwinkelgebieden te behouden, en dat deze beperkingen geregeld zijn in de artikelen 4.4.1 tot en met 4.4.3. Voor het bestemmingsplan ‘Foarstrjitte 49, De Westereen’ is enkel artikel 4.4.1. relevant. Verder geldt met betrekking tot de begripsomschrijving van ‘kernwinkelgebied’ dat wordt gesproken van een aaneengesloten winkelgebied. In de verordening zijn geen grenzen van de kernwinkelgebieden van kernen opgenomen. Gemeenten bepalen zelf de omvang van het kernwinkelgebied op basis van lokaal maatwerk. De bepaling moet zo worden gelezen dat een perceel of een pand dat aansluit op het bestaande kernwinkelgebied en waarin een winkelfunctie komt, tot het kernwinkelgebied kan worden gerekend. Buiten bestaande kernwinkelgebieden kan de gemeente op grond van artikel 4.4.1 perifere detailhandel (zoals omschreven in de begripsomschrijving) toestaan die niet in bestaande kernwinkelgebieden inpasbaar is. Daarbij moet de schaal van detailhandel aansluiten bij aard en schaal van de kern.

[….] De plantoelichting dient te motiveren, dat detailhandel buiten het bestaande kernwinkelgebied geen afbreuk doet aan de functionele en ruimtelijke kwaliteit van het bestaande kernwinkelgebied. Dit betekent niet dat iedere winkel in het kernwinkelgebied beschermd moet worden. Wel zal onderbouwd moeten worden dat de functionele en ruimtelijke kwaliteit van het kernwinkelgebied als geheel in stand

26

blijft. Bij een verruiming van perifere detailhandel bij winkels in een buurt- of wijkwinkelcentrum, zal in dat verband ook de recreatieve winkelfunctie van het kernwinkelgebied betrokken worden. Sinds de vaststelling van het streekplan is de positie van de detailhandel onder invloed van marktontwikkelingen nog kwetsbaarder geworden. Toevoegingen aan het winkelareaal betekenen veelal verdringing elders. Provinsje Fryslân gaat er vanuit dat gemeenten de lokale afweging zorgvuldig invullen. Het is immers juist ook een gemeentelijk belang dat de bestaande winkelgebieden aantrekkelijk blijven. Daarnaast gaat de provincie er van uit dat gemeenten onderling afspraken maken c.q. in goed overleg met elkaar afstemmen indien detailhandelsontwikkelingen consequenties kunnen hebben voor kernwinkelgebieden in buurgemeenten. Waar nodig zal onderzoek naar de kwantitatieve en kwalitatieve vraag en aanbodsituatie noodzakelijk zijn om te kunnen bepalen in hoeverre verruiming van winkelareaal – en dus extra ruimtebeslag - nog aanvaardbaar is. Daarbij dient zo nodig ook over de grenzen van de eigen gemeente te worden gekeken. Het winkelaanbod zal in een regionaal perspectief dienen te worden geplaatst.

2.2.4 Oplossingsrichting In paragraaf 3.2.3 (Verordening Romte Fryslân 2014) dienen de derde en vierde alinea herschreven te worden en nader te worden aangevuld met een motivering dat vestiging van een supermarkt in het kernwinkelgebied of de centrumrand redelijkerwijs niet mogelijk is geweest. 2.2.5 Tekstvoorstellen herziene vaststelling bestemmingsplan d.d. 10-12-2024 §3.2.3 Verordening Romte Fryslân 2014 ….. In artikel 1.1.1 van de Verordening is opgenomen dat in een ruimtelijk plan in het landelijk gebied geen bouw- en gebruiksmogelijkheden mogen worden opgenomen voor nieuwe stedelijke functies. In afwijking daarvan kunnen uitbreidingslocaties aansluitend op het bestaand stedelijk gebied wel worden toegestaan. Het bestaand stedelijk gebied wordt gedefinieerd als “het gebied dat de bestaande of bij bestemmingsplan toegelaten en voorziene woon- of bedrijfsbebouwing, waaronder mede begrepen de daarbij behorende openbare voorzieningen en verkeersinfrastructuur, van een kern bevat, zoals begrensd op de van de Verordening deel uitmakende kaarten Begrenzing bestaand stedelijk gebied, of zoals sinds 1 januari 2010 opgenomen in een onherroepelijk ruimtelijk plan voor nieuwe stedelijke functies, met uitzondering van de stedelijke functies die pas kunnen worden gerealiseerd op grond van in dat ruimtelijk plan opgenomen wijzigingsbevoegdheden ex artikel 3.6 Wet ruimtelijke ordening”.

Het planvoornemen voorziet in de algehele nieuwbouw van een bestaande supermarktfunctie aan de Foarstrjitte 49 in De Westereen. De bebouwing wordt in zijn geheel opgericht in het landelijk gebied, terwijl herinrichting en vergroting van het bijbehorende parkeerterrein in het bestaand stedelijk gebied plaatsheeft. De nieuwbouwontwikkeling ten behoeve van de stedelijke voorziening vindt derhalve voor circa de helft in het aangewezen landelijk gebied en voor de andere helft in het reeds bestaande stedelijke gebied plaats. Het gedeelte dat in het landelijk gebied ligt, vindt direct aansluiting op het bestaand stedelijk gebied. Het planvoornemen is in overeenstemming met de verordend door de

27

Provinsje Fryslân voorgeschreven regels dat een uitbreiding aansluitend op bestaand stedelijk gebied kan worden toegestaan. In artikel 4.4 van de Verordening is verder opgenomen dat met een ruimtelijk plan detailhandel buiten het bestaande kernwinkelgebied en het gebied daar direct op aansluitend, slechts kan worden toegestaan indien sprake is van perifere detailhandel4. Met het planvoornemen is sprake van perifere detailhandel. Daarbij is het van belang het kernwinkelgebied te definiëren. In de Verordening Romte Fryslân 2014 is dit vastgelegd als zijnde “het aaneengesloten gebied in een kern dat als het belangrijkste winkelcentrum van de kern kan worden aangemerkt, zowel wat betreft aantal winkels als winkelassortiment”. Om te beoordelen waar het kernwinkelgebied van De Westereen zich bevindt, kan naar de verbeelding van het geldende bestemmingsplan worden gekeken. Hierin is een bestemming ‘Centrum’ gehanteerd.

Figuur. Weergave van de verbeelding van het bestemmingsplan ‘De Westereen – Kom’ met daarop in rood omkaderd het gebied met de bestemming ‘Centrum’ dat als kernwinkelgebied kan worden gezien (bron: ruimtelijkeplannen.nl)

De centrumbestemming in het bestemmingsplan ‘De Westereen-Kom’ ziet op het (inwisselbaar) gebruik van gebouwen voor wonen, detailhandel, dienstverlenende bedrijven, maatschappelijke voorzieningen en overige publieksgerichte functies, alsmede horeca voor zover als zodanig aangeduid. Dit 4

Perifere detailhandel wordt in de Verordening Romte Fryslân 2014 omschreven als: detailhandel die wat betreft volumineuze aard

van de goederen, gevaar en hinder of dagelijkse bevoorrading niet meer goed inpasbaar is in de bestaande winkelcentra, waaronder uitsluitend worden begrepen: -

detailhandel in brandbare of explosiegevaarlijke stoffen;

-

detailhandel in auto’s, boten, caravans en tenten, keukens, badkamers, meubelen, bouwmaterialen, landbouwwerktuigen, tuincentra, plant- en dierbenodigdheden, fietsen en autoaccessoires, en supermarkten;

-

detailhandel als ondergeschikte nevenactiviteit van industrie en ambacht in ter plaatse vervaardigde, bewerkte of herstelde goederen.

28

gebied kan dan ook als meest voorname winkelgebied in De Westereen worden gezien, dus het kernwinkelgebied. Zoals ook in de bijbehorende bestemmingsplantoelichting is aangegeven, heeft De Westereen een belangrijke functie in het aanbod van winkelvoorzieningen voor de inwoners van het dorp en de wijde omgeving. Hoewel het grootste deel van de winkels langs de Noarder Stasjonsstrjitte, Ferlinge Stasjonsstrjitte, Skoallestrjitte en Tsjerkestrjitte is gesitueerd, bevindt zich ook een aantal langs de Foarstrjitte, zoals de supermarktbebouwing van voorliggend bestemmingsplan. Langs de Foarstrjitte is sprake van een aantal bestemmingen ‘Detailhandel’, ‘Maatschappelijk’, ‘Bedrijf’ en ‘Horeca’. De locatie aan de Foarstrjitte 49 kan worden gezien als liggend buiten het gebied dat als kernwinkelgebied in De Westereen kan worden aangewezen, maar wel in een gebied dat aansluitend hierop van belang is voor het voorzieningenniveau van de kern en omgeving. Omdat met het planvoornemen sprake is van perifere detailhandel kan uitbreiding op basis van de Verordening Romte Fryslân 2014 ter plaatse worden toegestaan. In het kader van de ‘Ladder voor duurzame verstedelijking’ is in paragraaf 3.1.3.

(bij de beantwoording van de vraag of de ontwikkeling in bestaand stedelijk gebied ligt) onder het kopje ‘Locatieafweging’ reeds nader ingegaan op de beschikbaarheid en geschiktheid van alternatieve locaties voor de supermarktbebouwing, bijvoorbeeld in het kernwinkelgebied of direct daarop aansluitend (de centrumrand). Voor het kernwinkelgebied zijn locaties 2 (voormalig zwembad De Frosk en parkeerterrein aan de Sportloane) en 3 (voormalige bibliotheek aan de Skriesstrjitte 7) afgewogen. Wat betreft de centrumrand zijn de locaties 4 (De Wiken), 5 (sportterrein) en 6 (Noarder Stasjonsstrjitte 81) nader beschouwd. Voor al deze alternatieve locaties bestaan redenen die de goede uitvoerbaarheid van het planvoornemen daar in de weg staan. Dit maakt dat de huidige locatie dan ook de meest aangewezen plek is voor de voorgenomen nieuwbouw en uitbreiding van de supermarkt in De Westereen. …..

29

3

Conclusie De toelichting van het bestemmingsplan ‘Foarstrjitte 49, De Westereen’ dient aangepast te worden op de hiervoor beschreven tekstvoorstellen met betrekking tot: •

§3.1.1 - Nationale Omgevingsvisie (2020);

•

§3.1.3 - Ladder voor duurzame verstedelijking;

•

§3.2.3 - Verordening Romte Fryslân 2014, geconsolideerde versie 2018.

Hiermee kan worden voldaan aan de ingestelde bestuurlijke lus ter nadere motivering van het planvoornemen. Daarnaast moet in het gehele bestemmingsplantoelichting consequent worden doorgevoerd dat het geldende bestemmingsplan ter plaatse van de uitbreiding in het landelijk gebied de ‘Herziening bestemmingsplan Bûtengebiet Dantumadiel’ als vastgesteld op 4 juli 2016 betreft. Deze herziening vormt de opvolger van het oorspronkelijke bestemmingsplan ‘Bûtengebiet Dantumadiel’, als vastgesteld op 2 juli 2013. In verband met de bestuurlijke lus en het aanpassen van teksten in de bestemmingsplantoelichting zal het bestemmingsplan opnieuw aan de raad van de gemeente Dantumadiel aangeboden worden ter vaststelling. Het gaat hierbij om een juridisch ongewijzigde vaststelling, aangezien er verder geen wijzigingen in de regels of verbeelding van het bestemmingsplan ‘Foarstrjitte 49, De Westereen’ moeten plaatsvinden.

30