Jaarrek Dantumadiel 2023 -2023-20240528 DEFINITIEF

Signed By: Agricola, Klaas <k.agricola@dantumadiel.frl> 10/07/2024 16:35:35 CEST ID: 8df283ab-769c-4d8e-9a89-12ecd0d24bc0 Auth: Scribble

Jaarstukken Dantumadiel 2023

Signed By: Jonker, Margreet <m.jonker@dantumadiel.frl> 11/07/2024 12:03:41 CEST ID: 8df283ab-769c-4d8e-9a89-12ecd0d24bc0 Auth: Scribble

-1-

Voorwoord Dantumadiel sluit 2023 financieel positief af en versterkt daarmee haar financiële basis De gemeente Dantumadiel heeft 2023 afgesloten met een positief rekeningresultaat van € 3,9 mln. Daarnaast is de algemene reserve toegenomen tot € 12,8 mln. Met deze cijfers is een mooie volgende stap gezet om een financieel gezonde gemeente te zijn en te blijven. Een belangrijk fundament om richting de toekomst plannen te kunnen ontwikkelen en te realiseren. Het positieve resultaat is behaald door een aantal grote (incidentele) meevallers: participatiebudget, grondbedrijf, overheidsgelden voor opvang van Oekraïners en de algemene uitkering. Enerzijds zijn dit meevallers vanuit Rijksbeleid en anderzijds is dit het gevolg van het kostenbewustzijn binnen onze organisatie. Het jaar 2023 stond in het teken van de ontvlechting van de centrumregeling en de opbouw van de nieuwe organisatie. Inmiddels is de eigen ambtelijke organisatie en aantal maanden succesvol aan de slag. De sfeer is goed en er is veel positieve energie. Daarnaast werpt het Rijksbeleid nog steeds zijn schaduw vooruit richting de financiën van 2026 en verder. Al met al een dynamische tijd waarin een gezond financieel fundament de basis is om invulling te kunnen geven aan de raadsvisie en -doelen voor de komende jaren. Namens het college van B&W, Wethouder Rommy Kempenaar

-2-

Inleiding Hierbij presenteren wij u de jaarstukken 2023 van de gemeente Dantumadiel. De rekening sluit met een voordelig saldo van € 3.896.000. In het hoofdstuk rekeningresultaat vindt u de belangrijkste oorzaken die geleid hebben tot dit positieve resultaat. Dit bedrag is op de balans gepresenteerd onder het eigen vermogen. In het bijgevoegde voorstel zal aan uw raad worden voorgelegd hoe dit resultaat kan worden bestemd. Volgens de voorschriften van het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) bestaan de jaarstukken uit een jaarverslag en een jaarrekening. Het jaarverslag (deel I) bevat onder andere de verantwoording van wat in de overeenkomstige paragrafen is opgenomen. Daarnaast bevat het jaarverslag de programmaverantwoording. Hierbij wordt gewerkt met programma’s die niet zijn gekoppeld aan hoofdfuncties, maar aan de door de gemeenteraad vastgelegde programmastructuur met de bijbehorende gekozen thema’s. Per programma is het doel en de rolneming geformuleerd en per onderliggend thema omschreven: - De voorgenomen bestuurlijke activiteiten in 2023 (deze zijn conform de begroting 2023). Het BBV verplicht deze voorgenomen activiteiten in de jaarrekening op te nemen.

Een positieve bijkomstigheid is dat het de leesbaarheid en de vergelijking met wat er is bereikt en wat hiervoor gedaan is, bevordert); - Rapportage op de voortgang van de doelen (door middel van stoplichten wordt de voortgang aangegeven). Vinkje: realisatie doelstelling is gehaald/gereed Groen: realisatie doelstelling ligt op schema Oranje: realisatie doelstelling loopt vertraging op Rood: realisatie doelstelling is niet gehaald -

Wat er in 2023 is bereikt en wat daarvoor is gedaan (hier is weergegeven welke activiteiten hebben plaatsgevonden in het afgesloten begrotingsjaar); Wat de uitvoering heeft gekost (per programma, onderverdeeld in thema’s, zijn opgenomen de werkelijke baten en lasten en de begrote baten en lasten na de begrotingswijzigingen).In overeenstemming met de begroting zijn de baten en lasten niet per product afzonderlijk opgenomen, maar per thema. o Wanneer de afzonderlijke verschillen van baten en lasten per thema groter zijn dan € 50.000, of een noemenswaardige oorzaak heeft, worden deze verschillen nader toegelicht. o Wanneer een ‘min‘ teken voor een bedrag is afgedrukt betekent dit een nadeel. o De cijfers worden in de tabellen afgerond op duizendtallen, waardoor er afrondingsverschillen kunnen ontstaan in de tabellen. o In de toelichting wordt een incidenteel verschil aangeduid met een ‘I’ en wordt een structureel verschil aangeduid met een ‘S’. o In alle programma’s zijn verschillen zichtbaar op de uitvoeringskosten. Op totaal niveau betreft dit een voordeel welke in de paragraaf bedrijfsvoering toegelicht wordt. Aan het eind van ieder programma is een totaal overzicht opgenomen met daarbij de eventuele afwijkingen met betrekking tot opnames uit c.q. stortingen in reserves.

De jaarrekening (deel II) bestaat uit de balans met toelichting, een kort cijfermatig overzicht van baten en lasten en een aantal bijlagen. Wij willen een ieder dankzeggen die op zijn of haar wijze heeft bijgedragen aan de totstandkoming van deze jaarstukken.

-3-

Rekeningresultaat Resultaatanalyse Omschrijving

Programma’s Dekkingsmiddelen, onvoorzien Resultaat voor bestemming Mutaties in reserves Resultaat jaarrekening 2023 (voordelig)

Begroting voor wijziging (x € 1.000) -36.625 38.489 1.865 1.069 2.934

Begroting na wijziging (x € 1.000) -40.494 37.568 -2.926 5.758 2.832

Werkelijk (x € 1.000)

Saldo (x € 1.000)

-37.878 38.133 255 3.642 3.896

2.616 565 3.181 -2.117 1.064

De belangrijkste afwijkingen tussen de bijgestelde begroting (2e tussentijdse rapportage) en de realisatie zijn in onderstaande tabel opgenomen. Omschrijving (op hoofdlijnen)

Bedrag (x € 1.000) += meevaller -= tegenvaller

Programma 1 Er is een voorziening Overbezetting ontvlechting opgenomen voor de verplichting om mee te betalen aan de Overbezetting als gevolg van de ontvlechting. Over de exacte hoogte van deze verplichting loopt een arbitragezaak.

-850

Programma 3 Vreemdelingen: De kosten ten behoeve van Vreemdelingen, en meer specifiek de opvang van ontheemde Oekraïners, vallen lager uit dan verwacht. Het Rijk stelt op basis van een norm een vergoeding beschikbaar. Ook de kosten voor de inrichting van de opvanglocaties (transitiekosten) zijn nu meegenomen en vallen onder de rijksvergoeding.

669

Sociale werkvoorziening: De kosten van het SW-bedrijf zijn hoger dan opgenomen in onze begroting. Hier staan inkomsten tegenover uit het participatiebudget algemene uitkering. Per saldo is dit dus resultaatneutraal.

-527

Jeugd: In het vierde kwartaal 2023 constateren we een behoorlijke stijging van het aantal duurdere trajecten.

-318

Participatie: In 2023 is het minimumloon met 10% gestegen. Het Rijk heeft dit gecompenseerd door het BUIG-budget te verhogen, vandaar het hogere bedrag. Er is geen significante stijging zichtbaar in het aantal inwoners met een uitkering op grond van de Participatiewet (waaronder Bbz), IOAW, en IOAZ. Dit is de afgelopen jaren stabiel. Vanwege de stijging van het minimumloon zijn ook de uitkeringen gestegen en daarmee wordt er ook een hoger bedrag aan uitkeringen verstrekt.

206

Programma 5 Grondbedrijf: een voordeel van € 240.000 op de woningbouw exploitaties. Dit betreft (tussentijdse) winstnemingen.

240

Programma 6 Openbare ruimte: in de begroting is rekening gehouden met kapitaallasten ten gevolge van investeringen. Door lagere en uitgestelde investeringen zijn de kapitaallasten ook lager.

345

Algemene dekkingsmiddelen/Overhead Algemene uitkering: de rijksmiddelen jeugdzorg via de algemene uitkering zijn in eerste instantie op 75% geraamd van de rijksbijdrage. Dit op grond van de begrotingsrichtlijnen van de provincie. In de meicirculaire zijn deze middelen volledig toegekend (100%).

731

-4-

Omschrijving (op hoofdlijnen)

Bedrag (x € 1.000) += meevaller -= tegenvaller

Het resultaat van de samenwerking tussen de gemeenten Noardeast-Fryslân en Dantumadiel bedraagt € 1,5 miljoen. Op basis van de verdeelsleutel bedraagt dit voor gemeente Dantumadiel € 0,250 miljoen. Het effect van de samenwerking wordt over alle programma’s verdeeld. In de paragraaf Bedrijfsvoering wordt het resultaat toegelicht.

250

Overig

318

Totaal verschil ten opzichte van de gewijzigde begroting

1.064

-5-

Inhoudsopgave Voorwoord .........................................................................................................................................................2 Inleiding .............................................................................................................................................................3 Rekeningresultaat ..............................................................................................................................................4 Programmaverantwoording ............................................................................................................................8 Programma 1: Ynwenner en Bestjoer................................................................................................................9 Programma 2: Mienskip ...................................................................................................................................17 Programma 3: Soarch en Wolwêzen ...............................................................................................................23 Programma 4: Wurk, Bedriuw en Rekreaasje .................................................................................................33 Programma 5: Wenjen en Omjouwing .............................................................................................................37

Programma 6: Iepenbiere Romte ....................................................................................................................47 Algemiene dekkingsmiddels ............................................................................................................................53 Overhead .........................................................................................................................................................56 Heffing VPB .....................................................................................................................................................58 Onvoorzien ......................................................................................................................................................59 Paragrafen ......................................................................................................................................................60 Paragraaf lokale heffingen ...............................................................................................................................61 Paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing .....................................................................................65 Paragraaf onderhoud kapitaalgoederen ..........................................................................................................71

Paragraaf financiering......................................................................................................................................77 Paragraaf bedrijfsvoering.................................................................................................................................80 Analyse begrotingsrechtmatigheid...................................................................................................................87 Paragraaf Verbonden partijen..........................................................................................................................89 Paragraaf grondbeleid ...................................................................................................................................102 Paragraaf subsidies .......................................................................................................................................104 Jaarrekening ................................................................................................................................................107 Grondslagen voor waardering en resultaatsbepaling ....................................................................................108 Balans per 31 december 2023.......................................................................................................................115 Toelichting op

de balans per 31 december 2023...........................................................................................119 Rechtmatigheidsverantwoording ...................................................................................................................137 Schatkistbankieren ........................................................................................................................................138 Niet in de balans opgenomen verplichtingen .................................................................................................139 Gebeurtenissen na balansdatum ...................................................................................................................140 Overzicht van baten en lasten 2023 ..............................................................................................................141 WNT-verantwoording 2023 Gemeente Dantumadiel .....................................................................................142 Verantwoording ten aanzien van SiSa...........................................................................................................144 Vaststellingsbesluit ........................................................................................................................................150

-6-

Jaarverslag Dantumadiel 2023

-7-

Programmaverantwoording

-8-

Programma 1: Ynwenner en Bestjoer Waar gaat programma 1 ‘Ynwenner en Bestjoer’ over? Programmaportefeuillehouder: N.L. Agricola, R. Kempenaar Inleiding: Het gemeentebestuur van Dantumadiel gaat voor een sterke autonome en herkenbare gemeente die dichtbij haar inwoners staat. De samenwerking tussen gemeente, inwoners en ondernemers staat daarbij centraal. Het opheffen van de centrumregeling zorgt ervoor dat hier de komende bestuursperiode nog meer de nadruk op komt te liggen. Het gemeentelijke bestuur komt daarmee de komende periode voor een grote uitdaging te staan als het gaat om de opbouw van de nieuwe organisatie en de bijbehorende ontvlechting van gemeente Noardeast Fryslân. De gemeente Dantumadiel gaat zich de komende tijd vol inzetten op de opbouw van een nieuwe eigen organisatie, waarbij Dantumadiel een toegankelijke organisatie wil zijn met focus op klantgerichte dienstverlening welke goed is toegesneden op de toekomst. Dit voortkomend uit de kernwaarde van het coalitieakkoord ‘Sosjaal en Tichtby’. Hierbij is de doelstelling om in ieder geval de dienstverlening op het niveau te behouden zoals het nu is en om alle inwoners een passend digitaal of fysiek kanaal te bieden om contact te zoeken met de gemeentelijke organisatie. Belangrijk speerpunt is om rekening te houden met de huidige krapte op de arbeidsmarkt.

Dantumadiel wil inzetten op aantrekkelijk werkgeverschap en talentontwikkeling. De basis voor een sterke autonome gemeente wordt gevormd door een robuuste financiële positie met oog voor structurele en incidentele kosten. Het opstellen van een toekomstbestendige lange termijn visie van de financiële positie en een overzichtelijke financiële verantwoording zullen hierbij de speerpunten zijn. Ook veiligheid is een kerntaak van de overheid en in het bijzonder ook van de gemeente. Het realiseren en behouden van een veilige woon- en leefomgeving is een terugkerend en actueel onderwerp en staat daarom altijd hoog op de politieke agenda. Hoewel de gemeente een regierol heeft als het gaat om veiligheid en ook de kaders voor het (integraal) veiligheidsbeleid vaststelt, opereert de gemeente in een speelveld met veel spelers (ketenpartners). Belangrijk is om op de samenwerking te blijven investeren. Tevens zal er verder worden ingezet op het voorkomen en bestrijden van ondermijning in de gemeente. Het gevoel van veiligheid wat wordt ervaren door de inwoners is daarbij een belangrijke maatstaaf. Onze democratie is een groot goed. Daar is ook in Dantumadiel veel aandacht voor. Het is van belang dat inwoners centraal staan en invloed hebben op en de eigen woon- en leefomgeving. We bieden inwoners heldere kaders voor burgerparticipatie: we geven als overheid ruimte en duidelijkheid.

Doelen

Activiteiten

Voortgang jaarrekening

Toelichting Jaarrekening

De dienstverlening op het zelfde niveau behouden ondanks ontvlechting. Klant in Focus Tool gebruiken om de klanttevredenheid voor en na ontvlechting te meten. Één loket aanbieden voor dienstverlening richting inwoners en ondernemers voor afhandeling van het grootste gedeelte van de vragen.

In de huidige situatie hebben we al een goedwerkend KCC staan. Bij de opbouw van de organisatie wordt de huidige werkwijze overgenomen en in de komende jaren verder geoptimaliseerd

-9-

Doelen

Activiteiten Voor elke inwoner en ondernemer een passend kanaal aanbieden om contact te zoeken met de gemeente (digitaal of fysiek).

Voortgang jaarrekening

Toelichting Jaarrekening De gemeente wil in de nieuwe organisatie mensen met eerstelijn contact vooropzetten. Denk hierbij aan het KKS, de bedrijvencontactfunctionaris en dorpencoordinator. Om door als organisatie dienstbaar te zijn aan deze medewerkers de dienstverlening nog verder te optimaliseren. Dit wordt bij de opbouw van de nieuwe organisatie verder uitgewerkt.

Aantrekkelijk werkgever worden in de nieuwe organisatie Traineeships bieden en talent tot bloei laten komen.

Secundaire arbeidsvoorwaarden aantrekkelijk maken.

Enthousiasmeren van studenten van de diverse scholen (LBO, MBO, HBO) in de regio.

Rol voor hogescholen bieden in de opbouw van de organisatie.

Een werkomgeving creëren waarin werknemers zich kunnen ontplooien. Veilige woon- en leefomgeving versterken.

Er zijn veel jonge mensen en een aantal trainees aangenomen. In 2024 wordt verder vorm en inhoud gegeven aan bloei en ontwikkeling. Personeel dat via de plaatsingsprocedure overkomt naar de nieuwe organisatie behouden hun rechten. In 2024 worden de arbeidsvoor-waarden verder geoptimaliseerd. De strategie is licht veranderd. In plaats van schoolbezoeken, maken onze jonge mensen steeds meer deel uit van netwerken van jonge werken en studenten. We geloven dat dit een goede strategie is. De Universiteit Twente en het Kennislab zijn betrokken bij de ontwikkeling. Het zorgt voor contacten met MBO en HBO instellingen en bewaakt ook de realisatie van de visie die we hebben. Dit is vastgelegd in onze organisatiefilosofie. Er wordt gestart met diverse trainingen op dit gebied voor het management.

Onderzoek doen naar veiligheidsgevoel in de gemeente om doel SMART te kunnen maken.

-10-

Doelen

Activiteiten Project veilig buitengebied uitvoering geven (gericht op ondermijning).

Voortgang jaarrekening

Toelichting Jaarrekening Er zijn huisbezoeken afgelegd in het buitengebied gericht op preventie van ondermijning. Daarmee heeft Dantumadiel een certificaat met de eerste ster van het ccv verdiend.

Project bedrijventerreinen (gericht op ondermijning)

Dit project is in verband met onderbezetting van het team niet actief uitgezet.

Bibobscan uitvoering geven.

Er is een vastgesteld bibob beleid. Er is beperkt uitvoering aan gegeven. In 2024 is herijking nodig. Er zijn bijeenkomsten georganiseerd en is uitvoering aan de signaaltafels gegeven. In het kader van de opbouw zal in 2024 gestart worden met een lokaal Dantumadiels informatie overleg (LIO) Het huidige beleid is voortgezet vanwege de ontvlechting. In 2024 komt er nieuw beleid. De aanpak van jeugdgroepen en groepsoverlast is een doorlopend proces waarbij het team veiligheid de regie voert. Per overlastsituatie wordt een aanpak op maat uitgewerkt. Hierin hebben naast politie, jongerenwerkers, hulpverleners GT, ambt veiligheid ook de toezichthouders/boa’s een belangrijke rol. Met het erkennen en beschikbaar stellen van capaciteit van (jeugd)boa’s op dit thema wordt de aanpak versterkt.

Signaaltafel bijeenkomsten uitvoering geven.

Meerjarige visie ontwikkelen op inzet en prioritering toezichthouders publiek domein. Voorkomen jeugdoverlast door inzet jeugdboa en stakeholders.

In 2023 zijn de boa’s zijn ingezet mbt jeugdoverlast. In 2024 wordt met de nieuwe boa’s de samenwerking verder uitgebouwd. Burgerparticipatie faciliteren waar nodig en te handelen vanuit de ja mits houding.

-11-

Doelen

Activiteiten Proces voor participatie verbeteren door duidelijke kaders vast te leggen.

Memo Contactmomenten in de praktijk brengen.

Voortgang jaarrekening

Toelichting Jaarrekening Digitaal Participatieplatform De Stem van Dantumadiel is afgerond en geëvalueerd. In de nieuwe organisatie zal gewerkt worden aan participatiekaders. Tevens ingegeven door de omgevingswet. Dit proces loopt. Evaluatie moet nog plaatsvinden.

Robuuste financiële positie behouden zowel incidenteel als structureel Lange termijn visie opstellen financiële situatie.

Met de nota “kaders risicomanagement en weerstandsvermogen per 11-2024” is opvolging gegeven aan de programmadoelen “robuuste financiële positie behouden zowel incidenteel als structureel” en “lange termijn visie opstellen financiële positie”. In de paragraaf Weerstandsvermogen en Risicobeheersing in de meerjarenprogrammabegrot ing en de jaarrekening zullen we in het vervolg hier aandacht aan besteden. Besluitvorming was in raad van 27 februari 2024.

Beheersbaar houden van de exploitatiekosten van de organisatie te benchmarken aan de huidige kosten van de centrumregeling. Meetbaar maken in samenwerking met financiën (dashboard)

In 2024 wordt in de Turaps expliciet gerapporteerd op afwijkingen in de begroting. In samenwerking met de raad en de auditcommis-sie moet bekeken wor-den hoe deze activiteit het beste uitgevoerd kan worden. Vanaf 2024 wordt wel gebruik ge-maakt van het dash-board van de VNG.

Onderwerp beleidsdocumenten Dienstverlening Programmaplan Opbouw Dantumadiel 2024 Visie ‘Dantumadiel krijgt het voor elkaar’ Besturings- en organisatiefilosofie en hoofdstructuur Noardeast-Fryslân en Dantumadiel (2017) Dienstverleningsconcept Noardeast-Fryslân en Dantumadiel

-12-

Onderwerp beleidsdocumenten Veilige woon en leefomgeving Veiligheidsagenda Dantumadiel 2020 – 2023: Mei elkoar foar feiligens Regionaal Beleidsplan Veiligheid Noord-Nederland 2020 – 2023 (Politie) Beleidsplan Veiligheid 2019 – 2022 (Veiligheidsregio Fryslân) Samenwerkingsovereenkomst Veiligheidshuis Fryslân Convenant Regionaal Informatie en Expertise Centrum (RIEC) Beleidsregels artikel 13b Opiumwet (2019) Handhavingsarrangement met politie (2022) Evenementenbeleid gemeente Noardeast Fryslan 2021-2024 Krachtig en eigentijds bestuur Raadsakkoord 2022-2026 Coalitieakkoord ‘Sosjaal en Tichtby’ Sociaal Economisch Masterplan en Agenda Netwerk Noordoost (ANNO) Gezond financieel beleid voor de lange termijn Financiële beleidsdocumenten (begroting, meerjarenraming, jaarrekening en perspectiefnota)

Verbonden partij Gemeente Dantumadiel Noardeast-Fryslân

Veiligheidsregio Fryslân (VRF), onderdeel veiligheid Vereniging van Friese Gemeenten Vereniging van Nederlandse Gemeenten

Uniforme beleidsindicatoren Formatie Bezetting Apparaatskosten Externe inhuur Verwijzingen Halt Winkeldiefstallen Geweldsmisdrijven Diefstallen uit woning Vernielingen en beschadigingen (in de openbare ruimte)

Eenheid

Bijdrage aan beleidsdoelstellingen Via een centrumregeling en een dienstverleningshandvest is de ambtelijke dienstverlening door Noardeast-Fryslân aan Dantumadiel vastgelegd en daarmee is de gemeente Noardeast-Fryslân een belangrijke partij bij het realiseren van doelstellingen door alle programma’s heen. Belangrijke partner bij het realiseren van een veilige woon- en leefomgeving. De VFG behartigt de belangen voor alle Friese gemeenten, totaal 18. De VNG behartigt de belangen voor alle Nederlandse gemeenten. Periode

Fte per 1.000 inwoners Fte per 1.000 inwoners Kosten per inwoner Kosten als % van totale loonsom + totale kosten inhuur externen Aantal per 10.000 jongeren Aantal per 1.000 inwoners Aantal per 1.000 inwoners Aantal per 1.000 inwoners

2023 2023 2023 2023

Gemeente Dantumadiel 0,03 0,03 824,84 0.00

Nederland

Peildatum

n.v.t. n.v.t. n.v.t. n.v.t.

31-12-2023 31-12-2023 31-12-2023 31-12-2023

2022

3,00

8,00

01-03-2024

2022 2022 2022

0,30 2,60 0,30

2,30 4,50 1,40

01-03-2024 01-03-2024 01-03-2024

Aantal per 1.000 inwoners

2022

2,90

6,00

01-03-2024

Leeswijzer uniforme beleidsindicatoren:

-13-

Uniforme beleidsindicatoren Formatie Bezetting

Apparaatskosten

Externe inhuur Verwijzingen Halt

Winkeldiefstallen Geweldsmisdrijven

Diefstallen uit woning Vernielingen en beschadigingen (in de openbare ruimte)

Toelichting

Bron

Het gaat hier om de toegestane formatie in fte van het ambtelijk apparaat voor het begrotingsjaar op peildatum 1 januari, uitgedrukt in fte per 1.000 inwoners. Het gaat hier om het werkelijk aantal fte dat werkzaam is (inclusief boventallige werknemers), dus niet om de toegestane formatieve omvang uit het formatieplan. Het aantal fte wordt uitgedrukt per 1.000 inwoners. Apparaatskosten (ofwel organisatiekosten) zijn de noodzakelijke financiële middelen voor het inzetten van personeel (salarissen), organisatie-, huisvestings-, materieel-, automatiseringskosten e.d. voor de uitvoering van de organisatorische taken.

Eigen gegevens

Het aantal verwijzingen Halt per 1.000 inwoners van 12 tot 18 jaar. Jongeren van 12 tot 18 jaar die een licht strafbaar vergrijp plegen, worden door de politie of leerplichtambtenaren naar Bureau Halt verwezen voor een passende Halt-straf. Zij krijgen leeropdrachten en er volgen gesprekken met de jongere en de ouders. Op deze manier kunnen jongeren rechtzetten wat zij fout hebben gedaan, zonder dat zij in aanraking komen met het Openbaar Ministerie. Het aantal winkeldiefstallen per 1.000 inwoners. Het aantal geweldsmisdrijven. Voorbeelden van geweldsmisdrijven zijn seksuele misdrijven, levensdelicten zoals moord en doodslag en dood en lichamelijk letsel door schuld (bedreiging, mishandeling, etc.). Het aantal diefstallen uit woningen per 1.000 inwoners. Hieronder vallen brandstichting, alle vormen van vernieling en misdrijven tegen de openbare orde en het openbaar gezag. Voorbeelden van misdrijven tegen de openbare orde en tegen het openbaar gezag zijn opruiing, huis-, computer- en lokaalvredebreuk, deelneming aan een criminele of terroristische organisatie, openlijke geweldpleging, godslastering, discriminatie en het doen van een valse aangifte. Omdat het delict mensenhandel vaak onder dezelfde feitcode geregistreerd wordt als het delict mensensmokkel worden deze twee delicten samengeteld en weergegeven bij de gewelds- en seksuele misdrijven.

Eigen gegevens

Eigen begroting

Eigen begroting Bureau Halt

CBS CBS

CBS CBS

Overzicht baten en lasten 2023 Onderwerpen (bedragen x € 1.000) Baten 101 Bestuur 102 Dienstverlening 103 Veiligheid Totaal baten

Primitieve begroting

Begroting na wijziging

Jaarrekening

Saldo

0 227 44 271

0 207 44 251

8 171 52 230

8 -36 8 -20

-14-

Onderwerpen (bedragen x € 1.000)

Primitieve begroting

Begroting na wijziging

Jaarrekening

Saldo

Lasten 101 Bestuur 102 Dienstverlening 103 Veiligheid Totaal lasten

-1.731 -585 -1.684 -4.000

-3.529 -635 -1.692 -5.856

-3.805 -535 -1.600 -5.939

-276 100 93 -84

Saldo baten en lasten

-3.728

-5.605

-5.709

-104

0 489 489

0 2.084 2.084

0 1.482 1.482

0 -602 -602

-3.240

-3.521

-4.227

-706

Toevoegingen en onttrekkingen aan reserves Toevoegingen Onttrekkingen Saldo toevoegingen en onttrekkingen aan reserves Resultaat

Toelichting op de verschillen Programma 1: Ynwenner en Bestjoer (I)= Incidenteel (S)= Structureel Onderwerpen Baten 101 Bestuur Verschillen kleiner dan € 50.000 102 Dienstverlening Verschillen kleiner dan € 50.000. 103 Veiligheid Verschillen kleiner dan € 50.000. Lasten 101 Bestuur Er is een voorziening overbezetting ontvlechting opgenomen voor de verplichting om mee te betalen aan de Overbezetting als gevolg van de ontvlechting. Over de exacte hoogte van deze verplichting loopt een arbitragezaak. De uitgaven voor Opbouw organisatie Dantumadiel 2024 zijn lager dan begroot, omdat activiteiten doorschuiven naar 2024. De restant budgetten worden overgeheveld naar 2024. Verschillen kleiner dan € 50.000. 102 Dienstverlening De afdracht rijksleges rijbewijzen en reisdocumenten is lager dan geraamd. Verschillen kleiner dan € 50.000. 103 Veiligheid Bijdrage uitvoering taken wet verplichte GGZ 2023 aan Veiligheidsregio lager dan geraamd. Ook een voordeel op de kosten uitvoering drank- en horecawet. Verschillen kleiner dan € 50.000. Saldo baten en lasten

I of S

Bedragen x € 1.000 -20 8

I

8

I

-36

I

8

-36 8

-84 -276 I

-850

I

602

I

-28

I

71

I

29

I

45

I

48

100

93

-104

-15-

Specificatie reserveringen Programma 1: Ynwenner en Bestjoer Reserves

Bedragen x € 1.000

Toevoegingen Onttrekkingen De uitgaven voor het programmaplan 2024 en ontvlechting zijn conform de begroting. Programmaplan Dantumadiel 2024 begroot en besteed € 678.000 Ontvlechting begroot en besteed € 56.000 Opbouw organisatie Dantumadiel 2024 begroot € 1.350.000 en besteed afgerond € 748.000 . Totaal Reserveringen

0 0

-602 -602

-16-

Programma 2: Mienskip Waar gaat programma 2 ‘Mienskip’ over? Programmaportefeuillehouder: L.N. Agricola, R. Kempenaar, G. Wiersma

Inleiding: Vitale en levendige dorpen vormen de basis voor verbinding en sociale samenhang in de gemeente. Het is daarom belangrijk initiatieven voor activiteiten en evenementen blijvend te ondersteunen. De gemeente Dantumadiel wil onderzoeken waar de kracht van de inwoners zit en waar inwoners ondersteuning nodig hebben als het gaat om het versterken van de sociale samenhang. Een toekomstbestendige omgeving wordt gevormd door het op peil houden van voorzieningen zoals scholen, winkels en huisartsen. Daarbij wil de gemeente oog hebben voor een inclusieve samenleving, waarin iedereen mee kan doen. Er is extra aandacht voor de jeugd. Hen wordt een goed toekomstperspectief geboden als het gaat om de toekomstbestendigheid van onze regio. Het is van belang om kansen te bieden aan de jeugd door goed onderwijs, sport, cultuur te blijven stimuleren. Doelen

Activiteiten

Sociale samenhang behouden en waar nodig en mogelijk versterken.

Onderzoeken waar de kracht van de onze inwoners zit en waar de uitdagingen ( mogelijkheden ) liggen om te benutten. Ondersteunen en versterken van initiatieven uit de lokale samenleving. DOM’s doorontwikkelen naar structurele werkwijze (dorpsbudgetten).

Onderzoeken hoe we jongeren kunnen betrekken bij gemeentelijke beslissingen. Implementeren van het nieuwe welzijnsbeleid.

Voortgang jaarrekening

Toelichting Jaarrekening

Going concern

Er zijn door de raad middelen beschikbaar gesteld. Eind december lag er een regeling dorpsbudgetten. Binnenkort volgt besluitvorming. De werkwijze van de doorontwikkeling van de DOM-methodiek binnen de gemeente moet nog uitgewerkt worden. De jongerenwerkers hebben gesprekken gevoerd. De uitkomsten volgen. Dit loopt volgens planning.

De maatschappelijke voorzieningen in de dorpskernen toekomstbestendig, betaalbaar en bereikbaar te maken en waar nodig te verbeteren.

-17-

Doelen

Activiteiten Onze sportaccommodaties toekomstbestendig maken (o,a. vervangen in Feanwalden). Verenigingen en dorpshuizen ondersteunen bij het toekomstbestendig maken van hun accommodaties.

Volgens ANNO voorstel pilots met bloeizones in de dorpen ontwikkelen. Meer ruimte bieden voor uitdagende speel- en sportvoorzieningen en bewegen in de openbare ruimte. Het IHP doorontwikkelen en uitvoering geven aan de planning. Actieve financiële inspanning voor financiering brede school in Feanwalden. In 2025 is het aanbod van culturele activiteiten in Dantumadiel met 10% toegenomen t.o.v. 2022

Onderzoek naar het aanbod van culturele activiteiten om smartdoel te kunnen meten. Aanjaagregeling Cultuur beter onder de aandacht van de inwoners brengen. Culturele mogelijkheden, zowel actief als passief, voor jongeren vergroten en beter faciliteren ( poppodium, festival, jeugdtheater) Volwassenfonds sport en cultuur promoten (is nu een pilot, zo mogelijk permanent maken).

Voortgang jaarrekening

Toelichting Jaarrekening Project Feanwâlden gaat in 2024 de volgende fase in. De subsidieregeling m.b.t. duurzaamheidsmaatregelen loopt door in 2024. De aanvraagtermijn voor de subsidieregeling m.b.t. energiecompensatie is onlangs verlengd naar 31 december 2023. Aanvragen die voor deze datum worden ingediend worden begin 2024 afgehandeld. Initiatieven worden actief ondersteund maar niet zozeer vanuit de titel bloeizone. Wordt verder opgepakt in 2024.

Er zijn voorbereidingen op het beleid gemaakt. De gemeenteraad heeft 18 miljoen beschikbaar gesteld (via de PPN). Voor de financiering zijn de middelen beschikbaar.

Hier wordt opnieuw aandacht aan besteed 2024. Loopt door in 2024.

In 2023 hebben er 50 inwoners gebruik gemaakt van het Volwassenenfonds Sport & Cultuur. Ook in 2024 gaat de gemeente door met de samenwerking.

-18-

Doelen

Activiteiten In het kader van preventie sport- en cultuuractiviteiten aanbieden aan jongeren (buurtsporcoaches en jongerenwerkers). It organisearjen fan in Fryske wike mei de Annogemeenten.

It organisearjen fan in jierliks werkomkommende aktiviteit yn it basisûnderwiis oangeande it Frysk.

Voortgang jaarrekening

Toelichting Jaarrekening 'Tiid foar Aksje' is in uitvoering. Beweegteam vakantieactiviteiten, gesprekken ROOBOL pilot starten verrijkte schooldag. Yn de wike fan 21 febrewaris (yn-ternasjonale dei fan de memme-taal) is yn gearwurking mei de Anno gemeenten in Fryske wike organisearre. 4 skoallen ha meidien oan it projekt oer it skriuwen fan ferhalen. Skoallen ha fia in lesprogramma hjir mei dwaande west. Ek hat skriuwster Lida Dijkstra de skoallen besocht en in skriuwles fersoarge.

Onze jongeren meer en structureler de kans bieden om hun talenten volledig te ontwikkelen Faciliteren en stimuleren van projecten gericht op talentontwikkeling ( zoals het project bouwen aan ambitie). Uitvoering geven, evalueren en doorontwikkelen van het ‘Project tiid foar aksje, waai mar mei’ en project Maatschappelijke Diensttijd.

Met de scholen worden er regelmatig challenge's georganiseerd. Voortgang van projecten zijn te vinden op de website van Kennislab NOF. Dit loopt volgens afspraken.

Onderwerp beleidsdocumenten Sociale verbondenheid It is oan jo! Notitie gebiedsgericht werken Noardeast-Fryslân en Dantumadiel 2019-2022 Dorpen- en wijkenbeleid 2023-2026 Cultuurnota ‘Kultuer tichtby, tichtby Kultuer’ (2022) Voorzieningenniveau Naar een regionale ontwikkelagenda voor onderwijsvoorzieningen in NO Friesland; Verkennend masterplan huisvesting DDFK Naar een regionaal voorzieningenspreidingsmodel in Noordoost Fryslân 2010-2030 (jan. 2014) Atlas van Noordoost Fryslân Eindrapport (sept. 2015) Agenda voor onderwijsvoorzieningen in Noordoost Fryslân (2017) Sport in Dantumadiel: nieuwe rollen nieuwe kansen (2016) Talentontwikkeling (onderwijs, cultuur) Kennislab Integraal Huisvestingsplan onderwijs Dantumadiel

-19-

Verbonden partij Roobol

Uniforme beleidsindicatoren Niet-Sporters

Bijdrage aan beleidsdoelstellingen Verzorgt het openbaar onderwijs zoals beschreven in artikel 46 van de Wet op het primair onderwijs Eenheid

Periode

%

Gemeente Dantumadiel 55,50

2022

Nederland

Peildatum

46,40

01-03-2024

Leeswijzer uniforme beleidsindicatoren: Uniforme beleidsindicatoren Niet-Sporters

Toelichting

Bron

Het percentage niet-wekelijkse sporters t.o.v. de bevolking van 19 jaar en ouder. Bevolking van 19 jaar en ouder dat niet minstens één keer per week aan sport doet.

Gezondheidsenquê te (CBS, RIVM)

Overzicht baten en lasten 2023 Onderwerpen (bedragen x € 1.000)

Primitieve begroting

Begroting na wijziging

Jaarrekening

Saldo

Baten 201 Voorzieningen 202 Onderwijshuisvesting en -kansenbeleid 203 Sport 204 Cultuur Totaal baten

0 161 0 0 161

13 176 136 19 344

109 177 142 19 446

96 1 6 0 102

Lasten 201 Voorzieningen 202 Onderwijshuisvesting en -kansenbeleid 203 Sport 204 Cultuur Totaal lasten

-26 -1.921 -241 -1.000 -3.188

-614 -2.339 -231 -969 -4.153

-340 -2.307 -206 -936 -3.790

274 32 25 32 363

Saldo baten en lasten

-3.026

-3.809

-3.343

466

0 120 120

-208 924 715

-208 520 312

0 -404 -404

-2.906

-3.094

-3.032

62

Toevoegingen en onttrekkingen aan reserves Toevoegingen Onttrekkingen Saldo toevoegingen en onttrekkingen aan reserves Resultaat

Toelichting op de verschillen Programma 2: Mienskip (I)= Incidenteel (S)= Structureel Onderwerpen Baten 201 Voorzieningen Integraal Zorgakkoord De gelden voor de regeling 7-pilot buurtzorg zijn volledig besteed. Deze uitkering is niet geraamd. Het betreft geoormerkte middelen. Verschillen kleiner dan € 50.000.

I of S

Bedragen x € 1.000 102 96

I

108

I

-12

-20-

Onderwerpen

I of S

202 Onderwijshuisvesting en -kansenbeleid Verschillen kleiner dan € 50.000. 203 Sport Verschillen kleiner dan € 50.000. 204 Cultuur Verschillen kleiner dan € 50.000.

Bedragen x € 1.000 1

I

1

I

6

I

0

6 0

Lasten 201 Voorzieningen Integraal Zorgakkoord De gelden voor de regeling 7-pilot buurtzorg zijn volledig besteed. Deze besteding is niet geraamd. Het betreft geoormerkte middelen. Overgeheveld budget 2022 voor subsidie verduurzaamheidsmaatregelen. Verschillen kleiner dan € 50.000. 202 Onderwijshuisvesting en -kansenbeleid Verschillen kleiner dan € 50.000. 203 Sport Verschillen kleiner dan € 50.000. 204 Cultuur Verschillen kleiner dan € 50.000.

363 274 I

-108

I

360

I

22

I

32

I

25

I

32

32 25 32

Saldo baten en lasten

466

Specificatie reserveringen Programma 2: Mienskip Reserves

Bedragen x € 1.000

Toevoegingen Geen verschillen Onttrekkingen Algemene reserve In 2023 zijn er middelen beschikbaar gesteld voor het aanjaagfonds Kunst en Cultuur, totaal € 25.000. Hiervan is € 13.000 besteed. In 2023 zijn er middelen beschikbaar gesteld voor st. muziekkorpsen en koren totaal € 20.000 Hiervan is afgerond € 12.000 besteed. In 2023 zijn er middelen beschikbaar gesteld voor subsidie duurzaamheidsmaatregelen organisatie, totaal € 325.000. Hiervan is afgerond € 155.000 besteed. In 2023 zijn er middelen beschikbaar gesteld voor subsidie energiecompensatie organisatie, totaal € 250.000.Hiervan is afgerond 61.000 besteed. In 2023 zijn er middelen beschikbaar gesteld voor Campus Damwald, totaal € 132.500 en volledig besteed. In 2023 zijn er middelen beschikbaar gesteld voor herziening sportbeleid, totaal € 25.000.Hiervan nog geen middelen besteed.

- 404 404 12 8 170

189 0 25

-21-

Reserves

Totaal Reserveringen

Bedragen x € 1.000 -404

-22-

Programma 3: Soarch en Wolwêzen Waar gaat programma 3 ‘Soarch en Wolwêzen’ over? Programmaportefeuillehouder: G. Wiersma, K. Wielstra, R. Kempenaar Inleiding: De gemeente Dantumadiel vindt het van belang dat iedereen mee kan doen en dat alle inwoners in hun kracht kunnen staan. We willen dat mensen zelfredzaam en samen-redzaam zijn en zelf de regie over hun leven kunnen behouden. Inwoners hebben behoefte aan goede en doeltreffende zorg. De gemeente heeft een sleutelrol als het gaat om informatievoorziening gezinsondersteuning en opvoeding en wil hierin toegankelijk zijn. Met het benutten van sturingsinformatie, een efficiëntere inzet van middelen en innovatie in de bedrijfsvoering willen we de beperkte middelen zo inzetten dat deze maximaal ten goede komen aan inwoners die het nodig hebben om te kunnen participeren in de samenleving. De gemeente Dantumadiel zal extra inzetten op contractmanagement met als doel fraudebestrijding en zelfverrijking in de zorg tegen te gaan. De resultaten hiervan komen ten gunste van armoedebestrijding, begeleiding en sociale activering samen met onze stakeholders (bijvoorbeeld Dokwurk). Daarnaast wordt er extra ingezet op de gevolgen van onze economische situatie zoals energiearmoede, schulden en eenzaamheid.

Doelen

Activiteiten

Zelfredzaamheid vergroten van onze zorgbehoeftige inwoners.

Onderzoeken hoe we zelfredzaamheid gaan meten. Ontwikkelen vrijwilligersvervoer

Voortgang jaarrekening

Toelichting Jaarrekening

De evaluatie is afgerond. Een actie is een vervolgonderzoek naar de ver-voersbehoefte van de inwoners van Dantumadiel. Over het vervolg moet nader overleg plaatsvinden.

Implementatie nieuw welzijnsbeleid (inclusief jongerenwerk) met doarpsomtinkers en doarpsmoetingsplakken. Jeugdhulp op scholen verder uitbreiden.

Dit loopt volgens planning.

Inzetten van het gezinsplan bij jeugdhulp

We werken wel volgens de methodiek familiegroepsplan, maar verwoorden dit in het ondersteuningsplan.

Meer bewustwording creëren laaggeletterdheid binnen onze organisatie.

Er wordt vervolg aan gegeven in de nieuwe organisatie.

Na evaluatie wordt een plan van aanpak ontwikkeld.

-23-

Doelen

Activiteiten Extra inzet op (digi)taalvaardigheid via bibliotheken.

Aantoonbare verschuiving realiseren van duurdere zorgtrajecten naar goedkopere vormen van zorg.

Onderzoeken wat beïnvloedbare zorgkosten zijn door in gesprek te gaan met betrokken partijen zoals de gebiedsteams. Het doel is om 5% van die beïnvloedbare zorgkosten te reduceren, mede door meer aanbod in - en gebruik van algemene voorzieningen. Fraude in WMO en Jeugd actiever bestrijden.

Opvoedingsondersteuning toegankelijker en laagdrempeliger aanbieden Extra inzet op gezonde levensstijl voor volwassenen.

Vrijetijdsbesteding aanbieden aan jongeren als preventie door middel van sport en cultuur (buurtsportcoaches en jongerenwerkers). + preventieakkoord.

Voortgang jaarrekening

Toelichting Jaarrekening Er zijn concretere plan-nen gemaakt met de Theun de Vriesschool in Feanwâlden en met de twee scholen in Damwâld. Op beide plekken begint in janua-ri/februari een wekelijke taalklas. Er zijn verdie-pende maatwerk gesprekken gaande met de twee scholen in de Westereen. Hoe naast de wekelijkse Digitaalhuis daar ook een wekelijkse taalklas georganiseerd kan worden.

Er er inmiddels een op-zet gemaakt van casus-tafels WMO en Jeugdwet voor het verbeteren van de kwaliteit/rechtmatigheid in de toezicht op deze onder-delen. Dit geheel is on-der constructie en naar kwartiermaker Dantuma-diel overgedragen. Dit wordt in 2024 opgestart.

Het PvA voor GALA is goedgekeurd. In samenwerking met verschillende partijen wordt er gewerkt aan de uitvoering hiervan in 2024 en verder op de verschillende thema’s. Project wordt in 2024 verlengd en uitgebreid.

-24-

Doelen

Activiteiten

Voortgang jaarrekening

Toelichting Jaarrekening

Streven naar een samenleving waarbij iedereen kan participeren ondanks hun financiële positie. Dit willen we bereiken door het vaststellen van het actieplan armoede- en schuldenbeleid waarin we concrete acties opnemen om dit doel te bereiken. Uitvoeren van de acties in het actieplan armoede- en schuldenbeleid, waaronder project Energiearmoede ook een plaats heeft.

De uitvoering verloopt volgens planning.

Onderwerp beleidsdocumenten Langer leven in goede gezondheid Gezondheidsbeleid 2014-2017 Meer maatschappelijke participatie Kadernota ‘’samen leven, sterk voor elkaar’’ (2013) Algemeen deel uitvoeringsplan (2014) Uitvoeringsplan Participatiewet (2014) Uitvoeringsplan WMO (2014) Fan Wearde, mantelzorgbeleid (2016) ‘’Het nieuwe jongerenwerken DDFK’’ Beleid sociaal domein (Wmo, Jeugdwet, Participatiewet) 2018(/2019) Beleid terugvordering en verhaal, verificatiebeleid en handhavingsbeleid sociaal domein Herijking Participatiebeleid Visiedocument wonen en zorg Visiedocument gebiedsteam (toegang) Kadernota Welzijnsbeleid 2022 – 2025 Gunstiger opvoedklimaat Uitvoeringsplan Jeugdwet (2014) Lokaal actieplan Huiselijk geweld en kindermishandeling

Verbonden partij Dokwurk Veiligheidsregio Fryslân onderdeel GGD Fryslân Mobiliteitsburo Noordoost Fryslân

Centrumregeling samenwerking Sociaal Domein Fryslân 2018

Bijdrage aan beleidsdoelstellingen Uitvoering Participatiewet. Gezondheidsdienst van de Friese gemeenten ter bevordering van de gezondheidssituatie en leefstijl van inwoners. De gemeenten: Achtkarspelen, Dantumadiel, Dongeradeel, Ferwerderadiel, Kollumerland c.a., en Tytstjerksteradiel in de regio Noordoost Fryslân en de provincie Fryslân hebben besloten om samen te werken op het gebied van het regionale doelgroepenvervoer en openbaar vervoer, dit om de leefbaarheid in de regio Noord Oost Fryslân te behouden. De centrumgemeente is Leeuwarden. Het doel is de beleidsvoorbereiding ten behoeve van de wettelijke taken op terrein van jeugdzorg, maatschappelijke

-25-

Verbonden partij

Uniforme beleidsindicatoren Absoluut verzuim Relatief verzuim Vroegtijdig schoolverlaters zonder startkwalificatie(vsvers) Banen Jongeren met een delict voor de rechter Kinderen in uitkeringsgezin Netto arbeidsparticipatie Werkloze jongeren Personen met een bijstandsuitkering Lopende reintegratievoorziening en Jongeren met jeugdhulp Jongeren met jeugdbescherming Jongeren met jeugdreclassering Cliënten met een maatwerkarrangeme nt WMO

Bijdrage aan beleidsdoelstellingen ondersteuning en participatie en de inkoop ten behoeve van wettelijke taken op het terrein van jeugdzorg en maatschap-pelijke ontwikkeling doelmatig en kwalitatief hoogwaardig te organiseren met de Friese gemeenten. Eenheid

Periode

Aantal per 1.000 leerlingen Aantal per 1.000 leerlingen % deelnemers aan het VO en MBO onderwijs

2022

Gemeente Dantumadiel 3,20

Nederland

Peildatum

4,20

01-03-2024

2022

12,00

24,00

01-03-2024

2022

1,90

2,40

01-03-2024

Aantal per 1.000 inwoners in de leeftijd 15 – 64 jaar % 12 t/m 21 jarigen

2022

430,8

825,40

01-03-2024

2022

0,00

1,00

01-03-2024

% kinderen tot 18 jaar

2022

5,00

6,00

01-03-2024

% van de werkzame beroepsbevolking ten opzichte van de beroepsbevolking % 16 t/m 22 jarigen Aantal per 10.000 inwoners Aantal per 10.000 inwoners van 15 – 64 jaar

2022

70,90

72,20

01-03-2024

2022 2023

1,00 318,60

1,00 344,80

01-03-2024 01-03-2024

2023

233,80

191,50

01-03-2024

% van alle jongeren tot 18 jaar % van alle jongeren tot 18 jaar % van alle jongeren van 12 tot 23 jaar Aantal per 10.000 inwoners

2023

9,00

11,10

01-03-2024

2023

1,30

1,00

01-03-2024

0,30

01-03-2024

710,00

01-03-2024

2023 2022

780,00

Leeswijzer uniforme beleidsindicatoren: Uniforme beleidsindicatoren Absoluut verzuim Relatief verzuim

Toelichting

Bron

Er wordt gesproken van absoluut verzuim als een leerplichtige en/of kwalificatieplichtige jongere niet op een school of instelling staat ingeschreven. Er is sprake van relatief verzuim als een jongere wel op een school staat ingeschreven, maar gedurende een bepaalde tijd de lessen/praktijk verzuimt. Ook veelvuldig te laat komen kan hiertoe worden gerekend. De periodeaanduiding '2018' staat voor schooljaar '2017/2018'.

DUO DUO

-26-

Uniforme beleidsindicatoren Vroegtijdig schoolverlaters zonder startkwalificatie(vsvers) Banen

Jongeren met een delict voor de rechter

Kinderen in uitkeringsgezin

Netto arbeidsparticipatie Werkloze jongeren

Personen met een bijstandsuitkering

Lopende reintegratievoorziening en Jongeren met jeugdhulp

Toelichting

Bron

Het percentage van het totaal aantal leerlingen van het VO en MBO (12 - 23 jaar) dat voortijdig, dat wil zeggen zonder startkwalificatie, het onderwijs verlaat. De periodeaanduiding "2018" staat voor schooljaar "2017/2018". Onder een baan wordt een vervulde positie verstaan. Dit betreffen zowel fulltimers, parttimers als uitzendkrachten. De indicator betreft het aantal banen per 1.000 inwoners in de leeftijd van 15 tot en met 64 jaar. Het percentage jongeren (12 t/m 21 jaar) dat met een delict voor de rechter is verschenen. Tot en met 2015 zijn de cijfers van deze indicator afkomstig van het Verwey-Jonker Instituut - Kinderen in Tel. De cijfers vanaf 2016 zijn afkomstig van het CBS. Percentage kinderen tot 18 jaar die in een gezin leven dat van een bijstandsuitkering moet rondkomen. Bijstandshuishouden is een huishouden waarvan minimaal één lid een bijstandsuitkering ontvangt. Onder bijstand wordt hier uitkeringen aan huishoudens op grond van de Wet werk en bijstand (WWB, tot 2015) en de Participatiewet (vanaf 2015) en het Besluit bijstandsverlening zelfstandigen 2004 (Bbz) verstaan. Tot en met 2015 zijn de cijfers van deze indicator afkomstig van het Verwey-Jonker Instituut Kinderen in Tel. De cijfers vanaf 2016 zijn afkomstig van het CBS. Het percentage van de werkzame beroepsbevolking ten opzichte van de (potentiële) beroepsbevolking.

Personen van 16 t/m 22 jaar die als werkzoekende staan ingeschreven bij het UWV WERKbedrijf en tegelijkertijd geen baan hebben als werknemer volgens de Polisadministratie. Tot en met 2015 zijn de cijfers van deze indicator afkomstig van het Verwey-Jonker Instituut Kinderen in Tel. De cijfers vanaf 2016 zijn afkomstig van het CBS. Het aantal personen met een uitkering op grond van de Wet werk en bijstand (WWB, t/m 2014) en de Participatiewet (vanaf 2015). De uitkeringen (leefgeld) aan personen in een instelling, de elders verzorgden, zijn niet inbegrepen. Ook de uitkeringen aan dak- en thuislozen zijn niet inbegrepen. Het aantal reintegratievoorzieningen, per 10.000 inwoners in de leeftijd van 15-64 jaar.

Ingrado

Het percentage jongeren tot 18 jaar met jeugdhulp ten opzicht van alle jongeren tot 18 jaar. Jeugdhulp is de hulp en zorg zoals deze bedoeld en beschreven is in de Jeugdwet (2014). Het betreft hulp en zorg aan jongeren en hun ouders bij psychische, psychosociale en/of gedragsproblemen, een verstandelijke beperking van de jongere, of opvoedingsproblemen van de ouders.

CBS

LISA

Verwey Jonker Instituut – Kinderen in Tel Verwey Jonker Instituut – Kinderen in Tel

CBS Verwey Jonker Instituut – Kinderen in Tel

CBS

CBS

-27-

Uniforme beleidsindicatoren Jongeren met jeugdbescherming

Jongeren met jeugdreclassering

Cliënten met een maatwerkarrangeme nt WMO

Toelichting

Bron

Jongeren met jeugdbescherming betreft jongeren tot 18 jaar die op enig moment in de verslagperiode een maatregel door de rechter dwingend opgelegd hebben gekregen. Jeugdbescherming is een maatregel die de rechter dwingend oplegt. Dat gebeurt als een gezonde en veilige ontwikkeling van een kind of jeugdige wordt bedreigd en vrijwillige hulp niet of niet voldoende helpt. Een kind of jongere wordt dan onder toezicht gesteld of onder voogdij geplaatst. In uitzonderlijke gevallen wordt de hulp of zorg voortgezet tot de leeftijd van 23 jaar. Het percentage jongeren (12-23 jaar) met een jeugdreclasseringsmaatregel ten opzichte van alle jongeren (12-23 jaar). Jeugdreclassering is een combinatie van begeleiding en controle voor jongeren vanaf 12 jaar, die voor hun 18e verjaardag met de politie in aanraking zijn geweest en een proces-verbaal hebben gekregen. Indien de persoonlijkheid van de dader of de omstandigheden waaronder het misdrijf is begaan daartoe aanleiding geven, bijvoorbeeld bij jongvolwassenen met een verstandelijke beperking, kan het jeugdstrafrecht eveneens worden toegepast op jongvolwassenen in de leeftijd 18 tot en met 23 jaar. De jongere krijgt op maat gesneden begeleiding van een jeugdreclasseringswerker om te voorkomen dat hij of zij opnieuw de fout ingaat. Jeugdreclassering kan worden opgelegd door de kinderrechter of de officier van Justitie.

Jeugdreclassering kan ook op initiatief van de Raad voor de Kinderbescherming in het vrijwillige kader worden opgestart. De begeleiding kan doorlopen tot de jongere 23 jaar wordt. Aantal per 10.000 inwoners in de betreffende bevolkingsgroep. Een maatwerkarrangement is een vorm van specialistische ondersteuning binnen het kader van de Wmo. Voor de Wmo-gegevens geldt dat het referentiegemiddelde gebaseerd is op 327 deelnemende gemeenten.

CBS

CBS

GMSD

Overzicht baten en lasten 2023 Onderwerpen (bedragen x € 1.000) Baten 301 WMO (maatschappelijke participatie) 302 Toegang zorg en ondersteuning (w.o. Gebiedsteam) 303 Inkomensondersteuning 304 Participatie 305 Jeugdwet 306 Gezondheid 307 Welzijnswerk 308 Onderwijs (kinderopvang / vve) Totaal baten

Primitieve begroting

Begroting na wijziging

Jaarrekening

Saldo

3.613 0

4.305 0

4.871 0

566 0

7.166 280 0 0 637 513 12.208

6.864 876 3 158 390 513 13.107

8.895 933 10 7 529 668 15.912

2.031 57 6 -150 139 155 2.805

-28-

Onderwerpen (bedragen x € 1.000) Lasten 301 WMO (maatschappelijke participatie) 302 Toegang zorg en ondersteuning (w.o. Gebiedsteam) 303 Inkomensondersteuning 304 Participatie 305 Jeugdwet 306 Gezondheid 307 Welzijnswerk 308 Onderwijs (kinderopvang / vve) Totaal lasten Saldo baten en lasten

Primitieve begroting

Begroting na wijziging

Jaarrekening

Saldo

-10.419 -152

-9.820 -152

-9.357 -116

463 35

-8.720 -6.312 -6.726 -954 -1.003 -1.363 -35.650

-9.260 -6.700 -6.939 -1.111 -756 -1.386 -36.124

-11.038 -7.278 -7.257 -967 -906 -1.457 -38.378

-1.778 -578 -318 144 -151 -71 -2.254

-23.442

-23.017

-22.466

551

0 35 35

0 320 320

0 75 75

0 -245 -245

-23.407

-22.697

-22.390

306

Toevoegingen en onttrekkingen aan reserves Toevoegingen Onttrekkingen Saldo toevoegingen en onttrekkingen aan reserves Resultaat

Toelichting op de verschillen Programma 3: Soarch en Wolwêzen (I)= Incidenteel (S)= Structureel Onderwerpen Baten 301 WMO (maatschappelijke participatie) Vreemdelingen De uiteindelijke normvergoeding voor de opvang van ontheemde Oekraïners is hoger dan begroot. Deze vergoeding wordt bepaald op basis van de beschikbare opvangcapaciteit per een bepaalde datum, en een normvergoeding per dag. Ook de kosten die zijn gemoeid met de inrichting van de locaties vallen onder de rijksvergoeding. De afrekening verloopt via een Sisa-regeling. Zie ook bij de lasten. De afrekening van Beschermd Wonen via het SDF is bij de 2e turap geschat op afgerond € 444.000. Deze is nu bijgesteld naar € 523.000. Voor het hoofdlijnen akkoord GGZ een bijdrage ontvangen van de gemeente Leeuwarden. 303 Inkomensondersteuning Wij ontvangen op grond van de participatiewet budget voor bijstandsuitkeringen. Er is in 2023 meer ontvangen dan geraamd. Hier tegenover staan hogere uitgaven voor de bijstand. In totaal een rijksvergoeding ontvangen van € 1.080.000 voor de energietoeslag 2023. Nabetaling energietoeslag 2022 o.g.v. een vangnetregeling. Wij ontvangen via een SISA regeling een vergoeding voor ondersteuning gedupeerde ouders toeslagenaffaire. Deze vergoeding is niet geraamd. Verschillen kleiner dan € 50.000.

I of S

Bedragen x € 1.000 2.805 566

I

416

I

78

I

72

I

2.031 636

I

1.080

I

184

I

106

I

25

-29-

Onderwerpen 304 Participatie Via een SISA regeling ontvangen wij een bijdrage van het Rijk voor de uitvoering van de nieuwe wet inburgering. Deze middelen zijn niet geraamd. Het betreft geoormerkte middelen. Hier staan kosten voor hetzelfde bedrag tegenover. 305 Jeugdwet Verschillen kleiner dan € 50.000. 306 Gezondheid Het volledige bedrag van de SISA regelingen GIDS gelden en GALA zijn nog niet besteed. De baten zijn hierop gebaseerd. Het betreft geoormerkte middelen. 307 Welzijnswerk Via de SISA regeling GALA ontvangen wij een bijdrage van het Rijk voor activiteiten in het beleidsveld Welzijnswerk. Dit bedrag is niet geraamd. Het betreft geoormerkte middelen. Hier staan kosten voor hetzelfde bedrag tegenover. Verschillen kleiner dan € 50.000. 308 Onderwijs (kinderopvang / vve) Via de SISA regeling Onderwijs Achterstanden Beleid (OAB) en Nationaal Programma Onderwijs (NPO) ontvangen wij een bijdrage van het Rijk voor activiteiten in het beleidsveld Onderwijs. Het betreft geoormerkte middelen. Hier staan kosten voor hetzelfde bedrag tegenover. Verschillen kleiner dan € 50.000.

Lasten 301 WMO (maatschappelijke participatie) Vreemdelingen De kosten ten behoeve van Vreemdelingen, en meer specifiek de opvang van ontheemde Oekraïners, vallen lager uit dan verwacht. Het Rijk stelt op basis van een norm een vaste vergoeding beschikbaar (zie ook baten). Op basis van de uitgangspunten van het Rijk leidt bovenstaande dit jaar tot een voordeel voor de gemeente. Huishoudelijke hulp Het aantal huishoudelijke hulp cliënten is stabiel gebleven t.o.v. 2022.Vanwege indexatie van het tarief is er voor gekozen om het budget 2023 niet bij te stellen. De werkelijke uitgaven zijn nu lager dan begroot. Vervoersvoorzieningen Het gebruik van vervoersvoorzieningen (rolstoelen e.d.) ligt lager dan verwacht. Verschillen kleiner dan € 50.000 302 Toegang zorg en ondersteuning (w.o. Gebiedsteam) Verschillen kleiner dan € 50.000. 303 Inkomensondersteuning

I of S

Bedragen x € 1.000 57 57

I

I

6 6 -150 -150

I

139 148

I

I I

-11 155 129

I

26

-2.254 I

463 252

I

98

I

52

I

61 35

I

35 -1.778

-30-

Energietoeslag Het betreft het gebruik van de regeling deels nog van de energietoeslag 2022 en van de energietoeslag 2023. De toekenningen naar 130% van de bijstandsnorm is gedekt uit de algemene reserve. De rijksvergoeding voor de energietoeslag is een onderdeel van de baten. In totaal een rijksvergoeding ontvangen van € 1.264.000 voor de energietoeslag ( € 1.080.000 voor 2023 en een nabetaling van € 184.000 voor 2022 o.g.v. vangnetregeling. Bijstand/IOAW/IOAZ Wij ontvangen op grond van de participatiewet budget voor bijstandsuitkeringen. Er is 2023 meer aan uitkeringen verstrekt dan geraamd. Hier staan hogere baten tegenover. Verschillen kleiner dan € 50.000. 304 Participatie Re-integratie en participatievoorzieningen Hogere uitgaven dan geraamd voor Dokwurk Extra participatie middelen ontvangen van het Rijk in 2023 t.o.v. 2022. Via een SISA regeling ontvangen wij een bijdrage van het Rijk voor de uitvoering van de nieuwe wet inburgering. Deze kosten zijn niet geraamd. Het betreft geoormerkte middelen. Hier staan baten voor hetzelfde bedrag tegenover. Verschillen kleiner dan € 50.000. 305 Jeugdwet Voor de overschrijding van de begroting kunnen we zien dat we in Q4 een behoorlijke stijging zien van het aantal duurdere trajecten. Daarnaast zien we 1 opvallende maatwerkvoorziening die behoorlijk veel kost.

Al deze stijgingen bij elkaar komen we inderdaad op een stijging van rond de €300.000 alleen in Q4. 306 Gezondheid Het volledige bedrag van de SISA regelingen GIDS gelden en GALA zijn nog niet besteed. De baten zijn hierop gebaseerd. Het betreft geoormerkte middelen. Verschillen kleiner dan € 50.000. 307 Welzijnswerk Via de SISA regeling GALA ontvangen wij een bijdrage van het Rijk voor activiteiten in het beleidsveld Welzijnswerk. Dit bedrag is niet geraamd. Het betreft geoormerkte middelen. Hier staan baten voor hetzelfde bedrag tegenover. Verschillen kleiner dan € 50.000. 308 Onderwijs (kinderopvang / vve) Via de SISA regeling Onderwijs Achterstanden Beleid (OAB) en Nationaal Programma Onderwijs (NPO) ontvangen wij een bijdrage van het Rijk voor activiteiten in het beleidsveld Onderwijs. Het betreft geoormerkte middelen. Hier staan kosten voor hetzelfde bedrag tegenover. Verschillen kleiner dan € 50.000. Saldo baten en lasten

I

-1.343

I

-430

I

-5 -578

I

-527

I

-57

I S

6 -318 -318

I

144 150

I I

I

-6 -151 -148

-3 -71 -129

58 551

-31-

Specificatie reserveringen Programma 3: Soarch en Wolwêzen Reserves

Bedragen x € 1.000

Toevoegingen Onttrekkingen Verhoging budget energietoeslag naar 130% van de bijstandsnorm begroot € 285.000. Werkelijke bestedingen € 40.000.

-245 -245

Totaal Reserveringen

-245

-32-

Programma 4: Wurk, Bedriuw en Rekreaasje Waar gaat programma 4 ‘Wurk, Bedriuw en Rekreaasje’ over? Programmaportefeuillehouder: , R. Kempenaar Inleiding De gemeente Dantumadiel wil bedrijvigheid blijven bevorderen en zorgen voor een gezond recreatie- en ondernemersklimaat. Door middel van de Versnellingsagenda en samenwerking met onze ondernemers streven we naar economische groei. Wij ondersteunen ondernemers daarbij actief bij het aanvragen van de beschikbare subsidies. We werken via diverse beleidsthema’s aan een samenleving waarin maatschappelijke waardecreatie centraal staat. Zo willen we als gemeente bijdragen aan het stimuleren van een inclusieve arbeidsmarkt, waarin meer mensen duurzaam aan het arbeidsproces kunnen deelnemen. Daaraan werken we samen met regionale onderwijsinstellingen, buurgemeenten, provincie Fryslân, Dokwurk en werkgevers. Voor onze inwoners, maar ook voor mensen van buiten de gemeente, gaan we recreatieve voorzieningen zoals bijvoorbeeld Eeltsjemar verbeteren. In de positionering van Dantumadiel worden bestaande concepten zoals de Friese Wouden verder uitgebouwd met een lokale invulling. Doelen

Activiteiten

Voortgang jaarrekening

Toelichting Jaarrekening

De arbeidsparticipatie van kwetsbare groepen zoals praktijkgeschoolde arbeidskrachten, jongeren in een uitkeringssituatie, herintreders en ouderen groeit met 1,5% in de periode van 2023 - 2025. Inzet van het Project meedoen via Dokwurk. Als gemeente meer regie houden door de inzet van een accounthouder op de activiteiten Kenniswerkplaats en Kennislab, om een sluitende keten te vormen voor arbeidsbemiddeling en toeleiding. Stimuleren en mede organiseren van een traject van leven lang leren in samenwerking met Wurkstart. De positie van Dokwurk verstevigen door nog beter in te spelen op de lokale economie en huidige arbeidsmarkt.

De pilot is in afrondende fase.Voortzetting in 2024.